
LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Träng Minh
Lêi më ®Çu
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Çy s«i ®éng cña níc ta hiÖn nay sù c¹nh
tranh cña c¸c doanh nghiÖp nh»m chiÕm lÜnh thÞ trêng tiªu thô s¶n phÈm thu
hót kh¸ch hµng ®Õn víi s¶n phÈm cña doanh nghiÖp m×nh, ®ang trë nªn ngµy
cµng gay g¾t khèc liÖt. §Ó chiÕm lÜnh ®îc thÞ trêng thu hót ®îc kh¸ch hµng
th× ®iÒu tríc tiªn ph¶i kÓ ®Õn lµ chÊt lîng vµ gi¸ c¶ s¶n phÈm. Cïng víi sù ph¸t
triÓn cña x· héi ®êi sèng cña con ngêi ngµy cµng ®îc c¶i thiÖn do ®ã nhu cÇu
vÒ hµng ho¸ kh«ng ph¶i chØ lµ vÒ sè lîng mµ mÆt chÊt lîng ngµy cµng ®îc ®Ò
cao nhng ®ång thêi gi¸ c¶ ph¶i phï hîp. §Ó n©ng cao chÊt lîng h¹ gi¸ thµnh
s¶n phÈm dÉn ®Õn gi¶m gi¸ c¶ s¶n phÈm hµng ho¸ th× ®èi víi c¸c doanh nghiÖp
s¶n xuÊt hiÖn nay kh©u tæ chøc lao ®éng ®Æc biÖt ph¶i ®îc quan t©m nhiÒu. Tæ
chøc lao ®éng hîp lý lµ c¬ së ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt
kinh doanh cña doanh nghiÖp. Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò quan träng cña tæ chøc
lao ®éng khoa häc lµ c«ng t¸c ®Þnh møc lao ®éng. §Þnh møc lao ®éng mµ tèt sÏ
lµm gi¶m ®îc c¸c hao phÝ l·ng phÝ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt dÉn ®Õn gi¶m ®îc
c¸c chi phÝ kh«ng cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm tõ ®ã h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm
n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña s¶n phÈm trªn thÞ trêng.
Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i ë bÊt kú doanh nghiÖp s¶n xuÊt nµo c«ng t¸c ®Þnh
møc lao ®éng còng ®îc quan t©m thùc hiÖn tèt. Qua thêi gian ®îc thùc tËp t¹i
C«ng ty may Thanh Ho¸ em ®· biÕt vÒ c«ng t¸c ®Þnh møc t¹i c«ng ty vµ thÊy nã
cßn mét sè vÊn ®Ò cÇn ®îc quan t©m. Bëi vËy em ®· ®i ®Õn viÖc lùa chän ®Ò tµi:
"Hoµn thiÖn c«ng t¸c ®Þnh møc kü thuËt lao ®éng t¹i C«ng ty may Thanh
Ho¸" lµm luËn v¨n tèt nghiÖp cho m×nh. Víi môc ®Ých lµ nh»m ®¸nh gi¸, ph©n
tÝch nh÷ng mÆt còng nh nh÷ng mÆt cßn h¹n chÕ cña c«ng t¸c ®Þnh møc lao
®éng tõ ®ã ®a ra mét sè gi¶i ph¸p nh»m kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ trong c«ng
t¸c ®Þnh møc lao ®éng t¹i C«ng ty may Thanh Ho¸.
Víi ph¬ng ph¸p nghiªn cøu lµ kh¶o s¸t thùc tÕ kÕt hîp víi ph©n tÝch
tÝnh to¸n c¸c sè liÖu thu thËp ®îc mong r»ng sÏ lµm s¸ng tá nh÷ng u nhîc
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Träng Minh
®iÓm cña c«ng t¸c ®Þnh møc t¹i C«ng ty ®ång thêi nh÷ng gi¶i ph¸p ®a ra sÏ
thiÕt thùc vµ phï hîp víi C«ng ty.
Do thêi gian nghiªn cøu cã h¹n cho nªn viÖc nghiªn cøu kh¶o s¸t chñ
yÕu ®îc tiÕn hµnh t¹i phßng kü thuËt (n¬i tiÕn hµnh c«ng t¸c ®Þnh møc) vµ mét
sè tæ thuéc ph©n xëng may I C«ng ty may Thanh Ho¸. Ngoµi ra viÖc nghiªn
cøu cßn ®îc tiÕn hµnh ë mét sè phßng ban cã liªn quan nh phßng tæ chøc,
phßng kÕ to¸n. VÒ c¸c sè liÖu sö dông trong ®Ò tµi chñ yÕu lµ nh÷ng sè liÖu míi
cña mét vµi n¨m gÇn ®©y (tõ n¨m 1995 ®Õn nay).
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Träng Minh
PhÇn I:
Mét sè vÊn ®Ò lý luËn liªn quan tíi c«ng t¸c ®Þnh møc
kü thuËt lao ®éng trong doanh nghiÖp.
I. Kh¸i niÖm, vÞ trÝ vµ nhiÖm vu cña ®Þnh møc kü thuËt lao ®éng
trong doanh nghiÖp.
1. Kh¸i niÖm vÒ møc lao ®éng.
Lao ®éng ngµy nay trong bÊt cø nÒn s¶n xuÊt x· héi nµo còng ®Òu mang
tÝnh tËp thÓ vµ còng cÇn ®îc tæ chøc l¹i ®Ó ®¶m b¶o n¨ng suÊt cao. V× n¨ng suÊt
lao ®éng lµ c¸i quan träng nhÊt, c¨n b¶n nhÊt quyÕt ®Þnh cho tr×nh ®é ph¸t triÓn
cña x· héi míi.
§Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, ngêi lao ®éng, nhµ qu¶n lý s¶n xuÊt cÇn
ph¶i biÕt sè lîng lao ®éng tÊt yÕu ph¶i tiªu hao ®Ó hoµn thµnh mét khèi lîng
c«ng viÖc, mét s¶n phÈm, mét chøc n¨ng nµo ®ã lµ bao nhiªu; tøc lµ ph¶i ®o
®îc sè lîng lao ®éng tiªu hao trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.
- Thíc ®o sè lîng lao ®éng lµ thêi gian lao ®éng. C. M¸c viÕt: “... B¶n
th©n sè lîng lao ®éng th× ®o b»ng thêi gian lao ®éng vµ thêi gian lao ®éng l¹i
®îc ®o b»ng nh÷ng phÇn cña thêi gian nh giê, ngµy...".
Thêi gian lao ®éng cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt ra s¶n phÈm hay hoµn thµnh
c«ng viÖc (bíc c«ng viÖc) lµ thêi gian cÇn thiÕt cho bÊt cø c«ng viÖc nµo tiÕn
hµnh víi tr×nh ®é thµnh th¹o trung b×nh vµ mét cêng ®é trung b×nh, trong nh÷ng
®iÒu kiÖn s¶n xuÊt b×nh thêng cña x· héi. Trong thùc tÕ s¶n xuÊt, sè lîng cÇn
thiÕt ®îc x¸c ®Þnh díi d¹ng c¸c møc lao ®éng th«ng qua ®Þnh møc lao ®éng.
Nh vËy møc lao ®éng lµ nh÷ng ®¹i lîng hao phÝ ®Ó hoµn thµnh mét
d¹ng c«ng viÖc, hoÆc ®Ó hoµn thµnh mét s¶n phÈm mét chøc n¨ng nµo ®ã quy
®Þnh cho mét ngêi hoÆc mét nhãm ngêi cã tr×nh ®é thµnh th¹o t¬ng øng víi
tr×nh ®é c«ng viÖc ®îc giao trong ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kü thuËt nhÊt ®Þnh. Nãi
c¸ch kh¸c møc lao ®éng lµ møc ®é hao phÝ lao ®éng ®îc quy ®Þnh cho mét
ngêi hay mét nhãm ngêi lao ®éng ®Ó thùc hiÖn mét c«ng viÖc nh¸t ®Þnh trong
nh÷ng ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh. §Ó x©y dùng møc lao ®éng ta ph¶i tiÕn hµnh
c«ng t¸c ®Þnh møc lao ®éng.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Träng Minh
2. C¸c lo¹i møc lao ®éng.
Møc lao ®éng cã nhiÒu d¹ng vµ mçi d¹ng thÓ hiÖn mét néi dung, ®iÒu
kiÖn kinh tÕ x· héi nhÊt ®Þnh. Tuú vµo tõng lo¹i c«ng viÖc s¶n xuÊt vµ ®iÒu kiÖn
s¶n xuÊt mµ møc lao ®éng cã thÓ x©y dùng díi c¸c d¹ng kh¸c nhau. Nhng
chung quy l¹i cã 4 d¹ng chÝnh sau:
- Møc thêi gian.
- Møc s¶n lîng.
- Møc phôc vô.
- Møc qu¶n lý.
* Møc thêi gian (T): lµ lîng thêi gian cÇn thiÕt ®îc quy ®Þnh ®Ó mét
hoÆc mét nhãm c«ng nh©n cã tr×nh ®é thµnh th¹o nhÊt ®Þnh hoµn thµnh mét c«ng
viÖc (bíc c«ng viÖc, mét s¶n phÈm, mét chøc n¨ng) trong nh÷ng ®iÒu kiÖn tæ
chøc kü thuËt nhÊt ®Þnh.
Møc thêi gian trong thùc tÕ lµ c¬ së xuÊt ph¸t ®Ó tÝnh c¸c lo¹i møc kh¸c
vÒ thêi gian lµm viÖc lµ thíc ®o lao ®éng nãi chung vµ vÒ nguyªn t¾c ®Þnh møc
lao ®éng lµ x¸c ®Þnh hao phÝ thêi gian lao ®éng cÇn thiÕt ®Ó hoµn thµnh mét c«ng
viÖc nµy hay c«ng viÖc kia.
* Møc s¶n lîng (Q): Lµ sè lîng s¶n phÈm ®îc quy ®Þnh ®Ó mét c«ng
nh©n hay mét nhãm c«ng nh©n cã tr×nh ®é thµnh th¹o phï hîp víi tr×nh ®é phøc
t¹p cña c«ng viÖc ph¶i hoµn thµnh trong mét ®¬n vÞ thêi gian (ngµy, giê) víi
nh÷ng ®iÒu kiÖn tæ chøc kü thuËt nhÊt ®Þnh.
Møc s¶n lîng ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së møc thêi gian v× vËy chóng cã
mèi quan hÖ t¸c ®éng qua l¹i víi nhau.
NÕu ký hiÖu T: Møc thêi gian.
Q: Møc s¶n lîng.
Ta cã c«ng thøc biÓu diÔn mèi quan hÖ gi÷a møc thêi gian vµ møc s¶n
lîng nh sau:
1
Q = T
Møc s¶n lîng lµ nghÞch ®¶o cña møc thêi gian tøc lµ khi møc thêi gian
t¨ng th× møc s¶n lîng gi¶m vµ ngîc l¹i.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Träng Minh
NÕu ta gäi X lµ % gi¶m møc thêi gian.
Y lµ % t¨ng møc s¶n lîng.
Th× ta cã c«ng thøc biÓu diÔn mèi quan hÖ gi÷a hai ®¹i lîng nh sau:
100Y 100X
X =
100 + Y vµ Y =
100 +X
* Møc phôc vô: lµ sè lîng ®èi tîng (m¸y mãc, thiÕt bÞ, diÖn tÝch s¶n
xuÊt…) ®îc quy ®Þnh ®Ó mét c«ng nh©n hay mét nhãm c«ng nh©n ph¶i phôc vô
trong nh÷ng ®iÌu kiÖn tæ chøc nhÊt ®Þnh.
Møc phôc vô thêng ®îc x©y dùng ®Ó giao cho c«ng nh©n phôc vô s¶n
xuÊt hoÆc c«ng nh©n chÝnh phôc vô nhiÒu m¸y. Møc phôc vô ®îc x¸c ®Þnh trªn
c¬ së møc thêi gian phôc vô.
+ Møc qu¶n lý: lµ sè ngêi hay sè bé phËn do mét ngêi hay mét nhãm
ngêi l·nh ®¹o phô tr¸ch víi tr×nh ®é thµnh th¹o vµ tr×nh ®é phøc t¹p t¬ng øng
phug hîp víi ®iÒu kiÖn tæ chøc kü thuËt nhÊt ®Þnh.
3. §Þnh møc kü thuËt lao ®éng - Kh¸i niÖm vµ vai trß.
3.1. Kh¸i niÖm ®Þnh møc kü thuËt lao ®éng.
§Þnh møc kü thuËt lao ®éng ®· xuÊt hiÖn vµo gi÷a nh÷ng n¨m 20 thÕ kû
20, thêi kú c«ng nghiÖp ho¸ nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ c¬ khÝ ho¸ c¸c qu¸ tr×nh lao
®éng ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Thùc tÕ ®ßi hái ph¶i tÝnh to¸n ®Çy ®ñ h¬n c¸c yÕu tè
kü thuËt trong møc lao ®éng vµ c¸ yÕu tè søc khoÎ cña con ngêi trong qu¸ tr×nh
lao ®éng. V× tiÕn bé kü thuËt ®ang chi phèi vµ ngµy cµng quyÕt ®Þnh ®Õn n¨ng
suÊt lao ®éng. Nh vËy, ®Þnh møc kü thuËt lao ®éng lµ : "Qu¸ tr×nh x©y dùng
møc dùa trªn c¸c c¨n cø kü thuËt, tæ chøc, kinh tÕ c¸c yÕu tè t©m sinh lý vµ
nh÷ng kinh nghiÖm tiÕn tiÕn trong s¶n xuÊt".
3.2. Vai trß cña ®Þnh møc kü thuËt lao ®éng.
§Þnh møc lao ®éng cã vai trß rÊt quan träng. Nã lµ c¬ së cho viÖc thiÕt
lËp kÕ ho¹ch lao ®éng, qu¶n lý lao ®éng tæ chøc lao ®éng vµ thùc hiÖn viÖc ph©n
phèi theo lao ®éng mét c¸ch hîp lý.
3.2.1. §Þnh møc lao ®éng lµ c¬ së ®Ó thiÕt lËp kÕ ho¹ch lao ®éng.
Muèn lËp kÕ ho¹ch lao ®éng ngêi ta ph¶i c¨n cø vµo nhiÖm vô s¶n xuÊt
cña n¨m kÕ ho¹ch, hay nãi c¸ch kh¸c lµ c¨n cø vµo sè lîng s¶n phÈm ®îc giao
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

