Giáo trình phát sinh quản điểm của các trường phái nói lên rằng luật tự nhiên của Quesnay phản ánh yêu cầu phát triển của tư bản với những yếu tố bên trong p2

Chia sẻ: Gfrgd Dfghdsh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
47
lượt xem
4
download

Giáo trình phát sinh quản điểm của các trường phái nói lên rằng luật tự nhiên của Quesnay phản ánh yêu cầu phát triển của tư bản với những yếu tố bên trong p2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'giáo trình phát sinh quản điểm của các trường phái nói lên rằng luật tự nhiên của quesnay phản ánh yêu cầu phát triển của tư bản với những yếu tố bên trong p2', khoa học xã hội, chính trị - triết học phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình phát sinh quản điểm của các trường phái nói lên rằng luật tự nhiên của Quesnay phản ánh yêu cầu phát triển của tư bản với những yếu tố bên trong p2

  1. Cuèi TK19 ®Çu TK 20 do nh÷ng m©u thuÉn vèn cã cña CNTB ngµy cµng s©u s¾c vµ nh÷ng khã kh¨n vÒ kinh tÕ thÊt nghiÖp ngµy cµng t¨ng, do nh÷ng hiÖn t­îng kinh tÕ míi n¶y sinh ®ßi hái ph¶i cã sù ph©n tÝch nh÷ng hiÖn t­îng míi ®ã. Tr­íc bèi c¶nh ®ã häc thuyÕt kinh tÕ cña tr­êng ph¸i t©n cæ ®iÓn x· héi nh»m gi¶i thÝch c¸c hiÖn t­îng kinh tÕ míi vµ chèng quan ®iÓm cña chñ nghÜa M¸c. Ph­¬ng ph¸p luËn cña tr­êng ph¸i t©n cæ ®iÓn lµ c¸ch tiÕp cËn chñ quan ®èi víi c¸c hiÖn t­îng kinh tÕ c¸c nhµ t©n cæ ®iÓn chñ tr­¬ng ph©n tÝch c¸c hiÖn t­îng kinh tÕ trong c¸c xÝ nghiÖp riªng biÖt råi rót ra kÕt luËn chung cho toµn x· héi ®iÒu ®ã dÉn ®Õn rÊt nhiÒu thiÕu sãt vµ sai lÇm. Ph­¬ng ph¸p cña hä chØ lµ ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch vi m«. Tr­êng ph¸i cæ ®iÓn míi dùa vµo yÕu tè t©m lý chñ quan ®Ó gi¶i thÝch c¸c hiÖn t­îng vµ qu¸ tr×nh kinh tÕ x· héi, hä cñng cè lý thuyÕt gi¸ trÞ chñ quan. Tr­êng ph¸i t©n cæ ®iÓn muèn biÕn kinh tÕ chÝnh trÞ thµnh khoa häc kinh tÕ thuÇn tuý kh«ng cã mèi liªn hÖ víi c¸c ®iÒu kiÖn chÝnh trÞ - x· héi vµ còng gièng nh­ tr­êng ph¸i cæ ®iÓn c¸c nhµ kinh tÕ häc tr­êng ph¸i t©n cæ ®iÓn ñng hé tù do c¹nh tranh chèng l¹i sù can thiÖp cña Nhµ n­íc vµo kinh tÕ. Vai trß cña chÝnh phñ kh«ng quan ®iÓm cña hä lµ rÊt mê nh¹t. C¸c häc thuyÕt cña 10
  2. hä ¸p dông réng r·i vµo kinh tÕ, t­ t­ëng cña hä nÆng vÒ mÆt l­îng vµ bá qua mÆt chÊt. Nh­ vËy hä kh«ng thÓ chØ ra mét c¸ch hoµn chØnh c¸c qui luËt c¸c ph¹m trï kinh tÕ. Hä ®­a ra lý thuyÕt kinh tÕ tù ®iÒu chØnh v× vËy quan ®iÓm cña hä lµ kh«ng cÇn ®Õn sù can thiÖp cña Nhµ n­íc vµo nÒn kinh tÕ. Hä tin t­ëng ch¾c ch¾n vµo c¬ chÕ thÞ tr­êng tù ph¸t sÏ ®¶m b¶o th¨ng b»ng cung cÇu ®¶m b¶o cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Nh­ vËy quan ®iÓm cña tr­êng ph¸i nµy cã rÊt nhiÒu giíi h¹n vµ ®ù¬c gäi lµ tr­êng ph¸i giíi h¹n. 4. Lý luËn cña tr­êng ph¸i Keynes Vµo 30 cña thÕ kû 20 khñng ho¶ng kinh tÕ diÔn ra th­êng xuyªn. T×nh tr¹ng thÊt nghiÖp nghiªm träng ®· lµm cho c¸c lý thuyÕt tù ®iÒu chØnh kinh tÕ cña tr­êng ph¸i cæ ®iÓn t©n cæ ®iÓn tá ra kÐm hiÖu qu¶. Thùc tiÔn chøng minh r»ng c¸c lý thuyÕt kinh tÕ cho r»ng sù ho¹t ®éng cña c¸c qui luËt kinh tÕ kh¸ch quan sÏ tù ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ vµ ®­a ®Õn sù c©n b»ng mµ kh«ng cÇn ®Õn sù can thiÖp cña Nhµ n­íc tá ra thiÕu tÝnh chÊt x¸c ®¸ng. Sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ sù x· héi ho¸ lùc l­îng s¶n xuÊt ®ßi hái ph¶i cã sù can thiÖp ®iÒu chØnh cña Nhµ n­íc ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ. Tr­íc thùc tÕ ®ã häc thuyÕt "chñ nghÜa t­ 11
  3. b¶n ®­îc ®iÒu tiÕt" cña John M. Keynes (1883 - 1946) ra ®êi. §Æc tr­ng næi bËt cña Keynes lµ ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch vÜ m« trong sù ph©n tÝch kinh tÕ. Keynes cho r»ng viÖc ph©n tÝch kinh tÕ ph¶i xuÊt ph¸t tõ tæng l­îng lín ®Ó nghiªn cøu mèi liªn hÖ gi÷a c¸c tæng l­îng vµ khuynh h­íng vËn ®éng cña chóng. Keynes ®¸nh gi¸ cao vai trß ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc vµ xem nhÑ c¬ chÕ tù ®iÒu tiÕt cña thÞ tr­êng. Keynes kh«ng t¸n ®ång quan ®iÓm cña tr­êng ph¸i cæ ®iÓn vµ t©n cæ ®iÓn vÒ sù c©n b»ng kinh tÕ dùa trªn c¬ së tù ®iÒu tiÕt cña thÞ tr­êng. ¤ng cho r»ng khñng ho¶ng vµ thÊt nghiÖp do chÝnh s¸ch lçi thêi kh«ng can thiÖp cña Nhµ n­íc, tù do kinh tÕ g©y ra. Theo «ng muèn cã c©n b»ng kinh tÕ, Nhµ n­íc ph¶i can thiÖp kinh tÕ thÓ hiÖn ®iÒu chØnh kinh tÕ. ¤ng cho r»ng Nhµ n­íc ph¶i ®iÒu tiÕt ë tÇm vÜ m« míi gi¶i quyÕt ®­îc viÖc lµm t¨ng thu nhËp, khuyÕn khÝch ®Çu t­ vµ gi¶m tiÕt kiÖm. Cã nh­ vËy míi gi¶i quyÕt ®­îc t×nh tr¹ng khñng ho¶ng vµ thÊt nghiÖp thóc ®Èy kinh tÕ ph¸t triÓn. ¤ng ®¸nh gi¸ cao vai trß cña hÖ thèng thuÕ kho¸ cña Nhµ n­íc vµo sù ®iÒu chØnh cña Nhµ n­íc ®èi víi nÒn kinh tÕ, theo «ng tr­íc hÕt Nhµ n­íc cÇn thÓ hiÖn ®Ó t¨ng cÇu cã hiÖu qu¶. Nhµ n­íc ph¶i cã ch­¬ng tr×nh ®Çu t­ rÊt qui m« bëi qua ®ã Nhµ n­íc can thiÖp vµo kinh tÕ t¸c ®éng côc diÖn cña thÞ tr­êng. 12
