intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Phát triển mạng lưới khuyến nông lâm - MĐ06: Khuyến nông lâm

Chia sẻ: Minh Minh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

101
lượt xem
25
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình Phát triển mạng lưới khuyến nông lâm - MĐ06: Khuyến nông lâm giúp người học biết được trình tự các bước tổ chức câu lạc bộ khuyến nông, nhóm sở thích qua đó tìm ra những nông dân điển hình tiên tiến. Thông qua mô đun giúp cho người học hiểu rõ hơn về nông thôn, nông nghiệp và nông dân từ đó có thái độ đúng trong công tác khuyến nông lâm.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Phát triển mạng lưới khuyến nông lâm - MĐ06: Khuyến nông lâm

  1. 1 BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN PHÁT TRIỂN MẠNG LƢỚI KHUYẾN NÔNG LÂM MÃ SỐ: MĐ- 06 NGHỀ: KHUYẾN NÔNG LÂM Trình độ: Sơ cấp nghề
  2. 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 06
  3. 3 LỜI GIỚI THIỆU Với mục tiêu phát triển bền vững nông nghiệp - nông thôn thì mạng lưới hệ thống khuyến nông lâm chính là mắt xích quan trọng trong sự phát triển. Các hoạt động khuyến nông sẽ đóng góp không nhỏ và sự nghiệp phát triển bền vững nông nghiệp và nông thôn. Trong giai đoạn hiện nay, công tác khuyến nông ngày càng hoàn thiện cả về tổ chức, nội dung và phương pháp. Nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao về nghiệp vụ cho cán bộ khuyến nông lâm các cấp. Giáo trình nghề khuyến nông lâm được biên soạn trên cơ sở chương trình khung dạy ngắn hạn nghề khuyến nông lâm do Trường Cao đẳng nghề Công nghệ và Nông lâm Nam bộ biên soạn năm 2009, được chỉnh sửa, bổ sung và tham khảo trên 20 tài liệu được cập nhật trong và ngoài nước và được tổng kết từ những kinh nghiệm đào tạo khuyến nông lâm của đội ngũ sư phạm Trường Cao đẳng nghề công nghệ và Nông lâm Đông Bắc trong những năm qua. Thông qua mô đun sẽ cung cấp cho người học nghề những kiến thức, kỹ năng cần có để có thể phát triển nhân rộng mạng lưới khuyến nông lâm. Cập nhật những tiến bộ kỹ thuật và thực tế sản xuất tại các cơ sở, địa phương. Để hoàn thành giáo trình chúng tôi nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của Vụ tổ chức cán bộ Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn; Tổng cục dạy nghề Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Trung tâm khuyến nông Quốc gia. Đồng thời nhận được những ý kiến có hiệu quả tham gia đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các nhà quản lý khuyến nông cùng những cộng tác viên Giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu học tập của học viên học nghề Khuyến nông lâm và là tài liệu tham khảo cho các cán bộ kỹ thuật khuyến nông lâm. Bộ giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Ban chủ nghiệm và các tác giả mong nhận được ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật và các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn Xin chân thành cám ơn/ Tham gia biên soạn: 1.Trần Quang Minh (Chủ biên) 2. Nguyễn Thành Vân 3. Hà Thị Minh Thu 4. Đặng Minh Tuấn
  4. 4 PHỤ LỤC LỜI GIỚI THIỆU ......................................................................................... 3 PHỤ LỤC ..................................................................................................... 4 Bài 1: Tổ chức câu lạc bộ khuyến nông ........................................................ 7 Mục tiêu: ...................................................................................................... 7 A. Nội dung: ................................................................................................. 7 1. Câu lạc bộ khuyến nông lâm .................................................................. 7 1.1. Khái niệm ........................................................................................... 7 1.2 Mục đích, ý nghĩa ................................................................................ 7 1.3. Nguyên tắc hoạt động ......................................................................... 7 1.4. Vị trí của câu lạc bộ trong tổ chức khuyến nông lâm. ......................... 8 1.5. Tổ chức câu lạc bộ. ............................................................................. 8 1.6. Mục đích hoạt động của câu lạc bộ khuyến nông lâm. ........................ 9 1.7. Các yêu cầu để hình thành và phát triển câu lạc bộ khuyến nông. ..... 10 2. Trình tự và cách thức tổ chức câu lạc bộ khuyến nông lâm .................. 10 B. Câu hỏi và bài tập thực hành .................................................................. 12 C. Ghi nhớ .................................................................................................. 12 Bài 2: Tổ chức nhóm sở thích ..................................................................... 13 Mục tiêu: .................................................................................................... 13 A. Nội dung: ............................................................................................... 13 1. Nhóm sở thích. .................................................................................... 13 1.1. Nhóm. ............................................................................................... 13 1.2. Nhóm sở thích là gì? ......................................................................... 13 1.3. Mục đích, nội dung hoạt động .......................................................... 13 1.4. Các yếu tố hình thành nhóm ............................................................. 14 1.5. Sự cần thiết thành lập nhóm .............................................................. 14 2. Trình tự và cách thức tổ chức nhóm sở thích ....................................... 15 3. Yêu cầu cán bộ khuyến nông tổ chức hoạt động trong nhóm sở thích . 15 B. Câu hỏi và bài tập thực hành .................................................................. 16 C. Ghi nhớ .................................................................................................. 16 Bài 3: Hỗ trợ câu lạc bộ, nhóm sở thích hoạt động ...................................... 17 Mục tiêu: .................................................................................................... 17 A. Nội dung chính: ..................................................................................... 17 1. Sự cần thiết phải hỗ trợ câu lạc bộ, nhóm sử thích ............................... 17 2. Trình tự và cách thức hỗ trợ câu lạc bộ khuyến nông lâm hoạt động ... 17
  5. 5 2.1. Hướng dẫn xác định các nhu cầu của câu lạc bộ ............................... 17 2.2. Xác định thứ tự ưu tiên các nhu cầu .................................................. 17 2.3. Xây dựng kế hoạch thực hiện các hoạt động ..................................... 17 2.4. Hướng dẫn triển khai các hoạt động ................................................. 18 2.5. Hướng dẫn theo dõi các hoạt động .................................................... 18 2.6. Hướng dẫn phương pháp đánh giá các hoạt động.............................. 19 2.7. Hướng dẫn cách thức mở rộng quy mô, chất lượng câu lạc bộ .......... 20 B. Câu hỏi và bài tập thực hành .................................................................. 20 C. Ghi nhớ .................................................................................................. 21 Bài 4: Tìm kiếm nông dân điển hình .......................................................... 22 Mục tiêu: .................................................................................................... 22 A. Nội dung: ............................................................................................... 22 1. Các tiêu chuẩn lựa chọn nông dân điển hình ........................................ 22 2. Trình tự và cách thức tìm kiếm nông dân điển hình ............................. 22 3. Triển khai mô hình sản xuất ra diện rộng ............................................. 23 3.1.Mục đích ........................................................................................... 23 3.2. Nguyên tắc. ...................................................................................... 23 B. Câu hỏi và bài tập thực hành .................................................................. 23 C. Ghi nhớ .................................................................................................. 23 HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ DUN .................................................... 24 I. Vị trí tính chất của mô đun: ..................................................................... 24 II. Mục tiêu: ................................................................................................ 24 III. Nội dung chính của mô đun: ................................................................. 24 IV. Hướng dẫn thực hiện bài tập, bài thực hành .......................................... 25 V. Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập ...................................................... 25 VI. Tài liệu tham khảo ................................................................................ 26
  6. 6 CHƢƠNG TRÌNH MÔ ĐUN PHÁT TRIỂN MẠNG LƢỚI KHUYẾN NÔNG LÂM Mã mô đun: MĐ 06 Giới thiêu mô đun: Chương trình mô đun nhằm giúp cho người học biết được trình tự các bước tổ chức câu lạc bộ khuyến nông, nhóm sở thích qua đó tìm ra những nông dân điển hình tiên tiến. Vận dụng những kiến thức đã học duy trì phát huy và nhân rộng hoạt động của câu lạc bộ, nhóm sở thích, gương nông dân điển hình tiên tiến. Thông qua mô đun giúp cho người học hiểu rõ hơn về nông thôn, nông nghiệp và nông dân từ đó có thái độ đúng trong công tác khuyến nông lâm. Nội dung mô đun được chia làm bốn bài: Bài 1: Tổ chức câu lạc bộ khuyến nông. Bài 2: Tổ chức nhóm sở thích Bài 3: Hỗ trợ câu lạc bộ, nhóm sở thích hoạt động Bài 4: Tìm kiếm nông dân điển hình Trong quá trình giảng dạy và học tập môn học giáo viên nêu vấn đề, người học chủ động lĩnh hội kiến thức và vận dụng ngày vào tình hình thực tế ở địa phương nơi mình sinh sống
  7. 7 Bài 1: Tổ chức câu lạc bộ khuyến nông Mục tiêu: - Xây dựng được các tiêu chuẩn lựa chọn nông dân điển hình, tiêu chuẩn lựa chọn thành viên tham gia câu lạc bộ, nhóm sở thích; - Lập được kế hoạch tổ chức một câu lạc bộ khuyến nông lâm tại địa phương. - Hướng dẫn và khuyến khích được người dân tham gia hoạt động; - Xác định được các nguồn lực cần thiết và tính toán các khoản chi phí cho một hoạt động hỗ trợ giả định trình lãnh đạo; - Chia sẻ kiến thức và trách nhiệm giữa các thành viên để cải thiện và đẩy mạnh các quá trình có sự tham gia trong tổ chức của mình. A. Nội dung: 1. Câu lạc bộ khuyến nông lâm 1.1. Khái niệm Là một hình thức tổ chức khuyến nông lâm tự nguyện có sự tham gia của người dân, trong đó hoạt động khuyến nông lấy nhu cầu của người dân làm trung tâm. 1.2 Mục đích, ý nghĩa - Tăng cường giao lưu trao đổi lẫn nhau, cùng nhau tổ chức sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả Hình 1: Sinh hoạt câu lạc bộ khuyến nông lâm - Nhằm tăng cường sự liên kết và tranh thủ sự giúp đỡ của khuyến nông cũng như các ngành, các cấp, các tổ chức xã hội và dịch vụ trong công tác sản xuất nông nghiệp cũng như xây dựng và phát triển nông thôn mới. 1.3. Nguyên tắc hoạt động - Là tổ chức tự nguyện của nông dân dự trên nguyên tắc: Dân chủ, cùng có lợi, nông dân làm đơn gia nhập Câu lạc bộ khuyến nông.
  8. 8 - Không hạn chế về số lượng số hộ tham gia và thường tổ chức theo qui mô thôn, bản. - Ban lãnh đạo Câu lạc bộ khuyến nông là những người nhiệt tình, năng động, sáng tạo, có tinh thần trách nhiệm cao. Họ làm việc không có chế độ thù lao công tác được nông dân tín nhiệm. - Kinh phí hoạt động do nông dân tham gia đóng góp, do các hợp tác xã, các tổ chức khuyến nông, các cá nhân, các tổ chức trong nước và nước ngoài tài trợ... 1.4. Vị trí của câu lạc bộ trong tổ chức khuyến nông lâm. Sơ đồ 01: Tổ chức khuyến nông 1.5. Tổ chức câu lạc bộ. Câu lạc bộ khuyến nông lâm gồm: - Chủ nhiệm câu lạc bộ: là người có uy tín, có kinh nghiệm, trách nhiệm cao và có điều kiện (thời gian) trong cộng đồng đó; cũng có thể là trưởng thôn
  9. 9 hoặc Bí thư chi bộ hoặc chi hội trưởng Hội phụ nữ. Trong mọi trường hợp, rất cần có sự tham gia của Trưởng thôn trong việc điều hành câu lạc bộ để thuận lợi cho việc huy động cộng đồng. - Phó chủ nhiệm câu lạc bộ có thể là hội trưởng Hội phụ nữ, đoàn thanh niên, đại diện hội cựu chiến binh… Ở những nơi có điều kiện, việc vận động các cán bộ hưu trí, cựu chiến binh tham gia câu lạc bộ là rất đáng khuyến khích. - Hướng dẫn viên (trong trường hợp chưa có sự chuẩn bị hướng dẫn viên cộng đồng từ giai đoạn trước thì ở giai đoạn đầu mỗi câu lạc bộ cần có hướng dẫn viên để hỗ trợ điều hành các buổi sinh hoạt). Trong trường hợp có sự chuẩn bị từ giai đoạn trước, hướng dẫn viên cộng đồng có thể giữ vai trò là Chủ nhiệm câu lạc bộ hay phó chủ nhiệm câu lạc bộ. - Thành viên câu lạc bộ: Là tổ chức tự nguyện của nhóm hộ nông dân hoặc các tổ chức kinh tế xã hội, đoàn thể tham gia câu lạc bộ khuyến nông là nông dân không phân biệt già trẻ, giới tính, dân tộc, thành phần… 1.6. Mục đích hoạt động của câu lạc bộ khuyến nông lâm. - Tạo đầu mối để nông dân giúp nhau trao đổi kinh nghiệm, tiếp thu tiến bộ kỹ thuật, phát triển sản xuất, tổ chức đời sống, xây dựng nông thôn mới và là một kênh để chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật mới cho người dân. - Tuyên truyền chủ trương, chính sách của Nhà nước về xóa đói giảm nghèo, về quy chế Hình 2: Hợp tác xã một loại hình hoạt động khuyến nông tham gia của người thôn/bản nghèo trong tiến trình phát triển cho dân. - Xây dựng mô hình điển hình tại các vùng dân cư để tham quan học tập, nhân rộng mô hình ra sản xuất đại trà. - Thu hút sự tham gia của cộng đồng, tạo ra mối quan hệ gắn bó giữa các hộ nông dân với nhau, giúp nhau khắc phục những khó khăn trong sản xuất đời sống. - Là nơi cung cấp dịch vụ vật tư và tiêu thụ sản phẩm nông lâm nghiệp. Những yếu tố nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của CLB khuyến nông - Ý thức trách nhiệm cao, nhiệt tình của cán bộ lãnh đạo CLB khuyến nông
  10. 10 - Hoạt động đều đặn thường xuyên, Nội dung hoạt động phong phú hấp dẫn. - Sự quan tâm, giúp đỡ cũng như tác động tương hỗ của Khuyên nông, chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và các dịch vụ hỗ trợ đối với CLB khuyến nông. 1.7. Các yêu cầu để hình thành và phát triển câu lạc bộ khuyến nông lâm. Lãnh đạo nhóm: Sẽ khuyến khích các thành viên tham gia công việc của nhóm bằng cách thông tin thường xuyên và thảo luận. - Kinh phí cho hoạt động: Chủ yếu là góp tiết kiệm thường xuyên của các nhóm viên, hoặc bằng tiền hoặc bằng hiện vật. Số lượng đóng góp phải được tất cả các nhóm viên đồng ý và phụ thuộc vào dự trù chi tiêu. - Quy chế của nhóm: Là viết mục đích thành lập và các quy định hoạt động giúp cho nhóm, tránh mâu thuẫn nội bộ và gắn trách nhiệm của mỗi nhóm viên một cách dễ dàng. - Sổ sách theo dõi: Ghi chép lại những gì nhóm viên đã quyết định tại các cuộc họp là rất cần thiết và quan trọng cho giám sát đánh giá. 1.8. Xây dựng quy chế hoạt động. Khái niệm quy chế: Quy chế là sự thỏa thuận được các thành viên đưa ra để bày tỏ những nguyện vọng và sự mong đợi của họ. Sự cần thiết phải xây dựng quy chế: Một quy chế đề cập đến những hướng dẫn mang tính bền vững, rõ ràng và xác định rõ quyền lợi trách nhiệm của mỗi thành viên đối với tổ chức của mình. Trong nhóm tương trợ, quy chế chỉ có ý nghĩa về quyền lợi của các nhóm viên. Quy chế do các thành viên trong câu lạc bộ đề ra và chỉ có thể do các thành viên trong câu lạc bộ thay đổi. Nội dung của quy chế: Không có một khuôn mẫu nào cho quy chế. Quy chế của câu lạc bộ có được qua từng bước thảo luận. Bản quy chế có thể viết ngay từ ngày đầu thành lập, có thể sửa đổi khi có những vấn đề cần bổ sung. 2. Trình tự và cách thức tổ chức câu lạc bộ khuyến nông lâm Bước 1: Khảo sát nhu cầu thành lập câu lạc bộ khuyến nông với người dân - Liệt kê các hình thức khảo sát; - Chọn hình thức khảo sát. - Tiến hành khảo sát. - Tổng hợp xử lý kết quả. Bước 2: Tuyên truyền, vận động người dân tham gia - Chuẩn bị nội dung tuyên truyền (mục đích, ý nghĩa, nội dung hoạt động của câu lạc bộ, quyền lợi và trách nhiệm của các thành viên trong câu lạc bộ để họ hiểu và tự nguyện đăng ký tham gia). - Lựa chọn các hình thức thông tin tuyên truyền phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương và khả năng tiếp cận thông tin của người dân.
  11. 11 - Tuyên truyền, vận động người dân tham gia câu lạc bộ. Chú ý: Khuyến khích những người thiếu vốn và kinh nghiệm sản xuất tham gia bởi họ thường tự ti và ngại tham gia. Bước 3: Xây dựng tiêu chuẩn và dự kiến số lượng thành viên tham gia - Xây dựng tiêu chuẩn lựa chọn thành viên tham gia. - Dự kiến số lượng tham gia câu lạc bộ khuyến nông. Chú ý: + Số lượng thành viên và tiêu chuẩn lựa chọn thành viên do nhóm khởi xướng câu lạc bộ xây dựng, sau này sẽ được các thành viên trong câu lạc bộ điều chỉnh và hoàn thiện. + Tiêu chuẩn lựa chọn thành viên xây dựng dựa trên mục đích hoạt động của Câu lạc bộ. Bước 4: Tổ chức đăng kí tham gia - Các thành viên đăng kí và nhóm khởi xướng sẽ đối chiếu với tiêu chuẩn lựa chọn để quyết định danh sách tham gia câu lạc bộ. - Soạn thảo đơn đăng ký. - Hướng dẫn nông dân điền các thông tin vào đơn xin vào câu lạc bộ. - Tổng hợp số lượng. Bước 5: Chọn địa điểm sinh hoạt câu lạc bộ khuyến nông Lựa chọn địa điểm ở trung tâm xã/ thôn thuận lợi cho đi lại, thường kết hợp nơi sinh hoạt câu lạc bộ khuyến nông với các trung tâm học tập cộng đồng. Bước 6: Bầu ban chủ nhiệm - Thông báo tập hợp các thành viên được lựa chọn tham gia câu lạc bộ; - Ban chủ nhiệm thường có từ 3 - 5 người (trưởng ban, phó trưởng ban, thư kí, thủ quỹ) trong đó có ít nhất một cán bộ chuyên môn; - Các thành viên sẽ viết tiêu chuẩn lựa chọn Ban chủ nhiệm lên thẻ màu. Khi bình chọn không nên để những người có chức sắc, già làng, trưởng bản bình chọn trước vì dễ ảnh hưởng cá nhân làm kết quả bình chọn không mang tính đại diện. Bước 7: Xây dựng quy chế hoạt động - Thời gian sinh hoạt định kỳ; Mức đóng góp; Hình thức đóng góp… - Lưu ý nếu tất cả các thành viên không tham gia xây dựng quy chế hoạt động thì việc thực hiện chỉ mang tính nửa vời hoặc bị hiểu sai lệch đi. Bước 8: Đăng kí thành lập với cơ quan có thẩm quyền - Hồ sơ đăng kí bao gồm: Đơn hoặc tờ trình xin thành lập câu lạc bộ (nêu rõ mục đích, ý nghĩa hoạt động của câu lạc bộ).
  12. 12 - Trình hồ sơ lên cấp có thẩm quyền (chính quyền xã và cơ quan khuyến nông sở tại) phê duyệt. Bước 9: Xây dựng kế hoạch hoạt động năm của Câu lạc bộ . - Nhằm thống nhất các công việc của câu lạc bộ trong thời gian 1 năm, trách nhiệm của từng thành viên và nhu cầu hỗ trợ của cán bộ kỹ thuật, trung tâm khuyến nông đối với từng công việc... B. Câu hỏi và bài tập thực hành Tình huống 1: Để tạo môi trường thuận lợi cho người dân tiếp cận các kiến thức khuyến nông và thỏa mãn nhu cầu mong muốn của họ (đặc biệt là người nghèo) về hiểu biết, cập nhật các kinh nghiệm và kiến thức khoa học kỹ thuật. Bạn với vai trò là cán bộ khuyến nông cơ sở hãy xây dựng kế hoạch tổ chức câu lạc bộ cho người dân. Yêu cầu: - Chia lớp thành nhóm 5 người lập kế hoạch tổ chức câu lạc bộ. - Sản phẩm hoàn thành: một bản kế hoạch tổ chức câu lạc bộ khuyến nông lâm. Tình huống 2: Bạn là Chủ nhiệm câu lạc bộ. Sau một thời gian hoạt động bạn thấy câu lạc bộ hoạt động theo kiểu hình thức phong trào, chưa đi vào thực chất. Các thành viên chưa có trách nhiệm đóng góp hội phí cho thủ quỹ của câu lạc bộ vào một ngày nhất định trong tuần, tháng hoặc năm. Cá biệt có một số cá nhân không đóng góp do không đồng ý với mức kinh phí mà câu lạc bộ đề ra. Với tư cách là chủ nhiệm câu lạc bộ, bạn có nhiệm vụ thúc đẩy các thành viên trong nhóm đưa ra những ý tưởng xây dựng một bản quy chế hoạt động mới, đồng thời phải giải quyết được những ý tưởng đối lập đi đến sự thống nhất cao trong câu lạc bộ. Sản phẩm hoàn thành: Bản quy chế, điều lệ hoạt động mới phù hợp và gắn trách nhiệm, quyền lợi của các thành viên trong câu lạc bộ một cách rõ ràng. Chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm 5 người. Một học viên đóng vai chủ nhiệm câu lạc bộ. Thời gian cho mỗi vai chủ nhiệm là 5 phút Các thành viên trong nhóm lần lượt rút thăm và số rút thăm sẽ quyết định thứ tự từng người vào vai chủ nhiệm câu lạc bộ. Người tham gia trong nhóm liên tục thực hiện quá trình thúc đẩy khi có người ngừng thì người khác tiếp tục mà không quay lại từ đầu. Các thành viên còn lại chưa đóng vai câu lạc bộ thì sẽ đóng vai các thành viên trong câu lạc bộ để tham gia vào nhiệm vụ của nhóm. C. Ghi nhớ - Nguyên tắc, mục đích, tổ chức câu lạc bộ khuyến nông - Trình tự và cách thức tổ chức câu lạc bộ khuyến nông lâm
  13. 13 Bài 2: Tổ chức nhóm sở thích Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm, mục đích, nội dung hoạt động và trình tự các bước tổ chức nhóm sở thích cho người dân; - Vận dụng trong việc thành lập nhóm sở thích tại cơ sở hoạt động có hiệu quả cho một chủ đề; - Chia sẻ kiến thức và trách nhiệm giữa các thành viên để cải thiện và đẩy mạnh các quá trình có sự tham gia trong tổ chức của mình. A. Nội dung: 1. Nhóm sở thích. 1.1. Nhóm. Nhóm là một tập hợp nhiều người, nhưng không phải bất cứ tập hợp người nào cũng gọi là nhóm. 1.2. Nhóm sở thích là gì? Nhóm sở thích trong khuyến nông lâm là tập hợp bao gồm những người có chung sở thích về một chủ đề hoặc một số chủ đề, chuyên đề về hoạt động nông lâm nghiệp. Ví dụ: + Nhóm trồng rau sạch. + Nhóm chăn nuôi cá. + Nhóm những người nuôi ong khai thác mật..... 1.3. Mục đích, nội dung hoạt động - Tổ chức và nguyên tắc hoạt động: - Nhóm những người cùng sở thích có nguyên tắc: Tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi - Tổ chức thường xuyên theo qui mô làng, xóm và hoạt động có thể lớn hơn Ví dụ: + Hội làm vườn + Hội sinh vật cảnh... - Chỉ hoạt động trong một lĩnh vực sản xuất nhất định - Những yếu tố nâng cao hiệu quả hoạt động của nhóm nó phụ thuộc + Ý thức trách nhiệm cao, nhiệt tình sáng tạo của người lãnh đạo + Hoạt động đều đặn thường xuyên, hình thức hoạt động hấp dẫn, phong phú + Sự quan tâm, giúp đỡ cũng như tác động tương hỗ của Khuyến nông, chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và dịch vụ hỗ trợ.
  14. 14 1.4. Các yếu tố hình thành nhóm - Các thành viên của một nhóm có chung mục đích và cùng chia sẻ trách nhiệm để đạt đến mục đích chung đó. Mục đích chung giúp giải quyết các mâu thuẫn, bất đồng và tạo sự hứng thú cho các thành viên. Nếu trong một tập thể mà người ta không cùng chia sẻ những mục tiêu giống nhau thì sẽ có Hình 3: Quán cà phê khuyến nông một hình thức tổ chức sự phân hóa thành mới nhóm sở thích nhiều nhóm. - Giữa các thành viên có mối quan hệ tác động qua lại (tương tác) thông qua giao tiếp. Giao tiếp có thể bằng ngôn ngữ có lời hoặc không lời, nhưng thường là cả hai. - Nhóm sinh hoạt theo một hệ thống những quy tắc. Quy tắc là lề lối làm việc của nhóm bao gồm cách ứng xử, suy nghĩ, hành động cho đến cách ăn mặc…Quy tắc có thể ghi thành văn bản hoặc không. Quy tắc có thể được áp đặt từ bên ngoài hay do nhóm xây dựng nên, nhưng thường có một sức ép mạnh mẽ khiến mọi người chấp nhận và làm theo với những mức độ khác nhau. - Mỗi thành viên trong nhóm đều có một hoặc vài vai trò nhất định tùy theo tình huống. Người đóng vai trò khởi xướng, kẻ đóng vai trò hành động, người giữ vai trò điều tiết, hòa giải… Những vai trò này góp phần vào việc hình thành sức mạnh của nhóm. 1.5. Sự cần thiết thành lập nhóm Nhờ hoạt động theo nhóm, người nông dân có thể kết hợp và tận dụng một cách tốt nhất khả năng, nguồn lực của họ. Họ có thể trao đổi ý nghĩ, quan điểm và lựa chọn sáng tạo nhất. Chung lưng đấu sức, công việc sẽ nhẹ nhàng, dễ dàng hơn và quan trọng hơn hết, sức mạnh hợp sẽ mạnh hơn bất cứ một cá nhân nào. 1.6. Trách nhiệm của trưởng nhóm - Giám sát tiến độ nhóm và kết quả hoạt động theo mục đích; - Đảm bảo nội quy của nhóm được tuân thủ; - Động viên tất cả các nhóm viên tham gia thảo luận và cùng thực hiện;
  15. 15 - Giới thiệu những ý tưởng mới cho nhóm và khuyến khích các nhóm viên cùng làm theo; - Báo cáo hoạt động của từng nhóm viên cũng như của cả nhóm; - Đại diện cho nhóm trong những trường hợp đặc biệt. 2. Trình tự và cách thức tổ chức nhóm sở thích Bước 1: Lựa chọn chủ đề thành lập nhóm sở thích - Liệt kê những hoạt động sản xuất nông lâm nghiệp của người dân trên địa bàn có khả năng hình thành nhóm. - Lựa chọn những hoạt động sản xuất nông lâm nghiệp có khả năng hình thành nhóm cao. Bước 2: Đánh giá hiện trạng - Xác định những thuận lợi và khó khăn liên quan đến chủ đề nhóm sở thích; - Xác định những nguyên nhân cơ bản và tìm giải pháp khả thi. Bước 3: Viết thông báo về việc tổ chức nhóm sở thích. - Soạn thông báo; - Gửi thông báo. Bước 4: Thành lập nhóm sở thích - Bầu nhóm trưởng; - Xác định mục tiêu hoạt động của nhóm sở thích; - Xác định tiêu chuẩn lựa chọn nhóm sở thích; - Xây dựng nội quy sinh hoạt của nhóm sở thích: + Vai trò của các thành viên trong nhóm; + Thảo luận lịch sinh hoạt, mức đóng góp, hình thức đóng góp. Bước 5: Họp dân triển khai hoạt động theo chủ đề nhóm sở thích - Trình bày nội dung hoạt động của nhóm; - Thảo luận những kiến thức, kinh nghiệm trong phạm vi chủ đề nhóm sở thích. Bước 6: Xây dựng kế hoạch hoạt động năm của nhóm sở thích Nhằm thống nhất các công việc của câu lạc bộ trong thời gian 1 năm, trách nhiệm của từng thành viên và nhu cầu hỗ trợ của cán bộ kỹ thuật, trung tâm khuyến nông đối với từng công việc... 3. Yêu cầu cán bộ khuyến nông tổ chức hoạt động trong nhóm sở thích - Biết mình: Mình cần biết thế mạnh, thế yếu của bản thân - Biết người: Đối phương có thế mạnh, thế yếu ra sao. Cần biết đặc điểm tâm lý nguyện vọng của đối phương.
  16. 16 - Biết thời: Biết thời cơ cho ta hành động. - Biết đủ: Cẩn nhận biết tổng hợp mọi diễn biến và các tình huống có thể xảy ra - Biết dùng: cần có khả năng dùng người và sử dụng tổng hợp mọi thế mạnh, khắc phục những yếu điểm - Biết biến: láy cái không thể thay đổi được như chân lý, nguyên tắc để ứng phó với những cái thay đổi ”Dĩ bất biến, ứng vạn biến” - Biết nói: Nói chính xác, nói sao cho nông dân dễ hiểu, nói cho người nghe phải thích nghe, chăm chú theo dõi - Phải thực hành tốt: Tay nghề vững vàng, là người miệng nói tay làm, cầm tay chỉ việc. - Biết viết: Biết viết báo cáo, biết phân tích và tổng hợp vấn đề, biết tuyên truyền quảng bá, nhân những đổi mới ra diện rộng. B. Câu hỏi và bài tập thực hành Tình huống: Tập hợp kết quả khảo sát nhu cầu của 40 hộ tại thôn A, xã B có: 10 hộ có nhu cầu chăn nuôi lợn, 10 hộ có nhu cầu trồng điều, 20 hộ có nhu cầu trồng cây cao su. - Chia lớp thành 3 nhóm theo 3 chủ đề trên (các thành viên tự lựa chọn, chia nhóm theo sở thích của mình). - Các thành viên hợp tác tổ chức nhóm sở thích và xây dựng nội quy sinh hoạt của nhóm sở thích. Sản phẩm hoàn thành: - Tổ chức thành công nhóm sở thích. - Bản nội quy sinh hoạt của nhóm C. Ghi nhớ - Các yếu tố hình thành nhóm sở thích. - Trình tự và cách thức tổ chức nhóm sở thích? - Nhu cầu của người tham gia.
  17. 17 Bài 3: Hỗ trợ câu lạc bộ, nhóm sở thích hoạt động Mục tiêu: - Phân chia được nhóm các nhu cầu kiến thức, kỹ năng, điều kiện vật chất; - Trình bày được quy trình hỗ trợ câu lạc bộ khuyến nông hoạt động; - Xác định được các nguồn lực cần thiết và tính toán các khoản chi phí cho một hoạt động hỗ trợ giả định. A. Nội dung chính: 1. Sự cần thiết phải hỗ trợ câu lạc bộ, nhóm sử thích Người dân có được kinh nghiệm trong việc tháo gỡ các vấn đề và tìm ra giải pháp, giải quyết các vấn đề gặp phải. Từ đó, họ có thêm nhiệt tình và định hướng cho các hoạt động để giải quyết các vấn đề. Điều này bổ sung thêm năng lực, ý tưởng và nguồn cho họ thực hiện công việc. Mối quan hệ giữa cán bộ hướng dẫn, hỗ trợ và dân bản phải được xây dựng trên cơ sở tin cậy và tôn trọng lẫn nhau, trong đó người cán bộ hướng dẫn, hỗ trợ quan tâm đến quyền lợi của người dân. Quyền tự quyết định và tự chịu trách nhiệm của người dân phải được đảm bảo hoàn toàn bởi vì chính họ mới là người chịu trách nhiệm về những thành quả của quyết định và hoạt động của họ. 2. Trình tự và cách thức hỗ trợ câu lạc bộ khuyến nông lâm hoạt động 2.1. Hướng dẫn xác định các nhu cầu của câu lạc bộ - Liệt kê các vấn đề của câu lạc bộ trong điều kiện cụ thể của địa phương. - Các nhu cầu đưa ra cần cụ thể, tính khả thi cao, tránh những nhu cầu quá chung chung hoặc quá rộng, vượt quá khả năng giải quyết của cộng đồng. 2.2. Xác định thứ tự ưu tiên các nhu cầu Dùng công cụ phân loại, xếp hạng ưu tiên để xác định các hoạt động khuyến nông ưu tiên phù hợp với điều kiện cụ thể của người dân. - Cần xem xét xem nhu cầu này có thật sự cần sự hỗ trợ hay không? - Những nhu cầu này xuất phát từ những vấn đề nào? - Những thay đổi hay mức độ ảnh hưởng đến câu lạc bộ/cộng đồng khi nhu cầu này được giải quyết? - Cần chú ý đến khả năng nguồn lực sẵn có của cộng đồng hay địa phương. 2.3. Xây dựng kế hoạch thực hiện các hoạt động Có mục đích rõ ràng, thời gian, hoạt động cụ thể và phân công công việc một cách chi tiết.
  18. 18 Biểu 01: Kế hoạch thực hiện các hoạt động khuyến nông Thời gian Địa Ngƣời chịu Ngƣời Kết quả STT Hoạt động thực hiện điểm trách nhiệm hỗ trợ mong đợi 1 2 3 … n 2.4. Hướng dẫn triển khai các hoạt động Hướng dẫn triển khai các hoạt động hỗ trợ đã lựa chọn cho từng đối tượng cụ thể (cả kỹ thuật, thời vụ, các vật tư cần thiết phục vụ cho các hoạt động). 2.5. Hướng dẫn theo dõi các hoạt động Hướng dẫn các phương pháp theo dõi các hoạt động khuyến nông, các công cụ, phương tiện phục vụ cho việc theo dõi và phân công người theo dõi Biểu 02: Biểu mẫu hướng dẫn theo dõi các hoạt động Lập kế hoạch Thực thi Theo dõi cái gì? Theo dõi như thế Theo dõi cái gì? Theo dõi như thế nào? nào? Xây dựng mục Có được xác định tiêu đúng không? Kế hoạch cho Đã được chuẩn bị Có được thực Sự thích ứng của từng từng hoạt động rồi/chưa? hiện theo kế hoạt động (có đáp ứng hoạch không? được nhu cầu hay Lý do thay đổi? không?) ghi lại những thay đổi chính trong kế hoạch Kế hoạch thời Có phù hợp không? gian Phân công công Đã phân công chưa? việc cụ thể cho Phù hợp với thế từng cá nhân mạnh của từng
  19. 19 người chưa? Người tham gia Sự tham gia của các đối tượng khác nhau trong hỗ trợ câu lạc bộ hoạt động (trạm khuyến nông, phụ nữ, nam giới) Vật tư/trang thiết Đã chuẩn bị chưa? bị Những kinh Liệt kê những hưởng nghiệm thu được lợi của người dân có như mong đợi hay không? 2.6. Hướng dẫn phương pháp đánh giá các hoạt động Hướng dẫn các phương pháp đánh giá các hoạt động khuyến nông, các công cụ, phương tiện phục vụ cho việc đánh giá, các chỉ tiêu cụ thể cho từng hoạt động để đánh giá và phân công người thực hiện đánh giá (các chỉ tiêu đánh giá cần dựa vào chỉ tiêu của kế hoạch đã lập). Biểu 03: Biểu mẫu đánh giá các hoạt động Tên hoạt động: ................................................................................................ Nhóm mục tiêu: ................................................................................................ Địa điểm: ........................................................................................................ Thời gian: ........................................................................................................ Người đánh giá: ................................................................................................ Ý kiến của người đánh giá (nhận xét ngắn gọn từng nội dung): Tổ chức: ........................................................................................................ Thành phần tham dự: ....................................................................................... Thời gian hoàn thành: ....................................................................................... Nội dung: ....................................................................................................... Bài học kinh nghiệm: Tổng kết các chủ đề sau khi kết thúc hoạt động:................................................. ............................................................................................................... ...... ....................................................................................................................... Các hoạt động có đáp ứng được nhu cầu hay không? .......................................................................................................................
  20. 20 ....................................................................................................................... Những vấn đề chính mà các thành viên rút ra được ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... Gợi ý những hoạt động cần bổ sung ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... 2.7. Hướng dẫn cách thức mở rộng quy mô, chất lượng câu lạc bộ - Đào tạo nhân lực cho câu lạc bộ; - Phối hợp với các ban, ngành đoàn thể; - Tuyên truyền khuyến khích hội viên tham gia thực hiện các chương trình kinh tế; - Đóng góp xây dựng quỹ; - Tham quan tập huấn. B. Câu hỏi và bài tập thực hành Tình huống 1 - Chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm 5 người. Một người sắm vai cán bộ khuyến nông lâm, 4 người còn lại sắm vai nông dân để thực hiện bài tập. - Các vai nông dân sẽ giả định đưa ra nhu cầu của họ trong điều kiện thực tế của xã A. - Mỗi nhóm sẽ viết một bảng tiêu chuẩn lựa chọn thứ tự ưu tiên. - Sắp xếp thứ tự ưu tiên các nhu cầu bằng công cụ phân loại, xếp hạng ưu tiên. - Sử dụng bảng tiêu chuẩn để tiến hành phân loại xếp hạng ưu tiên các nhu cầu giả định đã đưa ra. Sản phẩm phải hoàn thành: Một bảng nhu cầu của người dân đưa ra và kết quả lựa chọn các nhu cầu ưu tiên bằng công cụ phân loại, xếp hạng ưu tiên. Tình huống 2 - Trên cơ sở các nhu cầu đã lựa chọn ở bài tập 1, các nhóm lựa chọn một trong 3 hoạt động ưu tiên cao nhất, phân tích xác định các nguồn lực cần thiết cho các hoạt động đó. Liệt kê những trang thiết bị, vật tư cần thiết và tính toán các khoản chi phí hỗ trợ cho hoạt động, thảo luận phân công các cá nhân chịu trách nhiệm cho từng nguồn lực. - Mỗi nhóm trình bày kết quả trên giấy A0, Báo cáo kết quả của nhóm mình trước lớp và các thành viên của các nhóm khác góp ý bổ sung. - Các nhóm nhận xét và đánh giá kết quả của nhóm khác.
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2