LUẬN VĂN:
Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật
liệu tại Xí nghiệp sản xuất và cung ứng vật
tư Hà nội thuộc Công ty Hoá chất Mỏ
Lời nói đầu
Trong sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước, kế toán là công cụ
quan trọng phục vụ cho việc quản lý nền kinh tế cả về mặt vĩ mô và vi mô. Cơ chế thị
trường đòi hỏi các doanh nghiệp phải đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu , bất kỳ một
doanh nghiệp nào cũng phải thường xuyên quan tâm đến yếu tố đầu vào của quá trình
sản xuất. Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định đến chất lượng và
giá thành sản phẩm để có thể cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt các doanh nghiệp sản
xuất phải luôn luôn sáng tạo tìm tòi và thực thi các giải pháp nhằm tiết kiệm nguyên vật
liệu, hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra.
Từ ngày 01-01-1996, chế độ kế toán mới đã được ban hành và áp dụng thống
nhất trong cả nước. Việc tổ chức và hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu phù
hợp với chế độ kế toán mới và yêu cầu quản lý của nền kinh tế thị trường theo định hư-
ớng xã hội chủ nghĩa, đang trở thành mối quan tâm cấp thiết đối với tất cả những ngời
đang làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp sản xuất.
Sau khi được trang bị kiến thức cơ bản về mặt lý luận, để nhanh chóng nắm bắt,
vận dụng lý thuyết với thực tế, khoa Kế toán và trường Đại học Kinh tế quốc dân phối
hợp cùng Xí nghiệp sản xuất và cung ứng vật tư Hà nội thuộc Công ty Hoá chất Mỏ đã
tạo điều kiện cho em thực tập tại phòng kế toán của Xí nghiệp. Đợt thực tập lần này đã
mang lại cho em hiểu sâu sắc hơn lý thuyết đã học đồng thời em cũng được học hỏi
thêm nhiều kiến thức thực tế. Đây sẽ là điều kiện thuận lợi để giúp em có được chuyên
môn, kinh nghiệm để sau khi ra trường có thể thực hiện tốt nhiệm vụ của một nhân viên
kế toán trong nền kinh tế thị trường sôi động và đầy thách thức.
Qua thời gian thực tập 3 tháng tại Xí nghiệp sản xuất và cung ứng vật tư Hà nội,
em đã nhận thức được tầm quan trọng của công tác kế toán ngyuên vật liệu ,cũng như
hiệu quả kinh tế và lợi ích mà công tác hạch toán mang lại, em đã chọn đề tài : “Hoàn
thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Xí nghiệp sản xuất và cung ứng vật tư Hà
nội thuộc Công ty Hoá chất Mỏ”.
Dưới sự hướng dẫn tận tính của các thầy cô giáo, các cô chú nhân viên của Xí
nghiệp đặc biệt là phòng kế toán, cùng với sự nỗ lực của bản thân nên em đã thu được
một số kết quả nhất định trong đợt thực tập và được thể hiện ở Chuyên để thực tâp này.
Nội dung chuyên đề thực tập gồm có 3 phần:
Phần I: Cơ sở lý luận về công tác hạch toán nguyên vật liệu.
Phần II: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Xí nghiệp sản xuất và cung ứng vật tư
Hà nội.
Phần III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán, quản lý vật liệu tại Xí
nghiệp sản xuất và cung ứng vật tư Hà nội.
Phần I
Cơ sở lý luận về công tác hạch toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp.
I. Vai trò và sự cần thiết quản lý và hạch toán nguyên vật liệu trong doanh
nghiệp.
1.1. Nguyên vật liệu và đặc điểm của nguyên vật liệu.
Quá trình lao động là quá trình con người sử dụng tư liệu lao động tác động lên
đối tượng lao động, làm thay đổi hình dáng, kích thước, tính chất hoá lý của đối tượng
lao động để tạo ra những sản phẩm với chất lượng ngày càng cao. Như vậy, một doanh
nghiệp muốn tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh phải có đủ 3 yếu tố cơ bản đó là:
- Tư liệu lao động.
- Đối tượng lao động.
- Sức lao động.
Đối tượng lao động là một trong những điều kiện không thể thiếu trong bất cứ
quá trình sản xuất nào. Biểu hiện cụ thể của đối tượng lao động ở đây chính là các loại
vật liệu. Theo Mác, bất kỳ vật liệu nào cũng là đối tượng lao động song không phải bất
cứ đối tượng lao động nào cũng là vật liệu mà chỉ khi đối tượng lao động thay đổi do tác
động của con người thì khi đó mới trở thành vật liệu. Ví dụ như các loại quặng nằm
trong lòng đất thì không phải là vật liệu nhưng than đá, sắt, đồng, thiếc... khai thác được
trong các quặng ấy lại là vật liệu cho các ngành công nghiệp chế tạo, cơ khí...
Vậy vật liệu là đối tượng lao động đã được thay đổi do lao động có ích của con
người tác động. Trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, vật liệu là tài sản dự trữ
quan trọng nhất của sản xuất, thuộc tài sản lưu động.
Có thể khái quát một số đặc điểm cơ bản của vật liệu như sau:
- Vật liệu là đối tượng lao động biểu hiện dưới dạng vật hoá, là một trong ba yếu
tố cơ bản không thể thiếu được của quá trình sản xuất, là cơ sở vật chất tạo thành sản
phẩm mới. Kế hoạch sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào việc cung cấp vật liệu có đầy đủ,
kịp thời, đúng chất lượng hay không. Nếu vật liệu có chất lượng tốt, đúng qui định sẽ
tạo điều kiện cho sản xuất tiến hành thuận lợi, chất lượng sản phẩm tạo khả năng cạnh
tranh trên thị trường.
- Vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định, khi tham gia vào sản
xuất thì vật liệu chịu sự tác động của lao động, chúng sẽ bị tiêu hao hoàn toàn hoặc bị
thay đổi hình dáng vật chất ban đầu tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm.
- Về mặt giá trị, khi tham gia vào sản xuất, vật liệu chuyển dịch một lần toàn bộ
giá trị của chúng vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Điều này thể hiện ở chỗ chi
phí vật liệu là khoản chi phí phân bổ một lần.
Như vậy, vật liệu có vị trí đặc biệt quan trọng nhưng không thể phủ nhận trong
quá trình sản xuất. Xuất phát từ tầm quan trọng của vật liệu đối với qúa trình sản xuất
trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện nay, việc giảm chi phí vật liệu hợp lý có ý
nghĩa lớn, giảm nhưng không làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
1.2 Sự cần thiết quản lý và hạch toán nguyên vật liệu.
Vật liệu là tài sản lưu động, đồng thời là một yếu tố chi phí của doanh nghiệp.
Do vậy, việc hạch toán vật liệu một cách chính xác, hợp lý, có ý nghĩa rất quan trọng
trong việc kiểm soát chi phí, giá thành sản phẩm và đáp ứng có hiệu quả các yêu cầu
quản lý.
a. Đối với việc kiểm soát chi phí
Bảo quản vốn kinh doanh nhất là vốn lưu động cả về mặt hiện vật lẫn giá trị là mối
quan tâm của các doanh nghiệp. Vật liệu với tư cách là tài sản lưu động, thường chiếm
tỷ trọng lớn và chủ yếu trong quá trình sản xuất kinh doanh nên nó là đối tượng tất yếu
của việc kiểm soát chi phí của doanh nghiệp. Qúa trình vật liệu tham gia vào sản xuất
kinh doanh cho tới khi rút khỏi qúa trình sản xuất kinh doanh chuẩn bị cho qúa trình
kinh doanh tiếp theo có thể khái quát qua sơ đồ 1.
Đây là sơ đồ phản ánh trị giá vật liệu sử dụng cho sản xuất kinh doanh và tiêu
hao toàn bộ vào sản phẩm, dịch vụ. Qua đó cho thấy, để kiểm soát sự xuất hiện và tham
gia vào qúa trình sản xuất kinh doanh của vật liệu về mặt giá trị thì kế toán phải hạch
toán vật liệu một cách chính xác, hiệu quả và hợp lý. Việc đánh giá đúng giá trị thực của
vật liệu tồn, nhập, xuất là điều kiện quan trọng để xác định giá trị đích thực của vật liệu
tiêu hao cho quá trình sản xuất kinh doanh, từ đó có cơ sở xác định lợi nhuận đã đạt
được.