  4. Nhµ n­íc ph¶i cã biÖn ph¸p ®Ó kÝch thÝch tiªu dïng s¶n xuÊt muèn vËy ph¶i sö dông ng©n s¸ch ®Ó kÝch thÝch ®Çu t­ cña t­ nh©n. Tuy nhiªn Keynes chñ tr­¬ng khuyÕn khÝch mäi ho¹t ®éng ®Ó n©ng cao tæng cÇu vµ t¨ng khèi l­îng viÖc lµm kÓ c¶ ho¹t ®éng ¨n b¸m kh«ng cã lîi cho nÒn kinh tÕ nh­ qu©n sù ho¸ nÒn kinh tÕ, s¶n xuÊt vò khÝ miÔn sao t¹o ra viÖc lµm. Nh­ vËy quan ®iÓm cña Keynes vÉn cßn nh÷ng thiÕu sãt. Sau 4 n¨m thÓ hiÖn häc thuyÕt Keynes th× nÒn kinh tÕ l¹i mét lÇn chÊn ®éng. N¹n thÊt nghiÖp kh«ng ®­îc kh¾c phôc mµ cã xu h­íng gia t¨ng, thÞ tr­êng "l¹m ph¸t cã ®iÒu tiÕt" lµm cho l¹m ph¸t trÇm träng h¬n. Sai lÇm cña Keynes lµ khi ®¸nh gi¸ cao vai trß qu¶n lý cña Nhµ n­íc «ng l¹i bá qua vai trß cña c¬ chÕ thÞ tr­êng v× vËy c¸c hiÖn t­îng mµ «ng xem xÐt ch­a thËt sù hoµn chØnh. II. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN vµ vai trß kinh tÕ cña Nhµ n­íc ë ViÖt Nam 1. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña viÖc chuyÓn ®æi KTTT theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý Nhµ n­íc. 13
  5. a. §Þnh nghÜa: C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ tæng thÓ nh÷ng mèi quan hÖ kinh tÕ c¸c ph¹m trï kinh tÕ vµ qui luËt kinh tÕ cã quan hÖ h÷u c¬ víi nhau cïng t¸c ®éng ®Ó ®iÒu tiÕt cung - cÇu gi¸ c¶ cïng nh÷ng hµnh vi cña ng­êi tham gia thÞ tr­êng nh»m gi¶i quyÕt 3 vÊn ®Ò c¬ b¶n: S¶n xuÊt c¸i g×, s¶n xuÊt nh­ thÕ nµo, s¶n xuÊt cho ai? C¸c mèi quan hÖ trong c¬ chÕ thÞ tr­êng chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c qui luËt kinh tÕ kh¸ch quan nh­ qui luËt gi¸ trÞ, qui luËt cung cÇu, qui luËt l­u th«ng tiÒn tÖ. §éng lùc cña c¸c mèi quan hÖ nµy lµ lîi nhuËn trong m«i tr­êng c¹nh tranh. §ã lµ c¬ chÕ tù ®iÒu tiÕt trong m«i tr­êng c¹nh tranh. Næi bËt c¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c¬ chÕ cã rÊt nhiÒu ­u ®iÓm: - C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c¬ chÕ n¨ng ®éng nh¹y c¶m cã kh¶ n¨ng tù ®éng ®iÒu tiÕt nÒn s¶n xuÊt x· héi tøc lµ sù ph©n bæ s¶n xuÊt vµo c¸c khu vùc c¸c ngµnh kinh tÕ hay s¶n xuÊt c¸i g× nh­ thÕ nµo ®Òu do thÞ tr­êng quyÕt ®Þnh mµ kh«ng cÇn bÊt cø sù ®iÒu khiÓn nµo. - C¬ chÕ thÞ tr­êng ®¸p øng ®­îc nh÷ng nhu cÇu ®a d¹ng phøc t¹p cña ng­êi tiªu dïng, tù ®éng kÝch thÝch sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt, t¨ng c­êng chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt. 14
