Giáo trình quản lý chất thải sinh hoạt rắn part 2
lượt xem 29
download
Da Gỗ, cây,… Rác vườn Gỗ (gỗ tươi) Gỗ cứng Gỗ (hỗn hợp) Thuỷ tinh, kim loại, … Thuỷ tinh và khoáng sản Kim loại, lon thiếc Kim loại chứa sắt Kim loại màu Các thành phần khác Rác văn phòng Rác khu dân cư Rác khu thương mại Rác sinh hoạt nói chung
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Giáo trình quản lý chất thải sinh hoạt rắn part 2
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT Da 10,0 68,5 12,5 9,0 7.500 8.040 8.982 Goã, caây,… Raùc vöôøn 60,0 30,0 9,5 0,5 2.601 6.503 6.585 Goã (goã töôi) 50,0 42,3 7,3 0,4 2.100 4.200 4.234 Goã cöùng 12,0 75,1 12,4 0,5 7.352 8.354 8.402 Goã (hoãn hôïp) 20,0 68,1 11,3 0,6 6.640 8.316 8.383 Thuyû tinh, kim loaïi, … Thuyû tinh vaø khoaùng saûn 2,0 - - 96-99+ 84* 86 60 Kim loaïi, lon thieác 5,0 - - 94-99+ 301* 319 317 Kim loaïi chöùa saét 2,0 - - 96-99+ - - - Kim loaïi maøu 2,0 - - 94-99+ - - - Caùc thaønh phaàn khaùc Raùc vaên phoøng 3,2 20,5 6,3 70,0 3.669 3.791 13.692 Raùc khu daân cö 21,0 52,0 7,0 20,0 5.000 6.250 8.333 (15-40) (40-60) (2-45) (10-30) Raùc khu thöông maïi 15,0 - - - 5.500 6.470 - (10-30) Raùc sinh hoaït noùi chung 20,0 - - - 4.600 5.750 - (10-30) * Naêng löôïng coù töø lôùp phuû, nhaõn hieäu vaø nhöõng vaät lieäu ñính keøm Btu x 1,0551 = kJ Baûng 2.5 Thaønh phaàn caùc nguyeân toá cuûa caùc chaát chaùy ñöôïc coù trong chaát thaûi raén khu daân cö, khu thöông maïi vaø chaát thaûi raén coâng nghieäp Phaàn traêm khoái löôïng khoâ (%) Loaïi chaát thaûi Carbon Hydro Oxy Nitô Löu huyønh Tro Thöïc phaåm Môõ 73,0 11,5 14,8 0,4 0,1 0,2 Chaát thaûi thöïc phaåm 48,0 6,4 37,6 2,6 0,4 5,0 Traùi caây thaûi boû 48,5 6,2 39,5 1,4 0,2 4,2 Thòt thaûi boû 59,6 9,4 24,7 1,2 0,2 4,9 Giaáy Carton 43,0 5,9 44,8 0,3 0,2 5,0 Taïp chí 32,9 5,0 38,6 0,1 0,1 23,3 Giaáy in baùo 49,1 6,1 43,0 < 0,1 0,2 1,5 Giaáy (hoãn hôïp) 43,4 5,8 44,3 0,3 0,2 6,0 Giaáy neán 59,2 9,3 30,1 0,1 0,1 1,2 Nhöïa Nhöïa (hoãn hôïp) 60,0 7,2 22,8 - - 10,0 Polyethylene 85,2 14,2 - < 0,1 < 0,1 0,4 TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-9 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT Polystyrene 87,1 8,4 4,0 0,2 - 0,3 Polyurethane(1) 63,3 6,3 17,6 6,0 < 0,1 4,3 Polyvinyl chloride(1) 45,2 5,6 1,6 0,1 0,1 2,0 Vaûi, Cao su, Da Vaûi 48,0 6,4 40,0 2,2 0,2 3,2 Cao su 69,7 8,7 - - 1,6 20,0 Da 60,0 8,0 11,6 10,0 0,4 10,0 Goã, caây,… Raùc vöôøn 46,0 6,0 38,0 3,4 0,3 6,3 Goã (goã töôi) 50,1 6,4 42,3 0,1 0,1 1,0 Goã cöùng 49,6 6,1 43,2 0,1 < 0,1 0,9 Goã (hoãn hôïp) 49,5 6,0 42,7 0,2 < 0,1 1,5 Goã vuïn 48,1 5,8 45,5 0,1 < 0,1 0,4 Thuyû tinh, kim loaïi, … Thuyû tinh vaø khoaùng saûn(2) 0,5 0,1 0,4 < 0,1 - 98,9 (2) Kim loaïi (hoãn hôïp) 4,5 0,6 4,3 < 0,1 - 90,5 Caùc thaønh phaàn khaùc Raùc vaên phoøng 24,3 3,0 4,0 0,5 0,2 68,0 Daàu, sôn 66,9 9,6 5,2 2,0 - 16,3 44,7 6,2 38,4 0,7 < 0,1 9,9 RDF (Refuse-derived fuel) (1) Phaàn coøn laïi laø Clo (2) Naêng löôïng coù töø lôùp phuû, nhaõn hieäu vaø nhöõng vaät lieäu ñính keøm Baûng 2.6 Thaønh phaàn caùc nguyeân toá cuûa caùc chaát chaùy ñöôïc coù trong chaát thaûi raén khu daân cö Phaàn traêm khoái löôïng khoâ (%) Thaønh phaàn Carbon Hydro Oxy Nitô Löu huyønh Tro Chaát höõu cô Chaát thaûi thöïc phaåm 48,0 6,4 37,6 2,6 0,4 5,0 Giaáy 43,5 6,0 44,0 0,3 0,2 6,0 Carton 44,0 5,9 44,6 0,3 0,2 5,0 Nhöïa 60,0 7,2 22,8 - - 10,0 Vaûi 55,0 6,6 31,2 4,6 0,15 2,5 Cao su 78,0 10,0 - 2,0 - 10,0 Da 60,0 8,0 11,6 10,0 0,4 10,0 Raùc vöôøn 47,8 6,0 38,0 3,4 0,3 4,5 Goã 49,5 6,0 42,7 0,2 0,1 1,5 Chaát voâ cô Thuyû tinh(1) 0,5 0,1 0,4 < 0,1 - 98,9 Kim loaïi(1) 4,5 0,6 4,3 < 0,1 - 90,5 Buïi, tro,… 26,3 3,0 2,0 0,5 0,2 68,0 TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-10 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT (1) Naêng löôïng coù töø lôùp phuû, nhaõn hieäu vaø nhöõng vaät lieäu ñính keøm 2.3.2.4 Naêng löôïng chöùa trong caùc thaønh phaàn cuûa chaát thaûi raén Naêng löôïng chöùa trong thaønh phaàn chaát höõu cô coù trong raùc sinh hoaït coù theå xaùc ñònh ñöôïc baèng caùch: (1) söû duïng loø hôi nhö moät thieát bò ño nhieät löôïng, (2) thieát bò ño nhieät löôïng trong phoøng thí nghieäm vaø (3) tính toaùn neáu bieát thaønh phaàn caùc nguyeân toá. Tuy nhieân, phöông aùn söû duïng loø hôi khoù thöïc hieän neân haàu heát soá lieäu veà naêng löôïng cuûa caùc thaønh phaàn chöùa trong raùc ñeàu ñöôïc xaùc ñònh baèng maùy ño nhieät löôïng trong phoøng thí nghieäm. Baûng 2.7 Naêng löôïng vaø phaàn chaát trô coù trong raùc sinh hoaït töø khu daân cö Phaàn chaát trô(1) (%) Naêng löôïng(2) (Btu/lb) Thaønh phaàn Khoaûng dao ñoäng Ñaëc tröng Khoaûng dao ñoäng Ñaëc tröng Chaát höõu cô Chaát thaûi thöïc phaåm 2-8 5,0 1.500-3.000 2.000 Giaáy 4-8 6,0 5.000-8.000 7.200 Carton 3-6 5,0 6.000-7.500 7.000 Nhöïa 6-20 10,0 12.000-16.000 14.000 Vaûi 2-4 2,5 6.500-8.000 7.500 Cao su 8-20 10,0 9.000-12.000 10.000 Da 8-20 10,0 6.500-8.500 7.500 Raùc vöôøn 2-6 4,5 1.000-8.000 2.800 Goã 0,6-2 1,5 7.500-8.500 8.000 Chaát höõu cô khaùc - - - - Chaát voâ cô 50-100(3) Thuyû tinh 96-99+ 98,0 60 100-500(3) Lon thieác 96-99+ 98,0 300 Nhoâm 90-99+ 96,0 - - 100-500(3) Kim loaïi khaùc 94-99+ 98,0 300 Buïi, tro,… 60-80 70,0 1.000-5.000 3.000 5.000(4) Chaát thaûi raén sinh hoaït 4.000-6.000 (1) Sau khi chaùy hoaøn toaøn (2) Theo thaønh phaàn thu gom ñöôïc (3) Naêng löôïng coù töø lôùp phuû, nhaõn hieäu vaø nhöõng vaät lieäu ñính keøm (4) Giaù trò naêng löôïng trong baûng naøy lôùn hôn caùc giaù trò töông öùng, chuû yeáu do (1) löôïng chaát thaûi thöïc phaåm bò giaûm vaø (2) thaønh phaàn phaàn traêm nhöïa gia taêng (7% thay vì 4%) ñoái vôùi chaát thaûi raén sinh hoaït laáy töø khu daân cö. Btu/lb x 2,326 = kJ/kg. TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-11 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT 2.3.2.5 Chaát dinh döôõng vaø nhöõng nguyeân toá caàn thieát khaùc Neáu thaønh phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït ñöôïc söû duïng laøm nguyeân lieäu saûn xuaát caùc saûn phaåm thoâng qua quaù trình chuyeån hoaù sinh hoïc (phaân compost, methane, vaø ethanol,…). Soá lieäu veà chaát dinh döôõng vaø nhöõng nguyeân toá caàn thieát khaùc trong chaát thaûi ñoùng vai troø quan troïng nhaèm baûo ñaûm dinh döôõng cho vi sinh vaät cuõng nhö yeâu caàu cuûa saûn phaåm sau quaù trình chuyeån hoùa sinh hoïc. Chaát dinh döôõng vaø nhöõng nguyeân toá caàn thieát coù trong thaønh phaàn chaát höõu cô cuûa chaát thaûi raén sinh hoaït ñöôïc trình baøy trong Baûng 2.6. Baûng 2.8 Caùc nguyeân toá coù trong caùc chaát höõu cô caàn thieát cho quaù trình chuyeån hoaù sinh hoïc Nguyeân lieäu cung caáp (tính theo khoái löôïng khoâ) Thaønh phaàn Ñôn vò Giaáy in baùo Giaáy coâng sôû Raùc vöôøn Raùc thöïc phaåm NH4-N ppm 4 61 149 205 NO3-N ppm 4 218 490 4278 P ppm 44 295 3500 4900 PO4-P ppm 20 164 2210 3200 K % 0,35 0,29 2,27 4,18 SO4-P ppm 159 324 882 855 Ca % 0,01 0,10 0,42 0,43 Mg % 0,02 0,04 0,21 0,16 Na % 0,74 1,05 0,06 0,15 B ppm 14 28 88 17 Se ppm -22 -
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT 4. Môõ, daàu vaø saùp laø nhöõng ester cuûa röôïu vaø acid beùo maïch daøi. 5. Lignin laø hôïp chaát cao phaân töû chöùa caùc voøng thôm vaø caùc nhoùm methoxyl (-OCH3). 6. Lignocellulose 7. Proteins laø chuoãi caùc amino acid. Ñaëc tính sinh hoïc quan troïng nhaát cuûa thaønh phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït laø haàu heát caùc thaønh phaàn naøy ñeàu coù khaû naêng chuyeån hoaù sinh hoïc taïo caùc thaønh khí, chaát raén höõu cô trô, vaø caùc chaát voâ cô. Muøi vaø ruoài nhaëng sinh ra trong quaù trình chaát höõu cô bò thoái röõa (raùc thöïc phaåm) coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït. 2.3.3.1 Khaû naêng phaân huyû sinh hoïc cuûa caùc thaønh phaàn chaát höõu cô Haøm löôïng chaát raén bay hôi (VS), xaùc ñònh baèng caùch nung ôû nhieät ñoä 5500C, thöôøng ñöôïc söû duïng ñeå ñaùnh giaù khaû naêng phaân huyû sinh hoïc cuûa chaát höõu cô trong chaát thaûi raén sinh hoaït. Tuy nhieân, vieäc söû duïng chæ tieâu VS ñeå bieåu dieãn khaû naêng phaân huyû sinh hoïc cuûa phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït laø khoâng chính xaùc vì moät soá thaønh phaàn chaát höõu cô raát deã bay hôi nhöng raát khoù bò phaân huyû sinh hoïc. (ví duï giaáy in baùo, vaø nhieàu loaïi caây kieång). Baûng 2.10 Thaønh phaàn coù khaû naêng phaân huyû sinh hoïc cuûa moät soá chaát thaûi höõu cô tính theo haøm löôïng lignin Thaønh phaàn VS (% cuûa chaát Haøm löôïng lignin Phaàn coù khaû naêng phaân huyû sinh hoïc (BF)* raén toång coäng TS) (LC), (% VS) Raùc thöïc phaåm 7-15 0,4 0,82 Giaáy Giaáy in baùo 94,0 21,9 0,22 Giaáy coâng sôû 96,4 0,4 0,82 Carton 94,0 12,9 0,47 Raùc vöôøn 50-90 4,1 0,72 * Tính theo phöông trình (2-11) 2.3.3.2 Söï hình thaønh muøi Muøi sinh ra khi toàn tröõ chaát thaûi raén trong thôøi gian daøi giöõa caùc khaâu thu gom, trung chuyeån vaø thaûi ra baõi raùc nhaát laø ôû nhöõng vuøng khí haäu noùng do quaù trình phaân huyû kî khí caùc chaát höõu cô deã bò phaân huyû coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït. Ví duï, trong ñieàu kieän kî khí , sulfate coù the bò khöû thaønh sulfide (S2-), sau ñoù sulfide keát hôïp vôùi hydro taïo thaønh H2S. Quaù trình naøy coù theå bieåu dieãn theo caùc phöông trình sau: TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-13 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT 2 CH3CHOHCOOH + SO42- → 2 CH3COOH + S2- + H2O + CO2 (2-12) Lactate Sulfate Acetate Sulfide 2- 2- 4H2 + SO4 → S + 4H2O (2-13) S2- + 2H+ → H2S (2-14) Ion Sulfide coù theå keát hôïp vôùi muoái kim loaïi saün coù, ví duï muoái saét, taïo thaønh sulfide kim loaïi: S2- + Fe2+ → FeS (2-15) Maøu ñen cuûa chaát thaûi raén ñaõ phaân huyû kî khí ôû baõi choân laáp chuû yeáu laø do söï hình thaønh caùc muoái sulfide kim loaïi. Neáu khoâng