intTypePromotion=3

Giáo trình Trồng và chăm sóc hoa đồng tiền - MĐ03: Trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn

Chia sẻ: Minh Minh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:130

1
229
lượt xem
81
download

Giáo trình Trồng và chăm sóc hoa đồng tiền - MĐ03: Trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình Trồng và chăm sóc hoa đồng tiền thuộc MĐ03 nghề Trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn. Giáo trình giúp các học viên có được những kiến thức, kỹ năng cơ bản về nhân giống, trồng, chăm sóc và phòng trừ dịch hại cây hoa đồng tiền để đảm bảo sản xuất hoa có chất lượng cung cấp cho thị trường và mang lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Trồng và chăm sóc hoa đồng tiền - MĐ03: Trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn

  1. BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN TRỒNG VÀ CHĂM SÓC HOA ĐỒNG TIỀN MÃ SỐ: MĐ03 NGHỀ: TRỒNG HOA HUỆ, LAY ƠN, ĐỒNG TIỀN, HỒNG MÔN Trình độ: sơ cấp nghề Hà Nội, năm 2014
  2. 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 03
  3. 2 LỜI GIỚI THIỆU Những năm gần đây, nghề trồng hoa phát triển khá mạnh ở nhiều địa phương. Nghề trồng hoa có hiệu quả kinh tế cao hơn so với các ngành nghề nông nghiệp khác nếu nắm bắt đúng nhu cầu thị trường và yêu cầu kỹ thuật canh tác từng loài hoa. Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, giảng dạy cũng như đặc điểm của nghề trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn; nhóm biên sọan chúng tôi đã bám sát theo yêu cầu đào tạo, thực tiễn sản xuất của từng loại hoa, nhu cầu của người học và bản chất công việc để biên soạn bộ giáo trình này. Bộ giáo trình dạy nghề “Trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn” gồm 5 quyển: Quyển 1- Giáo trình mô đun Chuẩn bị trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn, Quyển 2- Giáo trình mô đun Trồng và chăm sóc hoa huệ, lay ơn, Quyển 3- Giáo trình mô đun Trồng và chăm sóc hoa đồng tiền, Quyển 4- Giáo trình mô đun Trồng và chăm sóc hoa hồng môn, Quyển 5- Giáo trình mô đun Thu hoạch và bảo quản hoa. Giáo trình mô đun Trồng m a đồng ền giúp các học viên có được những kiến thức, kỹ năng cơ bản về nhân gi ng, trồng, chăm sóc và ph ng trừ dịch hại cây hoa đồng tiền để đảm bảo sản uất hoa có chất lượng cung cấp cho thị trường và mang lại hiệu uả kinh tế cho người sản uất. Mô đun này được chia làm 4 bài: Bài 1 Yêu cầu ngoại cảnh và ác định thời điểm trồng Bài 2 Nhân gi ng hoa đồng tiền Bài 3 Trồng và chăm sóc Bài 4 Phòng trừ dịch hại Chúng tôi in chân thành cám ơn Vụ tổ chức cán bộ - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trường Cao đẳng nghề Công nghệ và Nông lâm Bắc Bộ, các hộ gia đình và cơ sở sản xuất và kinh doanh hoa đồng tiền đã nhiệt tình đóng góp ý kiến để chúng tôi hoàn thành được giáo trình này. Tuy nhiên, trong quá trình biên soạn mô đun này sẽ không tránh khỏi những thiếu sót hoặc tính cập nhật thông tin mới. Rất mong được sự đóng góp ý kiến quý báu, của hội đồng thẩm định giáo trình, các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật trong ngành và các thành viên có liên quan, về nội dung cũng như cách trình bày để giáo trình hoàn thiện hơn, góp phần vào sự nghiệp đào tạo nghề cho nông dân nói riêng và sự phát triển của nghề Trồng hoa nói chung. Nhóm biên soạn 1. guyễn Thị im Thu Chủ biên 2. guyễn Thị Thanh Mai 3. han u c oàn
  4. 3 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu .............................................................................................................. 2 Mục lục ....................................................................................................................... 3 Bài 1: Yêu cầu ngoại cảnh và ác định thời điểm trồng ............................................ 8 1. Yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa đồng tiền ............................................................ 8 1.1. hiệt độ ............................................................................................................... 8 1.2. Ánh sáng .............................................................................................................. 8 1.3. Ẩm độ .................................................................................................................. 8 1.4. Đất, giá thể .......................................................................................................... 9 1.5. Dinh dưỡng đ i với cây hoa đồng tiền .............................................................. 10 2. Xác định thời điểm trồng ..................................................................................... 11 2.1. hu cầu thị trường ............................................................................................ 11 2.2. Xác định thời điểm trồng .................................................................................. 12 B. Câu hỏi và bài tập thực hành ............................................................................... 12 C. Ghi nhớ: ............................................................................................................... 14 Bài 2: hân gi ng hoa đồng tiền.............................................................................. 15 1. hân gi ng vô tính ............................................................................................... 15 1.1. hân gi ng bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào (invitro) ........................... 15 1.1.1. Tạo nguồn vật liệu khởi đầu ........................................................................... 15 1.1.2. hử tr ng tạo m u sạch ................................................................................. 15 1.1.3. Tái sinh cụm chồi ........................................................................................... 16 1.1.4. hân nhanh cụm chồi..................................................................................... 18 1.1.5. Duy trì cây ...................................................................................................... 18 1.1.6. Tạo cây hoàn chỉnh ........................................................................................ 19 1.1.6. Ra ngôi cây con .............................................................................................. 19 1.2. Tách cây ............................................................................................................ 21 2. hân gi ng hữu tính ............................................................................................. 22 2.1. Cấy hạt trong môi trường nuôi cấy mô ............................................................. 22 2.2. Gieo hạt trực tiếp trên giá thể ............................................................................ 22 3. Chăm sóc cây con ................................................................................................. 22 3.1. Che giảm ánh sáng ............................................................................................ 22 3.2. Tưới nước .......................................................................................................... 23 3.3. Bón phân ........................................................................................................... 23 3.4. h ng trừ sâu bệnh ............................................................................................ 23 3.5. Tiêu chuẩn cây uất vườn ................................................................................. 23 3.6. Bứng cây và bao gói .......................................................................................... 24 B. Câu hỏi và bài tập thực hành ............................................................................... 24 C. Ghi nhớ: ............................................................................................................... 24 Bài 3: Trồng và chăm sóc ......................................................................................... 26
  5. 4 1. Chuẩn bị trước khi trồng ...................................................................................... 26 1.1. Xác định mật độ khoảng cách ........................................................................... 27 1.1.1. Yêu cầu về đất trồng....................................................................................... 27 1.1.2. Chuẩn bị đất ................................................................................................... 28 1.1.3. Mật độ khoảng cách ...................................................................................... 30 1.2. Chuẩn bị cây con ............................................................................................... 30 1.2.1. Tiêu chuẩn cây gi ng ..................................................................................... 30 1.2.2. Xử lý cây trước khi trồng ............................................................................... 31 2. Trồng và chăm sóc ............................................................................................... 31 2.1. Trồng cây con .................................................................................................... 31 2.1.1. Trồng hoa Đồng tiền trên đất ........................................................................ 31 2.1.2. Trồng hoa trong chậu ..................................................................................... 34 2.1.3. Trồng trên nền không có đất .......................................................................... 43 2.2. Làm cỏ ............................................................................................................... 43 2.2.1. Tác hại của cỏ dại ........................................................................................... 43 2.2.2. Đặc điểm của cỏ dại ....................................................................................... 43 2.2.3. ỹ thuật vun ới, làm cỏ ................................................................................ 44 2.3. Tưới nước .......................................................................................................... 46 2.4. Bón phân ........................................................................................................... 51 2.4.1. Chuẩn bị phân bón.......................................................................................... 51 2.4.1.1. hân hữu cơ ................................................................................................. 51 2.4.1.2. hân vô cơ .................................................................................................. 53 2.4.2. Bón phân ........................................................................................................ 61 3. Chăm sóc khác ..................................................................................................... 70 3.1. Tỉa lá .................................................................................................................. 70 3.2. Thông gió trong nhà che ................................................................................... 71 3.2.1. Thông s thiết kế ............................................................................................ 71 3.2.2. Yêu cầu vật liệu làm nhà che ......................................................................... 72 3.2.3. Thông s điều kiện môi trường trong nhà che ............................................... 73 3.2.4. Điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ, chế độ thông gió trong nhà che .................... 74 3.3. ăng suất và thay gi ng ( trồng lại) .................................................................. 74 B. Câu hỏi và bài tập thực hành. .............................................................................. 75 C. Ghi nhớ: ............................................................................................................... 76 Bài 4: Ò G TRỪ DỊC ẠI ............................................................................. 77 1. h ng trừ sâu hại .................................................................................................. 77 1.1. Sâu ám, sâu đất (Agrotis ypsilon Rott.) .......................................................... 77 1.1.1. Đặc điểm hình thái và gây hại ........................................................................ 77 1.1.2. Đặc điểm sinh học và sinh thái ...................................................................... 78 1.1.3. Biện pháp ph ng trừ ....................................................................................... 79 1.2. Bọ trĩ .................................................................................................................. 80 1.2.1. Đặc điểm hình thái và gây hại ........................................................................ 80
  6. 5 1.2.2. Biện pháp ph ng trừ ....................................................................................... 82 1.3. Sâu đục lá(vẽ b a) ............................................................................................. 83 1.3.1. Đặc điểm hình thái và gây hại ........................................................................ 83 1.3.2. Biện pháp ph ng trừ ....................................................................................... 84 1.4. Bọ phấn.............................................................................................................. 84 1.4.1. Đặc điểm gây hại ............................................................................................ 84 1.4.2. Biện pháp ph ng trừ: ...................................................................................... 85 1.5. hện đỏ (Tetranychus sp.) ................................................................................ 85 1.5.1. Đặc điểm hình thái và triệu chứng gây hại .................................................... 85 1.5.2. Đặc điểm sinh học và sinh thái ...................................................................... 86 1.5.3. Biện pháp ph ng trừ ....................................................................................... 86 1.6. Sâu anh hại hoa (Spodoptera litura) ................................................................ 87 1.6.1. Đặc điểm và triệu chứng gây hại.................................................................... 87 1.6.2. Đặc điểm sinh học và sinh thái ...................................................................... 88 1.6.3. Biện pháp ph ng trừ ....................................................................................... 90 2. h ng trừ bệnh hại ............................................................................................... 91 2.1. Bệnh đ m lá (Alternaria sp.) ............................................................................. 91 2.1.1. Triệu chứng .................................................................................................... 91 2.1.2. Biện pháp ph ng trừ ....................................................................................... 92 2.2. Bệnh m c ám ( Botryis cinerea)...................................................................... 93 2.2.1. Triệu chứng .................................................................................................... 93 2.2.2. h ng trừ bệnh ............................................................................................... 94 2.3. Bệnh h o vàng ................................................................................................... 95 2.3.1. Triệu chứng .................................................................................................... 95 2.3.2. h ng trừ bệnh .............................................................................................. 96 2.4. Bệnh th i ythium ( Pythium aphanidermatum) .............................................. 97 2.4.1. Triệu chứng bệnh............................................................................................ 97 2.4.2. h ng trừ ........................................................................................................ 98 2.5. Bệnh th i hytophthora ( hytophthora cryptogea) .......................................... 98 2.5.1. Triệu chứng .................................................................................................... 98 2.5.2. h ng trừ bệnh .............................................................................................. 99 2.6. Bệnh phấn trắng ( Golovinomyces cichoracearum) ........................................ 100 2.6.1. Triệu chứng .................................................................................................. 100 2.6.2. Biện pháp ph ng trừ ..................................................................................... 101 B. Câu hỏi và bài tập thực hành ............................................................................ 101 C. Ghi nhớ: ............................................................................................................. 102 ƯỚ G DẪ GIẢ G DẠY MÔ ĐU ............................................................... 103 I. Vị trí, tính chất của mô đun ................................................................................ 103 II. Mục tiêu ............................................................................................................. 103 III. ội dung chính của mô đun ............................................................................. 104 IV. ướng d n thực hiện bài tập thực hành ........................................................... 105
  7. 6 4.1. Bài 1. Điều kiện ngoại cảnh và ác định thời điểm trồng ............................... 105 4.1.1. Bài thực hành s 3.1.1. Xác định nhanh p đất ngoài đồng........................ 105 4.2. Bài 2. hân gi ng hoa đồng tiền ..................................................................... 106 4.2.1. Bài thực hành s 3.2.1. Ra ngôi cây con hoa đồng tiền sau nuôi cấy mô .... 106 4.3. Thực hành bài 3: Trồng và chăm sóc .............................................................. 107 4.3.1. Bài thực hành s 3.3.1 Làm đất trồng hoa ................................................... 107 4.3.2. Bài thực hành s 3.3.2 Xử lý cây con trước khi trồng ................................ 107 4.3.3. Bài thực hành s 3.3.3 Trồng cây trong chậu .............................................. 108 4.3.4. Bài thực hành s 3.3.4. Trồng cây hoa Đồng tiền trên nền đất ................... 108 4.3.5. Bài thực hành s 3.3.5. Chăm sóc vun ới sau trồng ................................... 109 4.3.6. Bài tập thực hành s 3.3.6 Tưới nước cho hoa Đồng tiền ........................... 109 4.3.7. Bài thực hành s 3.3.7. hận biết một s các đặc điểm, tính chất đặc trưng của một s loại phân hóa học thường d ng bón cho cây hoa Đồng tiền. .............. 111 4.3.8. Bài tập thực hành s 3.3.8. Bón phân cho cây hoa Đồng tiền ..................... 113 4.3.9. Bài thực hành s 3.3.9. hổ bỏ cây bị hỏng, cây bị bệnh, trồng dặm ......... 114 4.3.10. Bài thực hành s 3.3.10. Điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng trong nhà che ..... 115 4.3.11. Bài thực hành s 3.3.11. Bổ sung thêm giá thể vào chậu .......................... 116 4.4. Bài 4: h ng trừ dịch hại................................................................................. 117 4.4.1. Bài thực hành s 3.4.1: hận biết và uản lý sâu hại trên cây hoa Đồng tiền ................................................................................................................................ 117 4.4.2. Bài thực hành s 3.4.2. hận biết loại bệnh gây hại trên cây hoa Đồng tiền ................................................................................................................................ 119 V. Yêu cầu về đánh giá kết uả học tập ................................................................. 120 5.1. Bài 1: Yêu cầu ngoại cảnh và ác định thời điểm trồng ................................. 120 5.1.1. Bài thực hành s 3.1.1. ................................................................................. 120 5.2. Bài 2: hân gi ng hoa đồng tiền .................................................................... 121 5.3. Bài 3: Trồng và chăm sóc................................................................................ 121 5.4. Bài 4: h ng trừ dịch hại................................................................................. 126 VI. Tài liệu cần tham khảo ..................................................................................... 127
  8. 7 MÔ ĐUN TRỒNG VÀ CHĂM SÓC HOA ĐỒNG TIỀN Mã mô đun: MĐ 03 Giới thiệu mô đun Nội dung mô đun này trình bày các biện pháp kỹ thuật nhân gi ng, trồng và chăm sóc hoa đồng tiền cách nhận diện các đ i tượng gây hại phổ biến trên cây hoa đồng tiền và biện pháp phòng trừ. Đồng thời mô đun cũng trình bày hệ th ng các bài tập, bài thực hành cho từng bài dạy và hướng d n đánh giá cho từng nội dung trong mô đun. Tổng thời lượng mô đun 100 giờ trong đó: 16 giờ học lý thuyết, 74 giờ thực hành, 10 giờ kiểm tra bao gồm cả kiểm tra hết mô đun thực hiện tích hợp trong phần thực hành. Học ong mô đun này, học viên thực hiện được trồng và chăm sóc đồng tiền đúng kỹ thuật để ứng dụng phát triển nghề nghiệp trong thực tiễn.
  9. 8 Bài 1: Yêu cầu ngoại cảnh và xác định thời điểm trồng Mục tiêu: - êu được yêu cầu khí hậu, đất đai và dinh dưỡng đ i với cây đồng tiền; - Xác định được thời vụ trồng hoa đồng tiền phù hợp với điều kiện tự nhiên. A. Nội dung 1. Yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa đồng tiền 1.1. Nhiệt độ Nhiệt độ là một trong những yếu t quan trọng nhất quyết định sự sinh trưởng, phát triển, nở hoa và chất lượng hoa đồng tiền. Đa s các gi ng đồng tiền được trồng hiện nay đều ưa khí hậu mát mẻ, nhiệt độ để cây phát triển t t dao động từ 15 – 250C. Nhiệt độ lý tưởng để ra hoa là 220C, lá nõn mở là 22 – 250C. Tuy nhiên cây có thể chịu được nhiệt độ từ 13 – 320C, một s gi ng chịu nhiệt độ cao hơn 30 – 400C. Nếu nhiệt độ dưới 150C và cao hơn 270C kéo dài cây sẽ sinh trưởng chậm, thời gian ra hoa kéo dài d n đến năng suất bị giảm, đồng thời hoa nhỏ, bị biến dạng, màu sắc nhợt nhạt, nhất là ở nhiệt độ quá thấp hoặc quá cao ( nhiệt độ 350C). 1.2. Ánh sáng oa đồng tiền là loài cây ưa sáng, ánh sáng đầy đủ cây sẽ sinh trưởng và phát triển t t, hoa đẹp, độ bền hoa cao, nhưng cường độ ánh sáng quá mạnh sẽ làm giảm cường độ quang hợp. Bởi vậy vào mùa nắng nóng thường d ng lưới đen để điều khiển cường độ ánh sáng và bức xạ mặt trời. Ánh sáng trong nhà dưới 70% sẽ ảnh hưởng đến uá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa của cây. Vì vậy, cần phải thiết kế nhà lưới trồng hoa đồng tiền ở nơi nhận được nhiều ánh sáng nhất. 1.3. Ẩm độ Đồng tiền là cây trồng cạn không chịu được úng nhưng đồng thời có sinh kh i lớn, bộ lá to, tiêu hao nhiều nước, do vậy cũng k m chịu hạn. Độ ẩm đất từ 60 - 70%, độ ẩm không khí từ 55 - 65% thuận lợi cho đồng tiền sinh trưởng, độ ẩm t t sẽ góp phần làm cu ng hoa kéo dài. Vào m a đông thiếu ánh sáng, ẩm độ cao, cây thường bị nhiễm bệnh, nên cần giữ mức độ ẩm dưới 70% ban ngày và dưới 85% vào ban đêm. Độ ẩm t i đa bên trong nhà lưới cần duy trì khoảng 70 - 75%, trong nhà lưới không khí phải được lưu thông vào ban đêm và thông gió ban ngày.
  10. 9 Tuỳ vào từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây, cần có nhu cầu về ẩm độ khác nhau. Đ i với cây con khi mới trồng thì đ i hỏi ẩm độ khoảng 90 - 95%. Khi cây lớn dần nhu cầu về ẩm độ thấp hơn, khoảng 80% (4 – 6 tuần). Vào giai đoạn ra hoa ẩm độ khoảng 70%. Đặc biệt vào thời gian thu hoạch cần ẩm độ vừa phải để tránh nước đọng trên các vết cắt, gây th i hoa và sâu bệnh phát sinh phát triển. Trồng đồng tiền nhất thiết phải có mái che trong vụ hè vì mưa to sẽ gây hỏng cây và độ ẩm cao dễ phát sinh các loại bệnh. 1.4. Đất, giá thể Đồng tiền không đ i hỏi khắt khe về đất, tuy nhiên để thâm canh có hiệu quả cần chú ý một s đặc điểm sau: Cây đồng tiền thích hợp với đất tơi p, nhiều mùn, thoáng khí, khả năng giữ nước và thoát nước t t, không bị đọng nước trong m a mưa, t t nhất là đất thịt pha cát. Đất trồng đồng tiền cần thoát nước t t, mực nước ngầm thấp và ổn định. Mực nước ngầm cao thường đọng nước, rễ cây dễ bị th i và bị bệnh, nên cần hệ th ng thoát nước t t. Xung uanh đào rãnh thoát nước sâu từ 0,7 – 1m và lên lu ng cao, tuyệt đ i không trồng ở nơi đất trũng. Độ p dao động từ 5,5 - 6,5, pH t i thích từ 6 – 6,5. Hình 3.1.1: Máy đo pH cầm tay Nếu đất kiềm có thể bón phân chứa lưu huỳnh để giảm thấp độ p , đấtchua
  11. 10 bón bổ sung vôi để điều tiết độ chua, đất thịt nặng bón tăng lượng hữu cơ (vỏ trấu, lá cây mục) để tăng độ tơi p. Đất cát giữ nước k m và đất giữ ẩm cao không thích hợp cho trồng đồng tiền. 1.5. Dinh dưỡng đối với cây hoa đồng tiền 1.5.1. Đạm Đạm có tác dụng thúc đẩy uá trình sinh trưởng phát triển của cây. Thiếu đạm cây sinh trưởng kém, phát dục nhanh, cây nhỏ, ra hoa nhanh, chất lượng hoa kém, lá bị vàng, cu ng hoa nhỏ, cây có thể ngừng sinh trưởng, dễ bị đen và khô chết. Thừa đạm cây sinh trưởng thân lá mạnh nhưng v ng, mềm yếu, dễ bị đổ, ra hoa muộn cũng có thể không ra hoa, mất cân đ i giữa thân lá và hoa, sâu bệnh dễ phát triển. Đồng tiền cần đạm từ lúc cây nhỏ cho đến khi cây phân hóa mầm hoa. Có thể d ng đạm cùng với phân hữu cơ pha loãng để tưới. 1.5.2. Lân Tất cả các bộ phận của cây hoa đồng tiền đều cần lân, lân giúp bộ rễ phát triển mạnh, cây con khỏe, tỷ lệ s ng cao, thân cứng, hoa bền, màu sắc đẹp. Thiếu lân lá già, lá xanh tím, màu tím từ mép lá lan dần vào phía trong mặt lá, hoa tự nhỏ, cu ng hoa ngắn, ít hoa, chóng tàn, màu sắc nhợt nhạt, khả năng ch ng chịu kém. Cây cần lân nhất vào giai đoạn hình thành nụ và hoa. Do lân phân giải chậm nên 3/4 lượng lân d ng để bón lót,còn lại 1/3 d ng để thúc cùng với đạm và kali. Nếu đất trung tính, nhiều m n nên d ng Super lân, đất chua dùng phân lân nung chảy, đất chua mặn dùng Apatit. 1.5.3. Kali Kali có rất nhiều trong cây đồng tiền non trước lúc ra hoa. Kali giúp cho cây tăng cường tính chịu rét, chịu hạn, chịu sâu bệnh. Nếu thiếu kali đầu chóp lá già vàng và chết khô, sau đó cả phần thịt lá giữa các gân lá cũng như vậy, cu ng hoa mềm ra không đứng lên được, màu sắc hoa nhợt nhạt, cánh mềm, hoa chóng tàn. Đồng tiền cần kali vào thời kỳ kết nụ và nở hoa. Có thể sử dụng kali ở các dạng khác nhau (chú ý nếu dùng sulfat kali phải bón thêm vôi bột để khắc phục đất chua). 1.5.4. Can xi Can i giúp đồng tiền tăng khả năng chịu hạn, hạn chế tác dụng độc của các axít hữu cơ, ngoài ra nó c n có tác dụng giảm chua, tăng độ phì cho đất. Thiếu canxi trên lá non xuất hiện những đ m màu xanh nhạt, nghiêm trọng
  12. 11 hơn lá non và đỉnh sinh trưởng bị chết khô nhưng lá già v n duy trì được trạng thái bình thường, cu ng hoa mềm không đứng lên được. Can i được bón dưới dạng vôi bột. 1.5.5. Các nguyên tố vi lượng Ngoài các yếu t trên, một s nguyê t vi lượng khác: Mg, Fe, Cu, a… cũng rất cần cho cây, nó được bổ sung qua phân hữu cơ, phân vi sinh, phân bón lá. Thông thường khi thiếu Mg: lá giòn, cong queo, thậm chí biến đỏ, cu ng lá dài, gân lá non gồ lên, sự ra hoa bị ức chế. Thiếu Fe: lá có màu vàng nhạt, gân trắng. Thiếu Cu: lá non bị g y, cong, cây bắt đầu khô từ đỉnh sau đó chết cả cây. 2. Xác định thời điểm trồng 2.1. Nhu cầu thị trường Đồng tiền là loại hoa có sản lượng và giá trị cao. Ở điều kiện thích hợp có thể ra hoa uanh năm, hình dáng hoa cân đ i, hài hòa, màu sắc hoa tươi sáng, phong phú, giá trị thẩm mỹ cao, nên hiện nay hoa đồng tiền là 1 trong 10 loại hoa tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới. Với màu sắc rất phong phú thích hợp cho việc sản xuất hoa cắt cành, trồng chậu, trồng trang trí sân vườn, đặc biệt là trong dịp tết guyên Đán. Vì vậy, hoa đồng tiền được trồng phổ biến để phục vụ cho nhu cầu người tiêu d ng uanh năm và trong những ngày giáp Tết. Hình 3.1.2: H a đồng tiền trồng trên liếp cắt cành
  13. 12 Hình 3.1.3: H a đồng tiền trồng trong chậu 2.2. Xác định thời điểm trồng Cây hoa đồng tiền có thể trồng uanh năm nhưng thích hợp nhất là vụ xuân (trồng tháng 3 ) và vụ thu đông (trồng tháng 9). Đ i với đồng tiền trồng trong chậu thích hợp nhất là ở vụ tháng 3 để thu hoạch vào dịp Tết guyên Đán. B. Câu hỏi và bài tập thực hành 1. Câu hỏi: Chọn phương án trả lời đúng: 1.1. Nhiệt độ thích hợp đ i với cây hoa đồng tiền là: a. 15 – 200C b. 18 – 250C c. 25 – 300C d. 30 – 350C 1.2. Độ ẩm đất thích hợp cho sự sinh trưởng, phát triển của hoa đồng tiền: a. 45 – 55%. b. 55 – 65%. c. 60 – 70%. d. 75 – 85%.
  14. 13 1.3. Loại đất thích hợp nhất để trồng hoa đồng tiền là: a. Đất sét. b. Đất thịt pha cát. c. Đất thịt nặng. d. Cả a,b,c đều đúng. 1.4. Độ pH t i thích từ cho cây đồng tiền sinh trưởng và phát triển là: a. 6 – 6,5. b. 6,0 – 7.0. c. 6,5 – 7,0. d. 5,0 – 6,0. 1.5. Cây đồng tiền cần đạm nhất vào giai đoạn nào: a. Khi cây còn nhỏ. b. Khi cây ra hoa. c. Khi cây nhỏ đến khi phân hóa mầm hoa. d. Khi thu hoạch. 1.6. Cây đồng tiền cần lân nhất vào giai đoạn nào: a. Khi cây còn nhỏ. b. Khi cây ra hoa. c. Khi cây nhỏ đến khi phân hóa mầm hoa. d. Khi hình thành nụ và hoa. 1.7. Cây đồng tiền cần kali nhất vào giai đoạn nào: a. Khi cây còn nhỏ. b. Khi kết nụ và nỏ hoa. c. Khi cây nhỏ đến khi phân hóa mầm hoa. d. Khi hình thành nụ và hoa. 1.8. Nhu cầu tiêu thu hoa đồng tiền? 1.9. Thời vụ trồng hoa đồng tiền? 2. Bài tập thực hành: 2.1. Bài thực hành số 3.1.1. Xác định nhanh p đất ngoài đồng.
  15. 14 C. Ghi nhớ: - Yêu cầu ngoại cảnh đ i với cây hoa đồng tiền. - Dinh dưỡng đ i với cây hoa đồng tiền. - Thời điểm trồng hoa đồng tiền.
  16. 15 Bài 2: Nhân giống hoa đồng tiền Mục tiêu: - êu được các phương pháp nhân gi ng; - Thực hiện được phương pháp nhân gi ng phổ biến; - Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường A. Nội dung 1. Nhân giống vô tính Kỹ thuật nhân gi ng hoa đồng tiền thông thường bằng cách tách cây con và gieo hạt, tuy nhiên các phương pháp này có một s hạn chế: nếu nhân gi ng bằng hạt thì hạt gi ng hoa đồng tiền rất đắt và hạt mau bị mất sức nảy mầm trong thời gian ngắn; còn nhân gi ng bằng tách chồi nhánh thì hệ s nhân gi ng thấp và khả năng bị bệnh cao. Hiện nay công nghệ nhân gi ng hiện đại bằng phương pháp nuôi cấy mô (invitro) sẽ khắc phục được các nhược điểm đó, từ một cá thể có thể nhân nuôi thành vài ngàn đến vài triệu cây con sạch bệnh. 1.1. Nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào (invitro) Tạo vật Khử trùng Tái sinh cụm Nhân nhanh liệu khởi tạo m u sạch chồi cụm chồi đầu đầ Tạo vật liệu khởi đầu Duy trì cây Tạo cây hoàn u Ra ngôi cây chỉnh con Các giai đoạn trong quy trình nhân giống hoa đồng tiền bằng phương pháp invitro 1.1.1. Tạo nguồn vật liệu khởi đầu - Lựa chọn các cá thể sinh trưởng phát triển t t từ quần thể đã được lựa chọn từ trước. - Trồng vào trong chậu với nền giá thể là trấu hun để hạn chế tỷ lệ nhiễm bệnh khi đưa vào nuôi cấy. - Sau 2 – 3 tuần có thể tiến hành lấy đỉnh sinh trưởng của cây để nuôi cấy khi cây ổn định, phát triển bình thường. - Thời gian lấy m u từ 9 đến 10 giờ sáng trong những ngày nắng ráo, độ ẩm trong không khí không quá cao hoặc quá thấp (khoảng 75 – 80%). 1.1.2. Khử tr ng tạo ạch
  17. 16 - M u lấy về cần bóc các lá ngoài, lấy đỉnh sinh trưởng khỏe mạnh, rửa sạch bằng à ph ng dưới v i nước chảy, rửa lại bằng nước cất và đặt vào trong bình để khử trùng. - Dùng cồn 70% ngâm m u trong 1 phút để khử tr ng sơ bộ và rửa lại m u bằng nước cất 3 lần. - Pha dung dịch Canxihypocholorid 15% hoặc sử dụng dung dịch Javen 10% để khử trùng sạch trong thời gian 15 phút - Vớt m u và rửa sạch 5 lần bằng nước cất vô trùng. Hình 3.2.1. Nhổ cây sau khi tạo vật Hình 3.2.2. Tách lá lấy đỉnh sinh liệu khởi đầu 2 – 3 tuần trưởng ngọn ái inh c chồi - Mục đích của giai đoạn này là tái sinh một cách định hướng của các tế bào mô nuôi cấy thành các cụm chồi. - M u đã được khử tr ng sạch đưa vào đĩa petri có giấy thấm vô tr ng để thấm khô bề mặt các m u. - D ng dao để tách đỉnh sinh trưởng và chồi nách có đường kính khoảng 5mm ra và sau đó cấy vào các bình tam giác có môi trường dinh dưỡng phù hợp. - Môi trường dinh dưỡng thường được sử dụng là môi trường MS có bổ sung saccharose 3%, agar 9 g/lít, chất kích thích sinh trưởng BA 0,7 mg/lít ở độ pH= 5,8. - Đặt m u sau khi cấy vào chai, lọ, ng nghiệm hay bịch niong có sẳn môi trường đặt trong ánh sáng điện huỳnh quang có 2000 – 3000lux. - Sau 3 tháng thì các đỉnh sinh trưởng sẽ phát triển và tạo được nhiều cụm chồi với các kích thước khác nhau.
  18. 17 Hình 3.2.3. Cấy m u vào môi Hình 3.2.4. Cụm chồi hình thành trường tạo chồi sau 3 tháng Bảng các chất trong ôi trường d ng dịch ẹ MS Dung dị Số ml dung dị mẹ mẹ ần 1000ml H a ấ Nồng độ (g/l) dung dị l m ệ (Stock) Na2 – EDTA 7.45 5 A FeSO4.7H2O 5.57 NH4NO3 82,5 20 B KNO3 95,0 H3PO3 1,24 KH2PO4 34,00 KI 0,166 5 C Na2MoO4.2H2O 0,050 CoCl2.6H2O 0,005 MgSO4.7H2O 74,00 MnSO4.4H2O 4,46 5 D ZnSO4.7H2O 1,72 CuSO4.5H2O 0,005 E CaCl2.2H2O 88,00 5 F Thiamine.HCl 0,02 5
  19. 18 G NAA 0,10 1 H Kinetin 0,40 0,5 h n nhanh c chồi - Sau khi đã phát triển thành nhiều cụm chồi thì các chồi này cần phải được tách ra để nhân nhanh. - Các cụm chồi nhỏ có kích thước 5 - 10mm được tách ra và cấy lên môi trường MS có bổ sung saccharose 3%, agar 9 g/lít, chất kích thích sinh trưởng BA 0,5 mg/lít và GA3 0,1mg/lit ở độ p = 5,8 được đặt trong các bình tam giác. - Cụm chồi phát triển t t thì sau 2 tháng sẽ đạt được từ 4 - 5 chồi/cụm. Các chồi, cụm chồi phát triển mạnh sẽ cho thấy các cây con có màu xanh non, lá thẳng dài, kích thước cây từ 30 - 40mm. Hình 3.2.5. Tách cụm chồi đưa vào môi Hình 3.2.6. Chồi đạt kích thước 30 – trường nhân nhanh cụm chồi 40mm 1.1.5. Duy trì cây - Cây sau khi được cấy lên môi trường nhân gi ng và đạt kích thước 30 - 40mm thì được cấy chuyền sang môi trường MS có bổ sung saccharose 3%, agar 9 g/lít, chất kích thích sinh trưởng BA 0,1 mg/lít và GA3 0,3 mg/lit ở độ p = 5,8 để duy trì sự phát triển của cây. - Sau 1 tháng cây con phát triển mạnh, lá có màu xanh non, thẳng và có kích thước từ 40 - 60mm là đạt yêu cầu.
  20. 19 Hình 3.2.7. Chồi đạt kích thước 40 – 60mm 1.1.6. Tạo cây hoàn chỉnh - hi cây đạt kích thước từ 40 - 60mm sẽ được cấy chuyền tiếp sang môi trường duy trì sự phát triển của cây và tạo rễ MS có bổ sung saccharose 3%, agar 9 g/lít, NAA 0,3 mg/lít, than hoạt tính 2g/lít ở độ pH = 5,8. - Sau 2 tháng trên môi trường này cây hoa đồng tiền sẽ có kích thước 7 - 10cm, có đầy đủ bộ rễ và đảm bảo tiêu chuẩn để đưa ra vườn ương. Hình 3.2.8. Cây hoàn chỉnh đủ tiêu chuẩn ra ngôi 1.1.6. Ra ngôi cây con - Ra ngôi vào tháng 2 giúp nâng cao tỷ lệ s ng, cây sinh trưởng và phát triển t t nhất.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản