BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
--------------------
NGUYỄN THỊ HƯỜNG
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ
KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Hà Nội - 2021
NGUYỄN THỊ HƯỜNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - 2021
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
--------------------
NGUYỄN THỊ HƯỜNG
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ
KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 9.34.03.01
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS NGUYỄN VŨ VIỆT
Hà Nội - 2021
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng công bố ở
một công trình nghiên cứu khoa học nào.
Nghiên cứu sinh:
Nguyễn Thị Hường
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
MỤC LỤC ................................................................................................................. ii
DANH MỤC VIẾT TẮT ........................................................................................ vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU .................................................................................... vii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU CHI PHÍ VÀ KẾT QUẢ
KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI .................. 19
1.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại ảnh hưởng đến kế toán doanh
thu, chi phí và kết quả kinh doanh ........................................................................ 19
1.2. Khái quát về doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh .............................. 21
1.2.1. Doanh thu và phân loại doanh thu .......................................................... 21
1.2.2. Chi phí, phân loại chi phí ....................................................................... 29
1.2.3. Kết quả kinh doanh và các loại kết quả kinh doanh ............................... 35
1.3. Kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh dưới góc độ KTTC ..... 38
1.3.1. Kế toán doanh thu ................................................................................... 38
1.3.2. Kế toán chi phí ....................................................................................... 42
1.3.3. Kế toán xác định kết quả kinh doanh ..................................................... 49
1.3.4. Trình bày thông tin doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh trên báo cáo
tài chính ............................................................................................................ 50
1.4. Kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh dưới góc độ KTQT ..... 51
1.4.1. Nhận diện và phân loại doanh thu .......................................................... 51
1.4.2. Nhận diện và phân loại chi phí ............................................................... 52
1.4.3. Nhận diện và phân loại kết quả kinh doanh ........................................... 56
1.4.4. Dự toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh ................................. 56
1.4.5. Thu nhận, xử lý, hệ thống hóa và cung cấp thông tin KTQT doanh thu,
chi phí và kết quả kinh doanh ........................................................................... 60
1.4.6. Phân tích thông tin thích hợp phục vụ việc ra quyết định ...................... 68
iii
1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán quản trị trong doanh
nghiệp thương mại .................................................................................................. 73
1.5.1. Các lý thuyết nền tảng ............................................................................ 73
1.5.2. Các nghiên cứu thực nghiệm .................................................................. 76
1.6. Kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh của một số nước và bài
học kinh nghiệm đối với các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội ... 79
1.6.1. Kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh của một số nước ...... 79
1.6.2. Bài học kinh nghiệm đối với các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn
Hà Nội .............................................................................................................. 82
Kết luận chương 1 .................................................................................................. 85
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KẾT
QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN
ĐỊA BÀN HÀ NỘI .................................................................................................. 86
2.1. Tổng quan về các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội .............. 86
2.1.1. Đặc điểm của DNTM trên địa bàn Hà Nội ảnh hưởng đến kế toán doanh
thu, chi phí và kết quả kinh doanh .................................................................... 86
2.1.2. Đặc điểm về công tác kế toán trong các DNTM trên địa bàn Hà Nội ... 90
2.2. Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh trong các
doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội trên góc độ kế toán tài chính .. 91
2.2.1. Kế toán doanh thu ................................................................................... 91
2.2.2. Kế toán chi phí ....................................................................................... 98
2.2.3. Kế toán kết quả kinh doanh .................................................................. 109
2.2.4. Thực trạng trình bày thông tin doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh
trên báo cáo tài chính ...................................................................................... 111
2.3. Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh trong các
doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội trên góc độ kế toán quản trị . 112
2.3.1. Phân loại doanh thu phục vụ kế toán quản trị ...................................... 112
2.3.2. Phân loại chi phí bán hàng và chi phí QLDN phục vụ kế toán quản trị ..... 112
2.3.3. Dự toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh ............................... 114