intTypePromotion=3

Hiệu quả của gây tê tủy sống bằng hỗn hợp bupivacaine (marcain) và fentanyl trong mổ lấy thai

Chia sẻ: Nguyễn Tuấn Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
8
lượt xem
2
download

Hiệu quả của gây tê tủy sống bằng hỗn hợp bupivacaine (marcain) và fentanyl trong mổ lấy thai

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục đích của nghiên cứu là đánh giá hiệu quả của việc sử dụng hỗn hợp Marcain-Fentanyl để gây tê tủy sống trong mổ lấy thai. Phương pháp nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm chứng, tiến hành trên 120 sản phụ có chỉ định mổ lấy thai, đồng ý chọn tê tủy sống làm phương pháp vô cảm trong lúc tiến hành phẫu thuật.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Hiệu quả của gây tê tủy sống bằng hỗn hợp bupivacaine (marcain) và fentanyl trong mổ lấy thai

Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> HIEÄU QUAÛ CUÛA GAÂY TEÂ TUÛY SOÁNG BAÈNG HOÃN HÔÏP BUPIVACAINE<br /> (MARCAIN) VAØ FENTANYL TRONG MOÅ LAÁY THAI<br /> Phaïm Ñoâng An*, Nguyeãn Vaên Chöøng**<br /> <br /> TOÙM TAÉT:<br /> Teâ tuûy soáng laø phöông phaùp voâ caûm thöôøng ñöôïc aùp duïng trong moå laáy thai. Phöông phaùp naøy ñaõ<br /> boäc loä caû nhöõng thuaän lôïi vaø baát lôïi. Muïc ñích cuûa nghieân cöùu laø ñaùnh giaù hieäu quaû cuûa vieäc söû duïng hoãn<br /> hôïp Marcain-Fentanyl ñeå gaây teâ tuûy soáng trong moå laáy thai. Phöông phaùp nghieân cöùu thöû nghieäm laâm<br /> saøng ngaãu nhieân coù nhoùm chöùng, tieán haønh treân 120 saûn phuï coù chæ ñònh moå laáy thai, ñoàng yù choïn teâ tuûy<br /> soáng laøm phöông phaùp voâ caûm trong luùc tieán haønh phaãu thuaät. Soá saûn phuï naøy ñöôïc chia ngaãu nhieân<br /> thaønh 2 nhoùm; moãi nhoùm 60 ngöôøi. Nhoùm I duøng ñôn thuaàn 12mg Marcain 0,5% taêng troïng, nhoùm II<br /> duøng 12mg Marcain 0,5% taêng troïng coù pha theâm 20 μg Fentanyl (0,4 ml). Keát quaû nghieân cöùu cho thaáy<br /> nhoùm II coù thôøi gian ñaït möùc phong beá ôû T5 nhanh hôn nhoùm I, thôøi gian taùc duïng cuûa thuoác teâ ôû nhoùm II<br /> keùo daøi hôn nhoùm I (p 0,05<br /> bình (kg)<br /> 73)<br /> 80)<br /> Chieàu cao trung<br /> bình (cm)<br /> <br /> 154 ± 4,8<br /> (145-165)<br /> <br /> 153,6 ± 4,5<br /> (145-163)<br /> <br /> Baûng 2: Thôøi gian öùc cheá caûm giaùc trung bình ôû möùc<br /> T5<br /> Nhoùm I (M)<br /> <br /> Nhoùm II (M+F)<br /> <br /> p<br /> <br /> 4,9 ± 1,8 (311,5)<br /> <br /> p < 0, 001<br /> <br /> Giaù trò (phuùt) 9 ± 3,4 (3,5-17)<br /> <br /> Thôøi gian taùc duïng cuûa thuoác teâ<br /> Baûng 3: Thôøi gian taùc duïng cuûa thuoác teâ.<br /> Giaù trò (phuùt)<br /> <br /> Nhoùm I (M)<br /> <br /> Nhoùm II (M+F)<br /> <br /> P<br /> <br /> 103,4 ± 22,2<br /> (60-140)<br /> <br /> 183,3 ± 31,6<br /> (90-245)<br /> <br /> p < 0,001<br /> <br /> Ñaùnh giaù möùc ñoä giaûm ñau trong moå<br /> Baûng 4: Ñaùnh giaù möùc ñoä giaûm ñau<br /> Ñau<br /> <br /> Nhoùm I (M)<br /> n = 60<br /> n<br /> <br /> %<br /> <br /> Nhoùm II (M+F)<br /> n = 60<br /> n<br /> <br /> Toång coäng<br /> <br /> %<br /> <br /> (p = 0,022 < 0,05).<br /> <br /> Tyû leä thaát baïi cuûa teâ tuûy soáng<br /> Vôùi 3 tröôøng hôïp saûn phuï ñau nhieàu phaûi chuyeån<br /> sang meâ noäi khí quaûn thì tyû leä thaát baïi cuûa teâ tuûy soáng<br /> trong moå laáy thai ghi nhaän chung cho nghieân cöùu<br /> naøy laø 2,5%.<br /> Thay ñoåi nhòp tim cuûa saûn phuï<br /> Khoâng coù tröôøng hôïp naøo nhòp tim giaûm döôùi 40<br /> laàn/phuùt, nhòp tim dao ñoäng töø 42-160 laàn/phuùt.<br /> Khoâng coù söï khaùc bieät coù yù nghóa thoáng keâ giöõa 2<br /> nhoùm.<br /> <br /> p > 0,05<br /> <br /> 53<br /> <br /> Thay ñoåi huyeát aùp ñoäng maïch toái ña<br /> 140<br /> <br /> 120.4<br /> <br /> 120<br /> 119.6<br /> <br /> mmHg<br /> <br /> 100<br /> <br /> 115.1<br /> <br /> 103.9<br /> <br /> 114.7<br /> <br /> 99.3<br /> <br /> 112.4<br /> <br /> 102.3<br /> <br /> 101.6<br /> <br /> 80<br /> <br /> 109.5<br /> <br /> 113.6<br /> 116.1<br /> <br /> 113.8<br /> 113.6<br /> <br /> 114.4<br /> 113.4<br /> <br /> 116.7<br /> 115.6<br /> <br /> 116.2<br /> 117.2<br /> <br /> M<br /> <br /> 60<br /> <br /> M+F<br /> <br /> 40<br /> 20<br /> <br /> Thôøi gian<br /> <br /> 0<br /> Tröôùc teâ<br /> <br /> 2'<br /> <br /> 4'<br /> <br /> 6'<br /> <br /> 8'<br /> <br /> 10'<br /> <br /> 15'<br /> <br /> 20'<br /> <br /> 25'<br /> <br /> 30'<br /> <br /> Bieåu ñoà 1: Thay ñoåi huyeát aùp ñoäng maïch toái ña<br /> <br /> Thay ñoåi SpO2, nhòp thôû trong moå<br /> <br /> Lieàu löôïng thuoác<br /> <br /> SpO2 ñöôïc ghi nhaän laø 100% trong suoát cuoäc moå<br /> ôû caû 2 nhoùm. Nhòp thôû dao ñoäng töø 13- 30 laàn/phuùt.<br /> <br /> Bupivacain taêng troïng laø dung dòch thuoác teâ ñöôïc<br /> öa chuoäng hieän nay ñeå tieán haønh TTS moå laáy thai.<br /> Bôûi vì noù coù khuynh höôùng lan tôùi choã loõm cuûa vuøng<br /> ñoát soáng ngöïc ôû tö theá naèm giuùp cho möùc phong beá<br /> caûm giaùc deã daøng ñaït tôùi T6-T5<br /> <br /> Ñaùnh giaù chæ soá Apgar<br /> Baûng 5: So saùnh chæ soá Apgar<br /> Apgar 1 phuùt Apgar 5 phuùt<br /> p<br /> Nhoùm I (M) n = 60 9,2 ± 0,4 (8 - 10)<br /> 10<br /> p > 0,05<br /> Nhoùm II (M+F) n = 9,2 ± 0,4 (8 - 10)<br /> 10<br /> p > 0,05<br /> 60<br /> <br /> Taùc duïng khoâng mong muoán treân hai<br /> nhoùm saûn phuï<br /> 80%<br /> 58.3%<br /> <br /> Nhoùm I (M)<br /> <br /> 63.3%<br /> <br /> Nhoùm II (M+F)<br /> <br /> 60%<br /> 40%<br /> 16.7%<br /> 20%<br /> <br /> 10.0%<br /> <br /> 5.0%<br /> <br /> 3.3%<br /> <br /> 10.0%<br /> <br /> 6.7%<br /> 0.0%<br /> <br /> 5.0%<br /> <br /> 0%<br /> Tuït HA<br /> <br /> Noân, buoàn noân<br /> <br /> Laïnh run<br /> <br /> Böùt röùt khoù chòu<br /> <br /> Ngöùa<br /> <br /> Bieåu ñoà 2: Taùc duïng khoâng mong muoán.<br /> <br /> BAØN LUAÄN<br /> Qua khaûo saùt ñaëc ñieåm chung giöõa hai nhoùm<br /> nghieân cöùu chuùng toâi ghi nhaän tuoåi, caân naëng,<br /> chieàu cao saûn phuï töông töï nhau (p> 0,05). Nhö<br /> vaäy soá lieäu thu ñöôïc ôû hai nhoùm hoaøn toaøn ngaãu<br /> nhieân vaø khaùch quan.<br /> <br /> 54<br /> <br /> Lieàu bupivacaine taêng troïng ñöôïc nhieàu taùc giaû<br /> thoáng nhaát duøng laø 12mg(9). Theo Chestnut lieàu naøy<br /> neân “giaûm moät chuùt khi gaây teâ cho saûn phuï coù chieàu<br /> cao thaáp, hoaëc taêng nheï moät chuùt khi gaây teâ cho saûn<br /> phuï ôû tö theá ngoài”(9).<br /> Norris(16) nhaän xeùt, khoâng coù söï töông quan coù yù<br /> nghóa thoáng keâ giöõa chieàu cao, caân naëng vaø möùc ñoä<br /> teâ lan leân cao khi gaây teâ tuûy soáng moå laáy thai cho caùc<br /> saûn phuï coù chieàu cao töø 146-175 cm, caân naëng töø<br /> 57,3- 93,6 kg vôùi cuøng moät lieàu bupivacaine taêng<br /> troïng laø 12mg. Möùc öùc cheá caûm giaùc ñau ñaùnh giaù<br /> baèng kim ñaàu tuø (pinprick) ñaït töø T7- C8.<br /> Thuoác nhoùm morphinique theâm vaøo dung dòch<br /> thuoác teâ trong giôùi haïn an toaøn ñöôïc khuyeán caùo<br /> ñoái vôùi morphine laø 0,1-0,25 mg, ñoái vôùi fentanyl laø<br /> 10-20 μg(9,13).<br /> Trong nghieân cöùu cuûa chuùng toâi lieàu<br /> bupivacaine taêng troïng ñaõ duøng laø12mg vaø lieàu<br /> fentanyl theâm vaøo laø 20 μg naèm trong khuyeán caùo<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> cuûa nhieàu taùc giaû, cho neân keát quaû coù ñöôïc coù theå<br /> aùp duïng trong thöïc teá laâm saøng.<br /> Taùc duïng öùc cheá caûm giaùc<br /> Thôøi gian ñaït öùc cheá caûm giaùc ôû möùc T5<br /> <br /> Franchis ghi nhaän möùc voâ caûm thích hôïp ñeå moå<br /> laáy thai maø saûn phuï khoâng bò ñau phaûi töø T6 trôû leân(8).<br /> F.J Mercier nhaän ñònh möùc phong beá voâ caûm phaûi ñaït<br /> ít nhaát laø tôùi T5. Norris nhaán maïnh: “Chæ khi möùc ñoä<br /> voâ caûm ñaït treân T5 thì saûn phuï seõ khoâng ñau trong<br /> suoát cuoäc moå laáy thai”(14). Haàu heát caùc taùc giaû ñeàu<br /> nhaán maïnh möùc ñoä phong beá phaûi leân ñeán T4 thì<br /> môùi baûo veä ñöôïc saûn phuï khoâng bò ñau trong moå laáy<br /> thai(8,9,10,13,14,21,24,25).<br /> Chuùng toâi choïn möùc öùc cheá caûm giaùc ñau ôû T5 ñeå<br /> ñaùnh giaù thôøi gian khôûi ñaàu taùc duïng cuûa bupivacaine<br /> (marcain) khi coù pha theâm fentanyl vaøo. Keát quaû ñaït<br /> ñöôïc ôû nhoùm II(M+F) coù thôøi gian nhanh gaàn gaáp<br /> ñoâi so vôùi nhoùm I(M) (4,9 ± 1,8 phuùt so vôùi 9 ± 3,4<br /> phuùt) vaø söï khaùc bieät naøy coù yù nghóa thoáng keâ (p <<br /> 0,001). Khi möùc öùc cheá caûm giaùc ñau ñaït ñeán T5 laø<br /> thôøi ñieåm phaãu thuaät vieân baét ñaàu raïch da ñeå moå laáy<br /> thai. Söï khôûi ñaàu taùc duïng cuûa thuoác teâ nhanh hôn<br /> khi theâm fentanyl vaøo ñem laïi lôïi ñieåm: saûn phuï ñöôïc<br /> tieán haønh moå sôùm hôn, giaûm bò öùc cheá taâm lyù trong<br /> thôøi gian chôø ñôïi, taïo söï an taâm, tin töôûng ôû PTV, saûn<br /> phuï vaø BS GM. Keát quaû naøy phuø hôïp vôùi nhaän ñònh<br /> cuûa taùc giaû Deborah(11) vôùi bupivacaine taêng troïng lieàu<br /> töø 12 - 15mg thì thôøi gian khôûi ñaàu taùc duïng cuûa<br /> thuoác teâ töø 4 -8 phuùt, Datta(21) khi theâm fentanyl lieàu<br /> 15μg vaøo dung dòch bupivacain taêng troïng lieàu töø 12 15mg thì thôøi gian khôûi ñaàu taùc duïng laø 5 phuùt. Buøi<br /> Quoác Coâng(1) vaø Nguyeãn Tieán Duõng(3) cuõng coù cuøng<br /> nhaän ñònh töông töï, thôøi gian khôûi ñaàu taùc duïng cuûa<br /> nhoùm bupivacaine keát hôïp vôùi fentanyl nhanh hôn so<br /> vôùi nhoùm duøng bupivacaine ñôn thuaàn.<br /> Thôøi gian taùc duïng cuûa thuoác teâ<br /> <br /> Keát quaû nghieân cöùu ghi nhaän ôû nhoùm II(M+F)<br /> coù thôøi gian taùc duïng keùo daøi hôn nhoùm I (M) (183,3<br /> ± 31,6 phuùt so vôùi 103,4 ± 22,2 phuùt). Söï khaùc bieät<br /> naøy coù yù nghóa thoáng keâ (p < 0,001). Söï keùo daøi thôøi<br /> gian taùc duïng cuûa thuoác teâ giuùp cho saûn phuï khoâng bò<br /> ñau trong nhöõng tröôøng hôïp thôøi gian moå keùo daøi (ca<br /> <br /> moå khoù, dính nhieàu, phaãu thuaät vieân ít kinh<br /> nghieäm...) vaø keùo daøi thôøi gian giaûm ñau sau moå. Keát<br /> quaû cuûa chuùng toâi phuø hôïp vôùi nghieân cöùu cuûa<br /> Laurence(8), vaø Datta khi theâm fentanyl vaøo thuoác teâ<br /> Bupivacain thì thôøi gian öùc cheá voâ caûm coù theå keùo daøi<br /> töø 120 – 240 phuùt.<br /> Möùc ñoä giaûm ñau trong moå:<br /> <br /> Caû 60 saûn phuï trong nhoùm II (M+F) ñeàu khoâng<br /> ñau trong suoát cuoäc moå. ÔÛ nhoùm I (M) coù 2 saûn phuï<br /> caàn phaûi theâm thuoác giaûm ñau fentanyl vaøo cuoái cuoäc<br /> moå (VAS baèng 2) vaø 3 saûn phuï phaûi chuyeån sang meâ<br /> noäi quaûn do möùc teâ khoâng ñuû. Söï khaùc bieät naøy coù yù<br /> nghóa veà maët thoáng keâ (p < 0,05). Vôùi fentanyl theâm<br /> vaøo dung dòch thuoác teâ bupivacaine taêng troïng, ñaõ<br /> taêng cöôøng taùc duïng giaûm ñau trong moå vaø giuùp cho<br /> khaû naêng phong beá voâ caûm trôû neân hoaøn haûo hôn roõ<br /> reät so vôùi duøng bupivacaine taêng troïng ñôn thuaàn.<br /> Keát quaû cuûa chuùng toâi phuø hôïp vôùi caùc taùc giaû<br /> Dahlgren G(7), Ngiam SK vaø Chong JL(15), Choi DH(5)<br /> ñoàng thôøi nhaän ñònh veà vieäc theâm opioids vaøo dung<br /> dòch thuoác teâ ñeå gaây teâ tuûy soáng laøm taêng cöôøng khaû<br /> naêng phong beá voâ caûm trong luùc moå vaø keùo daøi thôøi<br /> gian giaûm ñau sau moå cuõng ñöôïc nhieàu taùc giaû khaùc<br /> ñoàng yù(8,9,10,11,14,21,22,23,24,25).<br /> Vôùiù 3 saûn phuï phaûi chuyeån qua meâ noäi khí quaûn,<br /> tyû leä thaát baïi cuûa chuùng toâi laø 2,5%. Khi tìm hieåu ôû caùc<br /> taùc giaû khaùc: Deborah(11) ghi nhaän tyû leä thaát baïi trong<br /> teâ tuûy soáng moå laáy thai töø 1-5% coù theå do choïc kim ôû<br /> khoaûng gian soáng thaáp vaø gaây teâ saûn phuï ôû tö theá<br /> ngoài. Datta(21) coù tyû leä thaát baïi laø 2,8, Laurence(9) laø 1%.<br /> Tyû leä thaát baïi cuûa chuùng toâi naèm trong giôùi haïn<br /> tyû leä thaát baïi cuûa caùc taùc giaû khaùc ñaõ gaëp do söï keùm<br /> lan leân treân cuûa dung dòch thuoác teâ taêng troïng<br /> nguyeân nhaân coù theå do tieán haønh gaây teâ ôû tö theá<br /> ngoài vaø khoaûng gian soáng maø chuùng toâi choïc kim<br /> thaáp (L3-L4).<br /> AÛnh höôûng treân huyeát ñoäng<br /> Truyeàn dòch tröôùc<br /> <br /> Caùc saûn phuï ñöôïc cung caáp löôïng dòch caàn thieát<br /> tröôùc moå theo nhö khuyeán caùo cuûa nhieàu taùc giaû. Tuy<br /> nhieân cuõng ñaõ coù nhöõng nghieân cöùu khaùc chæ ra raèng<br /> <br /> 55<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản