John Mackey: nhà quản lí vĩ đại?
Là một người khá nổi tiếng trong lĩnh vực lãnh đạo, nhưng bằng việc sử dụng
những“tiểu xảo”để hạ gục đối thủ trong kinh doanh, ông đang bị đưa lên “bàn cân dư
luận” để đánh giá lại vị thế của mình. Ông là ai vậy?
Đó chính là John Mackey là một người nằm trong bản danh sách những nhà lãnh đạo kinh
doanh thành công nhất nước Mỹ thế kỷ XX được bầu chọn theo tiêu chuẩn Leadership
Initiative (Sáng kiến Lãnh đạo) của HBS.
Whole Foods Market và John Mackey, ai giúp ai thành công?
Ảnh: sitemaker.umich.edu
John Mackey là người đã cải tổ và gây dựng Whole Foods Market [1] (Siêu thị thực phẩm
nguyên chất) trở thành đối thủ cạnh tranh khổng lồ trong thị trường thực phẩm hữu cơ có lợi
cho sức khỏe - một thị trường mới nổi và đang phát triển mạnh mẽ.
Công ty của John Mackey đã làm thay đổi ngành kinh doanh tạp hóa, chính điều này đã
khẳng định vai trò quan trọng của ông. Thành công khiến cho tên tuổi của John được khắc
trong danh sách những nhà lãnh đạo kinh doanh thành công nhất nước Mỹ mà chúng ta đã
biết.
John Mackey là Chủ
tịch và là CEO của
Whole Foods Market,
và là một trong hai
người đồng sáng lập ra Whole Foods
Market năm 1980. Mackey có tên trong
Giờ đây, Mackey lại được báo chí nhắc đến vì nhiều lý do
khác nhau. Từ năm 1999 đến 2006, Mackey đã sử dụng bút
danh “Rahodeb” để gửi đăng những bình luận chê bai làm
mất uy tín đối thủ cạnh tranh Wild Oats [2] trên nhiều diễn
đàn Internet.
Những lời bình luận này gần đây mới được hé lộ như một
phần của kết quả điều tra của Ủy ban Thương mại Liên
Bang Hoa Kỳ về vụ sáp nhập giữa Whole Foods và Wild
Oats.
Những bình luận này có thể đơn giản chỉ là một phần của
bối cảnh cạnh tranh mới, trong đó người ta có thể sử dụng
tất cả các phương tiện truyền thông hay các thủ thuật để
khuyếch trương thương hiệu – ngay cả khi đối thủ cạnh
tranh phải trả giá đắt.
Hoặc, thậm chí các thủ thuật này có thể trở nên nham hiểm
hơn, giống như một phần của mánh khóe vận động thị
trường: Về bản chất, đây là một cố gắng giảm bớt giá trị thị
trường của một đối tượng tiềm năng nhằm mục đích thâu
tóm (mua lại hay sáp nhập) họ.
Trong khi điều này còn chưa được phân định rõ ràng khiến
cho những qui định pháp luật có nguy cơ bị phá vỡ, hành
động của Mackey vẫn làm dấy lên những câu hỏi nghi vấn
về danh tiếng và lương tri của một doanh nhân vĩ đại.
Mackey liệu có xứng đáng được đánh giá là một doanh
nhân vĩ đại không?
Riêng tôi (Mayo), tôi nhìn vào những tài sản mà các lãnh
đạo kinh doanh được kế thừa, tiền bạc mà họ sử dụng để
gây dựng và vận hành công việc kinh doanh, những kết quả
lâu dài họ tạo ra để đánh giá hành vi của họ. Điều này đã
tạo nên một cuộc tranh luận lớn về vấn đề “Khía cạnh nào
nên được quan tâm phán xét nhiều hơn?”
Nếu như mục đích hay công cụ để đạt được mục tiêu
được xem là đáng nghi ngờ thì hậu quả của nó có giảm
bớt được không?
· Có công bằng không khi phán xét các nhà lãnh đạo kinh doanh xét trên cả ba lĩnh vực?
· Khi bạn nghĩ về một doanh nhân tài ba thì bạn nghĩ mặt nào quan trọng nhất?
· Liệu Mackey có tiếp tục được đánh giá là một nhà lãnh đạo tài ba hay không?
danh sách của Ernst & Young
Entrepreneur Of The Year vào năm 2003.
Mackey là một “tín đồ” trong việc áp dụng
những nguyên lý Luồng, bao gồm nguyên
lý thị trường tự do và quản lý ủy quyền
(empowerment management) vào trong
công việc. Ông cũng là một trong những
lãnh đạo đi đầu trong việc chuyển đổi hệ
thống thực phẩm hữu cơ.
Ngày 20/07/2007, tờ Nhật báo phố Wall
đã tiết lộ thông tin việc Mackey trong vòng
7 năm liền đã dùng bút danh “Rahodeb”
gửi bài lên mục Yahoo Financial và viết
nhiều bài phê phánWild Oats Market một
đối thủ cạnh tranh mà Whole Foods
Market (dự kiến mua lại) trên các diễn
đàn trực tuyến. Sau naỳ Whole Foods đã
mua lại Wild Oats với giá tiền là 670 triệu
USD bao gồm cả giá trị cổ phiếu và giá trị
các khoản nợ của Whole Foods vào ngày
27/8/2007. Tuy nhiên, trước khi hoàn tất
được vụ mua lại này, Whole Foods Market
đã phải trải qua vụ kiện do Ủy ban
Thương mại Liên bang Hoa kỳ (FTC) đặt
ra về việc đã cạnh tranh không lành mạnh
với các đối thủ khác trong vụ mua lại để
đạt được giá mua lại rẻ hơn.
Khi đánh giá giá trị của doanh nhân, tôi thường có xu hướng nhìn nhận toàn bộ những thành
quả trong sự nghiệp của doanh nhân đó. Xét một cách toàn diện, tôi sẽ tìm cách trả lời hai
câu hỏi:
· Họ đã đóng góp gì cho những tiến bộ trong kinh doanh?
· Họ có tạo ra những cơ hội mới, hay chính họ lại phá vỡ những gì họ đã tạo ra?
Nếu nhìn nhận một cách toàn diện những đóng góp của Mackey đối với kinh doanh, bản
thân tôi vẫn giữ nhận định rằng Mackey chắc chắn có tên trong danh sách những nhà lãnh
đạo kinh doanh vĩ đại nhất.
Bạn rút ra được bài học gì khi nghe kể về câu chuyện trên?
Những hành động của Mackey có phải là bước đi sai lầm nghiêm trọng làm lu mờ hình ảnh
của ông?
- Tóm tắt ý tưởng chính từ bài báo đăng trên tạp chí Harvard Business Review của Tony
Mayo[3] -
HBV-TVN
Đề nghị ghi rõ “Bản quyền @Harvard Business School Publishing”, hoặc “Bản quyền tiếng Việt @Công ty phần mềm và
truyền thông VASC” khi trích dẫn lại thông tin này trên các tài liệu in ấn và photocopy, và ghi rõ “Trích từ trang
Harvard’S-TVN” khi xuất bản trực tuyến.
[1] Whole Foods Market được thành lập năm 1980 có trụ sở tại Austin, Texas, Mỹ. Đây là chuỗi siêu thị chuyên cung cấp những
sản phẩm thức ăn tự nhiên và hữu cơ: sản phẩm thủy sản, thịt, thức ăn sẵn… Whole Foods có 41500 nhân viên, doanh thu năm
2006 đạt 5.6 tỷ USD
[2] Wild Oats Market được thành lập năm 1987 có trụ sở tại Boulder, Colorado, Mỹ. Với slogun: Thực phẩm tốt nhất. Tinh khiết &
Đơn giản, Wild Oats Market đã xây dựng một chuối các cửa hàng chuyên kinh doanh, sản xuất các loại thực phẩm tự nhiên:
Thức ăn hữu cơ, các loại Vitamin… khá mạnh và là đối thủ nặng ký của Whole Foods Market. Với 8596 nhân viên, năm 2005
Wild Oats đạt doanh thu là 1.12 tỷ USD.