
a. lêi më ®Çu
Trong bèi c¶nh vµ su thÕ hiÖn ®¹i, ®Ó t¨ng cêng sù héi nhËp vÒ kinh tÕ
níc ta víi c¸c níc khu vùc vµ trªn thÕ giíi, viÖc ®æi míi nhËn thøc, c¸ch
tiÕp cËn vµ x©y dùng m« h×nh qu¶n lý chÊt lîng míi, phï hîp víi c¸c doanh
nghiÖp ViÖt Nam lµ mét ®ßi hái cÊp b¸ch.
HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp cßn thùc hiÖn m« h×nh qu¶n lý KCS mµ thiÕu
nh÷ng biÖn ph¸p ®ång bé ®Ó qu¶n lý chÊt lîng s¶n phÈm trong toµn bé c¸c
kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. ChÝnh v× thÕ s¶n phÈm s¶n xuÊt ra tuy
nhiÒu nhng chÊt lîng cha cao, cha tho¶ m·n ®îc nhu cÇu cña ngêi tiªu
dïng vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cßn h¹n chÕ.
V× vËy ®Ó ®æi míi qu¶n lý chÊt lîng, ë ViÖt Nam viÖc x©y dùng hÖ thèng
chÊt lîng ISO 9000 trong doanh nghiÖp lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc cÇn thiÕt. HÖ
thèng chÊt lîng nµy sÏ lµm thay ®æi nhiÒu c¸ch nghÜ vµ c¸ch lµm cò, t¹o ra
mét phong c¸ch, mét bé mÆt míi cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña
doanh nghiÖp. Ngoµi ra hÖ thèng chÊt lîng ISO 9000 cßn lµ "ch×a kho¸" ®Ó
ViÖt Nam më cöa ®i vµo thÞ trêng thÕ giíi.
KÕt qu¶ cña viÖc thùc hiÖn c¸c m« h×nh qu¶n lý chÊt lîng nh TQM,
Q.Base, JIT... t¹i NhËt B¶n, Mü, vµ c¸c níc ph¬ng t©y vµ mét sè níc kh¸c
trªn thÕ giíi ®· chøng minh ®iÒu ®ã.
NhËn thøc ®îc sù h¹n chÕ còng nh tÝnh cÊp thiÕt cña doanh nghiÖp ViÖt
Nam nãi chung vÒ lÜnh vùc nµy, em ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi "ISO 9000 vµ
nghiªn cøu ®Ò xuÊt m« h×nh qu¶n lý chÊt lîng phï hîp víi c¸c doanh
nghiÖp ViÖt Nam"
Do h¹n chÕ vÒ mÆt kiÕn thøc, ch¾c ch¾n bµi viÕt sÏ cßn nhiÒu sai sãt, kÝnh
mong sù gãp ý cña thÇy c«.
Em xin tr©n thµnh c¶m ¬n sù híng dÉn cña thÇyVò Quang Anh vµ khoa
Th¬ng M¹i ®· gióp em hoµn thµnh tiÓu luËn nµy.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

b. phÇn néi dung
i. kh¸i niÖm chÊt lîng s¶n phÈm vµ qu¶n lý chÊt lîng s¶n
phÈm.
1. kh¸i niÖm vÒ chÊt lîng s¶n phÈm.
Trong ®êi sèng hµng ngµy, chóng ta thêng xuyªn tiÕp cËn vµ nãi nhiÒu
c¸c thuËt ng÷ "chÊt lîng", "chÊt lîng s¶n phÈm", "chÊt lîng cao",vv... Mçi
quan niÖm ®Òu cã nh÷ng c¨n cø khoa häc vµ thùc tiÔn kh¸c nhau nh»m thóc
®Èy khoa häc qu¶n lý chÊt lîng kh«ng ngõng ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn.
§Ó hiÓu râ kh¸i niÖm chÊt lîng s¶n phÈm tríc tiªn ta ph¶i lµm râ kh¸i
niÖm "chÊt lîng", cã rÊt nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ chÊt lîng do c¸c
nhµ nghiªn cøu tiÕp cËn díi nh÷ng gãc ®é kh¸c nhau.
Theo tæ chøc kiÓm tra chÊt lîng Ch©u ¢u(EOQC) th× "ChÊt lîng lµ
møc phï hîp cña s¶n phÈm ®èi víi yªu cÇu cña ngêi tiªu dïng"
Theo tiªu chuÈn cña Australia(AS1057-1985)th× "ChÊt lîng lµ sù phï
hîp víi môc ®Ých"
Tõ khi tæ chøc tiªu chuÈn ho¸ quèc tÕ ISO ®a ra ®Þnh nghÜa ISO 9000 -
1994 (TCVN 5814 - 1994) th× c¸c cuéc tranh c·i l¾ng xuèng vµ nhiÒu níc
chÊp nhËn ®Þnh nghÜa nµy:"ChÊt lîng lµ mét tËp hîp c¸c tÝnh chÊt vµ ®Æc
trng cña s¶n phÈm t¹o ra cho nã kh¶ n¨ng tho¶ m·n nhu cÇu ®· ®îc nªu ra
hoÆc cßn tiÒm Èn".
Qua c¸c ®Þnh nghÜa trªn ta cã thÓ nªu ra 3 ®iÓm c¬ b¶n vÒ chÊt lîng s¶n
phÈm hµng ho¸ sau ®©y:
+ ChÊt lîng s¶n phÈm lµ mét tËp hîp c¸c chØ tiªu, c¸c ®Æc trng thÓ hiÖn
tÝnh n¨ng kü thuËt nãi lªn tÝnh h÷u Ých cña s¶n phÈm.
+ ChÊt lîng s¶n phÈm ph¶i ®îc g¾n liÒn víi ®iÒu kiÖn cô thÓ cña nhu
cÇu, cña thÞ trêng vÒ c¸c mÆt kinh tÕ, kü thuËt, x· héi vµ phong tôc.
+ ChÊt lîng s¶n phÈm ph¶i ®îc sö dông trong tiªu dïng vµ cÇn xem
xÐt s¶n phÈm tho¶ m·n tíi møc nµo cña ngêi tiªu dïng.
2. Kh¸i niÖm vÒ qu¶n lý chÊt lîng hµng ho¸.
NÕu môc ®Ých cuèi cïng cña chÊt lîng lµ tho¶ m·n nhu cÇu kh¸ch hµng,
nhu cÇu ngêi tiªu dïng th× qu¶n lý chÊt lîng lµ tæng thÓ c¸c biÖn ph¸p kinh
tÕ kü thuËt hµnh chÝnh t¸c ®éng lªn toµn bé qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña mäi tæ
chøc ®Ó ®¹t ®îc môc ®Ých ®ã víi chi phÝ x· héi thÊp nhÊt. Tuy nhiªn tuú
thuéc vµo sù nh×n nhËn kh¸c nhau cña c¸c chuyªn gia, c¸c nhµ nghiªn cøu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

qu¶n lý chÊt lîng mµ cã nh÷ng quan ®iÓm kh¸c nhau. Sau ®©y lµ mét vµi
kh¸i niÖm ®Æc trng:
- Theo tiªu chuÈn quèc gia Liªn X« (GOCT 15467-70)th×:"Qu¶n lý chÊt
lîng lµ viÖc x©y dùng, ®¶m b¶o vµ duy tr× møc chÊt lîng cña s¶n phÈm khi
thiÕt kÕ, chÕ t¹o, lu th«ng vµ tiªu dïng".
- Theo tiªu chuÈn c«ng nghÖ NhËt b¶n(JIT) th× "Qu¶n lý chÊt lîng lµ mét
hÖ thèng ph¬ng ph¸p t¹o ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt tiÕt kiÖm nh÷ng hµng ho¸ cã chÊt
lîng, hoÆc ®a ra nh÷ng dÞch vô cã chÊt lîng tho¶ m·n nhu cÇu ngêi tiªu
dïng"
- Theo tæ chøc tiªu chuÈn ho¸ quèc tÕ ISO 9000 th× "Qu¶n lý chÊt
lîng lµ mét tËp hîp c¸c ho¹t ®éng chøc n¨ng qu¶n lý chung, nh»m x¸c ®Þnh
chÝnh s¸ch chÊt lîng, môc ®Ých tr¸ch nhiÖm vµ thùc hiÖn chóng th«ng qua c¸c
biÖn ph¸p nh lËp kÕ ho¹ch chÊt lîng, kiÓm so¸t chÊt lîng, ®¶m b¶o vµ c¶i
tiÕn chÊt lîng trong khu«n khæ cña hÖ thèng chÊt lîng "
ii. giíi thiÖu mét sè m« h×nh qu¶n lý chÊt lîng vµ lîi Ých cña
c¸c doanh nghiÖp khi ¸p dông iso 9000.
1. Giíi thiÖu mét sè m« h×nh qu¶n lý chÊt lîng ®ang ®îc phæ biÕn trªn
thÕ giíi.
1.1. M« h×nh qu¶n lý chÊt lîng theo c¸c gi¶i thëng chÊt lîng.
HiÖn nay trªn thÕ giíi cã nhiÒu lo¹i gi¶i thëng, nh gi¶i thëng chÊt
lîng quèc tÕ, gi¶i thëng chÊt lîng khu vùc, thÝ dô:gi¶i thëng Deming
gi¶i thëng chÊt lîng quèc gia Malolm Baldrige (Mü), gi¶i thëng chÊt lîng
Ch©u ¢u (EQA). C¸c gi¶i thëng nµy nh»m khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp
n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, dÞch vô, t¨ng cêng kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn
thÞ trêng.
Qua nghiªn cøu c¸c gi¶i thëng chÊt lîng cña nhiÒu níc, bé khoa häc,
c«ng nghÖ vµ m«i trêng níc ta ®· quyÕt ®Þnh chän m« h×nh gi¶i thëng
Malolm Baldrige lµm gi¶i thëng chÊt lîng ViÖt Nam.
BÈy tiªu chuÈn cña gi¶i chÊt lîng ViÖt Nam: ®îc kÕt cho khèi dÞch vô
s¶n xuÊt kinh doanh, ®îc chia lµm hai cÊp gi¶i vµng (ph¹m vi c¶ níc)
gi¶i b¹c ë (ph¹m vi mçi tØnh, thµnh phè).
Gi¶i thëng ViÖt Nam gåm 7 tieu chÝ:
- Vai thß l·nh ®¹o
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

- Th«ng tin vµ ph©n tÝch d÷ liÖu.
- §Þnh híng chiÕn lîc.
- Ph¸t hiÖn vµ qu¶n lý nguån lùc.
- Qu¶n lý chÊt lîng qu¸ tr×nh.
- C¸c kÕt qu¶ vÒ chÊt lîng vµ kinh doanh.
- Tho¶ m·n c¸c yªu cÇu kh¸ch hµng.
Gi¶i thëng chÊt lîng VÖt Nam ®· gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo hong trµo n¨ng
xuÊt vµ chÊt lîng cña ViÖt Nam, khÝch lÖ c¸c doanh nghiÖp kh«ng ngõng
n©ng cao n¨ng xuÊt vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh b»ng con ®êng chÊt lîng. Qu¶n
lý chÊt lîng toµn diÖn(TQM) vµ qu¶n lý chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO 9000,
ISO 14000.
1.2 M« h×nh qu¶n lý chÊt lîng toµn diÖn (TQM)
ChÊt lîng toµn diÖn nh»m qu¶n lý chÊt lîng s¶n phÈm trªn quy m« ®Ó
cã thÓ tho¶ m·n nhu cÇu bªn trong vµ bªn ngoµi doanh nghiÖp. nã bao gåm
nhiÒu chuÈn mùc tõ kiÓm tra chÊt lîng ®Õn cuèi cïng qu¶n lý chÊt lîng tøc
lµ c¸c bíc ph¸t triÓn nãi trªn ®Òu tho¶ m·n. §Ó cã ®îc chÊt lîng toµn diÖn
ph¶i sö dông nhiÒu biÖn ph¸p.
- Nhãm chÊt lîng lµ biÖn ph¸p khai th¸c trÝ tuÖ cña tõng c¸ nh©n còng
nh tËp thÓ rÊt cã hiÖu qu¶, ®éng viªn mäi ngêi tham gia vµo c«ng viÖc.
- Phèi hîp chÆt chÏ ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu bªn trong vµ bªn ngoµi doanh
nghiÖp nh chÊt lîng th«ng tin, ®µo t¹o, th¸i ®é, t¸c phong chÝnh s¸ch vµ
môc tiªu, c«ng cô vµ nguån lùc.
- §Þnh kú so s¸nh kÕt qu¶ viÖc ¸p dông víi môc tiªu ®Ò ra
- Qu¶n lý mäi ph¬ng diÖn nh kü thuËt, tµi chÝnh...
1.3. HÖ thèng thùc hµnh s¶n xuÊt tèt(GMP).
GMP lµ mét hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng vÖ sinh an toµn ®èi víi c¬ së
chÕ biÕn thùc phÈm vµ ®îc phÈm. GMP ®îc x©y dùng dùa trªn c¸c tiªu
chuÈn vµ c«ng nghÖ cã thÓ ¸p dông ®îc hiÖn hµnh vµ ph¶n ¸nh c¸c quy t¾c
thùc hµnh tèt nhÊt,
GMP ®îc nhiÒu nhµ s¶n xuÊt ¸p dông®Ó cung cÊp thùc phÈm an toµn, cã
chÊt lîng cao vµ bao gåm c¸c ch¬ng tr×nh dinh dìng, níc uèng, vÖ sinh,
qu¶n lý nhµ xëng, ®Êt ®ai...
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

1.4. HÖ thèng Q.Base.
Q.Base lµ hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng theo ISO 9000 ®· ®îc thõa nh©n
vµ ®îc ¸p dông trªn quy m« toµn cÇu. HÖ thèng Q.Base cã cïng nguyªn lý
nh ISO 9000 nhng ®¬n gi¶n vµ dÔ ¸p dông h¬n.
Trªn thùc tÕ cã thÓ coi Q.Base lµ bíc chuÈn bÞ cho viÖc ¸p dông ISO
9000.
1.5. HÖ thèng kiÓm so¸t chÊt lîng.
Mçi doanh nghiÖp muèn s¶n phÈm dÞch vô cña m×nh cã chÊt lîng tèt
cÇn ph¶i kiÓm so¸t ®îc n¨m yªu cÇu c¬ b¶n sau ®©y:
+ KiÓm so¸t con ngêi: tÊt c¶ mäi ngêi tõ cÊp l·nh ®¹o cao nhÊt ®Õn
nh©n viªn ph¶i ®îc ®µo t¹o ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô dîc giao; hiÓu râ nhiÖm
vô vµ tr¸ch nhiÖm cña m×nh ®èi víi chÊt lîng s¶n phÈm.
+ KiÓm so¸t ph¬ng ph¸p: ph¬ng ph¸p phï hîp vµ cã ý nghÜa lµ nh÷ng
ph¬ng ph¸p ch¾c ch¾n t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm phï hîp víi yªu cÇu.
+ KiÓm so¸t trang thiÕt bÞ: dïng trong s¶n xuÊt vµ thö nghiÖm, trang thiÕt
bÞ ph¶i phï hîp víi môc ®Ých sö dông.
+ KiÓm so¸t nguyªn v¹t liÖu: ph¶i lùa chän c¸c nhµ cung øng vµ c¸c nhµ
thÇu cã kh¶ n¨ng.
+ KiÓm so¸t th«ng tin: mäi th«ng tin ph¶i ®îc nh÷ng ngêi cã thÈm
quyÒn kiÓm tra duyÖt vµ ban hµnh.
2. Bé tiªu chuÈn ISO 9000 vµ c¸c lîi Ých cña doanh nghiÖp khi ¸p dông
ISO 9000.
2.1. Bé tiªu chuÈn ISO 9000.
ISO 9000 lµ bé tiªu chuÈn quèc tÕ vÒ hÖ thèng qu¶n lý chÊt lîng vµ ®¶m
b¶o chÊt lîng do tæ chøc tiªu chuÈn ho¸ quèc tÕ ISO ban hµnh vµo n¨m
1987, vµ ®îc rµ so¸t söa ®æi lÇn thø nhÊt vµo n¨m 1994, vµ söa ®æi lÇn thø
hai vµo n¨m 2000.Ph¬ng híng tæng qu¸t cña bé ISO lµ thiÕt lËp hÖ thèng
qu¶n trÞ chÊt lîng qu¶n lý nh»m t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm, dÞch vô cã chÊt
lîng nh»m tho¶ m·n mäi nhu cÇu cña kh¸ch hµng.
§Ó phôc vô cho nhu cÇu giao lu th¬ng m¹i quèc tÕ, ISO ®· thµnh lËp
ban kü thuËt TC 176 ®Ó so¹n th¶o bé tiªu chuÈn vÒ qu¶n lý chÊt lîng
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

