Hội chứng suy nhược mạn tính (SNMT)
Hội chứng suy nhược mạn tính (SNMT) là một tình trạng rối loạn phức tạp
đặc trưng bởi sự mệt mỏi sâu rộng, không cải thiện khi nghỉ ngơi và có lẽ ảnh
hưởng xấu đối với thể chất lẫn tinh thần người bệnh. Trong tất cả các loại bệnh
mạn tính thì Suy nhược mạn tính là một bệnh bí ẩn và khó hiểu nhất: không có
nguyên nhân rõ ràng, không có thước đo cụ thể, và rất ít lựa chọn điều trị hiệu quả.
Hội chứng SNMT có thể xảy ra sau những bệnh lý nhiễm trùng như cúm,
viêm phế quản, viêm gan hay nhiễm trùng đường ruột; có thể xảy ra trong khi
hoặc ngay sau một tình trạng stress nặng; hoặc bắt đầu từ từ không hề có nguyên
nhân cụ thể rõ ràng nào. Nó bòn rút sức lực và năng lượng của bạn, và đôi khi
phục hồi sau nhiều năm. Những người từng sống khỏe mạnh và tràn đầy sinh lực
nay bỗng nhiên suy nhược nặng nề, luôn cảm thấy mệt mỏi, nhức đầu, đau khớp,
đau cơ và hạch lympho.
Hội chứng SNMT phổ biến ở nữ hơn nam giới, có thể ảnh hưởng đến mọi
lứa tuổi nhưng thường tập trung ở độ 25-45.
Triệu chứng
Hội chứng SNMT có biểu hiện gần giống như bệnh nhiễm virus thông
thường. Tuy nhiên nhiễm virus thông thường triệu chứng sẽ giảm dần trong vài
ngày hay 1-2 tuần, trong khi SNMT kéo dài vài háng đến vài năm, có thể xuất hiện
thường xuyên không có dấu hiệu báo trước. Có 8 triệu chứng thường gặp là:
1. Mất khả năng tập trung công việc, suy giảm trí nhớ.
2. Đau cổ họng.
3. Các hạch lympho ở cổ, nách to (vừa) và đau.
4. Đau nhức chuyển từ khớp này đến khớp khác mà không có dấu hiệu
viêm khớp như sưng, nóng, đỏ, đau.
5. Đau cơ không giải thích được nguyên nhân.
6. Rối loạn giấc ngủ.
7. Có thể nhức đầu nặng.
8. Kiệt sức mau chóng chỉ sau những công việc bình thường.
Theo CDC (Centers for Disease Control and Prevention), tiêu chuẩn chẩn
đoán hộ chứng SNMT khi suy nhược mệt mỏi không giải thích được kéo dài 6
tháng trở lên với ít nhất 4/8 triệu chứng chính trên.
Ngoài ra còn có nhiều triệu chứng khác cũng có thể gặp như:
Đau bụng.
Đau ngực.
Phù.
Ho kéo dài.
Tiêu chảy hoặc táo bón.
Chóng mặt.
Khô môi, mắt.
Nhịp tim không đều.
Đau tai.
Đau hàm, mỏi hàm.
Buồn nôn.
Đổ mồ hôi trộm ban đêm.
Thở nông, mệt.
Cảm giác.
Sụt cân.
Thay đổi tâm lý, như trầm cảm, dễ cáu kỉnh, lo âu,…
Triệu chứng thường nặng trong vòng 1-2 tháng đầu tiên, sau đó một số ít
hết bệnh hoàn toàn trong khi một tỷ lệ nhỏ khác không thể phục hồi lại được. Đa
số còn lại có cải thiện dần dần, song không thể đạt được thể trạng như lúc ban đầu
chưa mắc bệnh.
Nguyên nhân
Hiện chưa rõ ràng. Có nhiều nguyên nhân có khả năng dẫn đến SNMT như:
Thiếu máu thiếu sắt
Hạ đường huyết
Dị ứng với nhiều yếu tố môi trường
Nhiễm trùng toàn thân, bệnh tăng bạch cầu đơn nhân
Suy giảm miễn dịch
Thay đổi nồng độ hormone của vùng dưới đồi, tuyến yên, hoặc tuyến
thượng thận.
Huyết áp thấp mạn tính, trung bình.
SNMT cũng có thể là kết quả của hiện tượng tự miễn đáp ứng với quá trình
viêm mạn tính của các đường dẫn truyền thần kinh, nhưng không thể đo lường
được như các bệnh tự miễn khác như viêm khớp dạng thấp hay Lupus. Cũng có
thể do nhiễm virus gây biến chứng suy giảm miễn dịch,…
Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, SNMT không có nguyên nhân hay
những bệnh căn cụ thể nào nặng nề bên dưới. Việc xác định và mô tả SNMT là hết
sức khó khăn nếu như không có kiến thức Y khoa cũng như không hiểu biết đầy
đủ về căn bệnh này.
Yếu tố nguy cơ
Nữ mắc bệnh SNMT cao gấp 2-4 lần so với nam giới (nhưng giới tính chưa
được chứng minh là yếu tố nguy cơ chính thức của bệnh này)
Vì nguyên nhân chưa được xác định nên hiện người ta vẫn chưa biết chính
xác các yếu tố nguy cơ.
Chẩn đoán
Bằng cách loại trừ hết các bệnh lý khác gây ra suy nhược và những triệu
chứng và tình trạng tương tự như SNMT. Cũng không có xét nghiệm nào xác định
tình trạng này.
Cần loại trừ một số nguyên nhân thường gặp như:
Bệnh nhân đang mắc các bệnh gây suy nhược, như suy giáp trạng,
ngưng thở lúc ngủ.
Dùng các thuốc có thể gây suy nhược
Bệnh cũ tái phát nhiều lần.
Gần đây có bệnh trầm cảm (được chẩn đoán) hoặc những rối loạn
tâm thần khác như tâm thần phân liệt, sa sút trí tuệ hay rối loạn ăn.
Nghiện rượu, chất gây nghiện khác, ...
Béo phì nặng, tính theo chỉ số khối cơ thể BMI >45kg/m2 (BMI=
cân nặng cơ thể/ bình phương chiều cao).
Biến chứng
Một số biến chứng có thể gặp do SNMT như:
Cô lập và tách biệt với xã hội
Hạn chế trong lối sống
Trầm cảm
...