  6. - C¬ chÕ thÞ tr­êng mang tÝnh hiÖu qu¶ cao: C¸c doanh nghiÖp muèn thu ®­îc lîi nhuËn cao th× ®ßi hái ph¶i tiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt, kÝch thÝch tiÕn bé cña KHKTCN. - C¬ chÕ thÞ tr­êng thóc ®Èy sù c¹nh tranh lµm cho s¶n phÈm hµng ho¸ cã chÊt l­îng cao h¬n, gi¸ thµnh c¸c s¶n phÈm gi¶m. Bªn c¹nh nh÷ng mÆt tÝch cùc trªn c¬ chÕ thÞ tr­êng cßn rÊt nhiÒu khuyÕt tËt vµ m©u thuÉn nh­ sau: - C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c¬ chÕ tù ®iÒu tiÕt ch¹y theo lîi nhuËn, c¸c nhµ s¶n xuÊt, s¶n xuÊt qu¸ nhiÒu mét lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸ vµo ®ã g©y ra Õ thõa dÉn ®Õn sù khñng ho¶ng l·ng phÝ. - C¬ chÕ thÞ tr­êng g©y mÊt c©n b»ng x· héi. TÝnh c¹nh tranh cña c¬ chÕ lµm x· héi lµm x· héi ph©n ho¸ giµu nghÌo, giai cÊp. - C¬ chÕ thÞ tr­êng g©y mÊt æn ®Þnh mÊt c©n ®èi trong s¶n xuÊt x· héi. Thùc tÕ cho thÊy c¬ chÕ thÞ tr­êng lµ nguyªn nh©n cña c¸c vÊn ®Ò l¹m ph¸t vµ thÊt nghiÖp. - C¬ chÕ thÞ tr­êng g©y ra c¸c phÕ th¶i lµm « nhiÔm m«i tr­êng. 15
  7. - C¸c doanh nghiÖp ch¹y theo lîi nhuËn bÊt chÊp tÊt c¶ lµm hµng gi¶ lËu thuÕ... b. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña viÖc chuyÓn ®æi hµng ho¸ sang KTTT cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc ViÖt Nam. Tr­íc kia nÒn kinh tÕ n­íc ta lµ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ quan liªu bao cÊp. Trªn thùc tÕ Nhµ n­íc chØ thõa nhËn mét thµnh phÇn kinh tÕ XHCN víi 2 lo¹i h×nh së h÷u lµ toµn d©n vµ tËp thÓ. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c bÞ h¹n chÕ mét c¸ch tèi ®© thËm chÝ bÞ triÖt tiªu kinh tÕ t­ nh©n kh«ng ®­îc phÐp tån t¹i vµ ho¹t ®éng. Nhµ n­íc thÓ hiÖn qu¶n lý kinh tÕ th«ng qua hÖ thèng chØ tiªu ph¸p lÖnh chi tiÕt víi chÕ ®é cÊp ph¸t vµ giao nép theo quan hÖ hiÖn vËt lµ chñ yÕu. Nhµ n­íc bao cÊp toµn bé vµ can thiÖp qu¸ s©u vµo c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp c¸c HTX, c¸c tæ s¶n xuÊt. QuyÕt ®Þnh tÊt c¶ trõ kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, gi¸ c¶ s¶n phÈm, thÞ tr­êng tiªu thô ®Õn lç l·i vµ biªn chÕ cña c¸c doanh nghiÖp. Nhµ n­íc thµnh lËp ra Uû ban vËt gi¸ ®Ó quyÕt ®Þnh gi¸ c¶ s¶n phÈm nh­ng Nhµ n­íc l¹i kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm g× vÒ vËt chÊt víi c¸c quyÕt ®Þnh cña m×nh. C¸c doanh nghiÖp th× kh«ng cã quyÒn tù chñ vÒ tµi chÝnh vµ còng kh«ng bÞ rµng buéc tr¸ch nhiÖm víi kÕt qu¶ kinh doanh. C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ n­íc l¹i can thiÖp qu¸ s©u vµo nÒn kinh tÕ. Bé 16
  8. m¸y qu¶n lý kinh tÕ ®­îc tæ chøc cång kÒnh nh­ng l¹i tá ra kÐm hiÖu qu¶. Mäi quyÕt ®Þnh quan träng ®Òu xuÊt ph¸t tõ Trung ­¬ng, biªn chÕ cña bé m¸y qu¶n lý kinh tÕ ngµy cµng ph×nh to nh­ng n¨ng lùc l¹i yÕu kÐm phong c¸ch qu¶n lý quan liªu cöa quyÒn. C¸n bé qu¶n lý kÐm n¨ng lùc, tr×nh ®é chuyªn m«n thÊp hä chñ yÕu xuÊt ph¸t tõ nh÷ng ng­êi cã c«ng víi c¸ch m¹ng. Trong ph©n phèi chñ yÕu ph©n phèi theo chñ nghÜa b×nh qu©n nªn ng­êi lao ®éng kh«ng n¨ng ®éng s¸ng t¹o, kh«ng nhiÖt t×nh lµm viÖc kh«ng quan t©m tíi tiÕt kiÖm ®Çu t­... nªn n¨ng suÊt lao ®éng thÊp kÐm vµ ngµy cµng gi¶m xuèng chi phÝ th× t¨ng lªn dÉn tíi sù thua lç cña c¸c doanh nghiÖp c¸c HTX vµ c¸c tæ s¶n xuÊt... HiÖu qu¶ kinh tÕ trong thêi kú nµy rÊt thÊp do chØ ®Çu t­ vµ s¶n xuÊt theo kÕ ho¹ch mµ kh«ng tÝnh tíi nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ vµ x· héi, s¶n xuÊt kh«ng phï hîp víi tiªu dïng g©y ra mét sù l·ng phÝ lín. Do kh«ng cã c¹nh tranh nªn c«ng nghÖ, KHKT chËm ®æi míi chÊt l­îng s¶n phÈm ngµy cµng thÊp, gi¸ c¶ ngµy cµng cao do chi phÝ s¶n xuÊt qu¸ lín. Hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng thiÕu hôt nghiªm träng kinh tÕ chËm ph¸t triÓn, thêi kú nµy do n­íc ta chó ý tr«ng chê vµo c¸c viÖn trî vèn vµ hµng ho¸ tõ n­íc ngoµi. Khi nguån viÖn tõ n­íc ngoµi gi¶m vµ chÊm døt, nÒn kinh tÕ kh«ng theo kÞp ®µ r¬i vµo khñng ho¶ng s¶n xuÊt tr× trÖ ®×nh ®èn, hµng ho¸ khan hiÕm, 17
  9. gi¸ c¶ cao dÉn ®Õn l¹m ph¸t cã thêi kú l¹m ph¸t v­ît møc 700% ®êi sèng ng­êi lao ®éng ngµy cµng khã kh¨n h¬n. MÆt kh¸c còng trong thêi kú nµy nÒn kinh tÕ cña c¸c quèc gia trong khu vùc ®ang ph¸t triÓn m¹nh. NÒn kinh tÕ ë c¸c n­íc c«ng nghiÖp míi ph¸t triÓn, nghiªn cøu chñ yÕu lµ thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n vµ Nhµ n­íc chØ ®ãng vai trß h­íng dÉn ®Òn kinh tÕ ph¸t triÓn th«ng qua c¸c kÕ ho¹ch trung h¹n vµ dµi h¹n. Nhµ n­íc kh«ng can thiÖp trùc tiÕp mµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c doanh nghiÖp c¹nh tranh tù do trªn thÞ tr­êng. ChÝnh v× vËy tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ ë c¸c n­íc nµy lµ rÊt cao, ®êi sèng nh©n d©n n©ng lªn râ rÖt. Tr­íc sù suy tho¸i kinh tÕ nghiªm träng, tr­íc xu h­íng ph¸t triÓn liªn tôc cña c¸c n­íc trog khu vùc vµ trªn thÕ giíi ®Æt nÒn kinh tÕ n­íc ta tíi sù bøc b¸ch ph¶i ®æi míi. Tõ ®¹i héi VI, cña §¶ng ta ®· chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn vµ thùc hiÖn chuyÓn ®æi c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ sang c¬ chÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN. §Õn ®¹i héi VII, §¶ng ta x¸c ®Þnh râ viÖc chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch hãa tËp trung sang nÒn KTTT ®Þnh h­íng XHCN cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. Xem xÐt d­íi gãc ®é khoa häc, viÖc chuyÓn ®æi nµy lµ hoµn toµn ®óng ®¾n phï hîp víi thùc 18

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản