intTypePromotion=3

Giáo trình phân tích quy trình ứng dụng nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p2

Chia sẻ: Dasda Asdfa | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
52
lượt xem
3
download

Giáo trình phân tích quy trình ứng dụng nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'giáo trình phân tích quy trình ứng dụng nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p2', khoa học xã hội, kinh tế chính trị phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình phân tích quy trình ứng dụng nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p2

  1. KTNN ë ViÖt nam lµ ®Æc tr­ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN th× KTTB ®éc quyÒn Nhµ n­íc l¹i lµ ®Æc tr­¬ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cña c¸c n­íc TBCN. Gi÷a chóng cã nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau c¨n b¶n sau ®©y: Thø nhÊt, quan ®iÓm lý luËn cña c¸c n­íc XHCN thõa nhËn réng r·i tÝnh chñ ®¹o cña KTNN trong nÒn kinh tÕ lµ ®Æc tr­ng c¬ b¶n ®Ó ph©n biÖt thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng XHCN vµ kinh tÕ thÞ tr­êng TBCN. Trªn c¬ së ®ã KTNN ho¹t ®éng trong nh÷ng ngµnh, nh÷ng lÜnh vùc quan träng, then chèt cña x· héi. Kh«ng nh÷ng thÕ KTNN cßn n¾m vai trß chñ ®¹o trong nh÷ng ngµnh ho¹t ®éng kh¸c, v× môc tiªu lîi nhuËn mµ chñ yÕu lµ phôc vô cho lîi Ých toµn x· héi nh­: quèc phßng, gi¸o dôc, y tÕ vv ë c¸c n­íc TBCN ë thêi kú ®éc quyÒn Nhµ n­íc th× Nhµ n­íc lu«n phô thuéc vµo c¸c tæ chøc ®éc quyÒn, c¸c ho¹t ®éng cña Nhµ n­íc t¸c ®éng vµo c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ nh»m ®ªm l¹i lîi nhuËn ®éc quyÒn, c¸c tæ chøc nµy lu«n ho¹t ®éng trong lÜnh vùc ®éc quyÒn cña m×nh vµ thu ®­îc lîi nhuËn ®éc quyÒn cao.
  2. Thø hai, nÕu xÐt vÒ b¶n chÊt sù ra ®êi cña t­ b¶n ®éc quyÒn Nhµ n­íc kh«ng lµm thay ®æi quan hÖ s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa, mµ chØ lµ sù kÕt hîp vÒ con ng­êi gi÷a tæ chøc ®éc quyÒn vµ Nhµ n­íc, c¸c tæ chøc ®éc quyÒn chØ ®em l¹i lîi Ých chñ yÕu cho mét sè ng­êi trong x· héi. Cßn KTNN ë n­íc ta lµ thµnh phÇn kinh tÕ dùa trªn chÕ ®é c«ng h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt trong ®ã Nhµ n­íc lµ ng­êi ®øng ra ®¹i diÖn së h÷u cho toµn d©n. Do ®ã c¸c thµnh phÇn KTNN ®­îc tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh theo nguyªn t¾c h¹ch to¸n kÕ to¸n kinh tÕ, ph©n phèi theo lao ®éng vµ theo hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. §ång thêi thµnh phÇn KTNN cßn cã vai trß hç trî c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c cïng ph¸t triÓn, t¹o ra c¬ së vµ tiÒn ®Ò v÷ng ch¾c cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi theo ®Þnh h­íng XHCN.
  3. II. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn KTNN ë ViÖt Nam Sau c¸ch m¹ng th¸ng t¸m n­íc ta qu¸ ®é tõ chÕ ®é nöa phong kiÕn thùc d©n lªn XHCN bá qua giai ®oan TBCN. Víi chñ nghÜa M¸c Lenin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh lµ kim chØ nam. Cïng víi c«ng cuéc x©y dùng ®Êt n­íc. KTNN ®· ®­îc ra ®êi víi môc ®Ých: - Quèc h÷u ho¸ XHCN. Xo¸ bá toµn diÖn triÖt ®Ó chÕ ®é t­ h÷u t­ nh©n vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, xo¸ bá chÕ ®é ng­êi bãc lét ng­êi, tÞch thu, quèc h÷u ho¸ ®Êt ®ai tµi s¶n cña ®Þa chñ, t­ b¶n. Thùc nguyªn t¾c tµi s¶n thuéc vÒ giai cÊp c«ng d©n vµ nh©n d©n lao ®éng. - C¶i t¹o XHCN: c¶i t¹o, xo¸ bá tµn d­ cña chÕ ®é cò x©y dùng mét Nhµ n­íc cña d©n do d©n vµ v× d©n.
  4. - §Çu t­ x©y dùng míi: trong giai ®o¹n qua ®é lªn CNXH th× KTNN lµ lùc l­îng lßng cèt chñ lùc ®i ®Çu trong c«ng cuéc c«ng nghiÖp h¸o hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, x©y d­ng c¬ së vËt chÊt cho XHCN. Tõ ®ã ®Õn nay KTNN ë ViÖt Nam ®· ®­îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn qua c¸c giai ®o¹n: 1. Giai ®o¹n 1945-1960 Sau khi hoµ b×nh lÆp l¹i ë miÒn B¨c, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· lùa chän con ®­êng x©y dùng CNXH ë miÒn B¾c vµ tiÕp tôc ®Êu tranh gi¶i phãng miÒn Nam. Theo chñ tr­¬ng ®ã c«ng cuéc c¶i t¹o XHCN b¾t ®Çu ®­îc thùc hiÖn ë miÒn B¾c víi nhiÖm vô thñ tiªu kinh tÕ t­ nh©n, x©y dùng kinh tÕ quèc doanh vµ kinh tÕ tËp thÓ.®iÒu ®ã ®· dÉn ®Ôn viÖc thu hÑp vµ xo¸ bá kinh tÕ t­ nh©n vµ chuyÓn sang h×nh thøc së h÷u toµn d©n, x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh, tiÕn hµnh hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp vµ s¶n xuÊt nhá ë thµnh thÞ. KÕt qu¶ ®Õn n¨m 1960 ®· cã: -Trong c«ng nghiÖp:
  5. + Sè xÝ nghiÖp quèc doanh thuéc KTNN: 1012 + C¸c xÝ nghiÖp quèc doanh t¹o ra 53,3% gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng c«ng nghiÖp. - Trong n«ng nghiÖp: + Sè n«ng tr­êng quèc doanh: 56 + Sö dông 74800 ha ®Êt n«ng nghiÖp. + Kinh tÕ quèc doanh t¹o ra 2% gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng n«ng nghiÖp. - Th­¬ng nghiÖp quèc doanh chiÕm: + 93,6% tæng møc b¸n bu«n. + 51% tæng møc b¸n lÎ. Kinh tÕ quèc doanh ®· thu hót vµ sö dông lùc l­îng lao ®éng gåm 477000 ng­êi. Nh­ vËy, kinh tÕ quèc doanh
  6. tõ chç rÊt nhá bÐ v­¬n lªn trë thµnh lùc l­îng kinh tÕ chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Víi chñ tr­¬ng x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp, tù chñ, ®i lªn CNXH, vai trß chñ ®¹o, chñ lùc ®· ®­îc giao cho kinh tÕ quèc doanh. 2. Giai ®o¹n tõ 1960-1975 Víi chñ tr­¬ng c«ng nghiÖp ho¸ XHCN ë miÒn B¾c “­u tiªn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nÆng mét c¸ch hîp lý” nhµ n­íc tiÕp tôc ®Çu t­ x©y dùng kinh tÕ quèc doanh ngµy cµng lín m¹nh vÒ sè l­îng. Bªn c¹nh c¸c khu c«ng nghiÖp cò ®· ®­îc c¶i t¹o ë Hµ Néi, H¶i Phßng, Qu¶ng Ninh, 1 lo¹t c¸c khu c«ng nghiÖp míi ra ®êi nh­ Th­îng §×nh, má Minh Khai, §«ng Anh Hµ Néi, ViÖt Tr×, Th¸i Nguyªn, Vinh…Trong giai ®o¹n nµy KTQD ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong c¸c ngµnh ®iÖn lùc, c¬ khÝ, ho¸ chÊt khai th¸c. §Õn n¨m 1975 lÜnh vùc s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ®· cã 1357 xÝ nghiÖp quèc doanh, lÜnh vùc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cã 72 n«ng tr­êng quèc doanh, tæng sè c¸n bé c«ng nh©n viªn lµ 1753400 ng­êi. Lùc l­îng kinh tÕ quèc doanh ®· cïng víi kinh tÕ tËp thÓ ®· ra 84,4% thu nhËp quèc d©n.
  7. XÐt trªn ph­¬ng diÖn kinh tÕ, vai trß cña kinh tÕ quèc doanh trong giai ®o¹n nµy ®­îc thÓ hiÖn kh«ng chØ nh­ lµ mét c«ng cô quan träng ®Ó nhµ n­íc thùc hiÖn chñ tr­¬ng c«ng nghiÖp ho¸ XHCN ë miÒn B¾c theo h­íng ­u tiªn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nÆng ®¸p øng c¸c nhu cÇu cña s¶n xuÊt vµ chiÕn ®Êu cho c¶ hËu ph­¬ng vµ tiÒn tuyÕn mµ cßn nh­ lµ mét tÊm g­¬ng ph¶n ¸nh sù thµnh c«ng cña qu¸ tr×nh x©y dùng CNXH ë n­íc ta. Cßn xÐt trªn ph­¬ng diÖn chÝnh trÞ, x· héi, kinh tÕ quèc doanh lu«n ®­îc quan niÖmk lµ lùc l­îng tiÕn bé x· héi, lµ ®éi qu©n tiªn phong trong viÖc t¨ng c­êng vµ më réng quan hÖ s¶n xuÊt míi vµ quan hÖ s¶n xuÊt XHCN. 3.Giai ®o¹n tõ 1975 ®Õn ®Çu nh÷ng n¨m 80. Cïng víi chñ tr­¬ng tiÕp tôc cñng cè vµ më réng quan hÖ s¶n xuÊt XHCN vµ c«ng nghiÖp ho¸ XHCN c«ng cuéc c¶i t¹o XHCN ë miÒn Nam ®· lµm cho sè l­îng xÝ nghiÖp quèc doanh ë tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, th­¬ng nghiÖp ®Òu t¨ng lªn mét c¸ch nhanh chãng, ®Õn n¨m 1980 n­íc ta ®· cã:
  8. + C«ng nghiÖp: 2627 xÝ nghiÖp quèc doanh. + N«ng nghiÖp: 232 n«ng tr­êng quèc doanh. + Th­¬ng nghiÖp: 10915 ®iÓm b¸n hµng cña th­¬ng nghiÖp quèc doanh. Trong giai ®o¹n nµy kinh tÕ quèc doanh vÉn ®ãng vai trß quan träng trong c«ng cuéc c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt cò, x©y dùng vµ ph¸t triÓn quan hÖ s¶n xuÊt míi XHCN, còng nh­ trong c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ. Tuy nhiªn, xÐt trªn gi¸c ®é kinh tÕ, søc ®ãng gãp cña kinh tÕ quèc doanh ®· gi¶m so víi tr­íc. §Õn n¨m 1980 c«ng nghiÖp quèc doanh chØ t¹o ra ®­îc 68,6% gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng c«ng nghiÖp, th­¬ng nghiÖp quèc doanh chiÕm 29,8% tæng møc b¸n lÎ. 4. Giai ®o¹n tõ 1980-1985. Trong nh÷ng n¨m 1980-1985 mÆc dï nÒn kinh tÕ n­íc ta gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n so víi tr­íc, n¨ng lùc s¶n xuÊt cña kinh tÕ quèc doanh nãi riªng vµ søc s¶n xuÊt x· héi nãi chung kh«ng ®­îc sö dông hÕt do thiÕu vËt t­ mét c¸ch
  9. nghiªm träng song xuÊt ph¸t tõ quan niÖm truyÒn thèng vÒ quan hÖ s¶n xuÊt XHCN nªn c¸c gi¶i ph¸p th¸o gì trong giai ®o¹n nµy vÉn tËp trung chñ yªu vµo c¶i tiÕn qu¶n lý ®èi víi xÝ nghiÖp quèc doanh. ë giai ®o¹n nµy c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung thuÇn tuý ®· ®­îc c¶i tiÕn dÇn trªn nguyªn t¾c phi tËp trung ho¸ trong qu¶n lý kinh tÕ, song kinh tÕ quèc doanh vÉn gi÷ vai trß tuyÖt ®èi ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc, c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh n¾m toµn bé c¸c nghµnh then chèt nh­ : ®iÖn, luyÖn kim, khai th¸c, xi m¨ng, gang thÐp, ho¸ chÊt c¬ b¶n…Tuy nhiªn ®ãng gãp cña c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh vµo tæng s¶n phÈm x· héi vµ thu nhËp quèc d©n ®· gi¶m, tÝnh ®Õn n¨m 1985 kinh tÕ quèc doanh chØ t¹o ra ®­îc 37% tæng s¶n phÈm x· héi vµ 28% thu nhËp quèc d©n. 5. Giai ®o¹n tõ 1985-1990. Giai ®o¹n b¾t ®Çu thùc hiÖn ®æi míi kinh tÕ, t­ t­ëng x©y dùng mét nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ®­îc ®­a ra. Trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn c«ng t¸c qu¶n lý kinh tÕ quèc doanh vÉn tiÖp tôc ®­îc c¶i tiÕn theo h­íng phi tËp trung ho¸, kÕ ho¹ch ho¸ vµ qu¶n lý ®èi
  10. víi kinh tÕ quèc doanh. §iÓm næi bËt trong c¶i tiÕn qu¶n lý ë giai ®o¹n nµy lµ viÖc t¸ch b¹ch gi÷a quyÒn qu¶n lý nhµ n­íc vÒ kinh tÕ vµ quyÒn qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Bªn c¹nh ®ã, quan ®iÓm míi næi bËt ë giai ®o¹n nµy lµ quan niÖm kh«ng ph¶i nÒn kinh tÕ qu¸ ®é nªn CNXH ë n­íc ta chØ cã kinh tÕ quèc doanh, chñ tr­¬ng cña ®¶ng vµ nhµ n­íc ta kh«ng chØ bã hÑp trong ph¹m vi c¶i tiÕn qu¶n lý ®èi víi kinh tÕ quèc doanh mµ cßn ph¸t huy søc s¶n xuÊt cña kinh tÕ t­ nh©n, c¸ thÓ còng nh­ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. Trong c¬ chÕ kinh tÕ míi ®ã kinh tÕ quèc doanh vÉn ®ãng vai trß chñ ®¹o nh­ng kh«ng ph¶i ®éc t«n. N¨m 1990, kinh tÕ quèc doanh t¹o ra 66% tæng s¶n phÈm x· héi. 6.Giai ®o¹n tõ n¨m 1990 ®Õn nay. Chóng ta kh¼ng ®Þnh chñ tr­¬ng l©u dµi lµ x©y dùng nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN. Chñ tr­¬ng nµy ®­îc biÕn thµnh thùc tÕ bëi qu¸ tr×nh ban hµnh vµ hoµn thiÖn hÖ thèng luËt ph¸p, ®Æc biÖt lµ ph¸p luËt vÒ kinh tÕ, nh»m t¹o ra hµnh lang ph¸p lý thuËn lîi b×nh ®¼ng cho c¸c doanh

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản