Luận văn Thạc sĩ Luật học: Tổng quan hình phạt và biện pháp tư pháp áp dụng với người chưa thành niên phạm tội theo luật hình sự Việt Nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

C«ng tr×nh ® îc hoµn thµnh t¹i Khoa LuËt - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

KHOA LUẬT

LƯU NGỌC CẢNH

Ng êi h íng dÉn khoa häc: TS. TrÞnh TiÕn ViÖt Ph¶n biÖn 1:

CÁC HÌNH PHẠT VÀ BIỆN PHÁP TƯ PHÁP ÁP DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Trên cơ sở nghiên cứu số liệu thực tiễn địa bàn thành phố Hà Nội)

Chuyên ngành : Luật hình sự

Mã số

: 60 38 40

Ph¶n biÖn 2:

LuËn v¨n ® îc b¶o vÖ t¹i Héi ®ång chÊm luËn v¨n, häp t¹i

Khoa LuËt - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi.

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Vµo håi ..... giê ....., ngµy ..... th¸ng ..... n¨m 2010.

HÀ NỘI - 2010

Cã thÓ t×m hiÓu luËn v¨n t¹i Trung t©m t liÖu - Th viÖn §¹i häc Quèc gia Hµ Néi Trung t©m t liÖu - Khoa LuËt §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

môc lôc cña luËn v¨n

2.1.1. C¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi 2.1.2. C¸c biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi 2.2.

47 55 69

Thùc tiÔn ¸p dông c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi

2.2.1. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh chÝnh trÞ, v¨n hãa, kinh tÕ - x· héi cña thµnh phè

Hµ Néi

2.2.2. T×nh h×nh ¸p dông c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi

Trang phô b×a Lêi cam ®oan Môc lôc Danh môc c¸c b¶ng Më ®Çu

Ch ¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ ng êi ch a thµnh

Trang 1 10

ch a thµnh niªn ph¹m téi trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi Ch ¬ng 3: Hoµn thiÖn ph¸p luËt vµ MéT Sè gi¶i ph¸p N©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng quy ®Þnh

niªn ph¹m téi, c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p

cña bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t

t ph¸p ¸p dông ®èi víi ®èi t îng nµy

Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

1.1. 1.1.1. Kh¸i niÖm vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm t©m - sinh lý cña ng êi ch a thµnh niªn

10 10

3.1.

ph¹m téi

3.1.1.

1.1.2. C¸c nguyªn t¾c xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi 1.2.

20 29

Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

Hoµn thiÖn nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

1.2.1. Kh¸i niÖm vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi

102

ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

1.2.2. Kh¸i niÖm vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông

3.1.2. Gi¶i ph¸p söa ®æi, bæ sung nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

117

1.3.

3.2. Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng quy ®Þnh cña bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ ph©n biÖt chóng víi c¸c biÖn ph¸p xö lý hµnh chÝnh ng êi ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt

117

1.3.1. Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi

ch a thµnh niªn ph¹m téi

3.2.1. Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt tè tông h×nh sù ViÖt Nam liªn quan ®Õn c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

3.2.2. T¨ng c êng h íng dÉn b¶o ®¶m thùc hiÖn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ®èi

125

víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ®¹t hiÖu qu¶

3.2.3. X©y dùng ®éi ngò ThÈm ph¸n chuyªn tr¸ch gi¶i quyÕt ¸n ng êi ch a thµnh

127

1.3.2. Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi víi biÖn ph¸p xö lý hµnh chÝnh ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt Ch ¬ng 2: c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo

3.2.4.

132

quy ®Þnh cña bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vµ

niªn ph¹m téi vµ nghiªn cøu thµnh lËp Tßa ¸n ng êi ch a thµnh niªn T¨ng c êng xö lý chuyÓn h íng ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi sang ¸p dông biÖn ph¸p t ph¸p hoÆc miÔn tr¸ch nhiÖm h×nh sù

thùc tiÔn ¸p dông trªn ®Þa bµn thµnh phè

3.2.5. N©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c t¸i hßa nhËp céng ®ång cho ng êi ch a

138

Hµ Néi

2.1.

thµnh niªn ph¹m téi KÕt luËn

Danh môc Tµi liÖu tham kh¶o

C¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù n¨m 1999

141 145

Më ®Çu

kh¸c cña ph¸p luËt vÒ lao ®éng, viÖc lµm, vÒ gi¸o dôc... ®Òu cã quan ®iÓm tiÕp cËn riªng ®èi víi ®èi t îng trÎ em. Ph¸p luËt h×nh sù, ph¸p luËt tè tông h×nh sù... còng cã 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nhiÒu néi dung ®iÒu chØnh ®Æc biÖt ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. Trong Trong nh÷ng n¨m võa qua, nÒn kinh tÕ cña c¶ n íc ®· cã nh÷ng khëi s¾c thùc tiÔn ho¹t ®éng, c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt, trong ®ã ®Æc biÖt lµ Tßa ¸n ®· ¸p dông chÝnh s¸ch h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo c¸c nguyªn t¾c vµ quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hµnh. Tuy nhiªn, bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ® îc, phÇn nµo vÉn ch a ®¸p øng ® îc yªu cÇu cña §¶ng vµ Nhµ n íc ta ®èi víi c«ng t¸c ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n c¬ b¶n

cña t×nh tr¹ng trªn lµ do c¸c c¬ quan ¸p dông ph¸p luËt ch a nhËn thøc ® îc ®Çy ®ñ ®¸ng mõng, tõ ®ã cã nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn ®êi sèng cña toµn bé nh©n d©n c¶ n íc. Tuy nhiªn, bªn c¹nh nh÷ng mÆt tÝch cùc ®· ®¹t ® îc, chóng ta cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ th¸ch thøc to lín ®Æt ra víi toµn §¶ng vµ toµn d©n, ®Æc biÖt lµ c¸c thµnh phè lín vµ nhÊt lµ sau khi Hµ Néi ® îc më réng ra bao trïm lªn toµn bé tØnh Hµ T©y, huyÖn Mª Linh vµ bèn x· thuéc huyÖn L ¬ng S¬n tØnh Hßa B×nh. Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò bøc xóc ®Æt ra lµ viÖc ng êi ch a thµnh niªn lµm tr¸i ph¸p c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ tr¸ch nhiÖm h×nh sù cña ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi nãi chung, ®Æc biÖt lµ nh÷ng quy ®Þnh liªn quan ®Õn c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi nãi riªng. Ngoµi ra, c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù vÒ vÊn ®Ò nµy cßn mét sè h¹n chÕ, v íng m¾c nhÊt ®Þnh, ch a ®¸p øng ® îc c¸c yªu cÇu cña thùc tiÔn x· héi. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu nµy ®· lµm gi¶m ®i hiÖu qu¶ cuéc ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m do ng êi luËt vµ ph¹m téi kh«ng cßn lµ hiÖn t îng mang tÝnh chÊt ®iÓm nãng t¹i mét vµi ®Þa ph ¬ng, ®« thÞ cã nhÞp ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cao mµ ®· phæ biÕn trªn nhiÒu tØnh, thµnh phè trong c¶ n íc ta. §Æc biÖt, ®iÒu ®¸ng lo ng¹i lµ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, téi ph¹m do ng êi ch a thµnh niªn thùc hiÖn kh«ng chØ trÎ hãa vÒ ®é tuæi, sù tinh vi, x¶o quyÖt trong hµnh vi, sù gia t¨ng vÒ sè l îng mµ tÝnh tæ chøc cña lo¹i téi ph¹m nµy ngµy cµng chÆt chÏ, khuynh h íng ph¹m c¸c téi cã sö dông b¹o lùc ch a thµnh niªn thùc hiÖn, còng nh viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch h×nh sù cña Nhµ n íc

®èi víi ®èi t îng ®Æc thï nµy.

Thêi gian võa qua, trªn s¸ch b¸o ph¸p lý ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh viÕt vÒ ng êi

ch a thµnh niªn ph¹m téi, nh ng còng chØ dõng l¹i ë tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi

ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, ë viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh téi ph¹m do ng êi ch a

thµnh niªn thùc hiÖn vµ nh÷ng gi¶i ph¸p ®Êu tranh phßng, chèng d íi gãc ®é téi gia t¨ng, tô tËp ¨n ch¬i th¸c lo¹n hoÆc h×nh thµnh c¸c b¨ng nhãm téi ph¹m cã tæ chøc, tæ chøc c¸c vô ®¸nh nhau, c íp giËt, giÕt ng êi, sö dông ma tóy hÕt søc nghiªm träng, g©y mÊt trËt tù an toµn x· héi vµ ¶nh h ëng xÊu ®Õn thuÇn phong mü tôc, ®Õn d luËn x· héi. NhiÒu lo¹i sè téi ph¹m mµ tr íc ®©y ng êi ch a thµnh niªn kh«ng thùc hiÖn, th× nay cã xu h íng t¨ng nhanh nh nhãm téi ph¹m vÒ ma tóy, téi giÕt ng êi, cè ý g©y th ¬ng tÝch, c íp tµi s¶n, hiÕp d©m, chèng ng êi thi ph¹m häc hoÆc ë c¸c khÝa c¹nh kh¸c nhau mµ ch a cã mét c«ng tr×nh nµo ®i s©u

vµo nghiªn cøu riªng biÖt, ®éc lËp vµ d íi gãc ®é ph¸p lý h×nh sù - chuyªn vÒ c¸c

h×nh ph¹t, nhÊt lµ c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

trong thêi gian gÇn ®©y trªn mét ®Þa bµn cô thÓ lµ thµnh phè Hµ Néi. §Æc biÖt,

nh»m t¨ng c êng kh¶ n¨ng ¸p dông c¸c h×nh ph¹t kh«ng ph¶i lµ h×nh ph¹t tï, h¹n

chÕ ¸p dông h×nh ph¹t tï, ®ång thêi söa ®æi, bæ sung c¸c nguyªn t¾c xö lý ®èi t îng nµy hµnh c«ng vô, g©y rèi trËt tù c«ng céng... lµm nhøc nhèi x· héi, g©y hoang mang, lo l¾ng trong nh©n d©n víi ®Æc ®iÓm lµ tÝnh chÊt b¨ng, nhãm vµ cã sö dông b¹o lùc. VÝ dô: n¨m 2006 trÎ em d íi 14 tuæi cã gÇn 8.000 vô vi ph¹m ph¸p luËt, chiÕm ®Õn 70% téi ph¹m vÞ thµnh niªn vµ n¨m 2007, 2008, 2009 th× trung b×nh còng chiÕm h¬n 8.100 vô vi ph¹m ph¸p luËt; v.v... Con sè nµy lµ mét lêi c¶nh b¸o vÒ t×nh tr¹ng trÎ em løa tuæi vÞ thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt vµ ph¹m téi. Cßn xÐt theo h íng bæ sung thªm mét sè nguyªn t¾c xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

®· ® îc ghi nhËn trong C«ng íc QuyÒn trÎ em vµ c¸c chuÈn mùc quèc tÕ kh¸c, riªng trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi, nÕu n¨m 2008 cã 225 vô ¸n vµ 313 bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn th× ®Õn n¨m 2009 lµ 252 vô ¸n vµ 303 bÞ c¸o; v.v... LuËt söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña Bé luËt h×nh sù ngµy 19/6/2009 cña Quèc ChÝnh s¸ch h×nh sù cña Nhµ n íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ®èi víi héi ®· bæ sung theo h íng nhÊn m¹nh néi dung "Khi ¸p dông h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi cã vÞ trÝ ®Æc biÖt trong chÝnh s¸ch ®Êu tranh phßng, ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi cÇn h¹n chÕ ¸p dông h×nh ph¹t tï". ViÖc bæ sung chèng téi ph¹m ë n íc ta. Ph¸p luËt vÒ viÖc b¶o vÖ vµ ch¨m sãc trÎ em, c¸c quy ®Þnh

Thanh, thiÕu niªn lµm tr¸i ph¸p luËt - Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p, Nxb ChÝnh trÞ nµy më ra kh¶ n¨ng ®Ó cho ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi cã thÓ sím tù c¶i t¹o, Quèc gia, Hµ Néi, 2002; v.v... gi¸o dôc t¹i x· héi ®Ó trë thµnh ng êi cã Ých cho gia ®×nh vµ céng ®ång. Bªn c¹nh ®ã, d íi gãc ®é khoa häc cho thÊy míi cã mét sè c«ng tr×nh ë cÊp ChÝnh v× nh÷ng lÏ trªn, häc viªn quyÕt ®Þnh lùa chän ®Ò tµi: "C¸c h×nh ph¹t ®é luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc nh ng d íi khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù hoÆc téi ph¹m vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt häc hay xem xÐt néi dung vÊn ®Ò trong t ¬ng quan víi nhiÒu néi dung kh¸c nh h×nh sù ViÖt Nam (trªn c¬ së nghiªn cøu sè liÖu thùc tiÔn ®Þa bµn thµnh phè

quyÕt ®Þnh h×nh ph¹t, lÞch sö vÊn ®Ò tr¸ch nhiÖm h×nh sù cña ng êi ch a thµnh Hµ Néi)" lµm luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc cña m×nh. niªn: 1) §µo ThÞ Nga, QuyÕt ®Þnh h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m 2. T×nh h×nh nghiªn cøu vµ ®iÓm míi vÒ mÆt khoa häc cña luËn v¨n téi, LuËn v¨n th¹c sÜ luËt häc, Tr êng §¹i häc LuËt Hµ Néi, 1997; 2) TrÇn V¨n Thêi gian qua, ë c¸c møc ®é kh¸c nhau ®· cã mét sè c«ng tr×nh khoa häc ®Ò cËp Dòng, Tr¸ch nhiÖm h×nh sù cña ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi trong luËt h×nh sù trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp ®Õn ®Ò tµi nµy hoÆc xem xÐt nã trong t ¬ng quan lµ mét phÇn, ViÖt Nam, LuËn v¨n th¹c sÜ luËt häc, Tr êng §¹i häc LuËt Hµ Néi, 2003; 3) môc trong c¸c gi¸o tr×nh, s¸ch chuyªn kh¶o, b×nh luËn hoÆc ®Ò cËp chung khi nghiªn NguyÔn Minh Khuª, QuyÕt ®Þnh h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m cøu vÊn ®Ò quyÕt ®Þnh h×nh ph¹t nãi chung, hoÆc trong néi dung tr¸ch nhiÖm h×nh téi, LuËn v¨n th¹c sÜ luËt häc, Khoa LuËt, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 2007; v.v... sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi hay d íi gãc ®é téi ph¹m häc - phßng ngõa Cßn vÒ c¸c c«ng tr×nh d íi d¹ng bµi viÕt ®¨ng trªn c¸c t¹p chÝ khoa häc ph¸p lý téi ph¹m do ®èi t îng ®Æc thï nµy thùc hiÖn; v.v... cã thÓ kÓ ®Õn c¸c c«ng tr×nh sau: 1) GS.TSKH. Lª C¶m, TS. §ç ThÞ Ph îng, T ph¸p Tr íc hÕt, vÒ gi¸o tr×nh, s¸ch chuyªn kh¶o, b×nh luËn cã c¸c c«ng tr×nh sau: h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn: Nh÷ng khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù, tè tông h×nh 1) A.I. §«n-g«-va, Nh÷ng khÝa c¹nh t©m lý - x· héi vÒ t×nh tr¹ng ph¹m téi cña sù, téi ph¹m häc vµ so s¸nh luËt häc, T¹p chÝ Tßa ¸n nh©n d©n, sè 20-10/2004 (PhÇn ng êi ch a thµnh niªn, Nxb S¸ch ph¸p lý, Matxc¬va, 1981, Nxb Ph¸p lý, Hµ Néi, thø I. Nh÷ng khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù); 2) ThS. TrÇn V¨n Dòng, QuyÕt ®Þnh h×nh 1987; 2) TS. TrÞnh Quèc To¶n, "Ch ¬ng XVIII - Nh÷ng ®Æc thï vÒ tr¸ch nhiÖm ph¹t trong tr êng hîp ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, T¹p chÝ LuËt häc, sè 5/2000; h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi", Trong s¸ch: Gi¸o tr×nh LuËt h×nh sù 3) TS. D ¬ng TuyÕt Miªn, QuyÕt ®Þnh h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m ViÖt Nam (PhÇn chung), Nxb §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 2001, t¸i b¶n n¨m 2003, téi, T¹p chÝ LuËt häc, sè 4/2002; 4) TS. Tr ¬ng Minh M¹nh, Ph©n lo¹i téi ph¹m víi 2007 (TËp thÓ t¸c gi¶ do GS.TSKH. Lª C¶m chñ biªn); 3) TS. Hoµng V¨n Hïng, viÖc quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm h×nh sù cña ng êi ch a thµnh niªn, T¹p chÝ KiÓm s¸t, sè "Ch ¬ng XVI - Tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi", 8/2002; 5) ThS. Hoµng ThÞ Liªn, Tr¸ch nhiÖm h×nh sù cña ng êi ch a thµnh niªn Trong s¸ch: Gi¸o tr×nh LuËt h×nh sù ViÖt Nam, Nxb C«ng an nh©n d©n, Hµ Néi, ph¹m téi, T¹p chÝ KiÓm s¸t, sè 4/2000; 6) TS. TrÇn V¨n LuyÖn, Nh÷ng ®iÓm míi vÒ 2000 (TËp thÓ t¸c gi¶ do GS.TS. NguyÔn Ngäc Hßa chñ biªn); 4) PGS.TS. TrÇn chÝnh s¸ch h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, T¹p chÝ Tßa ¸n nh©n d©n, §×nh Nh·, "Ch ¬ng XXIV - Tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn sè 12/2000; 7) ThS. §Æng Thanh S¬n, Ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ t ph¸p ng êi ch a ph¹m téi", Trong s¸ch: Gi¸o tr×nh LuËt h×nh sù ViÖt Nam, Nxb C«ng an nh©n d©n, thµnh niªn, Sè chuyªn ®Ò cña T¹p chÝ Nghiªn cøu lËp ph¸p, sè 20 (136), th¸ng Hµ Néi, 2003 (TËp thÓ t¸c gi¶ do GS.TS. Vâ Kh¸nh Vinh chñ biªn); 5) GS.TS. 12/2008; 8) ThS. §oµn TÊn Minh, Bµn vÒ ph¹m vi sö dông thuËt ng÷ "ng êi ch a NguyÔn Xu©n Yªm, "Ch ¬ng 27 - Phßng ngõa c¸c téi ph¹m do ng êi ch a thµnh thµnh niªn ph¹m téi", T¹p chÝ Tßa ¸n nh©n d©n, sè 9(5)/2008; v.v...

Tuy nhiªn, hiÖn nay trong khoa häc luËt h×nh sù ViÖt Nam vÉn ch a cã c«ng niªn g©y ra", Trong s¸ch: Téi ph¹m häc hiÖn ®¹i vµ phßng ngõa téi ph¹m, Nxb C«ng an nh©n d©n, Hµ Néi, 2001; 6) ThS. TrÞnh §×nh ThÓ, ¸p dông chÝnh s¸ch h×nh sù tr×nh nµo ®Ò cËp mét c¸ch cã hÖ thèng, ®ång bé vµ toµn diÖn vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, Nxb T ph¸p, Hµ Néi, 2006; 7) TS. Vò §øc biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi (nhÊt lµ viÖc ¸p KhiÓn, Bïi H÷u Hïng, Ph¹m Xu©n ChiÕn, §ç V¨n H¸n, TrÇn Phµn, Phßng ngõa dông c¸c biÖn ph¸p nµy) vµ trªn mét ®Þa bµn cô thÓ - thµnh phè Hµ Néi vµ ®Æc biÖt ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, Nxb Ph¸p lý, Hµ Néi, 1987; 8) TrÇn §øc Ch©m,

6) §Ò xuÊt mét sè kiÕn nghÞ hoµn thiÖn ph¸p luËt h×nh sù ViÖt Nam, còng nh lµ ë cÊp ®é mét luËn v¨n th¹c sÜ ®óng nh tªn gäi cña ®Ò tµi - C¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt h×nh c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông c¸c quy ®Þnh nµy (vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ sù ViÖt Nam (trªn c¬ së nghiªn cøu sè liÖu thùc tiÔn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi). biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi). Do ®ã, víi t c¸ch lµ mét thÈm ph¸n hiÖn ®ang c«ng t¸c t¹i Tßa H×nh sù, Tßa ¸n 3.2. §èi t îng nghiªn cøu nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi, viÖc lùa chän ®Ò tµi nµy còng chÝnh lµ nhiÖm vô cña §èi t îng nghiªn cøu cña luËn v¨n ®óng nh tªn gäi cña nã - c¸c h×nh ph¹t vµ ng êi thÈm ph¸n ®Ó gãp phÇn lµm s¸ng tá nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt h×nh sù biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh ViÖt Nam (trªn c¬ së nghiªn cøu sè liÖu thùc tiÔn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi). niªn ph¹m téi, ®ång thêi ® a ra nh÷ng kiÕn nghÞ kh¶ thi, tiÕn tíi x©y dùng mét hÖ 4. C¬ së ph ¬ng ph¸p luËn vµ c¸c ph ¬ng ph¸p nghiªn cøu thèng c¸c chÝnh s¸ch h×nh sù vµ gi¶i ph¸p nhÊt qu¸n trong ph¸p luËt vµ trong nhËn 4.1. C¬ së ph ¬ng ph¸p luËn thøc vÒ téi ph¹m cña ng êi ch a thµnh niªn, vÒ hÖ thèng c¸c biÖn ph¸p c ìng chÕ, C¬ së ph ¬ng ph¸p luËn cña viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi lµ hÖ thèng c¸c quan ®iÓm ®Æc biÖt lµ h×nh ph¹t vµ c¸c biÖn ph¸p t ph¸p, qua ®ã gãp phÇn ®Êu tranh cã hiÖu cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ t t ëng Hå ChÝ Minh vÒ h×nh ph¹t vµ c¶i t¹o con qu¶ ®Ó phßng, chèng c¸c téi ph¹m do ng êi ch a thµnh niªn thùc hiÖn trªn ®Þa bµn ng êi; c¸c quan ®iÓm cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam vÒ ph¸p luËt nãi chung, chÝnh thµnh phè Hµ Néi. s¸ch h×nh sù nãi riªng, ®Æc biÖt lµ c¸c quan ®iÓm, t t ëng vÒ c¶i t¹o, gi¸o dôc, 3. Ph¹m vi vµ ®èi t îng nghiªn cøu phßng ngõa téi ph¹m ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn, còng nh viÖc ¸p dông c¸c 3.1. Ph¹m vi nghiªn cøu h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ®èi t îng nµy. LuËn v¨n nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng vÒ nh÷ng vÊn ®Ò ph¸p lý c¬ b¶n 4.2. C¸c ph ¬ng ph¸p nghiªn cøu vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m §Ò tµi sö dông c¸c ph ¬ng ph¸p nghiªn cøu ®Æc thï, phæ biÕn cña khoa häc téi nh sau: luËt h×nh sù nh : ph©n tÝch, tæng hîp vµ thèng kª x· héi häc, ph ¬ng ph¸p so 1) Kh¸i niÖm ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, nh÷ng ®Æc ®iÓm t©m - sinh lý s¸nh, ®èi chiÕu, ph ¬ng ph¸p ®iÒu tra ¸n ®iÓn h×nh ®Ó ph©n tÝch c¸c tri thøc khoa vµ c¸c nguyªn t¾c xö lý ®èi t îng nµy; häc luËt h×nh sù vµ luËn chøng c¸c vÊn ®Ò khoa häc cÇn nghiªn cøu. 2) Kh¸i niÖm, nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p 5. ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn cña luËn v¨n ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi; ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn quan träng cña luËn v¨n lµ ë chç - t¸c gi¶ ®· lµm râ 3) Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t víi biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a mét sè vÊn ®Ò chung ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p thµnh niªn ph¹m téi vµ ph©n biÖt chóng víi c¸c biÖn ph¸p xö lý hµnh chÝnh ng êi t ph¸p ¸p dông ®èi víi ®èi t îng nµy; ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t víi biÖn ph¸p t ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt; ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ víi chÕ tµi hµnh chÝnh; ph©n tÝch 4) Ph©n tÝch nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam n¨m 1999 vµ v¨n nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t b¶n h íng dÉn thi hµnh vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ thùc tiÔn ¸p dông trªn ®Þa ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. bµn thµnh phè Hµ Néi. Trªn c¬ së nµy, luËn v¨n ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p n©ng cao 5) Ph©n tÝch thùc tiÔn ¸p dông c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi hiÖu qu¶ ¸p dông mét sè quy ®Þnh t ¬ng øng vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi trong thêi gian ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ë khÝa c¹nh lËp ph¸p vµ viÖc ¸p dông 05 gÇn ®©y (2005-2009), qua ®ã chØ ra mét sè v íng m¾c, tån t¹i trong c«ng t¸c

xÐt xö vµ c¸c nguyªn nh©n c¬ b¶n; trong thùc tiÔn.

Bªn c¹nh ®ã, luËn v¨n cßn cã ý nghÜa lµm tµi liÖu tham kh¶o lý luËn cÇn thiÕt kiÖn kinh tÕ, v¨n hãa, chÝnh trÞ, x· héi, lÞch sö, truyÒn thèng cña ViÖt Nam, kh¸i

niÖm ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi chØ bao gåm nh÷ng ng êi tõ ®ñ 14 tuæi trë cho c¸c nhµ khoa häc - luËt gia, c¸n bé thùc tiÔn vµ c¸c sinh viªn, häc viªn cao

lªn nh ng ch a ®ñ 18 tuæi thùc hiÖn hµnh vi nguy hiÓm cho x· héi lµ téi ph¹m häc vµ nghiªn cøu sinh chuyªn ngµnh t ph¸p h×nh sù, còng nh phôc vô cho c«ng

t¸c lËp ph¸p vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn ¸p dông ph¸p luËt h×nh sù ViÖt Nam liªn quan ® îc quy ®Þnh trong Bé luËt h×nh sù. 1.1.2. C¸c nguyªn t¾c xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ®Õn c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, ChÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n íc ta trong viÖc ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em lµ qua ®ã gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c ®Êu tranh phßng vµ chèng téi ph¹m, mét lÜnh vùc chÝnh s¸ch ®Æc biÖt. HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt ®Òu coi quyÒn trÎ em, gia ®×nh còng nh c«ng t¸c gi¸o dôc, c¶i t¹o ng êi ph¹m téi nãi chung vµ ng êi ch a thµnh lµ ®èi t îng b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ quan t©m ®Æc biÖt, ngay c¶ khi trÎ em, ng êi ch a niªn ph¹m téi nãi riªng hiÖn nay ë n íc ta. thµnh niªn lµ chñ thÓ cña vi ph¹m ph¸p luËt, cña téi ph¹m th× viÖc b¶o vÖ c¸c quyÒn vµ 6. KÕt cÊu cña luËn v¨n lîi Ých cña trÎ em, ng êi ch a thµnh niªn còng ® îc t«n träng vµ ®Æt lªn hµng ®Çu. Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn vµ danh môc tµi liÖu tham kh¶o, néi dung cña XuÊt ph¸t tõ ® êng lèi vËn ®éng, gi¸o dôc thanh thiÕu niªn cña §¶ng vµ Nhµ luËn v¨n gåm 3 ch ¬ng, 7 tiÕt. n íc ta, tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm t©m - sinh lý cña ng êi ch a thµnh niªn vµ dùa trªn c¬

së kinh nghiÖm thùc tiÔn ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m do ng êi ch a thµnh Ch ¬ng 1 niªn thùc hiÖn, còng nh c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña luËt h×nh sù ViÖt Nam, c¸c Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ ng êi ch a thµnh niªn nhµ lµm luËt ®· quy ®Þnh trong Ch ¬ng X PhÇn chung Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 ph¹m téi, c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông thµnh s¸u nguyªn t¾c c¬ b¶n cã tÝnh chÊt chØ ®¹o, xuyªn suèt qu¸ tr×nh khi xö lý ®èi víi ®èi t îng nµy ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi nh sau: 1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi 1) ViÖc xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi chñ yÕu nh»m gi¸o dôc, gióp ®ì hä 1.1.1. Kh¸i niÖm vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm t©m - sinh lý cña ng êi ch a thµnh söa ch÷a sai lÇm, ph¸t triÓn lµnh m¹nh vµ trë thµnh c«ng d©n cã Ých cho x· héi. niªn ph¹m téi 2) Ng êi ch a thµnh niªn cã thÓ ® îc miÔn tr¸ch nhiÖm h×nh sù nÕu ng êi ®ã §Ò cËp ®Õn côm tõ "ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi" lµ mét hiÖn t îng tån t¹i ë ph¹m téi Ýt nghiªm träng hoÆc téi nghiªm träng, g©y h¹i kh«ng lín, cã nhiÒu t×nh tÊt c¶ c¸c quèc gia trªn thÕ giíi. Theo ®ã, mçi quèc gia ®Òu gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy dùa tiÕt gi¶m nhÑ vµ ® îc gia ®×nh hoÆc c¬ quan, tæ chøc nhËn gi¸m s¸t, gi¸o dôc. trªn nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n hãa, x· héi, tËp qu¸n vµ ph¸p luËt cña mçi 3) ViÖc truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ ¸p n íc vµ víi nh÷ng møc ®é, c¸ch thøc tiÕn hµnh gi¶i quyÕt kh¸c nhau, nh ng tùu trung dông h×nh ph¹t ®èi víi hä ® îc thùc hiÖn chØ trong tr êng hîp cÇn thiÕt vµ ph¶i nµy nh»m môc ®Ých t«n träng, b¶o vÖ c¸c quyÒn cña ng êi ch a thµnh niªn, nh ng c¨n cø vµo tÝnh chÊt cña hµnh vi ph¹m téi, vµo nh÷ng ®Æc ®iÓm vÒ nh©n th©n vµ mÆt kh¸c, còng gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ ®Êu tranh phßng, chèng vµ gi¸o dôc, yªu cÇu cña viÖc phßng ngõa téi ph¹m. c¶i t¹o ng êi ch a thµnh niªn khi ph¹m téi vµ sau khi hä ®· ph¹m téi. 4) NÕu thÊy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ¸p dông h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh Trªn c¬ së lµm s¸ng tá kh¸i niÖm ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi trong luËt niªn ph¹m téi th× Tßa ¸n ¸p dông mét trong c¸c biÖn ph¸p t ph¸p - gi¸o dôc t¹i h×nh sù quèc tÕ, so s¸nh ®é tuæi chÞu tr¸ch nhiÖm h×nh sù trong ph¸p luËt h×nh sù x·, ph êng, thÞ trÊn hoÆc ® a vµo tr êng gi¸o d ìng. mét sè n íc trªn thÕ giíi, ®ång thêi c¨n cø vµo c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù 5) Kh«ng xö ph¹t tï chung th©n hoÆc tö h×nh ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ViÖt Nam (Ch ¬ng X), thùc tiÔn ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m do ng êi ch a ph¹m téi. Kh«ng ¸p dông h×nh ph¹t bæ sung ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. thµnh niªn thùc hiÖn, còng nh nh÷ng ®Æc ®iÓm liªn quan ®Õn t©m - sinh lý, ®iÒu Kh«ng ¸p dông h×nh ph¹t tiÒn ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ë ®é tuæi tõ ®ñ 14 tuæi

®Õn d íi 16 tuæi. Khi xö ph¹t tï cã thêi h¹n, Tßa ¸n cho ng êi ch a thµnh niªn thùc hiÖn. Bªn c¹nh ®ã, cïng víi hÖ thèng h×nh ph¹t, c¸c biÖn ph¸p t ph¸p cßn

ph¹m téi ® îc h ëng møc ¸n nhÑ h¬n møc ¸p dông ®èi víi ng êi ®· thµnh niªn gióp Nhµ n íc viÖc xö lý téi ph¹m ® îc triÖt ®Ó vµ toµn diÖn h¬n, ph¸t huy hiÖu

ph¹m téi t ¬ng øng. qu¶ cña c«ng t¸c ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m.

6) ¸n ®· tuyªn ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi khi ch a ®ñ 16 tuæi XuÊt ph¸t tõ c¸c biÖn ph¸p t ph¸p chung (c¸c ®iÒu 41-43), c¸c biÖn ph¸p t

kh«ng ® îc tÝnh ®Ó x¸c ®Þnh t¸i ph¹m hoÆc t¸i ph¹m nguy hiÓm. ph¸p riªng (§iÒu 70) vµ thùc tiÔn ¸p dông, kh¸i niÖm c¸c biÖn ph¸p t ph¸p

(riªng) ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi lµ nh÷ng biÖn ph¸p c ìng 1.2. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông

chÕ vÒ h×nh sù cña Nhµ n íc Ýt nghiªm kh¾c h¬n h×nh ph¹t, do Bé luËt h×nh sù quy ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi

1.2.1. Kh¸i niÖm vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi ®Þnh vµ ® îc Tßa ¸n ¸p dông khi xÐt xö nÕu thÊy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ¸p dông

víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi h×nh ph¹t, c¨n cø tÝnh chÊt vµ møc ®é nguy hiÓm cho x· héi cña hµnh vi ph¹m téi,

§èi víi h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, gi¸o dôc nh©n th©n ng êi ch a thµnh niªn vµ yªu cÇu cña viÖc phßng ngõa téi ph¹m.

lu«n lµ môc ®Ých chÝnh trong c¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi hä. §iÒu 69 Bé luËt Tõ kh¸i niÖm nµy, luËn v¨n còng ®· chØ ra nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c

h×nh sù n¨m 1999 quy ®Þnh nguyªn t¾c xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi chñ biÖn ph¸p t ph¸p (riªng) ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi.

1.3. Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi yÕu lµ nh»m gi¸o dôc, gióp ®ì hä söa ch÷a sai lÇm, ph¸t triÓn lµnh m¹nh ®Ó trë

ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ ph©n biÖt chóng víi c¸c biÖn ph¸p xö lý hµnh thµnh c«ng d©n cã Ých cho x· héi.

chÝnh ng êi ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt XuÊt ph¸t tõ kh¸i niÖm h×nh ph¹t (§iÒu 26), môc ®Ých cña h×nh ph¹t (§iÒu 27),

1.3.1. Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi c¸c h×nh ph¹t ® îc ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi (c¸c ®iÒu 71-74 vµ

ch a thµnh niªn ph¹m téi c¸c ®iÒu t ¬ng øng vÒ c¸c h×nh ph¹t quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 29-31, 33 Bé luËt h×nh

sù), còng nh thùc tiÔn ¸p dông, kh¸i niÖm c¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi MÆc dï ®Òu lµ biÖn ph¸p c ìng chÕ vÒ h×nh sù, ® îc quy ®Þnh trong Bé luËt

ch a thµnh niªn ph¹m téi cã thÓ ® îc hiÓu nh sau: C¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi h×nh sù do Tßa ¸n ¸p dông vµ chØ ¸p dông ®èi víi c¸ nh©n ng êi ch a thµnh niªn

ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi lµ nh÷ng biÖn ph¸p c ìng chÕ vÒ h×nh sù nghiªm thùc hiÖn hµnh vi nguy hiÓm cho x· héi nh ng so víi h×nh ph¹t, c¸c biÖn ph¸p t

kh¾c nhÊt cña Nhµ n íc do Tßa ¸n ¸p dông, cã møc ®é nhÑ h¬n so víi ng êi ®· ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi cã mét sè nÐt kh¸c biÖt.

thµnh niªn, ®Ó t íc bá hoÆc h¹n chÕ quyÒn, lîi Ých cña ng êi ch a thµnh niªn Trªn c¬ së nµy, luËn v¨n ®· chØ ra nh÷ng ®iÓm gièng vµ kh¸c nhau gi÷a c¸c h×nh

ph¹m téi, ®ång thêi víi môc ®Ých gi¸o dôc, c¶i t¹o nh»m t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt ®Ó ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi.

hä söa ch÷a sai lÇm, phÊn ®Êu trë thµnh ng êi cã Ých cho gia ®×nh vµ x· héi. 1.3.2. Ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi

ch a thµnh niªn ph¹m téi víi biÖn ph¸p xö lý hµnh chÝnh ®èi víi ng êi ch a Còng tõ kh¸i niÖm nµy, luËn v¨n ®· chØ ra nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c

thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi.

1.2.2. Kh¸i niÖm vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ¸p Ng êi ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt nãi chung, ph¹m téi nãi riªng, tïy dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo tÝnh chÊt, møc ®é vi ph¹m cña hä mµ cã thÓ xö lý b»ng c¸c biÖn ph¸p chÝnh

NÕu c¸c biÖn ph¸p t ph¸p chung, cã môc ®Ých lµ hç trî hay thay thÕ cho thøc lµ hµnh chÝnh hoÆc h×nh sù, hoÆc c¸c biÖn ph¸p xö lý kh«ng chÝnh thøc.

h×nh ph¹t, th× c¸c biÖn ph¸p t ph¸p riªng ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn Trªn c¬ së nµy, luËn v¨n còng ® a ra c¸c tiªu chÝ ®Ó ph©n biÖt c¸c h×nh ph¹t

ph¹m téi l¹i cã môc ®Ých thay thÕ cho h×nh ph¹t víi ý nghÜa gi¸o dôc, c¶i t¹o vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi víi biÖn

ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ phßng ngõa téi ph¹m do ng êi ch a thµnh niªn ph¸p xö lý hµnh chÝnh ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt.

- Trong 5 n¨m (2005-2009), tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn ®Þa bµn thµnh phè Ch ¬ng 2

Hµ Néi lµ cao so víi tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn toµn quèc. Tæng sè vô ¸n ®· xÐt c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông

xö trªn toµn quèc lµ 279.558 vô vµ t¨ng dÇn theo tõng n¨m (n¨m 2009 lµ 59.092 ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo quy ®Þnh vô), tæng sè bÞ c¸o ®· xÐt xö trªn toµn quèc lµ 461.814 bÞ c¸o vµ còng t¨ng dÇn cña bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vµ thùc tiÔn ¸p dông trªn theo tõng n¨m (n¨m 2009 lµ 100.015 bÞ c¸o) (xem B¶ng 2.2). Trong khi ®ã, tæng ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi lµ 30.447 vô, t¨ng dÇn vµo n¨m 2.1. C¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh 2008-2009 do më réng ®Þa bµn thñ ®« Hµ Néi, trong ®ã tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö niªn ph¹m téi theo quy ®Þnh cña bé luËt h×nh sù n¨m 1999 trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi lµ 30.447 vô vµ 50.740 bÞ c¸o, lµ kh¸ cao so víi 2.1.1. C¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi toµn quèc. Tû lÖ sè vô vµ sè bÞ c¸o trung b×nh trong 05 n¨m (2005-2009) lµ 10,9% Trong môc nµy, luËn v¨n tËp trung ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ vÒ nh÷ng néi dung sè vô so víi tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn toµn quèc vµ 11,0% sè bÞ c¸o trªn tæng sè vµ ®iÒu kiÖn cña c¸c h×nh ph¹t ® îc ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m bÞ c¸o ®· xÐt xö trªn toµn quèc. téi trong Bé luËt h×nh sù bao gåm: C¶nh c¸o, ph¹t tiÒn, c¶i t¹o kh«ng giam gi÷ vµ - Trong 05 n¨m (2005-2009), tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn ®Þa bµn thµnh phè h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n. Hµ Néi 30.447 vô, t¨ng dÇn vµo n¨m 2008-2009 do më réng ®Þa bµn thñ ®« Hµ 2.1.2. C¸c biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi Néi, trong ®ã tæng sè vô ¸n cã bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn l¹i gi¶m h¬n trong Víi néi dung b¶o vÖ ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi còng nh môc ®Ých, kh¶ n¨m 2008-2009. Nh vËy, nÕu tæng sè vô ¸n trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi xÐt xö n¨ng thùc tÕ khi ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t ph¸p, tõ néi dung, tÝnh chÊt, vai trß cña th× nhiÒu lªn, nh ng sè vô ¸n cã bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn bÞ xÐt xö trªn ®Þa mçi biÖn ph¸p t ph¸p, luËn v¨n còng ®· ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ nh÷ng quy ®Þnh t¹i bµn thµnh phè Hµ Néi l¹i gi¶m ®i. Tuy nhiªn, tæng sè vô ¸n cã bÞ c¸o lµ ng êi Bé luËt h×nh sù vÒ c¸c biÖn ph¸p t ph¸p chung vµ riªng ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn bÞ xÐt xö trong 5 n¨m (2005-2009) lµ vÉn cao (1.355 vô), chiÕm tû ch a thµnh niªn ph¹m téi. lÖ trung b×nh lµ 4,45%. N¨m 2005 (5,81%) vµ n¨m 2006 (5,62%) cao. 2.2. Thùc tiÔn ¸p dông c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi - Trong 05 n¨m (2005-2009), tæng sè bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn ®· xÐt ch a thµnh niªn ph¹m téi trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi xö trªn toµn quèc vµ tæng sè bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn bÞ xÐt xö trªn ®Þa bµn 2.2.1. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh chÝnh trÞ, v¨n hãa, kinh tÕ - x· héi cña thµnh thµnh phè Hµ Néi cã sù dao ®éng tû lÖ thÊp nhÊt tõ 4,45% (n¨m 2008) ®Õn cao phè Hµ Néi nhÊt lµ 7,89% (n¨m 2006), trung b×nh mçi n¨m tû lÖ gi÷a tæng sè bÞ c¸o lµ ng êi Trong môc nµy, luËn v¨n kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh chÝnh trÞ, v¨n hãa, kinh tÕ - ch a thµnh niªn bÞ xÐt xö trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi trªn tæng sè bÞ c¸o lµ x· héi cña thµnh phè Hµ Néi víi t c¸ch lµ ®Þa bµn nghiªn cøu vµ kh¶o s¸t viÖc ¸p ng êi ch a thµnh niªn ®· xÐt xö trªn toµn quèc lµ 5,91%. dông c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn - Trong 05 n¨m (2005-2009), nÕu tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn toµn quèc lµ ph¹m téi. 279.558 vô, th× tæng sè vô ¸n ®· xÐt xö trªn ®Þa bµn Hµ Néi lµ 30.447 vô (chiÕm 2.2.2. T×nh h×nh ¸p dông c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi chiÕm tû lÖ lµ 10,9 %) vµ tæng sè vô ¸n cã bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn bÞ xÐt ch a thµnh niªn ph¹m téi trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi xö trªn ®Þa bµn Hµ Néi lµ 1.355 vô (chiÕm tû lÖ lµ 0,005 %). Qua nghiªn cøu thùc tiÔn xÐt xö vµ ¸p dông c¸c chÕ tµi ®èi víi ng êi ch a - Trong 05 n¨m (2005-2009), nÕu tæng sè bÞ c¸o ®· xÐt xö trªn toµn quèc lµ thµnh niªn ph¹m téi (c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p) trªn ®Þa bµn thµnh phè 461.814 bÞ c¸o, th× tæng sè bÞ c¸o ®· xÐt xö trªn ®Þa bµn Hµ Néi lµ 50.740 bÞ c¸o

Hµ Néi, luËn v¨n ®· rót ra nh÷ng nhËn ®Þnh sau ®©y: (chiÕm tû lÖ lµ 11,0 %), tæng sè bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn ®· xÐt xö trªn toµn

quèc lµ 30.895 bÞ c¸o, th× tæng sè bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn ®· xÐt xö trªn ph¸p h×nh sù ®Ó chØ ra c¸c nguyªn nh©n c¬ b¶n cña thùc tr¹ng nµy, ®Æc biÖt lµ c¸c

®Þa bµn Hµ Néi lµ 1.826 bÞ c¸o (chiÕm tû lÖ lµ 5,91 %). c¸c b¶n ¸n h×nh sù s¬ thÈm minh häa cho c¸c nhËn ®Þnh cña m×nh vµ nh÷ng tån t¹i

- Trong 05 n¨m (2005-2009), tû lÖ tæng sè bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn trong thùc tiÔn xÐt xö.

Ch ¬ng 3 Hµ Néi cho thÊy: Tæng sè bÞ c¸o ®· xÐt xö lµ 50.740 bÞ c¸o, trong ®ã cã tæng sè

Hoµn thiÖn ph¸p luËt vµ Mét Sè gi¶i ph¸p N©ng cao 1.826 bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn, chiÕm tû lÖ lµ 3,60%. N¨m 2005-2007, tû lÖ

nµy lµ cao (4,65; 5,20 vµ 4,24), ®Õn n¨m 2008-2009, tû lÖ nµy gi¶m (2,49 vµ 2,44). hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng quy ®Þnh cña bé luËt h×nh sù

- Trong 05 n¨m (2005-2009), viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p tha miÔn tr¸ch ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p

nhiÖm h×nh sù vµ h×nh ph¹t ®èi víi c¸c bÞ c¸o lµ ng êi ch a thµnh niªn ®· bÞ xÐt ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi xö cña Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi cho thÊy: Trong tæng sè 1.355 vô vµ 3.1. Hoµn thiÖn nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh 1.826 bÞ c¸o ®· bÞ xÐt xö kh«ng cã bÞ c¸o nµo kh«ng téi, cã 27 bÞ c¸o ® îc miÔn ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi tr¸ch nhiÖm h×nh sù hoÆc miÔn h×nh ph¹t, bÞ ph¹t tiÒn cã 08 bÞ c¸o, bÞ ph¹t c¶nh 3.1.1. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù c¸o cã 20 bÞ c¸o, ph¹t tï tõ 7 n¨m ®Õn 15 n¨m cã 63 bÞ c¸o, ph¹t tï tõ trªn 15 n¨m ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a ®Õn 18 n¨m cã 35 bÞ c¸o, ph¹t c¶i t¹o kh«ng giam gi÷ cã 154 bÞ c¸o. Tuy nhiªn, thµnh niªn ph¹m téi kÕt qu¶ gi¶i quyÕt còng cho thÊy, viÖc ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ChÝnh s¸ch h×nh sù cña Nhµ n íc ViÖt Nam ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vÉn chñ yÕu lµ ¸p dông - ¸n treo (936 bÞ c¸o) vµ h×nh ph¹t tï - ph¹t tï tõ ph¹m téi cã vÞ trÝ ®Æc biÖt trong chÝnh s¸ch ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m ë 3 n¨m trë xuèng (333 bÞ c¸o) vµ ph¹t tï tõ 3 n¨m ®Õn 7 n¨m (215 bÞ c¸o). n íc ta. Do ®ã, viÖc hoµn thiÖn nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ Ngoµi ra, viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t ph¸p h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m niªn trong 05 n¨m qua (2005-2009) cßn rÊt Ýt víi kÕt qu¶ khiªm tèn. Theo ®ã, trong téi cã ý nghÜa quan träng d íi c¸c gãc ®é - chÝnh trÞ - x· héi, ®¹o ®øc, gãc ®é tæng sè 1.355 vô vµ 1.826 bÞ c¸o, th× chØ cã 35 bÞ c¸o ® îc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t khoa häc - nhËn thøc vµ lËp ph¸p h×nh sù. ph¸p h×nh sù (bao gåm: 32 bÞ c¸o ® îc ¸p dông biÖn ph¸p ® a vµo tr êng gi¸o d ìng, 3.1.2. Gi¶i ph¸p söa ®æi, bæ sung nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt cßn cã 3 bÞ c¸o ® îc ¸p dông biÖn ph¸p gi¸o dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn). §iÒu nµy Nam vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh còng cho thÊy, c¸c Tßa ¸n Ýt vËn dông c¸c nguyªn t¾c xö lý khi xÐt xö ®èi víi ng êi niªn ph¹m téi ch a thµnh niªn ph¹m téi trong xÐt xö víi ph ¬ng ch©m "lÊy gi¸o dôc, phßng ngõa PhÇn nµy, luËn v¨n tËp trung ® a ra nh÷ng tån t¹i, h¹n chÕ vµ h íng söa ®æi lµ chÝnh", vÉn nÆng vÒ ¸p dông h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. bæ sung c¸c néi dung vÒ hoµn thiÖn c¸c nguyªn t¾c xö lý ng êi ch a thµnh niªn Bªn c¹nh ®ã, qua nghiªn cøu ngÉu nhiªn 225 b¶n ¸n cña Tßa ¸n nh©n d©n ph¹m téi; vÒ c¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi; vÒ c¸c trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi trong thêi gian ®· xÐt xö tõ th¸ng 5/2008 ®Õn th¸ng biÖn ph¸p t ph¸p (riªng) ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi; vÒ tæng 5/2010 cã ng êi ch a thµnh niªn thùc hiÖn ¸p dông ®èi víi mét sè téi ph¹m cô thÓ hîp h×nh ph¹t vµ mét sè néi dung hoµn thiÖn kh¸c. Trªn c¬ së ®ã, ®Æc biÖt luËn ®· cho t¸c gi¶ cã nh÷ng nhËn ®Þnh vÒ lo¹i téi, sè l îng bÞ c¸o, ®é tuæi, giíi tÝnh, v¨n ®· ® a ra m« h×nh lý luËn vÒ Ch ¬ng X cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam n¨m tiÒn ¸n, tiÒn sù vµ nh÷ng lo¹i téi ng êi ch a thµnh niªn hay ph¹m v.v... Trªn c¬ së 1999, trong ®ã tËp trung söa ®æi vÒ c¸c nguyªn t¾c xö lý, c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn nµy, viÖc ¸p dông c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vÒ ng êi ch a thµnh ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi nh sau: niªn ph¹m téi, thÊy cã nh÷ng tån t¹i trong thùc tiÔn vµ c¸c v íng m¾c trong lËp

ph¹m téi.

Khi ¸p dông h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi cÇn h¹n chÕ ¸p

dông h×nh ph¹t tï. Khi xö ph¹t tï cã thêi h¹n, Tßa ¸n cho ng êi ch a thµnh niªn

ph¹m téi ® îc h ëng møc ¸n nhÑ h¬n møc ¸n ¸p dông ®èi víi ng êi ®· thµnh niªn

ph¹m téi t ¬ng øng. ¦u tiªn ¸p dông ¸n treo ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi.

Kh«ng ¸p dông h×nh ph¹t tiÒn ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ë ®é

tuæi tõ ®ñ 14 tuæi ®Õn d íi 16 tuæi.

Kh«ng ¸p dông h×nh ph¹t bæ sung ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. 7. ¸n tÝch ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi khi ch a ®ñ 16 tuæi, th× kh«ng

Tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi §iÒu 68. ¸p dông Bé luËt h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi Ng êi ch a thµnh niªn tõ ®ñ 14 tuæi ®Õn d íi 18 tuæi ph¹m téi ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm h×nh sù theo nh÷ng quy ®Þnh cña Ch ¬ng nµy, ®ång thêi theo nh÷ng quy ®Þnh kh¸c cña PhÇn chung Bé luËt nÕu kh«ng tr¸i víi nh÷ng quy ®Þnh cña Ch ¬ng nµy. §iÒu 69. C¸c nguyªn t¾c xö lý ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi 1. ViÖc xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi chñ yÕu nh»m gi¸o dôc, gióp ®ì hä söa ch÷a sai lÇm, ph¸t triÓn lµnh m¹nh vµ trë thµnh c«ng d©n cã Ých cho gia ®×nh vµ x· héi. Lîi Ých hîp ph¸p (tèt nhÊt) cña ng êi ch a thµnh niªn ph¶i lµ mèi quan t©m hµng ®Çu trong qu¸ tr×nh xö lý ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi.

tÝnh ®Ó x¸c ®Þnh t¸i ph¹m hoÆc t¸i ph¹m nguy hiÓm.

§iÒu 70. C¸c biÖn ph¸p t ph¸p riªng ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh

niªn ph¹m téi

1. §èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, Tßa ¸n cã thÓ quyÕt ®Þnh ¸p dông

mét trong c¸c biÖn ph¸p t ph¸p cã tÝnh gi¸o dôc, phßng ngõa sau ®©y: 2. Trong mäi tr êng hîp ®iÒu tra, truy tè, xÐt xö hµnh vi ph¹m téi cña ng êi ch a thµnh niªn, c¸c c¬ quan nhµ n íc cã thÈm quyÒn ph¶i x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng nhËn thøc cña hä vÒ tÝnh chÊt vµ møc ®é nguy hiÓm cho x· héi cña hµnh vi ph¹m téi, nguyªn nh©n vµ ®iÒu kiÖn g©y ra téi ph¹m, ®ång thêi t¹o m«i tr êng th©n thiÖn trong ho¹t ®éng ®iÒu tra, truy tè, xÐt xö ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. a) Gi¸o dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn;

b) § a vµo tr êng gi¸o d ìng.

2. BiÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi lµ biÖn Trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh tè tông, cÇn b¶o vÖ nh÷ng th«ng tin c¸ nh©n (riªng t ) cña ng êi ch a thµnh niªn, ®ång thêi b¶o ®¶m quyÒn ® îc trî gióp ph¸p lý cña ng êi ch a thµnh niªn. ph¸p c ìng chÕ vÒ h×nh sù cña Nhµ n íc Ýt nghiªm kh¾c h¬n h×nh ph¹t, do Bé luËt

h×nh sù quy ®Þnh vµ ® îc Tßa ¸n ¸p dông khi xÐt xö, nÕu thÊy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i

¸p dông h×nh ph¹t, c¨n cø tÝnh chÊt vµ møc ®é nguy hiÓm cho x· héi cña hµnh vi

3. Tßa ¸n cã thÓ ¸p dông biÖn ph¸p gi¸o dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn tõ mét 3. Ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ® îc miÔn tr¸ch nhiÖm h×nh sù, nÕu ng êi ®ã ph¹m téi Ýt nghiªm träng hoÆc téi nghiªm träng, g©y thiÖt h¹i kh«ng lín, cã nhiÒu t×nh tiÕt gi¶m nhÑ tr¸ch nhiÖm h×nh sù vµ ® îc gia ®×nh hoÆc c¬ quan, tæ chøc t ¬ng øng nhËn gi¸m s¸t, gi¸o dôc. §©y lµ biÖn ph¸p xö lý chuyÓn h íng ® îc u tiªn ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. n¨m ®Õn hai n¨m ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi Ýt nghiªm träng hoÆc téi

nghiªm träng.

Ng êi ® îc gi¸o dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn ph¶i chÊp hµnh ®Çy ®ñ nh÷ng

chÝnh quyÒn x·, ph êng, thÞ trÊn vµ tæ chøc x· héi ® îc Tßa ¸n giao tr¸ch nhiÖm.

Tr êng hîp ng êi ch a thµnh niªn kh«ng chÊp hµnh ®Çy ®ñ nh÷ng nghÜa vô vµ 4. ViÖc truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ ¸p dông h×nh ph¹t ®èi víi hä ® îc thùc hiÖn chØ trong tr êng hîp cÇn thiÕt vµ ph¶i c¨n cø vµo tÝnh chÊt vµ møc ®é nguy hiÓm cho x· héi cña hµnh vi ph¹m téi, vµo nh÷ng ®Æc ®iÓm vÒ nh©n th©n vµ yªu cÇu cña viÖc phßng ngõa téi ph¹m. ViÖc ¸p dông biÖn ph¸p giam gi÷ ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi lu«n lµ biÖn ph¸p cuèi cïng vµ chØ trong mét thêi gian cÇn thiÕt tèi thiÓu. c¸c yªu cÇu cña c¸c c¬ quan, tæ chøc ®· nªu khi hÕt thêi h¹n gi¸o dôc t¹i x·,

ph êng, thÞ trÊn, th× Tßa ¸n cã thÓ gia h¹n thªm (tïy c¸c nhµ lµm luËt) hoÆc chuyÓn 5. Khi xÐt xö, nÕu thÊy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ¸p dông h×nh ph¹t ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, th× Tßa ¸n miÔn h×nh ph¹t vµ ¸p dông mét trong c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ® îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 70 cña Bé luËt nµy. sang ¸p dông biÖn ph¸p ® a vµo tr êng gi¸o d ìng.

§iÒu 72. Ph¹t tiÒn 4. Tßa ¸n cã thÓ ¸p dông biÖn ph¸p ® a vµo tr êng gi¸o d ìng tõ mét n¨m Ph¹t tiÒn ® îc ¸p dông lµ h×nh ph¹t chÝnh ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ®Õn hai n¨m ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, nÕu thÊy do tÝnh chÊt nghiªm ph¹m téi tõ ®ñ 16 tuæi ®Õn d íi 18 tuæi, nÕu ng êi ®ã cã thu nhËp hoÆc cã tµi s¶n träng cña hµnh vi ph¹m téi, do nh©n th©n vµ m«i tr êng sèng cña ng êi ®ã mµ cÇn riªng vµ cã sù ®ång ý cña gia ®×nh ng êi ch a thµnh niªn. ® a ng êi ®ã vµo mét tæ chøc gi¸o dôc cã kû luËt chÆt chÏ. Tr êng hîp ch a hÕt Møc ph¹t tiÒn ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi n»m trong giíi h¹n 1/3 thêi h¹n ® a vµo tr êng gi¸o d ìng mµ ng êi ch a thµnh niªn ®· thµnh niªn, th× møc tiÒn ph¹t tèi thiÓu vµ kh«ng qu¸ 1/3 møc ph¹t tiÒn tèi ®a mµ ®iÒu luËt quy ®Þnh. Tßa ¸n cã thÓ chuyÓn sang chÕ ®é giam, gi÷ ®èi víi ng êi ®· thµnh niªn theo quy §iÒu 73. C¶i t¹o kh«ng giam gi÷ ®Þnh t¹i §iÒu 308 Bé luËt tè tông h×nh sù. Khi ¸p dông h×nh ph¹t c¶i t¹o kh«ng giam gi÷ ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn 5. NÕu ng êi ® îc gi¸o dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn hoÆc ng êi ® îc ® a ph¹m téi, th× kh«ng khÊu trõ thu nhËp cña ng êi ®ã. Ng êi ch a thµnh niªn ph¹m vµo tr êng gi¸o d ìng ®· chÊp hµnh mét phÇn hai thêi h¹n do Tßa ¸n quyÕt ®Þnh téi ph¶i cã n¬i th êng tró râ rµng hoÆc ®ang häc tËp ë c¸c c¬ së gi¸o dôc, ®µo t¹o vµ cã nhiÒu tiÕn bé, th× theo ®Ò nghÞ cña tæ chøc, c¬ quan, nhµ tr êng ® îc giao hay d¹y nghÒ. tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t, gi¸o dôc, Tßa ¸n cã thÓ quyÕt ®Þnh chÊm døt thêi h¹n gi¸o Thêi h¹n c¶i t¹o kh«ng giam gi÷ ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi n»m dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn hoÆc thêi h¹n ë tr êng gi¸o d ìng. trong giíi h¹n 1/3 thêi h¹n tèi thiÓu vµ kh«ng qu¸ 1/3 møc thêi h¹n tèi ®a mµ ®iÒu §iÒu 71. C¸c h×nh ph¹t ® îc ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn luËt quy ®Þnh. ph¹m téi §iÒu 74. Tï cã thêi h¹n 1. H×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi lµ biÖn ph¸p Ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi chØ bÞ ph¹t tï cã thêi h¹n theo quy ®Þnh sau ®©y: c ìng chÕ vÒ h×nh sù nghiªm kh¾c nhÊt cña Nhµ n íc do Tßa ¸n ¸p dông, cã møc 1. §èi víi ng êi tõ ®ñ 16 tuæi ®Õn d íi 18 tuæi khi ph¹m téi, nÕu ®iÒu luËt ®é nhÑ h¬n so víi ng êi ®· thµnh niªn, ®Ó t íc bá hoÆc h¹n chÕ quyÒn, lîi Ých cña ® îc ¸p dông quy ®Þnh h×nh ph¹t tï chung th©n hoÆc tö h×nh, th× møc h×nh ph¹t ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, ®ång thêi víi môc ®Ých gi¸o dôc, c¶i t¹o nh»m cao nhÊt ® îc ¸p dông kh«ng qu¸ m êi s¸u n¨m tï; nÕu lµ tï cã thêi h¹n th× møc t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt ®Ó hä söa ch÷a sai lÇm, phÊn ®Êu trë thµnh ng êi cã Ých cho h×nh ph¹t cao nhÊt ® îc ¸p dông n»m trong giíi h¹n 1/2 møc tèi thiÓu vµ kh«ng qu¸ gia ®×nh vµ x· héi. 1/2 møc tèi ®a mµ ®iÒu luËt quy ®Þnh; 2. Ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi chØ bÞ ¸p dông mét trong c¸c h×nh ph¹t 2. §èi víi ng êi tõ ®ñ 14 tuæi ®Õn d íi 16 tuæi khi ph¹m téi, nÕu ®iÒu luËt sau ®©y ®èi víi mçi téi ph¹m: ® îc ¸p dông quy ®Þnh h×nh ph¹t tï chung th©n hoÆc tö h×nh, th× møc h×nh ph¹t a) C¶nh c¸o; cao nhÊt ® îc ¸p dông kh«ng qu¸ m êi n¨m tï; nÕu lµ tï cã thêi h¹n th× møc h×nh b) Ph¹t tiÒn; ph¹t cao nhÊt ® îc ¸p dông n»m trong giíi h¹n l/3 møc tèi thiÓu vµ kh«ng qu¸ 1/3 c) C¶i t¹o kh«ng giam gi÷; møc tèi ®a mµ ®iÒu luËt quy ®Þnh. d) Tï cã thêi h¹n. §iÒu 75. QuyÕt ®Þnh h×nh ph¹t trong tr êng hîp ph¹m nhiÒu téi §iÒu 71a. C¶nh c¸o §èi víi ng êi ph¹m nhiÒu téi, cã téi ® îc thùc hiÖn tr íc khi ®ñ 18 tuæi, cã C¶nh c¸o ® îc ¸p dông lµ h×nh ph¹t chÝnh ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn tõ téi ® îc thùc hiÖn sau khi ®ñ 18 tuæi, th× viÖc tæng hîp h×nh ph¹t ¸p dông nh sau: ®ñ 14 tuæi ®Õn d íi 16 tuæi ph¹m téi rÊt nghiªm träng do cè ý hay ®Æc biÖt nghiªm 1. NÕu téi nÆng nhÊt ® îc thùc hiÖn khi ng êi ®ã ch a ®ñ 18 tuæi, th× h×nh träng, nÕu cã nhiÒu t×nh tiÕt gi¶m nhÑ tr¸ch nhiÖm h×nh sù; hoÆc ¸p dông ®èi víi ph¹t chung kh«ng ® îc v ît qu¸ møc h×nh ph¹t cao nhÊt quy ®Þnh t¹i §iÒu 74 cña

Bé luËt nµy; ng êi ch a thµnh niªn tõ ®ñ 16 tuæi ®Õn d íi 18 tuæi ph¹m téi Ýt nghiªm träng.

2. NÕu téi nÆng nhÊt ® îc thùc hiÖn khi ng êi ®ã ®· ®ñ 18 tuæi, th× h×nh ph¹t chung ¸p dông nh ®èi víi ng êi ®· thµnh niªn ph¹m téi. Tãm l¹i, qua nghiªn cøu ®Ò tµi luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc: "C¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt

h×nh sù ViÖt Nam (trªn c¬ së nghiªn cøu sè liÖu thùc tiÔn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi)" cho phÐp ® a ra mét sè kÕt luËn chung d íi ®©y. 3. NÕu c¸c téi thùc hiÖn khi ch a ®ñ 18 tuæi vµ ®· ®ñ 18 tuæi b»ng nhau th× tæng hîp h×nh ph¹t theo §iÒu 50 Bé luËt nµy, riªng vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n th× h×nh ph¹t chung kh«ng qu¸ møc h×nh ph¹t cao nhÊt cña téi nÆng nhÊt quy ®Þnh. 1. Ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi lµ nh÷ng ng êi tõ ®ñ 14 tuæi trë lªn nh ng

ch a ®ñ 18 tuæi thùc hiÖn hµnh vi nguy hiÓm cho x· héi lµ téi ph¹m ® îc quy ®Þnh

trong Bé luËt h×nh sù. Theo quy ®Þnh cña §iÒu 69 vµ toµn bé Ch ¬ng X Bé luËt h×nh

sù n¨m 1999 ®· thÓ hiÖn râ nÐt nguyªn t¾c nh©n ®¹o, d©n chñ vµ ph¸p chÕ cña luËt §iÒu 75a. Tæng hîp h×nh ph¹t cña nhiÒu b¶n ¸n Tæng hîp h×nh ph¹t cña nhiÒu b¶n ¸n ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ® îc ¸p dông theo c¸c quy ®Þnh t¹i §iÒu 51 vµ kh«ng tr¸i víi c¸c quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 72 ®Õn 74 cña Bé luËt nµy. h×nh sù n íc ta, thÓ hiÖn lßng tin vµo kh¶ n¨ng c¶i t¹o, gi¸o dôc ng êi ch a thµnh niªn

ph¹m téi trong chÕ ®é ta. Nã cã t¸c dông ®éng viªn ng êi ch a thµnh niªn bÞ kÕt ¸n

tÝch cùc c¶i t¹o, söa ch÷a sai lÇm, ph¸t triÓn lµnh m¹nh vµ trë thµnh ng êi cã Ých cho 3.2. Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi x· héi. V× vËy, HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt ®Òu coi trÎ em, ng êi ch a thµnh niªn lµ ®èi

viÖc b¶o vÖ c¸c quyÒn lîi cña hä bao giê còng ® îc t«n träng vµ ®Æt lªn hµng ®Çu.

thùc tiÔn xÐt xö cho thÊy, ng êi ch a thµnh niªn chÞu sù t¸c ®éng rÊt lín vµ chñ Bªn c¹nh gi¶i ph¸p hoµn thiÖn nh÷ng quy ®Þnh nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, luËn v¨n cßn ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p kh¸c nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng quy ®Þnh nµy, trong ®ã cã mét sè gi¶i ph¸p cã thÓ ® îc ¸p dông thÝch hîp vµ kh¶ thi trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi, ®ã lµ: yÕu cña m«i tr êng sèng. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh©n c¸ch vµ c¸c ®Æc ®iÓm nh©n

®×nh, nhµ tr êng vµ x· héi. Ng êi ch a thµnh niªn dÔ tiÕp thu nh÷ng thãi h , tËt xÊu, - Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt tè tông h×nh sù ViÖt Nam liªn quan ®Õn c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi; dÔ bÞ tha hãa vÒ nh©n c¸ch vµ còng dÔ bÞ kÝch ®éng, l«i kÐo vµo nh÷ng hµnh ®éng vi - T¨ng c êng h íng dÉn b¶o ®¶m thùc hiÖn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ph¹m ph¸p luËt vµ ph¹m téi. Cßn nÕu trong m«i tr êng sèng lµnh m¹nh th× ng êi ch a ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ®¹t hiÖu qu¶; thµnh niªn sÏ cã nh÷ng ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn toµn diÖn vÒ thÓ chÊt vµ tinh thÇn trë thµnh - X©y dùng ®éi ngò ThÈm ph¸n chuyªn tr¸ch gi¶i quyÕt ¸n ng êi ch a thµnh ng êi cã Ých cho x· héi. Do ®ã, trong sè bèn ®Ò ¸n trong Ch ¬ng tr×nh Quèc gia niªn ph¹m téi vµ nghiªn cøu thµnh lËp Tßa ¸n ng êi ch a thµnh niªn; phßng, chèng téi ph¹m mµ Thñ t íng ChÝnh phñ ®· phª duyÖt (® îc ban hµnh kÌm - T¨ng c êng xö lý chuyÓn h íng ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi theo NghÞ quyÕt sè 09/1998/NQ-CP "VÒ t¨ng c êng c«ng t¸c phßng, chèng téi ph¹m sang ¸p dông biÖn ph¸p t ph¸p hoÆc miÔn tr¸ch nhiÖm h×nh sù; trong t×nh h×nh míi" cña ChÝnh phñ) th× ®Ò ¸n thø t ®· thÓ hiÖn râ hai néi dung cña - N©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c t¸i hßa nhËp céng ®ång cho ng êi ch a thµnh vÊn ®Ò nµy khi ng êi ch a thµnh niªn võa lµ ®èi t îng t¸c ®éng cña téi ph¹m, võa niªn ph¹m téi. lµ chñ thÓ cña téi ph¹m. §Ò ¸n thø t cã tªn gäi ®Êu tranh phßng, chèng c¸c lo¹i

téi ph¹m x©m ph¹m trÎ em, téi ph¹m trong løa tuæi vÞ thµnh niªn. KÕt luËn 3. Khi xÐt xö, ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi cã thÓ bÞ ¸p dông mét trong bèn

h×nh ph¹t lµ c¶nh c¸o, ph¹t tiÒn, c¶i t¹o kh«ng giam gi÷ hay tï cã thêi h¹n hoÆc bÞ ¸p

dông c¸c biÖn ph¸p t ph¸p thay thÕ hoÆc hç trî cho h×nh ph¹t. §èi víi h×nh ph¹t ¸p

còng nh viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch h×nh sù cña Nhµ n íc ®èi víi mét ®èi t îng cã dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, gi¸o dôc lu«n lµ môc ®Ých chÝnh trong nh÷ng ®Æc ®iÓm t©m - sinh lý ®Æc thï - ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. c¸c h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi hä, nh»m gióp ®ì hä söa ch÷a sai lÇm, ph¸t triÓn lµnh 5. Tõ viÖc ph©n tÝch vµ lµm s¸ng tá c¸c vÊn ®Ò lý luËn, thùc tiÔn, nh÷ng nghiªn m¹nh ®Ó trë thµnh c«ng d©n cã Ých cho x· héi. Tuy nhiªn, viÖc xö lý vµ ¸p dông h×nh cøu trªn, t¸c gi¶ luËn v¨n ®· ®Ò xuÊt viÖc hoµn thiÖn ph¸p luËt vµ mét sè gi¶i ph¸p ph¹t ®èi víi hä ph¶i ® îc c©n nh¾c kü l ìng ®Ó võa b¶o ®¶m ® îc môc ®Ých gi¸o dôc, n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ c¸c h×nh r¨n ®e nh÷ng hµnh vi sai lÖch, lÖch chuÈn, mµ cßn lµm cho hä thÊy râ ® îc sai ph¹m ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, trong ®ã cã nh÷ng vµ tù gi¸c söa ch÷a víi sù gióp ®ì cña gia ®×nh, nhµ tr êng, b¹n bÌ vµ x· héi. Cßn ®èi gi¶i ph¸p g¾n liÒn vµ cã thÓ ¸p dông trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi. Theo ®ã, luËn v¨n víi c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông l¹i cã môc ®Ých thay thÕ (hoÆc hç trî) cho h×nh ph¹t kiÕn nghÞ söa ®æi, bæ sung c¸c nguyªn t¾c xö lý, quy ®Þnh vÒ tr¸ch nhiÖm h×nh sù, c¸c víi ý nghÜa gi¸o dôc, c¶i t¹o ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi vµ phßng ngõa téi ph¹m

h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi th«ng do ng êi ch a thµnh niªn thùc hiÖn. Ngoµi ra, cïng víi h×nh ph¹t, c¸c biÖn ph¸p t qua viÖc ® a ra m« h×nh lý luËn víi nh÷ng söa ®æi, bæ sung Ch ¬ng X - "Nh÷ng quy ph¸p cßn gióp cho viÖc xö lý téi ph¹m ® îc triÖt ®Ó vµ toµn diÖn. Tuy nhiªn, nh÷ng ®Þnh ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi" trong Bé luËt h×nh sù vµ mét sè ®iÒu luËt vÊn ®Ò ph¸p lý vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p khi ¸p dông ®èi víi ng êi ch a trong Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 cã liªn quan ®Õn tr¸ch nhiÖm h×nh sù cña ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi còng cÇn ® îc söa ®æi, bæ sung vµ tiÕp tôc hoµn thiÖn h¬n. 4. HiÖn nay, c«ng t¸c ®iÒu tra, truy tè vµ ®Æc biÖt lµ xÐt xö c¸c téi ph¹m do ng êi thµnh niªn ph¹m téi. Ngoµi ra, ®Ó thi hµnh nghiªm chØnh vµ ®óng ®¾n c¸c quy ®Þnh cña

ch a thµnh niªn thùc hiÖn ®ßi hái kh«ng nh÷ng ph¶i b¶o ®¶m tÝnh nghiªm minh cña Bé luËt h×nh sù, còng nh phôc vô cho c¸c c¬ quan tiÕn hµnh tè tông cña thñ ®« Hµ

ph¸p luËt, mµ cßn ph¶i thÓ hiÖn quan ®iÓm chÝnh thèng - coi ch a thµnh niªn ph¹m téi Néi, luËn v¨n còng ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p kh¸c n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông nh÷ng lµ ®èi t îng cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt, mét chñ thÓ cÇn ® îc gióp ®ì, gi¸o dôc ®Ó trë quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh c«ng d©n cã Ých cho gia ®×nh vµ x· héi, còng nh cÇn ¸p dông chÝnh s¸ch h×nh thµnh niªn ph¹m téi. C¸c gi¶i ph¸p nµy bao gåm: 1) Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn c¸c quy ®Þnh sù gi¶m nhÑ ®Æc biÖt. V× vËy, nh÷ng n¨m võa qua, trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi nãi cña Bé luËt tè tông h×nh sù ViÖt Nam liªn quan ®Õn c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p riªng, ®Þa bµn c¶ n íc nãi chung, phÇn lín ng êi ch a thµnh niªn vi ph¹m ph¸p luËt ¸p dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi; 2) T¨ng c êng h íng dÉn b¶o ®¶m (vµ trong ®ã cã mét phÇn vi ph¹m ph¸p luËt h×nh sù) ® îc xö lý b»ng biÖn ph¸p hµnh thùc hiÖn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t ph¸p ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ®¹t chÝnh nh : ® a vµo tr êng gi¸o d ìng, gi¸o dôc t¹i x·, ph êng, thÞ trÊn, giao cho gia hiÖu qu¶; 3) X©y dùng ®éi ngò ThÈm ph¸n chuyªn tr¸ch gi¶i quyÕt ¸n ng êi ch a ®×nh, chÝnh quyÒn ®Þa ph ¬ng gi¸o dôc. Tuy nhiªn, thùc tiÔn còng cho thÊy, bªn c¹nh thµnh niªn ph¹m téi vµ nghiªn cøu thµnh lËp Tßa ¸n ng êi ch a thµnh niªn; 4) T¨ng nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ® îc vµ cã h íng xö lý phï hîp, ph©n hãa ®èi víi ch a thµnh niªn c êng xö lý chuyÓn h íng ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi sang ¸p dông biÖn vi ph¹m ph¸p luËt hay ph¹m téi, th× viÖc ¸p dông chÕ tµi ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¸p t ph¸p hoÆc miÔn tr¸ch nhiÖm h×nh sù vµ; 5) N©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c t¸i hßa ph¹m téi vÉn nÆng vÒ ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n (t íc tù do) mµ Ýt ¸p dông c¸c nhËp céng ®ång cho ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi. Nh÷ng gi¶i ph¸p nµy cïng víi h×nh ph¹t kh«ng t íc tù do hay c¸c biÖn ph¸p t ph¸p h×nh sù thay thÕ cho h×nh ph¹t. gi¶i ph¸p hoµn thiÖn ph¸p luËt sÏ gãp phÇn thùc hiÖn nghiªm chØnh vµ thèng nhÊt §Æc biÖt, còng qua kh¶o s¸t, ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng t×nh h×nh ¸p dông c¸c chÝnh s¸ch h×nh sù cña Nhµ n íc ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi, qua ®ã b¶o chÕ tµi ph¸p lý h×nh sù ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi ë thµnh phè Hµ Néi nãi ®¶m tèt nhÊt c¸c lîi Ých hîp ph¸p cña ®èi t îng nµy, còng nh ® a hä trë thµnh ng êi riªng vµ c¶ n íc nãi chung trong thêi gian 2005-2009 cho thÊy, cßn tån t¹i mét sè khã cã Ých cho gia ®×nh vµ cho x· héi. Tuy nhiªn, mÆc dï luËn v¨n ®· gi¶i quyÕt t ¬ng ®èi kh¨n, h¹n chÕ kh«ng chØ d íi gãc ®é khoa häc, mµ cßn cã nh÷ng v íng m¾c trong c¬ b¶n nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ c¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t ph¸p ¸p thùc tiÔn. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu nµy ®· lµm gi¶m ®i hiÖu qu¶ c«ng t¸c ®Êu tranh phßng, dông ®èi víi ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi nh ng viÖc tiÕp tôc nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chèng téi ph¹m nãi chung, c¸c téi ph¹m do ng êi ch a thµnh niªn ph¹m téi nãi riªng, kh«ng chØ cã ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn quan träng trong viÖc ho¹ch ®Þnh vµ thùc

hiÖn chÝnh s¸ch h×nh sù cña Nhµ n íc, mµ cßn lµ nhiÖm vô quan träng vµ cÇn thiÕt cña

c¸c nhµ khoa häc - luËt gia trong lÜnh vùc t ph¸p h×nh sù.