BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
----------------
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
CHO CÁC DOANH NGHIỆP DU LỊCH VIỆT NAM
TRONG TIẾN TRÌNH TOÀN CẦU HÓA
NGUYỄN CHÍ TRANH
Hà Nội, 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
----------------
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
CHO CÁC DOANH NGHIỆP DU LỊCH VIỆT NAM
TRONG TIẾN TRÌNH TOÀN CẦU HÓA
Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
Mã số: 9340101
NGUYỄN CHÍ TRANH
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. NGUYỄN HOÀNG ÁNH
Hà Nội, 2019
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án tiến sỹ kinh tế “Hoàn thiện môi trường kinh doanh
cho các doanh nghiệp du lịch Việt Nam trong tiến trình toàn cầu hóa” là công trình
nghiên cứu của riêng tôi.
Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được công
bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Chí Tranh
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
MỤC LỤC ................................................................................................................. ii
DANH MỤC BẢNG, HÌNH ................................................................................... vi
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ...................... 6
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu ........................................................... 6
1.1.1. Tổng quan các nghiên cứu về toàn cầu hóa .................................................. 6
1.1.2. Tổng quan các nghiên cứu về môi trường kinh doanh ................................. 7
1.2. Khoảng trống và vấn đề nghiên cứu ............................................................ 14
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
CỦA DOANH NGHIỆP DU LỊCH ....................................................................... 16
2.1. Môi trường kinh doanh của doanh nghiệp ................................................. 16
2.1.1. Khái niệm, quan điểm về môi trường kinh doanh của doanh nghiệp du lịch ... 16
2.1.1.1. Doanh nghiệp du lịch ............................................................................ 16
2.1.1.2. Môi trường kinh doanh của doanh nghiệp ............................................ 17
2.1.2. Đặc điểm của môi trường kinh doanh ........................................................ 21
2.1.3. Các thành phần môi trường kinh doanh của doanh nghiệp ........................ 24
2.1.3.1. Môi trường kinh tế ................................................................................. 25
2.1.3.2. Môi trường chính trị và luật pháp ......................................................... 25
2.1.3.3. Môi trường văn hóa xã hội .................................................................... 26
2.1.3.4. Môi trường công nghệ ........................................................................... 26
2.1.3.5. Môi trường tự nhiên .............................................................................. 27
2.1.3.6. Môi trường quốc tế ................................................................................ 27
2.1.4. Vai trò của môi trường kinh doanh đối với doanh nghiệp .......................... 27
2.2. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp du lịch ....................................... 28
2.2.1. Quan niệm về hoạt động kinh doanh .......................................................... 28
2.2.2. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp du lịch ....................................... 29
2.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh du lịch ............ 30
2.2.4. Tác động của môi trường kinh doanh tới hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp du lịch ........................................................................................................ 31
iii
2.3. Kinh nghiệm về hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp du
lịch ở các nước trong khu vực ............................................................................. 34
2.3.1. Kinh nghiệm của Thái Lan ......................................................................... 34
2.3.2. Kinh nghiệm của Singapore ........................................................................ 35
2.3.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc .................................................................... 36
2.3.4. Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam ...................................... 37
2.4. Toàn cầu hóa .................................................................................................. 38
2.4.1. Khái niệm toàn cầu hóa .............................................................................. 38
2.4.2. Khái niệm toàn cầu hóa du lịch .................................................................. 39
2.4.3. Bản chất của Toàn cầu hóa ......................................................................... 39
2.5. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu ................................................................ 40
2.5.1. Mô hình nghiên cứu .................................................................................... 40
2.5.2. Giả thuyết nghiên cứu ................................................................................. 41
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................. 49
3.1. Quy trình nghiên cứu .................................................................................... 49
3.2. Phương pháp thu thập số liệu ....................................................................... 49
3.2.1. Số liệu thứ cấp ............................................................................................ 49
3.2.2. Số liệu sơ cấp .............................................................................................. 49
3.2.2.1. Thiết kế bảng hỏi ................................................................................... 50
3.2.2.2. Phương pháp chọn mẫu ........................................................................ 56
3.3. Phương pháp xử lý số liệu ............................................................................. 58
CHƯƠNG 4 THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH
NGHIỆP DU LỊCH VIỆT NAM HIỆN NAY ....................................................... 60
4.1. Tổng quan về môi trường du lịch Việt Nam ............................................... 60
4.1.1. Giới thiệu về du lịch Việt Nam ................................................................... 60
4.1.2. Chính sách phát triển du lịch của Việt Nam ............................................... 61
4.1.3. Tiềm năng du lịch của Việt Nam ................................................................ 67
4.1.4. Các tác động về mặt kinh tế - xã hội của việc phát triển kinh tế du lịch .... 73
4.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp du lịch Việt Nam .. 75
4.2.1. Về cơ sở hạ tầng ngành du lịch ................................................................... 75
4.2.2. Về đội ngũ lao động ngành du lịch ............................................................. 77