intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình thiết bị sản xuất thực phẩm

Chia sẻ: 124357689 124357689 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:80

278
lượt xem
105
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo sách 'giáo trình thiết bị sản xuất thực phẩm', kỹ thuật - công nghệ, cơ khí - chế tạo máy phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình thiết bị sản xuất thực phẩm

  1. M ðU 1. C u t o và phân lo i máy s n xu t th c ph m 1.1. C u t o máy Máy hi n ñ i ch y u g m: - Thi t b n p li u - Các cơ c u th a hành có b ph n làm vi c - Các cơ c u truy n d n (ñ ng cơ) [ngu n ñ ng l c] - Các máy hi n ñ i thư ng có thêm hàng lo t các b ph n ph ñ : + ði u ch nh và hi u ch nh s làm vi c c a máy + ði u ch nh máy, kh i ñ ng, d ng máy, ki m tra + B o v và chuy n ñ i 1.2. Phân lo i máy s n xu t th c ph m 1.2.1. Theo tính ch t tác d ng lên s n ph m gia công: - Máy: là trang b trong ñó s n ph m ch u tác ñ ng cơ h c, khi gia công trên máy y, s n ph m không thay ñ i tính ch t c a nó, mà ch thay ñ i hình d ng, kích thư c ho c các thông s tương t khác ch u tác ñ ng cơ h c - Thi t b : là trang b như máy công tác ñ c bi t, trong ñó s n ph m b thay ñ i tính ch t v t lí hay hóa h c ho c tr ng thái t h p dư i các tác d ng như: cơ lí, sinh hóa, nhi t ñi n ð c ñi m: + Máy: có các b ph n làm vi c chuy n ñ ng tr c ti p tác d ng cơ h c lên s n ph m gia công + Thi t b : Có m t kho ng không gian nh t ñ nh (bu ng làm vi c) trong ñó ti n hành tác d ng lên s n ph m v i m c ñích thay ñ i tính ch t c a nó 1.2.2. Theo c u t o c a quá trình - Máy làm vi c gián ño n: S n ph m gia công ch u tác d ng trong su t th i gian c a m t chu kì nh t ñ nh. Sau ñó quá trình l i ti p di n l p l i có tính ch t chu kì. Thành ph m ñư c l y ra cu i chu kì - Máy làm vi c liên t c: Th i gian c a quá trình làm vi c n ñ nh, n p s n ph m ban ñ u và l y s n ph m ñư c ti n hành ñ ng th i. Các b ph n làm vi c trong nh ng ñi u ki n n ñ nh 1.2.3. Theo m c ñ cơ khí hóa và t ñ ng hóa 1
  2. - Máy không t ñ ng - Máy bán t ñ ng - Máy t ñ ng 1.2.4. Theo nguyên t c ph i h p trong dây chuy n s n xu t - Máy riêng l - Nh ng máy t h p ho c b máy - Nh ng máy liên h p - H th ng máy t ñ ng 1.2.5. Theo ñ c ñi m ch c năng - Các máy và thi t b v n chuy n: Băng t i, gàu t i, vít t i - Các thi t b cơ h c: Máy phân lo i, máy nghi n, máy xay xát, máy c t thái, máy chà, máy ép,... - Các thi t b lên men - Các thi t b hóa lí: Chưng c t, tinh luy n, trích li,... 2. Yêu c u cơ b n ñ i v i máy s n xu t th c ph m ð i v i máy s n xu t th c ph m, khi thi t k , ch t o và s d ng chúng, ngoài nh ng yêu c u chung (ñ c ng, s c b n, ñ b n rung ñ ng) còn ph i ñáp ng nh ng yêu c u sau: - Kh năng th c hi n quá trình công ngh tiên ti n - Hi u qu kinh t kĩ thu t cao - Tính ch ng mòn cao - Giá thành h : Máy có k t c u ñơn gi n, v t li u ch t o ra nó r ti n, d ki m, chi ti t tiêu chu n hóa. S a ch a, b o dư ng d dàng, thu n l i - Làm vi c n ñ nh, tin c y, ñ m b o môi trư ng làm vi c ít b i, ti ng n,... - Tu i th 10 – 12 năm 3. Nh ng v t li u chính ñ ch t o thi t b s n xu t th c ph m 3.1. Kim lo i và h p kim a. Gang: Ph bi n nh t, chi m 50% kim lo i trong máy ch bi n th c ph m. Là h p kim c a Fe-C: 2-4% Ưu ñi m: Có tính ñúc cao, dùng ñúc các chi ti t ph c t p như thân máy, b máy, s ng trư t,...Kh năng ch u nén g p 4 l n kh năng ch u u n. Phân lo i: 2
  3. - Gang xám C: 2,8-3,7%. Kí hi u C4 - Gang trung tính: Cũng là gang xám nhưng cho thêm ph gia silicocanxi, silicoalumin, felosilu. Kí hi u CM4 - Gang c u: Cũng là gang trung tính nhưng cho thêm h p kim Mg, ñ b n r t cao, có th ñúc các tr c khu u c a máy nén. Kí hi u B4 - Gang rè: %C th p, d gia công - Gang h p kim: Thêm vào các lo i gang trên các kim lo i Cr, Mn, Ni, Si. Dùng ch t o gu ng bơm, v bơm ch u axit, ng d n ch u các môi trư ng khác nhau b. Thép: Có cơ tính, kh năng gia công cơ cao. Tùy theo phương pháp nhi t luy n cho nh ng thép có cơ tính khác nhau, r t cao. Có 3 nhóm: - Thép cacbon : CT3, CT5. Thép 45, thép 50 Thép d ng c - Thép h p kim: Cao, Th p c. ð ng: Không b n trong môi trư ng có Cl, Br, I, NH3, H2S. D n ñi n, d n nhi t t t, d dát m ng, kéo s i. Dùng nhi u trong công nghi p rư u bia, các lo i tháp,... ð ng ñ : - Thau - Thanh. H p kim Al, Si, Sn d. Nhôm: Ch u các môi trư ng HNO3 ñ m ñ c, CH3COOH 3.2. Phi kim lo i a. Ngu n g c vô cơ: - ðá granit: ðá granit + ñá andezit + th y tinh l ng g i là matit: ch u axit - Amian: Dùng làm ñ m ch u nhi t, làm b ch ng cháy, ñ b o ôn - Th y tinh -G m b. Ngu n g c h u cơ: - Cao su: 2-4%S: Cao su m m, dùng làm ñ m, các khúc n i tr c 20-40%S: Cao su ebonit - Faolit: Là h n h p c a phenol formuldehyt + amian. ð b n cao, làm các ñư ng ng d n, thùng ch a, máy bơm - Ngoài ra còn có nh a PVC, PP,... 3
  4. CHƯƠNG 1. CÁC MÁY VÀ THI T B V N CHUY N 1. Khái ni m Máy và các thi t b vân chuy n ñóng vai trò quan tr ng trong dây chuy n s n xu t các s n ph m th c ph m, liên k t các h th ng công ngh trong dây chuy n s n xu t, v n chuy n nguyên li u t kho ch a ñ n dây chuy n s n xu t và v n chuy n s n ph m v kho ch a ... Phân lo i: Theo phương th c làm vi c có hai lo i: - Lo i v n chuy n liên t c: Băng t i, vít t i, gàu t i, các thi t b v n chuy n v t li u b ng không khí, b ng th y l c,... - Lo i v n chuy n gián ño n: C u, palăng, c u tr c, thang máy,... Trong các nhà máy s n xu t và ch bi n lương th c th c ph m, ñ v n chuy n nh ng v t li u r i, v t li u ñóng túi, nh ng ki n hàng ho c nh ng v t li u ñơn chi c theo phương n m ngang, th ng ñ ng ho c nghiêng, ch y u dùng máy và thi t b v n chuy n liên t c. Khác v i lo i làm vi c gián ño n, nh ng máy và thi t b v n chuy n liên t c có th làm vi c trong m t th i gian không gi i h n, chuyên ch v t li u theo m t hư ng ñã ñ nh không d ng l i khi n p li u và tháo li u. Nh v y năng su t c a chúng tương ñ i l n hơn so v i các máy và thi t bi v n chuy n gián ño n Các máy và thi t b v n chuy n liên t c hi n nay có th chia ra hai nhóm chính: - Máy có b ph n kéo: Băng t i, xích t i, cào t i, gàu t i, n i t i, giá t i - Máy không có b ph n kéo: Các lo i vít t i, các máy v n chuy n quán tính, các h th ng v n chuy n b ng không khí và th y l c chương n y chúng ta s kh o sát m t s máy và thi t b v n chuy n liên t c ñư c dùng ph bi n trong các nhà máy s n xu t và ch bi n lương th c th c ph m trong và ngoài nư c 2. Các thi t b v n chuy n cơ h c 2.1. Băng t i 2.1.1. Công d ng Trong các máy v n chuy n liên t c thì băng t i là lo i ñư c dùng nhi u nh t Ưu ñi m: An toàn cao, c u t o ñơn gi n, b n Có kh năng v n chuy n v t li u r i và ñơn chi c theo các hư ng n m ngang, n m ngang và k t h p c hai 4
  5. V n ñ u tư và ch t o không l n Có th t ñ ng hóa V n hành ñơn gi n, b o dư ng d dàng Làm vi c không n Năng su t cao, tiêu hao năng lư ng ít Như c ñi m: Ph m vi s d ng c a băng t i b h n ch vì: Chúng có ñ d c cho phép không cao, thư ng t 16-240 tùy theo v t li u - - Không th v n chuy n theo ñư ng cong - Không v n chuy n ñư c v t li u d o, dính k t 2.1.2. C u t o và phân lo i băng t i: Hình 1.1. Băng t i c ñ nh Băng t i g m có t m băng (3) kín u n cong trên tang d n (5) và tang căng (1). T m băng v a là b ph n kéo, v a là b ph n t i li u. Chuy n ñ ng ñư c nh l c ma sát xu t hi n khi tang d n quay. ð ng cơ (9) cùng v i h p gi m t c (8) và các n i tr c là các cơ c u truy n ñ ng c a máy. Ph u (2) ñ n p v t li u, ph u (6) ñ tháo v t li u. B ph n c o (7) ñ làm s ch t m băng. T m băng ñư c căng sơ b nh b ph n căng (10) l p tang cu i máy ho c l p nhánh không t i. T t c các c m máy nêu trên ñ u ñư c l p trên m t khung ñ . Khi máy làm vi c, t m băng d ch chuy n trên các giá ñ tr c lăn (4), (11) mang theo v t li u t ph u n p li u ñ n ph u tháo. Quá trình tháo li u ti n hành tang ñ u máy 5
  6. Sau ñây là sơ ñ phân lo i các băng t i dùng trong các nhà máy lương th c th c ph m. Hình 1.2. Sơ ñ các băng t i c ñ nh a) n m ngang; b,c, d) có ñư ng v n chuy n ph i h p; ñ) có xe tháo li u; c) lưu ñ ng V n t c chuy n ñ ng c a băng t i khi v n chuy n các h t ñư c cho b ng 1.1 và b ng 1.2 6
  7. B ng 1: V n t c chuy n ñ ng c a t m băng ñ i v i băng t i n m ngang V t li u v n chuy n V n t c chuy n ñ ng c a t m băng m/s Thóc, g o, ñ u, lúa mì 2,5 – 4,5 Ngô, ñ i m ch, ki u m ch 2,0 – 2,5 H t hư ng dương 1,5 – 2,0 H t bông 2,5 – 3,5 h t ñ u nành 1,5 – 2,0 Ngô b p 0,8 – 1,2 H t gãy 1,5 – 2,0 Tr u và ph li u c a h t 0,8 – 1,2 Bao b t, hàng ñóng ki n 0,6 –1,2 B ng 2: V n t c và năng su t c a các băng t i c ñ nh khi v n chuy n các lo i h t có kh i lư ng th tích 0,75l/m3 400 500 600-650 759-800 900-1000 1100- 1200 V n t c t m băng m/s 2,5 3,5 3,5 4,5 4,5 4,8 Năng su t, T/h 50 100 175 350 500 800 2.2 Gàu t i 2.2.1. Khái ni m: ð v n chuy n nh ng v t li u r i ( d ng b t, h t, c c nh ) ñi theo phương th ng ñ ng ho c nghiêng trên 500 ngư i ta dùng gàu t i 2.2.2. C u t o và nguyên t c làm vi c a. C u t o: Gàu t i g m nh ng b ph n sau: - B ph n kéo dài vô t n mang nhi u gàu và u n vòng qua tang (ho c ñĩa xích) trên và dư i c a máy - Chân máy g m có tang (ho c ñĩa xích), tr c l p tang, v và h p n p li u - ð u máy g m có tr c d n ñ ng, tang (ho c ñĩa xích), b ph n truy n ñ ng và b ph n tháo li u 7
  8. - Thân máy g m nhi u ño n ng có ti t di n tròn ho c ch nh t n i v i nhau b ng bích, n m vào kho ng gi a ñ u và chân gàu t i, bao kín b ph n kéo Hình 1.3. Hình d ng chung c a gàu t i 1) Băng; 2) gàu; 3) tang ñ u máy; 4) tang chân máy; 5) b gàu t i 6) ph u n p li u 7) b ph n căng 8) c a quan sát 9) tr c ñ u máy 10) ñ u gàu t i 11) c a tháo li u b. Nguyên t c làm vi c: Khi máy làm vi c thì gàu xúc v t li u khu v c chân máy và v n chuy n lên phía ñ u máy. ñây, dư i tác d ng c a tr ng l c và l c quán tính, v t li u ñư c ñ t gàu vào b ph n tháo li u r i t ñó chuy n t i nơi s d ng V t li u r i ñư c v n chuy n b ng gàu t i g m nhi u d ng: d ng b t (ho c b i), d ng h t, d ng c c Ưu ñi m: - C u t o ñơn gi n, kích thư c chi m ch nh 8
  9. - Có kh năng v n chuy n v t li u lên m t ñ cao khá l n (50-70m), - Năng su t cao (700m3/h) Như c ñi m: - N u v t li u v n chuy n l n gây va ñ p, d sinh ti ng n - D b quá t i n u ti p li u không ñ u, nên c n n p li u m t cách ñ u ñ n - Không tháo liêu ñư c gi a ch ng, n p li u v trí tùy thích. 2.2.3. Phân lo i: - Theo c u t o c a b ph n kéo: có 2 lo i: Gàu t i dùng băng: ñư c dùng ph bi n ñ v n chuy n nh ng v t li u r i trong các kho ● lương th c, các nhà máy xay b t, nhà máy xát g o, nhà máy ch bi n th c ăn gia súc, nhà máy bánh mì, nhà máy ép d u, nhà máy s n xu t tinh b t, nhà máy bánh k o, nhà máy s n xu t mì s i và các nhà máy th c ph m khác. Gàu t i dùng xích: (m t ho c 2 dây xích): ch y u dùng ñ v n chuy n nh ng v t li u ● d ng c c và nh ng v t li u gây tác h i cho t m băng ( như v t li u nóng) - Theo phương pháp tháo li u: có 3 lo i gàu t i: ● Gàu t i tháo li u dư i tác d ng c a tr ng l c ● Gàu t i tháo li u dư i tác d ng c a l c li tâm ● Gàu t i tháo li u dư i tác d ng c a l c k t h p ( l c li tâm và tr ng l c). 2.3. Vít t i: 2.3.1. Khái ni m: ð v n chuy n nh ng v t li u r i theo hư ng n m ngang, nghiêng ho c th ng ñ ng, trong các nhà máy th c ph m, ngư i ta dùng vít t i. Trong các vít t i, v t li u ñư c v n chuy n tương t như m t ñai c chuy n ñ ng d c theo ñinh c quay. Vít t i g m có m t máng c ñ nh và m t tr c vít. Khi tr c vít quay làm cho v t li u chuy n ñ ng t nh ti n theo máng. Ưu ñi m : - Chi m ch ít: V i cùng năng su t thì di n tích ti t di n ngang c a vít t i nh hơn nhi u so v i các máy v n chuy n khác. - S lư ng bi và các chi ti t ch u mài mòn không nhi u nên d v n hành thao tác. - B ph n công tác n m trong màng kín nên có th n i màng vào v trí nào ñó c a h th ng thông gió. - T c ñ quay c a tr c vít tương ñ i l n. 9
  10. - Giá thành th p. Như c ñi m : - Chi u dài v n chuy n và năng su t b gi i h n. Chi u dài l n nh t c a vít t i thư ng không quá 30m v i năng su t t i ña là 100T/h. - Ch v n chuy n ñư c nh ng v t li u tương ñ i ñ ng nh t. - V t li u b ñ o tr n m nh, m t ph n b nghi n nát ho c b phân lo i theo kh i lư ng riêng. Vì v y ngư i ta không th dùng ñ v n chuy n th c ăn gia súc ñã ch bi n. - Tiêu t n nhi u năng lư ng hơn băng t i. 2.3.2. Các lo i vít t i 2.3.2.1. Vít t i n m ngang a) b) c) Hình 1.4. Các vít t i a) sơ ñ vít t i n m ngang: 1. máng; 2. g i tr c treo; 3. tr c; 4. cánh vít; 5. thành m t ñ u; 6. ng n p li u; 7,8. ng tháo li u; 9. Van an toàn; 10. Cơ c u truy n ñ ng b) hình d ng tr c vít c) các lo i cánh vít khác nhau và chi u quay c a chúng a. C u t o và nguyên t c làm vi c: Trong máng c ñ nh 1 t i ph n trên có l p nh ng g i tr c treo 2 làm ch ñ cho tr c 3. Tr c ñ c ho c r ng và trên su t chi u dài c a nó có g n cánh vít 4. v trí g i tr c treo, cánh vít b gián ño n 1 kho ng b ng chi u dài g i tr c. M t ñ u 5 c a máng ñư c b t kín. V t li u vào ph u n p li u 6, ñi ra ng tháo li u 7 và 8 d c theo vít t i. ñây (6,7 và 8) có các van ch n ñ có th thay ñ i kích thư c c a n p và tháo. Cu i vít t i có van an toàn 9 ñ tháo v t li u khi quá ñ y. Có th thay b ng ng ch y tràn l p g n c a tháo li u. 10
  11. Tùy theo cách b trí cánh vít trên tr c mà vít t i có th là ph i ho c trái ( hình 1.4.c). Có nh ng vít t i g m 2 ph n trong ñó có 1 ph n là ph i, 1 ph n là trái. Các vít t i này dùng ñ v n chuy n hai dòng v t li u theo hư ng ngư c chi u nhau. Nh ng vít t i có cánh ñ c làm b ng thép là ch dùng ñ v n chuy n v t li u khô và tơi. Mu n v n chuy n nh ng v t li u c c ho c dính ph i dùng vít t i d ng băng (hinh 1.5). ð v n chuy n nh ng v t li u vón c c (h t m, tinh b t, h p ch t th c ăn gia súc) thì dùng cánh vít d ng bơi chèo ( hình 1.6) Hình 1.5. Cánh vít d ng băng. 1.6. Vít t i d ng bơi chèo Máng c a vít t i g m nhi u ño n t 2m ñ n 4m, n i ghép v i nhau b ng bích và bulông. N u vít t i dài quá 3,5 m thì ph i l p nh ng g i tr c trung gian (thư ng là g i tr c treo) cái này cách cái kia 3m. Trong các nhà máy lương th c th c ph m ch nên dùng vít t i có chi u dài không quá 15m. N u c n v n chuy n theo ñ dài l n (30m) thì nên l p ñ ng tr c hai vít t i có hai b ph n truy n ñ ng ñ i ñ u nhau. 2.3.2.1. Vít t i th ng ñ ng Khái ni m: Vít t i th ng ñ ng dùng ñ v n chuy n v t li u r i và v t li u d ng c c nh (h t, b t, th c ăn gia súc, các lo i c ). Cũng có th dùng lo i vít t i này ñ v n 11
  12. chuy n các v t li u ñơn chi c. Chi u cao không quá 12-15cm năng su t 80-100 m3/h (v i D cánh vít ≈ 300mm) Ưu: - Ti t ki m di n tích - Tháo li u theo hư ng tùy ý, v trí trung gian theo chi u cao thân máy. Nguyên t c làm vi c: V t li u ñư c ñưa vào tr c vít th ng ñ ng trong v tr kín, nh ma sát v i cánh vít mà th c hi n chuy n ñ ng quay. Dư i tác d ng c a l c li tâm v t li u ñư c ép sát vào b m t trong c a máng. Ma sát gi a v t li u v i máng làm cho quá trình quay c a v t li u b hãm b t nên t c ñ vòng c a nó gi m. K t qu v t li u trư t theo b m t xo n c và ñư c nâng d n lên phía trên. Hình 1.7. Vít t i th ng ñ ng 3. V n chuy n v t li u b ng không khí 3.1. Khái ni m: V n chuy n v t li u b ng không khí d a trên nguyên lí l i d ng kh năng chuy n ñ ng c a dòng khí trong các ng d n, v i t c ñ nh t ñ nh ñ mang v t li u t ch này t i ch khác dư i tr ng thái lơ l ng. V lí thuy t thì có th dùng không khí ñ v n chuy n v t li u r i có kh i lư ng và kích thư c h t b t kì. Nhưng năng lư ng ñ v n chuy n và tiêu t n tăng nhanh r t nhi u l n so v i tr ng l c c a h t v t li u, nên th c t ph m vi ng d ng c a phương pháp này b h n ch . Mu n làm cho h n h p không khí và các h t v t li u chuy n ñ ng ñư c trong các ng d n thì c n ph i t o ñư c chênh l ch áp su t 2 ñ u ng, nói cách khác là ph i t o ra áp l c. Áp l c ñư c t o thành b ng cách gi m áp su t c a không khí ho c tăng áp su t c a không khí. 3.2. Phân lo i: Theo tr s áp su t t o thành có th chia ra: 12
  13. Các h th ng áp su t th p, trong ñó t n th t áp su t không vư t quá 5.103N/m2. - Các h th ng áp su t trung bình, trong ñó t n th t áp su t không vư t quá 104N/m2 - Các h th ng áp su t cao trong ñó t n th t áp su t l n hơn 104N/m2. - Hình 1.8. Các sơ ñ nguyên lý: a) c a h th ng hút v i áp su t trung bình ñ v n chuy n b t b) c a h th ng hút v i áp su t cao c) c a h th ng ñ y v i áp su t cao 3.2.1. Các h th ng v n chuy n b ng không khí v i áp su t th p và trung bình: Trong các nhà máy lương th c th c ph m các nư c, h th ng áp su t th p và trung bình ñư c s d ng r ng rãi ñ cơ gi i hóa các công ño n v n chuy n trong phân xư ng 13
  14. và gi a các phân xư ng v i nhau, cho phép k t h p v i 1 vài quá trình công ngh như làm l nh, phân lo i, s y..v..v.. hình 1.8a là sơ ñ nguyên lí c a m t h th ng hút và áp su t trung bình dùng ñ v n chuy n b t t thùng ch a t i kho ch a. B t do ô tô 1 ch ñ n ñư c tháo vào thùng ch a 2, t ñây b t ñi theo ng d n 3 vào b ph n tháo li u 4 ñ t phía trên máng 5, máng này s phân b b t xu ng các kho ch a 6 nh qu t 7. T b ph n tháo li u không khí ñư c d n vào xyclôn 8 r i vào máy l c túi 9 ñ làm s ch. T máy l c không khí s ch vào qu t 10 và ra ngoài tr i. H th ng này làm vi c v i n ng ñ h n h p = 4,5 – 5,0 kg/kg và v n t c không khí 18-20 m/s 3.2.2. H th ng v n chuy n b ng khí v i áp su t cao: hình 1.8b là sơ ñ m t h th ng v n chuy n v i áp su t cao b ng phương pháp hút. Chân không trong m ng ñư c t o thành b i máy th i khí 1. Khi nhúng vòi hút 2 vào trong kh i h t thì không khí ñư c hút vào, kéo theo h t và v n chuy n nó trong ng d n 3. Mu n xê d ch ñư c ng d n d dàng c n có nh ng ño n ng m m 4. Qua ng d n h t ñi vào b ph n tháo li u 5. H t ñư c tách ra kh i b ph n tháo li u nh van c ng 6. Không khí theo ng d n 7 ñưa ñi làm s ch b i xyclôn 8 và máy l c túi 9 r i vào máy th i khí và thoát ra ngoài. 14
  15. PH N 2 CÁC THI T B CƠ H C CHƯƠNG 2: CÁC MÁY LÀM S CH VÀ PHÂN LO I . 2.1 Khái ni m chung : - Trong Công ngh s n xu t th c ph m th c ph m, nguyên li u ña d ng v ch ng lo i, kích c , thành ph n khác nhau .Trong quá trình thu ho ch b l n nhi u t p ch t. Do ñó, ñ ñ m b o các ñi u ki n công ngh ch bi n ñ m b o ch t lư ng thành ph m, giá tr c m quan v..v, nguyên li u trư c khi ch bi n c n ph i qua khâu làm s ch và phân lo i M c ñích c a quá trình phân lo i : * ð m b o ch t lư ng nguyên li u : ð ng nh t v kích c , thành ph n * Tăng th i gian b o qu n * Thích h p cho các công ño n ch bi n ti p theo Cơ s phân lo i: Cơ s c a quá trình phân lo i d a vào hình dáng, kích thư c, chi u dài, tính ch t khí ñ ng, tương tác b m t, tính ch t t tính v..vv, m i lo i m t máy riêng Ví d : Phân lo i màu s c: có t bào quang ñi n Phân lo i kích thư c: sàng, máy ch n h t. Phân lo i theo tương tác b m t Phân lo i theo kh i lư ng riêng : máy g n ñá Tách t p ch t l : Nam châm ñi n, nam châm vĩnh c u 2.2. Phân lo i theo ñ c tính hình h c: 2.2.1. Khái ni m: Phân lo i theo ñ c tính hình h c ñư c s d ng r t ph bi n trong các xí nghi p lương th c ñ tách t p ch t ho c x p lo i nguyên li u, bán thành ph m và thành ph m. Cơ s phương pháp này là d a vào s khác nhau v chi u dày, chi u r ng, chi u dài, hình dáng và ti t di n c a các phân t trong kh i h t lương th c, thành ph m ñ phân lo i. ð i v i d ng này ngư i ta dùng máy phân lo i theo ki u sàng. 2.2.2. Sàng: Sàng là phương pháp ph bi n và ñơn gi n nh t ñ phân lo i nguyên li u và s n ph m trong các nhà máy ch bi n b t g o và xí nghi p ch bi n th c ăn h n h p cho gia súc . 15
  16. T "sàng " dùng trong trư ng h p l phân lo i có kích thư c l n và "rây" dùng trong trư ng h p l phân lo i có kích thư c nh . Vi c phân lo i h t có th ti n hành theo 2 cách: - Phân lo i kích thư c t nh ñ n l n (hình 2.1): T i ñ y các m t sàng ñư c x p n i ti p nhau. M t sàng có kích thư c l nh ñư c ñ t trư c, kích thư c l l n ñ t sau. Khi h n h p v t li u chuy n ñ ng t trái sang ph i ta s thu ñư c s phân lo i như mong mu n. - Phân lo i kích thư c t l n ñ n nh (hình 2.2): T i ñ y m t sàng ñư c x p song song và ch ng lên nhau. M t sàng có kích thư c l l n d t lên trên, kích thư c l nh ñ t dư i. Khi h n h p v t li u chuy n ñ ng t trên xu ng ta s thu nh n ñư c s phân lo i như mong mu n Hình 2.1.Phân lo i theo kích thư c t nh ñ n l n Hình 2.2.Phân lo i theo kích thư c t l n ñ n nh Các b ph n chính c a sàng M t sàng là b ph n làm vi c chính. Các v t li u trên m t sàng ph i có chuy n ñ ng tương ñ i trên m t sàng. Nh ng v t li u ph i có kích thư c nh hơn kích thư c l sàng ñ có th l t xu ng l thì sàng quá trình phân lo i m i ñư c ti n hành. C u t o: Có 2 lo i t m ñ c l , lư i ñan và thanh ghi . - M t sàng ñ c l : Là các t m kim lo i: thép hay ñ ng, trên ñó ñ c các l có di n tích khác nhau: tròn, thuôn dài (vuông), tam giác. Di n tích các b m t t do ph i có t l h p lí so v i t ng di n tích m t sàng, do ñó m i ñ m b o ñ b n cơ khí . φl ≤ 1,5 δ chi u dày Tuy nhiên chi u dày t i ña c a m t sàng không vư t quá 12mm. M t sàng dùng ñ phân lo i các v t li u có kích thư c > 5mm. Các l trên m t sàng có kích thư c t 5-80mm ñư c b trí song song hay xen k nhau. Các l hình ch nh t có chi u dài g p 3 l n chi u r ng. 16
  17. Ưu ñi m c a m t sàng này là b n, th i gian s d ng dài nhưng nó có như c ñi m là b m t t do nh . M t sàng ñ c l v i hình d ng và kích thư c khác nhau . Trong quá trình phân lo i, h n h p ñư c chia làm 2 ph n : - Ph n l t qua sàng g i là c u t l t sàng (CTLS) - Ph n n m l i trên sàng g i là c u t trên sàng (CTTS) T m sàng ñ c l ñư c ch t o t là kim lo i dày kho ng 0,8-1,0 mm. Tùy theo kích thư c l sàng ngư i ta chia sàng thành nhi u s . S hi u c a sàng l ñ t là s tương ng v i kích thư c l sàng ( tính b ng mm) nhân v i 10. Thí d : Sàng ñ t l thuôn dài, chi u r ng l 1,75mm thì mang s hi u 17,5 (No 17,5). - M t sàng ñan( hình 2.3): Dùng các s i v i, s i kim lo i, s i l a ho c s i nh a t ng h p ñan l i v i nhau theo m t kích thư c nh t ñ nh. M t sàng b ng s i kim lo i ñư c ñan thành các l d ng vuông ho c ch nh t kích thư c c nh l t 5mm ñ n 0,4mm. Ưu ñi m c a lo i m t sàng này là có b m t t do l n nhưng như c ñi m là không b n. S hi u c a m t lư i sàng ñan b ng s i kim lo i là s tương ng v i kích thư c c nh l sàng tính b ng mm Ví d : ð i v i sàng l vuông c nh D = 0,4 mm mang s hi u 0.4 (No =04 ) - Rây : ð i v i sàng ñan n u kích thư c l > 0,2mm g i là m t sàng ñan ð i v i sàng ñan n u kích thư c l < 0,2 mm g i là rây Liên Xô m t rây l a ñư c chia làm 2 lo i: Rây nh và rây n ng tùy theo kh i lư ng 1m2 m t rây . Rây n ng: Có 20 con s ( t s hi u No 71 ñ n No 280 ) Rây nh có 25 con s ( t s hi u No 7 ñ n s hi u 76) ð i v i rây n ng s hi u ví d No71 nghĩa là trong 10cm có 71 hàng l ð i v i rây nh s hi u No 76 nghĩa là 1cm có 76 hàng l . Rây nh ñ phân lo i b t, rây n ng ñ phân h t l n hơn ví d : G o, Cám. G n ñây rây l a ñư c thay b ng rây ñan t s i kapron ho c nylon, rây ñan b ng s i nhân t o b n g p 3 l n, ít hút m và h u như không làm t c l rây - Thanh ghi ( hình 2.4): 17
  18. Lo i này dùng ñ phân lo i các lo i v t li u có kích thư c l n hơn hơn 80mm. C u t o m t sàng g m các thanh ghi ñư c ñ c theo chi u d c sang, khe h gi a chúng b ng kích thư c v t li u l t qua sàng. Hình 2.3 . Các d ng m t sàng lư i ñan Hình 2.4 . Hình d ng các thanh ghi c a sàng Kích thư c c a thanh ghi ñư c ch n ph thu c kích thư c c a s n ph m chưa sàng. V i H = d và B = (0,2-0,3) d. Các c nh nghiêng có góc nghiêng kho ng 6-100 Chú ý l p ñ t ph n chi u r ng thanh ghi có kích thư c nh hơn luôn luôn quay xu ng dư i . 2.2.3. Phân lo i các máy sàng a.Theo c u t o c a b ph n làm vi c : Máy sàng chia làm 2 nhóm . - M t sàng ph ng: ðư c dùng ph bi n nh t vì có h s s d ng b m t làm vi c c a lư i cao nh t. Có 3 lo i : Máy sàng có lư i chuy n ñ ng t nh ti n qua l i, máy sàng có lư i chuy n ñ ng tròn, máy sàng có máy chuy n ñ ng rung (hình 2.5). Hình 2.5. Sơ ñ c u t o các lo i sàng ph ng - M t sàng hình tr : ð ki m tra ph li u c a h t. 18
  19. b. Theo ñi u ki n s d ng : Sàng c ñ nh Sàng lưu ñ ng c. Theo s lư ng m t sàng: Sàng ñơn Sàng kép d. Theo hình th c d n ñ ng : Máy sàng dao ñ ng quán tính Máy sàng dao ñ ng b ng cơ c u l ch tâm . Máy sàng d n ñ ng b ng tay quay thanh truy n e.Theo v t li u c n sàng: Máy sàng t p: Dùng ñ tách t p ch t. Máy sàng phân lo i: ð phân riêng các thành ph n h t có kích thư c và ch t lư ng khác nhau. 2.2.4. Máy sàng có m t sàng ph ng chuy n ñ ng tính ti n qua l i : ðư c dùng ph bi n nh t ñi n hình là máy sàng phân lo i b ng lư i sàng và không khí . C u t o: Hình 2.6 là c u t o c a m t máy sàng phân lo i b ng lư i sàng và không khí dùng ñ làm s ch và ph n riêng h t. Theo chi u cao c a máy có th chia thành 3 ph n: - Vùng phân lo i b ng không khí làm s ch h t . - Thùng sàng ñ phân h t theo ñ l n thành 3 ph n h t riêng bi t . -Vùng phân lo i b ng không khí chia t ng h t theo ñ l n thành các ph n riêng theo tính ch t khí ñ ng h c . Nguyên t c làm vi c: H t ñ vào bu ng 1, qu t 2 hút không khí kéo s n ph m vào ng 3 và cu n theo các h n h p nh ñ i v i khí ñ ng l c. Nh ng h n h p này ñư c l ng vào bu ng 4 và t ñ y chúng ñư c tách ra kh i máy. Không khí s ch bu ng 4 ñư c qu t th i vào l n th 2 ñ làm s ch h t. Như v y qu t làm vi c theo nguyên t c tu n hoàn kín c a dòng không khí. thùng sàng 5 kh i h t ñư c phân ra m t s thành ph n h t khác nhau theo chi u r ng và chi u dày c a h t. T t c ñ vào nh ng ngăn khác nhau c a vùng phân lo i b ng không khí phía dư i. Qu t 6 hút không khí qua l p s n ph m ñang trư t theo m t ph ng nghiêng 7. Tương ng v i các v n t c c a không khí khác nhau t i 19
  20. nh ng ngăn riêng c a bu ng l nh, có các h n h p khoang, h t b n, h t s ch và h n h p nh ñư c l ng xu ng Hình 2.6. C u t o máy phân lo i b ng lư i sàng và không khí 2.2.5. Máy sàng rung . M c ñích s d ng : - Phân lo i nguyên li u - V n chuy n v t li u - Làm tơi và ngu i v t li u Phân lo i: Có 2 cơ c u gây rung ñ ng cho máy sàng rung - ðĩa có g n ñ i trong . - Cơ c u l ch tâm * ðĩa có g n ñ i trong: ðư c g n trên tr c d n ñ ng c a máy. Khi tr c quay các ñĩa này gây nên các l c quán tính làm cho thùng sàng chuy n ñ ng theo các hư ng khác nhau. 20
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2