intTypePromotion=1
ADSENSE

Hội thảo quốc gia: “Các lý thuyết kinh tế chính trong bối cảnh phát triển mới và những vấn đề rút ra cho Việt Nam”

Chia sẻ: Angicungduoc Angicungduoc | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

18
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày các lý thuyết kinh tế: học thuyết Marx, lý luận Keynes, trường phái Tự do mới và khả năng vận dụng các lý thuyết này vào thực tiễn phát triển Việt Nam.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Hội thảo quốc gia: “Các lý thuyết kinh tế chính trong bối cảnh phát triển mới và những vấn đề rút ra cho Việt Nam”

Héi th¶o quèc gia:<br /> “C¸C Lý THUYÕT KINH TÕ CHÝNH TRONG BèI C¶NH PH¸T TRIÓN MíI<br /> Vµ NH÷NG VÊN §Ò RóT RA CHO VIÖT NAM”<br /> <br /> <br /> (*)<br /> §Æng Xu©n Thanh<br /> tæng thuËt<br /> <br /> <br /> 1. ThÕ giíi võa tr¶i qua cuéc khñng nay. Héi th¶o cã sù tham gia cña gÇn<br /> ho¶ng tµi chÝnh vµ suy tho¸i kinh tÕ 180 ®¹i biÓu víi 116 bµi viÕt.<br /> toµn cÇu lÇn ®Çu tiªn kÓ tõ sau ChiÕn<br /> Héi th¶o ®· tËp trung th¶o luËn 3 lý<br /> tranh thÕ giíi thø Hai, t¸c ®éng s©u s¾c<br /> thuyÕt kinh tÕ chÝnh: häc thuyÕt Marx,<br /> ®Õn qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña tÊt c¶ c¸c<br /> lý luËn Keynes, tr−êng ph¸i Tù do míi<br /> quèc gia, ®ßi hái chóng ta ph¶i rµ so¸t,<br /> vµ kh¶ n¨ng vËn dông c¸c lý thuyÕt nµy<br /> kiÓm nghiÖm l¹i mét c¸ch c¨n b¶n c¸c lý<br /> vµo thùc tiÔn ph¸t triÓn cña ViÖt Nam.<br /> thuyÕt ph¸t triÓn, ch¾t läc, bæ sung<br /> §©y lµ 3 lý thuyÕt ®ãng vai trß trô cét, cã<br /> nh÷ng nh©n tè hîp lý, tõ ®ã kh¸i qu¸t<br /> ¶nh h−ëng s©u s¾c nhÊt ®Õn toµn bé hÖ<br /> thµnh nh÷ng luËn ®iÓm cã gi¸ trÞ. Cßn<br /> thèng lý luËn kinh tÕ hiÖn ®¹i, còng nh−<br /> ViÖt Nam, qua gÇn 25 n¨m ®æi míi<br /> viÖc tæ chøc vµ vËn hµnh cña tÊt c¶ c¸c<br /> thµnh c«ng, ®ang tiÕn ®Õn mét giai ®o¹n<br /> nÒn kinh tÕ.(*)<br /> ph¸t triÓn míi, mang tÝnh b−íc ngoÆt<br /> quan träng, ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng gi¶i C¸c lý thuyÕt kinh tÕ chÝnh ®Òu<br /> ph¸p ®ét ph¸, t¹o ra søc bËt, n¨ng lùc xuÊt hiÖn vµo nh÷ng thêi ®iÓm lÞch sö<br /> vµ ®éng lùc ph¸t triÓn míi. Trong bèi mang tÝnh b−íc ngoÆt, ®¸p øng nh÷ng<br /> c¶nh ®ã, Héi th¶o quèc gia “C¸c lý ®ßi hái cÊp b¸ch cña thùc tiÔn, n¾m b¾t<br /> thuyÕt kinh tÕ chÝnh trong bèi c¶nh ph¸t ®−îc c¸c quy luËt vËn hµnh míi cña hÖ<br /> triÓn míi vµ nh÷ng vÊn ®Ò rót ra cho thèng kinh tÕ, t¹o b−íc ®ét ph¸ vÒ t−<br /> ViÖt Nam” do Héi ®ång Lý luËn Trung t−ëng, lµm thay ®æi diÖn m¹o cña mét<br /> −¬ng chñ tr× ®−îc tæ chøc t¹i Qu¶ng thêi kú hay mét thêi ®¹i lÞch sö. Häc<br /> Ninh võa qua lµ c¬ héi ®Ó c¸c nhµ khoa thuyÕt cña Marx ®· c¸ch m¹ng hãa thÕ<br /> häc cïng trao ®æi th¶o luËn, nh»m nªu giíi quan cña nh©n lo¹i, më ra mét thêi<br /> lªn ®−îc nh÷ng ý t−ëng míi, nh÷ng ®¹i míi – thêi ®¹i qu¸ ®é tõ CNTB lªn<br /> ph¸t hiÖn s¾c s¶o, nh÷ng c©u hái vµ tr¶ CNXH vµ CNCS. Lý luËn cña Keynes vµ<br /> lêi thËt sù thiÕt thùc cho nh÷ng vÊn ®Ò<br /> lý luËn vµ thùc tiÔn ®ang ®Æt ra hiÖn (*)<br /> TS., ViÖn Nghiªn cøu §«ng B¾c ¸.<br /> 10 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 3.2010<br /> <br /> tr−êng ph¸i Tù do míi ®· dÉn d¾t qua nh÷ng giai ®o¹n tho¸i trµo. §iÒu<br /> nh÷ng ®ît ®iÒu chØnh lín trong khu«n cèt lâi lµm nªn søc sèng cña c¸c lý<br /> khæ cña CNTB, cøu nguy cho h×nh th¸i thuyÕt kinh tÕ lín lµ nh÷ng ®ãng gãp<br /> kinh tÕ-x· héi nµy khái nh÷ng giai ®o¹n quan träng vÒ ph−¬ng ph¸p luËn khoa<br /> khñng ho¶ng trÇm träng nhÊt. häc: ®èi víi häc thuyÕt Marx – ®ã lµ<br /> Mçi lý thuyÕt ®Òu ph¸t triÓn qua phÐp duy vËt biÖn chøng vµ duy vËt lÞch<br /> nh÷ng th¨ng trÇm: giai ®o¹n th¾ng thÕ sö; ®èi víi lý luËn cña Keynes – ®ã lµ<br /> khi ®−îc thùc tiÔn kiÓm chøng, kh¼ng ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch kinh tÕ vÜ m«<br /> ®Þnh, xen kÏ víi giai ®o¹n tho¸i trµo do tËp trung vµo c¸c tæng l−îng lín, ®Æc<br /> lý luËn trë nªn x¬ cøng, gi¸o ®iÒu. Thùc biÖt lµ tæng cÇu; ®èi víi tr−êng ph¸i Tù<br /> tÕ ®· chøng tá ®iÒu nµy. Sù thÊt b¹i cña do míi – ®ã lµ t− duy thÞ tr−êng, nhµ<br /> m« h×nh kinh tÕ XHCN theo kiÓu kÕ n−íc ph¸p quyÒn vµ ph©n tÝch tiÒn tÖ.<br /> ho¹ch hãa tËp trung, bao cÊp ë Liªn X« NhiÒu luËn ®iÓm trong c¸c lý thuyÕt<br /> vµ nhiÒu n−íc XHCN kh¸c chÝnh lµ do kinh tÕ chÝnh cã thÓ m©u thuÉn, lo¹i trõ<br /> sù vËn dông thiÕu biÖn chøng, m¸y mãc, nhau, nh−ng c¸c ph−¬ng ph¸p luËn cña<br /> duy ý chÝ häc thuyÕt cña Marx mµ chóng kh«ng m©u thuÉn víi nhau, mµ<br /> kh«ng tÝnh ®Õn hoµn c¶nh ®· thay ®æi. tr¸i l¹i cßn bæ sung cho nhau. V× vËy,<br /> ViÖc thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch theo vÊn ®Ò then chèt kh«ng ph¶i lµ phñ<br /> Keynes kÐo dµi hµng thËp niªn h−íng nhËn s¹ch tr¬n hay tuyÖt ®èi hãa mét lý<br /> ®Õn môc tiªu toµn dông lao ®éng vµ nhµ thuyÕt nµo, mµ lµ viÖc vËn dông linh<br /> n−íc phóc lîi l¹i dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ho¹t, s¸ng t¹o nh÷ng nh©n tè hîp lý<br /> ®×nh trÖ - l¹m ph¸t, kh«ng nh÷ng g©y ®−îc ch¾t läc tõ c¸c lý thuyÕt kh¸c nhau<br /> th©m hôt ng©n s¸ch, mµ cßn triÖt tiªu vµo tõng hoµn c¶nh cô thÓ, ®Æc biÖt lµ<br /> ®éng lùc c¹nh tranh, khiÕn c¸c nÒn kinh c¸c ph−¬ng ph¸p luËn.<br /> tÕ TBCN ph¸t triÓn trë nªn tr× trÖ, vµ<br /> 2. Ba vÊn ®Ò trung t©m trong häc<br /> r¬i vµo khñng ho¶ng ®i kÌm l¹m ph¸t<br /> thuyÕt cña Marx, lý luËn cña Keynes vµ<br /> cao diÔn ra trong suèt thËp niªn 70 –<br /> tr−êng ph¸i Tù do míi lµ: quan niÖm vÒ<br /> ®Çu thËp niªn 80 cña thÕ kû XX. ViÖc ¸p<br /> gi¸ trÞ: x¸c ®Þnh th−íc ®o chÝnh trong<br /> dông mét c¸ch trµn lan, gi¸o ®iÒu chñ<br /> nÒn kinh tÕ; quan ®iÓm vÒ khñng ho¶ng:<br /> nghÜa Tù do míi dÉn ®Õn t×nh tr¹ng cã<br /> lý gi¶i v× sao c¸c nÒn kinh tÕ l¹i r¬i vµo<br /> qu¸ nhiÒu thÞ tr−êng tù do nh−ng qu¸ Ýt<br /> rèi lo¹n; lý luËn vÒ quan hÖ gi÷a nhµ<br /> kiÓm so¸t nhµ n−íc, dung d−ìng cho sù<br /> n−íc vµ thÞ tr−êng: chØ ra c¬ chÕ vËn<br /> xuÊt hiÖn c¸c tËp ®oµn ®Çu sá tµi chÝnh<br /> hµnh hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ. §©y<br /> xuyªn quèc gia, lòng ®o¹n hÖ thèng<br /> còng chÝnh lµ nh÷ng vÉn ®Ò mµ gi÷a c¸c<br /> ng©n hµng, khuÕch ®¹i c¸c bong bãng<br /> lý thuyÕt kinh tÕ chÝnh cã sù kh¸c biÖt<br /> ®Çu c¬, dÉn ®Õn cuéc khñng ho¶ng tµi<br /> c¬ b¶n. ViÖc gi¶i quyÕt 3 vÊn ®Ò then<br /> chÝnh vµ suy tho¸i kinh tÕ toµn cÇu<br /> chèt nµy nh− thÕ nµo sÏ quyÕt ®Þnh m«<br /> 2008-2009.<br /> thøc ph¸t triÓn kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ ®Þnh<br /> Tuy nhiªn, søc sèng cña c¸c lý h−íng chÝnh trÞ, kÕt cÊu së h÷u, chÕ ®é<br /> thuyÕt kinh tÕ chÝnh lµ ë kh¶ n¨ng tù ph©n phèi, h¹ tÇng thÓ chÕ, v.v...<br /> ®æi míi, lo¹i bá nh÷ng luËn ®iÓm bÊt<br /> cËp, kh«ng cßn phï hîp, bæ sung nh÷ng VÊn ®Ò gi¸ trÞ, mçi lý thuyÕt kinh tÕ<br /> tri thøc míi ®óc rót tõ thùc tiÔn, v−ît nhÊn m¹nh ®Õn mét khÝa c¹nh cña kh¸i<br /> Héi th¶o quèc gia: “C¸c lý thuyÕt kinh tÕ... 11<br /> <br /> niÖm gi¸ trÞ. C¬ së cña häc thuyÕt kinh vai trß cña tæng cÇu, ®Æc biÖt lµ vai trß<br /> tÕ cña Marx lµ lý luËn vÒ gi¸ trÞ søc lao cña nhµ n−íc trong viÖc t¸i ph©n bæ c¸c<br /> ®éng, theo ®ã lao ®éng lµ nguån gèc cña nguån vèn x· héi th«ng qua ng©n s¸ch.<br /> mäi cña c¶i, gi¸ trÞ søc lao ®éng lµ néi Quan niÖm cho r»ng gi¸ c¶ thÞ tr−êng cã<br /> dung bªn trong, lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh vai trß quyÕt ®Þnh dÉn ®Õn viÖc ®Ò cao<br /> mäi gi¸ trÞ sö dông vµ gi¸ c¶ thÞ tr−êng vai trß chi phèi cña thÞ tr−êng.<br /> - c¸i lu«n vËn ®éng, biÕn ®æi xoay quanh<br /> VÒ vÊn ®Ò khñng ho¶ng kinh tÕ,<br /> gi¸ trÞ vµ chÞu t¸c ®éng cña quy luËt<br /> theo Marx, m©u thuÉn c¬ b¶n cña<br /> cung - cÇu, c¹nh tranh. Cèt lâi trong<br /> CNTB – gi÷a tÝnh chÊt x· héi ngµy cµng<br /> quan ®iÓm cña Keynes kh«ng ph¶i lµ<br /> t¨ng cña s¶n xuÊt vµ h×nh thøc chiÕm<br /> gi¸ trÞ søc lao ®éng, mµ lµ sù æn ®Þnh<br /> h÷u t− nh©n TBCN vÒ t− liÖu s¶n xuÊt<br /> cña gi¸ trÞ tæng s¶n l−îng vµ hÖ qu¶ cña<br /> – lµ nguyªn nh©n s©u xa dÉn ®Õn khñng<br /> nã lµ vÊn ®Ò viÖc lµm. Trong khi ®ã, mèi<br /> ho¶ng kinh tÕ mang tÝnh chu kú ngµy<br /> quan t©m chÝnh cña c¸c nhµ Tù do míi<br /> cµng m¹nh. Do quy luËt c¹nh tranh,<br /> kh«ng ph¶i lµ gi¸ trÞ søc lao ®éng, còng<br /> tÝch lòy t− b¶n ngµy cµng t¨ng, tËp<br /> kh«ng ph¶i lµ gi¸ trÞ tæng s¶n l−îng,<br /> trung kinh tÕ ngµy cµng lín, trong khi<br /> mµ lµ møc gi¸ c¶, tøc lµ vÊn ®Ò l¹m<br /> tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n ngµy cµng<br /> ph¸t, theo ®ã tiÒn tÖ ®−îc xem lµ ®ãng<br /> gi¶m, n¹n thÊt nghiÖp, sù bÇn cïng hãa<br /> vai trß trung t©m, quyÕt ®Þnh sù vËn<br /> lao ®éng vµ sù suy gi¶m søc cÇu ngµy<br /> hµnh cña toµn bé nÒn kinh tÕ. VÊn ®Ò<br /> cµng t¨ng sÏ dÉn ®Õn khñng ho¶ng<br /> gi¸ trÞ trë nªn phøc t¹p víi viÖc h×nh<br /> thõa. Trong ng¾n h¹n vµ trung h¹n, c¸c<br /> thµnh nÒn kinh tÕ th«ng tin-tri thøc. Do<br /> cuéc khñng ho¶ng nµy cã thÓ ®−îc lµm<br /> gi¸ trÞ ngµy cµng g¾n víi th«ng tin, nªn<br /> dÞu ®i b»ng c¸c gi¶i ph¸p tµi khãa, tiÒn<br /> cã xu h−íng ngµy cµng tho¸t ly gi¸ trÞ<br /> tÖ, nh−ng vÒ dµi h¹n, tÊt yÕu sÏ dÉn ®Õn<br /> s¶n xuÊt vµ gi¸ trÞ sö dông. Sù bïng næ<br /> tæng khñng ho¶ng vµ sù sôp ®æ cña<br /> th«ng tin l¹i thóc ®Èy sù bïng næ cña<br /> CNTB. Theo Keynes, vÊn ®Ò “l−îng cÇu<br /> lÜnh vùc dÞch vô, ®Æc biÖt lµ lÜnh vùc tµi<br /> bÞ g¸c l¹i” do ng−êi tiªu dïng cã xu<br /> chÝnh – tiÒn tÖ hay cßn gäi lµ “kinh tÕ<br /> h−íng chi tiªu Ýt dÇn phÇn thu nhËp<br /> ¶o” trªn quy m« toµn cÇu trong ®iÒu<br /> t¨ng thªm lµm cho tæng cÇu lu«n tôt l¹i<br /> kiÖn hÖ thèng thÓ chÕ qu¶n trÞ kinh tÕ<br /> so víi tæng cung, dÉn tíi hÖ qu¶: d−<br /> th«ng tin-tri thøc, c¶ ë tÇm quèc gia lÉn<br /> thõa cung, c¾t gi¶m ®Çu t−, thÊt nghiÖp<br /> quèc tÕ, vÉn cßn rÊt s¬ khai. Quy luËt vÒ<br /> vµ khñng ho¶ng. ChÝnh s¸ch kÝch thÝch<br /> gi¸ trÞ ph¶i ®−îc t− duy l¹i trong bèi<br /> kinh tÕ theo lý thuyÕt Keynes h−íng tíi<br /> c¶nh míi ®ã.<br /> viÖc ng¨n chÆn vµ rót ng¾n giai ®o¹n<br /> Quan niÖm vÒ viÖc gi¸ trÞ nµo ®ãng suy gi¶m t¨ng tr−ëng, æn ®Þnh hãa ho¹t<br /> vai trß nÒn t¶ng sÏ quyÕt ®Þnh −u tiªn ®éng kinh tÕ vµ phôc håi giai ®o¹n t¨ng<br /> chÝnh trÞ cña mçi luËn thuyÕt kinh tÕ. tr−ëng, phån vinh. Do ®ã, kh¸c víi tÝnh<br /> Quan niÖm gi¸ trÞ søc lao ®éng lµ nÒn chÊt c¸ch m¹ng cña häc thuyÕt Marx, lý<br /> t¶ng ®Ò cao lÜnh vùc s¶n xuÊt vËt chÊt, thuyÕt Keynes kh«ng kªu gäi thay ®æi<br /> chÕ ®é ph©n phèi theo lao ®éng, vai trß nÒn t¶ng së h÷u t− nh©n, mµ chØ t×m<br /> tiªn phong cña giai cÊp c«ng nh©n. c¸ch söa ch÷a mét sè khuyÕt tËt cña thÞ<br /> Quan niÖm nhÊn m¹nh vai trß cña gi¸ tr−êng, ®Æc biÖt lµ n¹n thÊt nghiÖp.<br /> trÞ tæng s¶n l−îng dÉn ®Õn viÖc ®Ò cao Tr−êng ph¸i Tù do míi g¾n khñng<br /> 12 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 3.2010<br /> <br /> ho¶ng kinh tÕ víi sù sôt gi¶m m¹nh bÊt Trªn thùc tÕ, víi chÝnh s¸ch kinh tÕ míi<br /> th−êng trong møc cung tiÒn tÖ mµ ng©n (NEP), Lenin ®· bæ sung cho häc thuyÕt<br /> hµng trung −¬ng kh«ng bï ®¾p kÞp. Nç Marx, më ra kh¶ n¨ng ¸p dông (ë møc<br /> lùc trÊn ¸p l¹m ph¸t b»ng viÖc më réng ®é h¹n chÕ) c¬ chÕ thÞ tr−êng trong ®iÒu<br /> can thiÖp cña nhµ n−íc, t¨ng c−êng kiÖn x©y dùng CNXH. Lý luËn cña<br /> kiÓm so¸t gi¸ c¶ vµ tiÒn l−¬ng trªn thùc Keynes b¸c bá kh¶ n¨ng tù ®iÒu chØnh,<br /> tÕ sÏ chØ cµng lµm tª liÖt c¬ chÕ thÞ tù c©n b»ng cña c¬ chÕ thÞ tr−êng,<br /> tr−êng, ®Èy nÒn kinh tÕ lón s©u vµo kh¼ng ®Þnh vai trß cña nhµ n−íc trong<br /> khñng ho¶ng. Nhµ n−íc cÇn gi÷ møc gi¸ nÒn kinh tÕ nh»m kh¾c phôc nh÷ng bÊt<br /> æn ®Þnh, duy tr× mét tû lÖ t¨ng cung tiÒn æn tõ ho¹t ®éng thÞ tr−êng. Trong ®iÒu<br /> kh«ng ®æi gÇn víi tû lÖ t¨ng tr−ëng tiÒm kiÖn c¬ chÕ thÞ tr−êng rèi lo¹n, thËm chÝ<br /> n¨ng, vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch träng tª liÖt, nhµ n−íc lµ lùc l−îng duy nhÊt<br /> cung b»ng c¸ch c¾t gi¶m thuÕ. cã kh¶ n¨ng t¸c ®éng vµo tæng cÇu<br /> th«ng qua chÝnh s¸ch më réng tµi khãa<br /> Nh− vËy, ph−¬ng ph¸p luËn cña häc vµ níi láng tiÒn tÖ nh»m t¹o ®ñ l−îng<br /> thuyÕt Marx cho phÐp lý gi¶i c¨n cÇu cã kh¶ n¨ng thanh to¸n. Thùc chÊt,<br /> nguyªn vµ dù b¸o vÒ c¸c cuéc khñng ®©y lµ sù cè g¾ng ®iÒu chØnh c¸c quan<br /> ho¶ng lín cña CNTB, nh−ng kh«ng hÖ s¶n xuÊt TBCN ®ang gÆp khã kh¨n<br /> chøa ®ùng c¸c biÖn ph¸p trùc tiÕp “ch÷a th«ng qua viÖc më réng vai trß can thiÖp<br /> trÞ” khñng ho¶ng cho CNTB. Trong khi cña nhµ n−íc, h¹n chÕ ®éc quyÒn t−<br /> ®ã, lý luËn Keynes vµ tr−êng ph¸i Tù do nh©n, t¨ng c−êng phóc lîi x· héi.<br /> míi tuy cung cÊp c¸c gi¶i ph¸p cô thÓ vÒ Tr−êng ph¸i Tù do míi, mét mÆt, ®Ò cao<br /> tµi khãa, tiÒn tÖ ®Ó xö lý c¸c cuéc khñng tÝnh chÊt æn ®Þnh cña c¬ chÕ thÞ tr−êng,<br /> ho¶ng kinh tÕ, nh−ng kh«ng gi¶i quyÕt mÆt kh¸c cho r»ng ho¹t ®éng kinh tÕ<br /> m©u thuÉn c¨n b¶n cña CNTB. CÇn cña nhµ n−íc kh«ng chØ ph©n bæ thiÕu<br /> nhËn thøc râ sù kh¸c biÖt nµy gi÷a c¸c lý hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc, mµ cßn lµm mÐo<br /> thuyÕt kinh tÕ chÝnh ®Ó vËn dông, øng mã c¬ cÊu kinh tÕ, triÖt tiªu ®éng lùc<br /> phã víi c¸c cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ kinh doanh, nu«i d−ìng tÖ quan liªu,<br /> trong qu¸ tr×nh x©y dùng nÒn kinh tÕ thÞ tham nhòng. V× thÕ, cÇn cho phÐp thÞ<br /> tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam. tr−êng tù do vËn hµnh, cßn nhµ n−íc chØ<br /> nªn tù giíi h¹n trong viÖc b¶o ®¶m mét<br /> VÒ mèi quan hÖ gi÷a nhµ n−íc vµ<br /> khu«n khæ ph¸p luËt æn ®Þnh cho ho¹t<br /> thÞ tr−êng, theo häc thuyÕt Marx, giai<br /> ®éng cña thÞ tr−êng. ThuÕ khãa, l·i<br /> cÊp v« s¶n “tæ chøc thµnh nhµ n−íc”,<br /> suÊt, chi tiªu c«ng, thËm chÝ c¶ cung<br /> tËp trung mäi t− liÖu s¶n xuÊt vµo tay<br /> øng tiÒn tÖ ®Òu kh«ng ph¶i lµ c¸c c«ng<br /> m×nh vµ ®iÒu hµnh toµn bé nÒn kinh tÕ<br /> cô hiÖu qu¶ ®Ó can thiÖp, ®iÒu tiÕt kinh<br /> b»ng kÕ ho¹ch, lµ ®éng lùc chÝnh cho sù<br /> tÕ. CÇn duy tr× tû lÖ t¨ng cung tiÒn æn<br /> ph¸t triÓn cña lùc l−îng s¶n xuÊt. Tõ<br /> ®Þnh gÇn víi møc t¨ng tr−ëng dµi h¹n<br /> ®©y, cã ý kiÕn cho r»ng, häc thuyÕt<br /> cña nÒn kinh tÕ vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch<br /> Marx hoµn toµn phñ nhËn kinh tÕ thÞ<br /> träng cung b»ng c¸ch c¾t gi¶m thuÕ (kÐo<br /> tr−êng vµ ®Ò xuÊt m« h×nh kinh tÕ kÕ<br /> theo gi¶m vai trß cña nhµ n−íc).<br /> ho¹ch hãa tËp trung chØ thÝch hîp trong<br /> nh÷ng hoµn c¶nh lÞch sö nhÊt ®Þnh nh− 3. Quan ®iÓm cho r»ng, CNXH chØ<br /> chiÕn tranh, thiªn tai, rèi lo¹n x· héi,... cã c«ng h÷u vµ kÕ ho¹ch hãa tËp trung,<br /> Héi th¶o quèc gia: “C¸c lý thuyÕt kinh tÕ... 13<br /> <br /> cßn CNTB chØ cã t− h÷u vµ thÞ tr−êng tù tranh quèc tÕ, chuyÓn dÞch nhanh lªn<br /> do lµ c¸ch hiÓu phiÕn diÖn, thiÕu tÝnh c¸c nÊc thang cao h¬n trong chuçi gi¸<br /> biÖn chøng. Trªn thùc tÕ, tÊt c¶ c¸c nÒn trÞ khu vùc vµ toµn cÇu.<br /> kinh tÕ ®Òu Ýt nhiÒu mang tÝnh chÊt hçn<br /> hîp, trong ®ã thÓ chÕ nhµ n−íc vµ thÓ C¸c tham luËn tËp trung ph©n tÝch<br /> chÕ thÞ tr−êng cïng phèi hîp vµ c¹nh mét sè m« h×nh kinh tÕ thÞ tr−êng cã ®Þnh<br /> h−íng x· héi nh− cña NhËt B¶n, §øc,<br /> tranh víi nhau trong viÖc ph©n bæ c¸c<br /> nguån lùc kinh tÕ. Trung Quèc vµ Singapore. Nh×n chung,<br /> c¸c m« h×nh nµy thèng nhÊt ë c¸c ®iÓm<br /> VÊn ®Ò së h÷u liªn quan chÆt chÏ sau. Thø nhÊt, ®Þnh h−íng x· héi lµ chiÒu<br /> víi quan niÖm vÒ gi¸ trÞ. §©y lµ ph¹m c¹nh ph¸t triÓn quan träng. C¸c m«<br /> trï mang tÝnh c«ng cô, kh«ng ph¶i lµ h×nh kinh tÕ thÞ tr−êng cã ®Þnh h−íng<br /> môc tiªu hay ®Þnh h−íng ph¸t triÓn. x· héi lµ nh÷ng chØnh thÓ kinh tÕ -<br /> Héi th¶o ®¹t ®−îc sù thèng nhÊt cao vÒ chÝnh trÞ - x· héi thèng nhÊt, chø kh«ng<br /> tÝnh chÊt ®a së h÷u cña nÒn kinh tÕ ViÖt ph¶i lµ sù l¾p ghÐp m¸y mãc c¸c yªu<br /> Nam. NhiÒu häc gi¶ ®ång t×nh víi quan cÇu x· héi vµo ph¸t triÓn kinh tÕ. Thø<br /> ®iÓm chØ nªn x¸c ®Þnh 2 chÕ ®é së h÷u: hai, c¸c nÒn kinh tÕ cã ®Þnh h−íng x· héi<br /> c«ng h÷u vµ t− h÷u, vµ t−¬ng øng víi xö lý tèt h¬n c¸c m©u thuÉn vÒ quan hÖ<br /> chóng, nÒn kinh tÕ nªn ®−îc ph©n chia s¶n xuÊt, ®Æc biÖt lµ m©u thuÉn chñ - thî,<br /> thµnh hai khu vùc: khu vùc kinh tÕ nhµ ®¶m b¶o tèt h¬n chÊt l−îng t¨ng tr−ëng,<br /> n−íc vµ khu vùc kinh tÕ t− nh©n. ®Æc biÖt lµ vÊn ®Ò m«i tr−êng, chÊt<br /> l−îng hµng hãa, cã møc ®é æn ®Þnh cao<br /> VÊn ®Ò hiÖu qu¶ cña khu vùc kinh<br /> vµ øng phã tèt h¬n tr−íc c¸c cuéc khñng<br /> tÕ nhµ n−íc, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh<br /> ho¶ng kinh tÕ. Thø ba, ®Ó b¶o ®¶m ®Þnh<br /> nghiÖp nhµ n−íc ®−îc nhiÒu t¸c gi¶ ®Ò<br /> h−íng x· héi, nhµ n−íc ph¶i ®ãng vai<br /> cËp. Nh×n chung, c¸c ý kiÕn ®Òu thèng<br /> trß quan träng, kh«ng chØ ë møc ®é can<br /> nhÊt r»ng, cÇn thiÕt lËp c¬ chÕ kiÓm<br /> thiÖp vµo nÒn kinh tÕ, mµ cßn t¸i ph©n<br /> so¸t ho¹t ®éng cña khu vùc kinh tÕ nhµ<br /> bæ mét phÇn ®¸ng kÓ GDP th«ng qua<br /> n−íc, ®¶m b¶o khu«n khæ thÓ chÕ thÞ<br /> ng©n s¸ch nhµ n−íc nh»m ®¶m b¶o thùc<br /> tr−êng æn ®Þnh, cã hiÖu lùc cao cho ho¹t<br /> hiÖn c¸c môc tiªu x· héi. ThÞ tr−êng<br /> ®éng cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n−íc,<br /> còng ph¶i chia sÎ tr¸ch nhiÖm x· héi<br /> b×nh ®¼ng víi c¸c doanh nghiÖp kinh tÕ<br /> th«ng qua viÖc tham gia x©y dùng hÖ<br /> t− nh©n.<br /> thèng b¶o hiÓm vµ m¹ng l−íi an sinh x·<br /> ViÖc t¸i cÊu tróc nÒn kinh tÕ cÇn héi.<br /> h−íng tíi m« h×nh ph¸t triÓn bÒn v÷ng,<br /> cã c©n ®èi vÜ m« ch¾c ch¾n, nhÊn m¹nh 4. Cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ-tµi<br /> yªu cÇu hiÖu qu¶ vµ chÊt l−îng t¨ng chÝnh toµn cÇu võa qua ®· x¸o trén vÞ<br /> tr−ëng, dùa vµo tiÕn bé khoa häc-c«ng trÝ cña c¸c häc thuyÕt kinh tÕ lín. BiÕn<br /> nghÖ vµ n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. cè nµy cµng kh¼ng ®Þnh tÝnh ®óng ®¾n<br /> Tr−íc m¾t tËp trung vµo gi¶i quyÕt mét cña häc thuyÕt Marx, ®Æc biÖt lµ nh÷ng<br /> c¸ch c¨n b¶n 3 “nót th¾t” t¨ng tr−ëng lµ gi¸ trÞ c¬ b¶n vÒ lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p<br /> h¹ tÇng c¬ së yÕu kÐm, nguån nh©n lùc luËn. Trong bèi c¶nh míi, häc thuyÕt<br /> chÊt l−îng thÊp vµ thÓ chÕ kinh tÕ thiÕu Marx tiÕp tôc ®ãng vai trß nÒn t¶ng,<br /> ®ång bé nh»m t¨ng c−êng søc c¹nh dÉn d¾t dßng chñ l−u t− duy kinh tÕ.<br /> 14 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 3.2010<br /> <br /> Thêi ®¹i qu¸ ®é tõ CNTB lªn CNXH thÞ tr−êng, t¹o lËp ®ång bé c¸c thÞ<br /> vµ CNCS mµ häc thuyÕt Marx ®· chØ ra tr−êng, hoµn thiÖn thÓ chÕ kinh tÕ thÞ<br /> lµ mét tiÕn tr×nh lÞch sö l©u dµi. Thùc tÕ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN. MÆt kh¸c, c¬<br /> ®· chøng tá, trong chÆng ®−êng ®Çu cña chÕ thÞ tr−êng ch−a hoµn thiÖn, tiÒm Èn<br /> tiÕn tr×nh ®ã, ®Ó thóc ®Èy lùc l−îng s¶n nhiÒu bÊt æn, ®Æc biÖt lµ thÞ tr−êng ®Êt<br /> xuÊt ph¸t triÓn, ph¶i khai th¸c triÖt ®Ó ®ai, thÞ tr−êng tµi chÝnh,... ph¶i ®−îc bæ<br /> nh÷ng ®iÓm m¹nh vèn cã cña c¬ chÕ thÞ sung b»ng sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n−íc,<br /> tr−êng; ®Æc biÖt ph¶i kh«ng ngõng hoµn nh»m ph©n bæ nhanh chãng vµ hiÖu qu¶<br /> thiÖn m« h×nh kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh c¸c nguån lùc kinh tÕ, kh¾c phôc c¸c<br /> h−íng XHCN. V× vËy, trªn c¬ së häc khuyÕt tËt cña thÞ tr−êng, thùc hiÖn<br /> thuyÕt cña Marx, chóng ta cÇn tiÕp thu c«ng b»ng x· héi, b¶o ®¶m ph¸t triÓn<br /> mét c¸ch s¸ng t¹o nh÷ng nh©n tè hîp lý nhanh vµ bÒn v÷ng.<br /> tõ c¸c lý thuyÕt kinh tÕ Cæ ®iÓn,<br /> Chu kú kinh tÕ lµ mét thuéc tÝnh cè<br /> Keynes, Tù do míi,... §Ó x©y dùng m«<br /> h÷u cña kinh tÕ thÞ tr−êng. NÒn kinh tÕ<br /> h×nh ph¸t triÓn cho ViÖt Nam, mét mÆt<br /> thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN cña ViÖt<br /> cÇn kÕ thõa cã phª ph¸n nh÷ng tinh hoa<br /> Nam còng kh«ng n»m ngoµi quy luËt<br /> trÝ tuÖ cña nh©n lo¹i, vËn dông mét<br /> ®ã. V× vËy, trong ®iÒu kiÖn toµn cÇu hãa<br /> c¸ch s¸ng t¹o, chø kh«ng ¸p ®Æt mét<br /> vµ héi nhËp quèc tÕ ngµy cµng s©u réng,<br /> c¸ch m¸y mãc, nh÷ng tinh hoa lý luËn<br /> cÇn n©ng cao n¨ng lùc dù phßng, øng<br /> cña thÕ giíi, mÆt kh¸c cÇn b¸m s¸t thùc<br /> phã víi c¸c t×nh huèng khñng ho¶ng,<br /> tiÔn, bæ sung, ®æi míi lý luËn b»ng<br /> xuÊt ph¸t c¶ tõ bªn trong lÉn bªn ngoµi,<br /> nh÷ng hiÓu biÕt míi ®óc rót tõ thùc<br /> ®Æc biÖt lµ n¨ng lùc dù b¸o vµ dù tr÷<br /> tiÔn. CÇn lµm râ nh÷ng luËn ®iÓm vÉn<br /> quèc gia, h¹n chÕ ®Õn møc tèi ®a c¸c t¸c<br /> cßn nguyªn gi¸ trÞ cña häc thuyÕt Marx,<br /> ®éng tiªu cùc vÒ mÆt x· héi cña chu kú<br /> ®æi míi nh÷ng luËn ®iÓm kh«ng cßn phï<br /> suy gi¶m kinh tÕ th«ng qua vai trß chñ<br /> hîp víi thùc tiÔn hiÖn nay, xö lý cã hiÖu<br /> ®¹o cña kinh tÕ nhµ n−íc, cña hÖ thèng<br /> qu¶ mèi quan hÖ gi÷a nhµ n−íc vµ thÞ<br /> an sinh x· héi, vµ cña c¶ hÖ thèng chÝnh<br /> tr−êng, gi÷a c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ vµ c¸c<br /> trÞ trong viÖc b¶o ®¶m sù ®ång thuËn x·<br /> vÊn ®Ò x· héi, gi÷a toµn cÇu hãa vµ héi<br /> héi vµ ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n téc.<br /> nhËp quèc tÕ... më ra kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt<br /> c¸c nguy c¬ khñng ho¶ng tµi chÝnh, n¨ng Kinh nghiÖm øng phã thµnh c«ng<br /> l−îng, l−¬ng thùc vµ m«i tr−êng, ®Æt víi cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh toµn cÇu<br /> nÒn mãng cho viÖc h×nh thµnh m« thøc cña ViÖt Nam cho thÊy, cÇn ph¸t huy cao<br /> ph¸t triÓn míi bÒn v÷ng h¬n. ®é −u thÕ cña chÕ ®é XHCN, ®Æc biÖt lµ<br /> vai trß l·nh ®¹o cña §¶ng trong viÖc<br /> Kinh nghiÖm 25 n¨m ®æi míi thµnh ho¹ch ®Þnh ®−êng lèi ®óng ®¾n, vai trß<br /> c«ng cña ViÖt Nam cho thÊy, trong ®iÒu hµnh cña ChÝnh phñ trong viÖc chØ<br /> chÆng ®−êng ®Çu cña thêi kú qu¸ ®é lªn ®¹o thùc thi chÝnh s¸ch mét c¸ch quyÕt<br /> CNXH, ®Ó thóc ®Èy lùc l−îng s¶n xuÊt liÖt, vai trß trô cét cña khu vùc kinh tÕ<br /> ph¸t triÓn, mét mÆt ph¶i khai th¸c triÖt nhµ n−íc trong viÖc duy tr× æn ®Þnh vÜ<br /> ®Ó nh÷ng thÕ m¹nh vèn cã cña c¬ chÕ m« vµ phôc håi t¨ng tr−ëng kinh tÕ.<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=18

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2