taïo thaønh caùc muoái naøy, vaán ñeà muøi cuûa baõi choân laáp seõ trôû neân nghieâm troïng hôn. Caùc hôïp chaát höõu cô chöùa löu huyønh khi bò khöû seõ taïo thaønh nhöõng hôïp chaát coù muøi hoâi nhö methyl mercaptan vaø aminobutyric acid. +2H CH3SCH2CH2CH(NH2)COOH CH3SH + CH3CH2CH2(NH2)COOH (2-16) Methionine Methyl mercaptan Aminobutyric acid Methylmercaptan coù theå bò thuyû phaân taïo thaønh methyl alcohol vaø hydrogen sulfide: CH3SH + H2O → CH4OH + H2S (2-17) 2.3.3.3 Söï sinh saûn ruoài nhaëng Vaøo muøa heø cuõng nhö taát caû caùc muøa cuûa nhöõng vuøng coù khí haäu aám aùp, söï sinh saûn ruoài ôû khu vöïc chöùa raùc laø vaán ñeà ñaùng quan taâm. Quaù trình phaùt trieån töø tröùng thaønh ruoài thöôøng ít hôn 2 tuaàn keå töø ngaøy ñeû tröùng. Thoâng thöôøng chu kyø phaùt trieån cuûa ruoài ôû khu daân cö töø tröùng thaønh ruoài coù theå bieåu dieãn nhö sau: Tröùng phaùt trieån : 8-12 giôø Giai ñoaïn ñaàu cuûa aáu truøng : 20 giôø Giai ñoaïn thöù hai cuûa aáu truøng : 24 giôø Giai ñoaïn thöù ba cuûa aáu truøng : 3 ngaøy Giai ñoaïn nhoäng : 4-5 ngaøy Toång coäng : 9-11 ngaøy TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-14 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT 2.3.4 CHUYEÅN HOAÙ LYÙ HOÏC, HOAÙ HOÏC, SINH HOÏC CUÛA CHAÁT THAÛI RAÉN 2.3.4.1 Chuyeån hoaù lyù hoïc Nhöõng bieán ñoåi lyù hoïc cô baûn coù theå xaûy ra trong quaù trình vaän haønh heä thoáng quaûn lyù chaát thaûi raén bao goàm (1) phaân loaïi, (2) giaûm theå tích cô hoïc, (3) giaûm kích thöôùc cô hoïc . Nhöõng bieán ñoåi lyù hoïc khoâng laøm chuyeån pha (ví duï töø pha raén sang pha khí) nhö caùc quaù trình bieán ñoåi hoaù hoïc vaø sinh hoïc. Baûng 2.11 Caùc quaù trình chuyeån hoaù söû duïng trong quaûn lyù chaát thaûi raén Söï chuyeån hoaù hoaëc caùc saûn phaåm Quaù trình Phöông phaùp thöïc hieän chuyeån hoaù cô baûn Lyù hoïc Phaân loaïi Phaân loaïi thuû coâng hoaëc Caùc thaønh phaàn rieâng reõ coù trong cô khí chaát thaûi raén sinh hoaït Giaûm theå tích Neùn, EÙp Giaûm theå tích chaát thaûi Giaûm kích thöôùc Caét, xay, nghieàn Giaûm kích thöôùc chaát thaûi Hoaù hoïc Ñoát Oxy hoaù CO2, SO2,, caùc saûn phaåm khaùc, tro Nhieät phaân Chöng caát phaân huyû Doøng khí chöùa nhieàu chaát khí khaùc nhau, haéc ín, hoaëc daàu, vaø than. Khí hoaù Ñoát thieáu khí Khí naêng löôïng thaáp, than chöùa carbon vaø chaát trô coù saün trong nhieân lieäu, vaø daàu pyrolic. Sinh hoïc Laøm phaân compost hieáu khí Bieán ñoåi sinh hoïc hieáu khí Phaân compost Phaân huyû kî khí Bieán ñoåi sinh hoïc kî khí CH4, CO2, buøn Laøm phaân compost kî khí Bieán ñoåi sinh hoïc kî khí CH4, CO2, chaát thaûi ñaõ phaân huyû Phaân loaïi chaát thaûi. Phaân loaïi chaát thaûi laø quaù trình taùch rieâng caùc thaønh phaàn coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït, nhaèm chuyeån chaát thaûi töø daïng hoãn taïp sang daïng töông ñoái ñoàng nhaát. Quaù trình naøy caàn thieát ñeå thu hoài nhöõng thaønh phaàn coù theå taùi sinh taùi söû duïng ñöôïc coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït, taùch rieâng nhöõng thaønh phaàn mang tính nguy haïi vaø nhöõng thaønh phaàn coù khaû naêng thu hoài naêng löôïng. TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-15 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT Giaûm theå tích cô hoïc Phöông phaùp neùn, eùp thöôøng ñöôïc aùp duïng ñeå giaûm theå tích chaát thaûi. ÔÛ haàu heát caùc thaønh phoá, xe thu gom thöôøng ñöôïc laép ñaët boä phaän eùp raùc nhaèm taêng khoái löôïng raùc coù theå thu gom trong moät chuyeán. Giaáy, carton, nhöïa vaø lon nhoâm, lon thieác thu gom töø chaát thaûi raén sinh hoaït ñöôïc ñoùng kieän ñeå giaûm theå tích chöùa, chi phí xöû lyù vaø chi phí vaän chuyeån ñeán trung taâm xöû lyù Hieän nay, moät soá heä thoáng neùn aùp suaát cao ñöôïc duøng ñeå saûn xuaát nhöõng vaät lieäu thích hôïp cho nhieàu muïc ñích söû duïng khaùc nhau nhö cheá taïo thanh ñoát loø söôûi töø giaáy vaø carton. Thoâng thöôøng, caùc traïm trung chuyeån ñeàu ñöôïc laép ñaët heä thoáng eùp raùc ñeå giaûm chi phí vaän chuyeån raùc thaûi ñeán baõi choân laáp. Töông töï nhö vaäy, ñeå taêng thôøi gian söû duïng baõi choân laáp, raùc thöôøng ñöôïc neùn tröôùc khi phuû ñaát. Giaûm kích thöôùc cô hoïc Giaûm kích thöôùc chaát thaûi nhaèm thu ñöôïc chaát thaûi coù kích thöôùc ñoàng nhaát vaø nhoû hôn so vôùi kích thöôùc ban ñaàu cuûa chuùng (Hình 2.8). Caàn löu yù raèng giaûm kích thöôùc chaát thaûi khoâng coù nghóa laø theå tích chaát thaûi cuõng phaûi giaûm. Trong moät soá tröôøng hôïp, theå tích cuûa chaát thaûi sau khi giaûm kích thöôùc seõ lôùn hôn theå tích ban ñaàu cuûa chuùng. 2.3.4.2 Chuyeån hoaù hoaù hoïc Bieán ñoåi hoaù hoïc chaát thaûi raén bao haøm caû quaù trình chuyeån pha (töø pha raén sang pha loûng, töø pha raén sang pha khí, …). Ñeå giaûm theå tích vaø thu hoài caùc saûn phaåm, nhöõng quaù trình chuyeån hoaù hoaù hoïc chuû yeáu söû duïng trong xöû lyù chaát thaûi raén sinh hoaït bao goàm (1) ñoát (quaù trình oxy hoaù hoaù hoïc), (2) nhieät phaân, vaø (3) khí hoaù. Ñoát (Oxy hoaù hoaù hoïc) Ñoát laø phaûn öùng hoaù hoïc giöõa oxy vaø chaát höõu cô coù trong raùc taïo thaønh caùc hôïp chaát bò oxy hoaù cuøng vôùi söï phaùt saùng vaø toaû nhieät. Neáu khoâng khí ñöôïc cung caáp vôùi löôïng thöøa vaø döôùi ñieàu kieän phaûn öùng lyù töôûng, quaù trình ñoát thaønh phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït coù theå bieåu dieãn theo phöông trình phaûn öùng sau: Chaát höõu cô + Khoâng khí (dö) → N2 + CO2 + H2O + O2 + Tro + Nhieät (2-18) Löôïng khoâng khí ñöôïc caáp dö nhaèm ñaûm baûo quaù trình chaùy xaûy ra hoaøn toaøn. Saûn phaåm cuoái cuûa quaù trình ñoát chaùy chaát thaûi raén sinh hoaït bao goàm khí noùng chöùa N2, CO2, H2O, vaø O2, vaø phaàn khoâng chaùy coøn laïi. Trong thöïc teá, ngoaøi nhöõng thaønh phaàn naøy coøn coù moät löôïng nhoû caùc khí NH3, SO2, NOx, vaø caùc khí vi löôïng khaùc tuyø theo baûn chaát cuûa chaát thaûi. TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-16 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT Nhieät phaân Vì haàu heát caùc chaát höõu cô ñeàu khoâng beàn nhieät, chuùng coù theå bò caét maïch qua caùc phaûn öùng cracking nhieät vaø ngöng tuï trong ñieàu kieän khoâng coù oxy, taïo thaønh nhöõng phaàn khí, loûng vaø raén. Traùi vôùi quaù trình ñoát laø quaù trình toaû nhieät, quaù trình nhieät phaân laø quaù trình thu nhieät. Ñaëc tính cuûa 3 phaàn chính taïo thaønh töø quaù trình nhieät phaân chaát thaûi raén sinh hoaït nhö sau: (1) doøng khí sinh ra chöùa H2, CH4, CO, CO2 vaø nhieàu khí khaùc tuyø thuoäc vaøo baûn chaát cuûa chaát thaûi ñem nhieät phaân, (2) haéc ín vaø/hoaëc daàu daïng loûng ôû ñieàu kieän nhieät ñoä phoøng vaø chöùa caùc hoaù chaát nhö acetic acid, acetone vaø methanol, vaø than bao goàm carbon nguyeân chaát cuøng vôùi nhöõng chaát trô khaùc. Quaù trình nhieät phaân cellulose coù theå bieåu dieãn baèng phöông trình phaûn öùng sau: 3(C6H10O5) → 8H2O + C6H8O + 2CO + 2CO2 + CH4 + H2 + 7C (2-19) Trong Phöông trình 2.19, thaønh phaàn haéc ín vaø/hoaëc daàu thu ñöôïc chính laø C6H8O. Khí hoaù Quaù trình khí hoaù bao goàm quaù trình ñoát chaùy moät phaàn nhieân lieäu carbon ñeå taïo thaønh khí nhieân lieäu chaùy ñöôïc giaøu CO, H2 vaø moät soá hydrocarbon no, chuû yeáu laø CH4. Khí nhieân lieäu chaùy ñöôïc sau ñoù ñöôïc ñoát chaùy trong ñoäng cô ñoát trong hoaëc noài hôi. Neáu thieát bò khí hoaù ñöôïc vaän haønh ôû dieàu kieän aùp suaát khí quyeån söû duïng khoâng khí laøm taùc nhaân oxy hoaù, saûn phaåm cuoái cuûa quaù trình khí hoaù seõ laø (1) khí naêng löôïng thaáp chöùa CO2, CO, H2, CH4, vaø N2, (2) haéc ín chöùa C vaø caùc chaát trô saün coù trong nhieân lieäu, vaø (3) chaát loûng ngöng tuï ñöôïc gioáng nhö daàu pyrolic. 2.3.4.3 Chuyeån hoaù sinh hoïc Caùc quaù trình chuyeån hoaù sinh hoïc phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït coù theå aùp duïng ñeå giaûm theå tích vaø khoái löôïng chaát thaûi, saûn xuaát phaân compost duøng boå sung chaát dinh döôõng cho ñaát, vaø saûn xuaát khí methane. Nhöõng vi sinh vaät chuû yeáu tham gia quaù trình chuyeån hoaù sinh hoïc caùc chaát thaûi höõu cô bao goàm vi khuaån, naám, men, vaø antinomycetes. Caùc quaù trình naøy coù theå ñöôïc thöïc hieän trong ñieàu kieän hieáu khí hoaëc kî khí, tuyø theo löôïng oxy saün coù. Nhöõng ñieåm khaùc bieät cô baûn giöõa caùc phaûn öùng chuyeån hoaù hieáu khí vaø kî khí laø baûn chaát cuûa caùc saûn phaåm cuoái cuûa quaù trình vaø löôïng oxy thöïc söï caàn phaûi cung caáp ñeå thöïc hieän quaù trình chuyeån hoaù hieáu khí. Nhöõng quaù trình sinh hoïc öùng duïng ñeå chuyeån hoaù chaát höõu cô coù trong chaát thaûi sinh hoaït bao goàm quaù trình laøm phaân compost hieáu khí, quaù trình phaân huyû kî khí vaø quaù trình phaân huyû kî khí vôùi ôû noàng ñoä chaát raén cao. TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-17 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT Quaù trình laøm phaân compost hieáu khí. Phaàn chaát höõu cô chöùa trong chaát thaûi sinh hoaït seõ ñöôïc phaân huyû sinh hoïc. Möùc ñoä vaø thôøi gian caàn thieát cho quaù trình phaân huyû xaûy ra phuï thuoäc vaøo baûn chaát cuûa chaát thaûi, ñoä aåm, dinh döôõng saün coù, vaø caùc yeáu toá moâi tröôøng khaùc. Döôùi ñieàu kieän moâi tröôøng ñöôïc khoáng cheá thích hôïp, raùc vöôøn vaø phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït ñöôïc chuyeån hoaù thaønh phaân compost trong moät khoaûng thôøi gian töông ñoái ngaén (töø 4 ñeán 6 tuaàn). Quaù trình composting xaûy ra trong ñieàu kieän hieáu khí coù theå bieåu dieãn theo phöông trình sau: Chaát Höõu Cô + O2 + Dinh Döôõng → Teá Baøo Môùi + Phaàn Chaát Höõu Cô + CO2 Khoâng Phaân Huyû + H2O + NH3 + SO42- + Nhieät (2-20) Trong phöông trình (2-20), caùc saûn phaåm cuoái chuû yeáu laø teá baøo môùi, phaàn chaát höõu cô khoâng phaân huyû, CO2, H2O, NH3, vaø SO42-. Compost laø phaàn chaát höõu cô beàn khoâng bò phaân huyû coøn laïi, thöôøng chöùa nhieàu lignin laø thaønh phaàn khoù bò phaân huyû sinh hoïc trong moät khoaûng thôøi gian ngaén. Lignin coù nhieàu trong giaáy in baùo, laø moät hôïp chaát höõu cô cao phaân töû coù trong sôïi celluclose cuûa caùc loaïi caây laáy goã vaø caùc loaïi thöïc vaät khaùc. Quaù trình phaân huyû kî khí. Phaàn chaát höõu cô chöùa trong chaát thaûi raén sinh hoaït coù theå phaân huyû sinh hoïc trong ñieàu kieän kî khí, taïo thaønh khí chöùa CO2 vaø CH4. Quaù trình chuyeån hoaù naøy coù theå bieåu dieãn baèng phöông trình sau: Chaát Höõu Cô + H2O + Dinh Döôõng → Teá Baøo Môùi + Phaàn Chaát Höõu Cô + CO2 Khoâng Phaân Huyû + CH4 + NH3 + H2S + Nhieät (2-21) Nhö vaäy, caùc saûn phaåm cuoái chuû yeáu laø CO2, CH4, NH3, H2S, vaø phaàn chaát höõu cô khoâng phaân huyû. Trong haàu heát caùc quaù trình chuyeån hoaù kî khí, CO2 vaø CH4 chieám hôn 99% toång löôïng khí sinh ra. Phaàn chaát höõu cô beàn coøn laïi (buøn) phaûi ñöôïc taùch nöôùc tröôùc khi ñoå ra baõi choân laáp. Buøn ñaõ taùch nöôùc thöôøng ñöôïc uû phaân compost hieáu khí tröôùc khi boùn cho ñaát hoaëc ñoå ra baõi choân. 2.3.4.4 Vai troø cuûa caùc quaù trình chuyeån hoaù chaát thaûi trong quaûn lyù chaát thaûi raén Caùc quaù trình chuyeån hoaù lyù hoïc, hoaù hoïc, vaø sinh hoïc ñöôïc aùp duïng ñeå (1) gia taêng hieäu quaû vaän haønh heä thoáng quaûn lyù chaát thaûi raén, (2) thu hoài caùc thaønh phaàn coù khaû naêng taùi sinh vaø taùi söû duïng, (3) thu hoài caùc saûn phaåm chuyeån hoaù vaø naêng löôïng. Moái quan heä maät thieát giöõa quaù trình chuyeån hoaù chaát thaûi trong vieäc thieát keá heä thoáng hôïp nhaát quaûn lyù chaát thaûi raén coù theå TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-18 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
- Tel: (08)5150181 COÂNG TY MOÂI TRÖÔØNG Fax: (08)4452694 GREE TAÀM NHÌN XANH www.gree-vn.com GREEN EYE ENVIRONMENT chöùng minh nhö sau: Neáu quaù trình laøm phaân compost laø moät khaâu trong chöông trình quaûn lyù chaát thaûi raén, phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït phaûi ñöôïc taùch rieâng. Muoán vaäy vieäc phaân loaïi chaát thaûi phaûi ñöôïc thöïc hieän taïi nguoàn phaùt hay taïi nhaø maùy thu hoài chaát thaûi. Neáu phaân loaïi taïi nguoàn, nhöõng thaønh phaàn naøo caàn ñöôïc taùch rieâng ñeå quaù trình laøm phaân compost ñaït toái öu. Taêng hieäu quaû vaän haønh heä thoáng quaûn lyù chaát thaûi. Ñeå taêng hieäu quaû vaän haønh heä thoáng quaûn lyù chaát thaûi raén vaø giaûm nhu caàu veà theå tích toàn tröõ chaát thaûi ôû nhöõng khu nhaø cao taàng, chaát thaûi thöôøng ñöôïc ñoùng thaønh kieän. Ví duï, giaáy loaïi thu hoài taùi sinh ñöôïc ñoùng thaønh kieän ñeå giaûm theå tích chöùa vaø chi phí vaän chuyeån. Trong nhieàu tröôøng hôïp, chaát thaûi ñöôïc ñoùng thaønh kieän ñeå giaûm chi phí vaän chuyeån ñeán baõi choân laáp. Taïi caùc baõi choân laáp, chaát thaûi ñöôïc neùn eùp ñeå coù theå söû duïng moät caùch hieäu quaû söùc chöùa cuûa baõi choân. Neáu chaát thaûi ñöôïc vaän chuyeån baèng phöông phaùp thuyû löïc hoaëc khí neùn, moät soá thaønh phaàn caàn ñöôïc caét nhoû ñeå giaûm kích thöôùc. Giaûm kích thöôùc cô hoïc cuõng ñöôïc aùp duïng ñeå taêng hieäu quaû söû duïng baõi choân. Phaân loaïi chaát thaûi taïi nguoàn phaùt sinh hieän nay ñöôïc xem laø phöông phaùp hieäu quaû ñeå taùch moät löôïng nhoû chaát thaûi nguy haïi coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït, nhôø ñoù baõi choân laáp ñöôïc vaän haønh an toaøn hôn. Caùc quaù trình hoùa hoïc vaø sinh hoïc coù theå aùp duïng ñeå giaûm theå tích vaø khoái löôïng chaát thaûi caàn phaûi choân laáp vaø taïo ra nhöõng saûn phaåm höõu duïng. Thu hoài nguuyeân lieäu ñeå taùi sinh vaø taùi söû duïng. Nhöõng thaønh phaàn coù theå thu hoài ñöôïc laø nhöõng thaønh phaàn coù thò tröôøng tieâu thuï vaø toàn taïi trong raùc thaûi vôùi löôïng ñuû lôùn. Ñoái vôùi chaát thaûi raén sinh hoaït, nhöõng thaønh phaàn coù theå thu hoài ñöôïc bao goàm giaáy, carton, nhöïa, raùc vöôøn, thuûy tinh, kim loaïi chöùa saét, nhoâm, vaø nhöõng kim loaïi maøu khaùc. Thu hoài nhöõng saûn phaåm chuyeån hoùa vaø naêng löôïng. Phaàn chaát höõu cô coù trong chaát thaûi raén sinh hoaït coù theå chuyeån hoùa thaønh nhöõng saûn phaåm höõu duïng vaø cuoái cuøng thaønh naêng löôïng theo nhieàu caùch khaùc nhau, bao goàm (1) ñoát chaùy taïo thaønh hôi vaø ñieän, (2) nhieät phaân taïo ra khí toång hôïp, nhieân lieäu loûng hoaëc nhieän lieäu khí, vaø chaát raén; (3) khí hoùa ñeå taïo nhieân lieäu toång hôïp; (4) bieán ñoåi sinh hoïc saûn xuaát phaân compost; vaø phaân huûy sinh hoïc ñeå taïo khí methane vaø muøn. TS: Nguyeãn Trung Vieät 2-19 TS: Traàn Thò Myõ Dieäu © Copyright 2007 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Giáo trình Quản lý chất thải nguy hại - GS.TS. Lâm Minh Triết, TS. Lê Thanh Hải
327 p | 911 | 451
-
Giáo trình: Quản lý chất thải sinh hoạt
111 p | 746 | 292
-
Giáo trình Quản lý và xử lý chất thải rắn - ĐH Bách Khoa
222 p | 885 | 286
-
GIÁO TRÌNH VỀ MÔN QUẢN LÝ CHẤT THẢI NGUY HẠI
113 p | 635 | 234
-
Giáo trình Quản lý chất thải nguy hại - GS.TS. Lâm Minh Triết, TS. Lê Thanh Hải
285 p | 467 | 158
-
Giáo trình: Quản lý tổng hợp chất thải
446 p | 350 | 146
-
Giáo trình Quản lý chất thải nguy hại - Trịnh Thị Thanh, Nguyễn Khắc Kinh
104 p | 324 | 76
-
Quản lý chất thải rắn - Chương 4
41 p | 127 | 30
-
Quản lý chất thải rắn - Chương 2
13 p | 97 | 23
-
Quản lý chất thải rắn - Chương 3
25 p | 110 | 20
-
Quản lý chất thải rắn - Chương 1
10 p | 108 | 20
-
Quản lý chất thải rắn - Chương 6
30 p | 90 | 19
-
Quản lý chất thải rắn - Chương 5
23 p | 77 | 17
-
Giáo trình Quản lý chất thải rắn đô thị - TS. Trần Thị Mỹ Diệu: Phần 1
60 p | 203 | 16
-
Giáo trình Quản lý chất thải rắn đô thị - TS. Trần Thị Mỹ Diệu: Phần 2
63 p | 123 | 12
-
Giáo trình Quản lý và xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại: Phần 1
198 p | 36 | 7
-
Giáo trình Quản lý và xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại: Phần 2
65 p | 32 | 6
-
Giáo trình Quản lý chất thải rắn (Ngành: Công nghệ kỹ thuật tài nguyên nước - Cao đẳng) - Trường Cao đẳng Xây dựng số 1
65 p | 8 | 3
Chịu trách nhiệm nội dung:
Nguyễn Công Hà - Giám đốc Công ty TNHH TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN VI NA
LIÊN HỆ
Địa chỉ: P402, 54A Nơ Trang Long, Phường 14, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
Hotline: 093 303 0098
Email: support@tailieu.vn