intTypePromotion=1

Kết quả đánh giá thực hiện các mục tiêu cụ thể chiến lược chăm sóc sức khỏe sinh sản 2001- 2010

Chia sẻ: Nữ Nữ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
51
lượt xem
5
download

Kết quả đánh giá thực hiện các mục tiêu cụ thể chiến lược chăm sóc sức khỏe sinh sản 2001- 2010

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Kết quả đánh giá cho thấy rằng nhìn chung 6 chỉ tiêu đặt ra đều có khả năng đạt được vào năm 2010. Xu thế giảm sinh tiếp tục được duy trì và đã đạt được mức sinh thay thế. Tình trạng sức khỏe sinh sản đã được cải thiện rõ rệt ở hầu hết các vùng và các nhóm đối tượng. Tình trạng sức khỏe trẻ em được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên vẫn còn một số địa phương ở miền núi, vùng khó khăn khó có khả năng đạt được một số chỉ tiêu liên quan đến giảm tử vong trẻ dưới 1 tuổi và giảm tử vong mẹ vào năm 2010. Chỉ có 8/20 chỉ tiêu được xác định và có khả năng hoàn thành vào 2010, còn những chỉ tiêu khác không có khả năng đánh giá do thiếu nguồn số liệu. Do đó, vấn đề xây dựng được các chỉ tiêu mang tính khả thi và ưu tiên đầu tư là cần thiết trong giai đoạn tới.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kết quả đánh giá thực hiện các mục tiêu cụ thể chiến lược chăm sóc sức khỏe sinh sản 2001- 2010

| TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Keát quaû ñaùnh giaù thöïc hieän caùc muïc tieâu<br /> cuï theå chieán löôïc chaêm soùc söùc khoûe sinh saûn<br /> 2001-2010<br /> Buøi Thò Thu Haø (*), Nguyeãn Thanh Höông(**), Phaïm Trí Duõng(***)<br /> <br /> Ñaùnh giaù thöïc hieän chieán löôïc chaêm soùc söùc khoûe sinh saûn 2001-2010 do tröôøng Ñaïi hoïc Y teá Coâng<br /> coäng (ÑHYTCC) thöïc hieän trong giai ñoaïn 10/2009-10/2010. Nghieân cöùu söû duïng phöông phaùp moâ<br /> taû caét ngang, keát hôïp phöông phaùp nghieân cöùu ñònh löôïng vaø ñònh tính.<br /> Keát quaû ñaùnh giaù cho thaáy raèng nhìn chung 6 chæ tieâu chung ñaët ra ñeàu coù khaû naêng ñaït ñöôïc vaøo<br /> naêm 2010. Xu theá giaûm sinh tieáp tuïc ñöôïc duy trì vaø ñaõ ñaït ñöôïc möùc sinh thay theá. Tình traïng söùc<br /> khoeû sinh saûn ñaõ ñöôïc caûi thieän roõ reät ôû haàu heát caùc vuøng vaø caùc nhoùm ñoái töôïng. Tình traïng söùc<br /> khoeû treû em ñöôïc caûi thieän roõ reät. Tuy nhieân vaãn coøn moät soá ñòa phöông ôû mieàn nuùi, vuøng khoù khaên<br /> khoù coù khaû naêng ñaït ñöôïc moät soá chæ tieâu lieân quan ñeán giaûm töû vong treû döôùi 1 tuoåi vaø giaûm töû vong<br /> meï vaøo naêm 2010. Chæ coù 8/20 chæ tieâu ñöôïc xaùc ñònh vaø coù khaû naêng hoaøn thaønh vaøo 2010, coøn nhöõng<br /> chæ tieâu khaùc khoâng coù khaû naêng ñaùnh giaù do thieáu nguoàn soá lieäu. Do ñoù vaán ñeà xaây döïng ñöôïc caùc<br /> chæ tieâu mang tính khaû thi vaø öu tieân ñaàu tö laø caàn thieát trong giai ñoaïn tôùi.<br /> Töø khoùa: Söùc khoûe sinh saûn, Chieán löôïc chaêm soùc söùc khoûe sinh saûn<br /> <br /> Results of implementation of specific<br /> objectives of National Reproductive Health<br /> care strategies 2001 - 2010<br /> Bui Thi Thu Ha (*), Nguyen Thanh Huong (**), Pham Tri Dung (***)<br /> <br /> Evaluation of implementation of the National Reproductive Health care Strategy 2001-2010 was<br /> carried out by the Hanoi School of Public Health from 10/2009-10/2010. The study used cross<br /> sectional design with both quantitative and qualitative approaches.<br /> The results show that 6 general objectives were achieved in 2010. Declining fertility was sustainable<br /> and this approached the replacement level. The reproductive health status has been improved in<br /> almost all regions and target populations. The children's health has been improving. However, the<br /> achievement of targets were quite challenging in some difficult regions in reducing child mortality<br /> under 1 year old and maternal mortality by 2010. There were only 8/20 indicators identified and<br /> achieved in 2010. The other indicators were not able to be measured due to lack of data. Thus, the<br /> feasibility of policy indicators and setting priorities for investment are important in the development<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 7.2011, Soá 20 (20)<br /> <br /> 37<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> of the next strategy.<br /> Key words: Reproductive health, Strategy on Reproductive Health Care<br /> <br /> Taùc giaû:<br /> (*)<br /> <br /> PGS. TS. Buøi Thò Thu Haø. Phoù hieäu tröôûng, Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng. Email: bth@hsph.edu.vn<br /> <br /> (**)<br /> <br /> PGS. TS. Phaïm Trí Duõng. Phoù Tröôûng khoa quaûn lyù y teá. Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng.<br /> Email: ptd1@hsph.edu.vn<br /> <br /> (***)<br /> <br /> TS. Nguyeãn Thanh Höông. Tröôûng khoa caùc khoa hoïc xaõ hoäi. Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng.<br /> Email. nth@hsph.edu.vn<br /> <br /> 1. Ñaët vaán ñeà<br /> Hoäi nghò Quoác teá veà Daân soá vaø Phaùt trieån<br /> (ICPD) toå chöùc taïi Cairo naêm 1994 ñaõ ñöa ra<br /> chöông trình haønh ñoäng môùi, ñaùnh daáu moät böôùc<br /> ngoaët trong ñònh höôùng caùc chính saùch veà daân soá, töø<br /> choã chæ taäp trung vaøo caùc dòch vuï keá hoaïch hoùa gia<br /> ñình, chuyeån sang quan taâm tôùi caùc nhu caàu veà söùc<br /> khoûe sinh saûn (SKSS), tình duïc cuûa con ngöôøi vaø<br /> quyeàn sinh saûn. Sau hoäi nghò Cairo, Chính phuû Vieät<br /> Nam cuõng theå hieän cam keát maïnh meõ trong vieäc<br /> thöïc hieän chöông trình haønh ñoäng cuûa ICPD. Naêm<br /> 2000, Chính phuû ñaõ xaây döïng vaø ban haønh Chieán<br /> löôïc Quoác gia veà Chaêm soùc Söùc khoûe sinh saûn<br /> (CLCSSKSS) trong giai ñoaïn 2001-2010 [1]. Chieán<br /> löôïc ñaõ ñöa ra muïc tieâu chung laø:<br /> Baûo ñaûm ñeán naêm 2010 tình traïng söùc khoûe sinh<br /> saûn ñöôïc caûi thieän roõ reät vaø giaûm ñöôïc söï cheânh leäch<br /> giöõa caùc vuøng vaø caùc ñoái töôïng baèng caùch ñaùp öùng<br /> toát hôn nhöõng nhu caàu ña daïng veà CSSKSS öùng vôùi<br /> caùc giai ñoaïn cuûa cuoäc soáng vaø phuø hôïp vôùi ñieàu<br /> kieän cuûa caùc coäng ñoàng ôû töøng ñòa phöông, ñaëc bieät<br /> chuù yù ñeán caùc vuøng vaø ñoái töôïng coù khoù khaên.<br /> Chieán löôïc ñaõ ñeà ra 7 muïc tieâu cuï theå vôùi 7<br /> chieán löôïc vaø 6 chæ tieâu chính cuøng 20 chæ soá. Naêm<br /> 2005, Vuï Söùc khoûe Baø meï Treû em (BMTE) ñaõ chuû<br /> trì ñeà taøi ñaùnh giaù giöõa kyø veà thöïc hieän chieán löôïc<br /> quoác gia veà CSSKSS. Keát quaû ñaùnh giaù cho thaáy<br /> raèng vieäc thöïc hieän chieán löôïc ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu<br /> thaønh tích, tyû suaát cheát meï ñaõ giaûm coøn 85‰; tyû<br /> suaát cheát treû em döôùi 1 tuoåi coøn 18‰; tyû suaát cheát<br /> 38<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 7.2011, Soá 20 (20)<br /> <br /> sô sinh coøn 18,1‰; tyû leä treû sô sinh nheï caân döôùi<br /> 2500 gram coøn 5,8% vaø tyû leä suy dinh döôõng ôû treû<br /> em döôùi 5 tuoåi coøn 26,6% [2].<br /> Naêm 2010, ñeå chuaån bò cho xaây döïng<br /> CLCSSKSS 2011-2020, Boä Y teá ñaõ raø soaùt laïi vieäc<br /> trieån khai CLCSSKSS nhaèm ñaùnh giaù ñöôïc ñuùng<br /> thöïc traïng, keát quaû trieån khai, toàn taïi cuõng nhö ñöa<br /> ra ñöôïc nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm ñeå khaéc phuïc<br /> khoù khaên, phaùt huy thuaän lôïi tieáp tuïc taêng cöôøng hôn<br /> nöõa coâng taùc CSSKSS ôû Vieät Nam. Vì theá ñaùnh giaù<br /> thöïc hieän CLCSSKSS Vieät Nam do Tröôøng Ñaïi hoïc<br /> Y teá coâng coäng ñaõ ñöôïc tieán haønh.<br /> <br /> 2. Phöông phaùp nghieân cöùu<br /> Nghieân cöùu söû duïng phöông phaùp moâ taû caét<br /> ngang, keát hôïp phöông phaùp nghieân cöùu ñònh löôïng<br /> (hoài cöùu soá lieäu thöù caáp), thu thaäp soá lieäu töø caùc sôû<br /> y teá theo phieáu ñieàn saün veà tình hình thöïc hieän<br /> CLCSSKSS, vaø phöông phaùp nghieân cöùu ñònh tính<br /> (phoûng vaán saâu, thaûo luaän nhoùm, xin yù kieán chuyeân<br /> gia). Thôøi gian thöïc hieän nghieân cöùu töø thaùng 10<br /> naêm 2009 ñeán thaùng 10 naêm 2010.<br /> Thu thaäp soá lieäu thöïc ñòa ñöôïc thöïc hieän taïi hai<br /> tænh coù tyû leä ca ñeû do caùn boä y teá thuoäc nhoùm cao<br /> nhaát vaø thaáp nhaát laø Beán Tre vaø Laøo Cai (100% vaø<br /> 78,79%, töông öùng). Taïi moãi tænh, nhoùm nghieân cöùu<br /> löïa choïn 2 huyeän (moät thuoäc khu vöïc thaønh thò vaø<br /> moät thuoäc khu vöïc noâng thoân) vaø 3 xaõ thuoäc moãi<br /> huyeän ñeå phoûng vaán saâu vaø thaûo luaän nhoùm. Caùc ñoái<br /> töôïng nghieân cöùu bao goàm caùn boä laõnh ñaïo, nhaø<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> hoaïch ñònh chính saùch, nhaø quaûn lyù y teá, caùn boä<br /> cung caáp dòch vuï CSSKSS vaø caùc beân lieân quan ôû<br /> caùc tuyeán töø trung öông, tænh, huyeän vaø xaõ. Phoûng<br /> vaán saâu, thaûo luaän nhoùm vaø hoäi thaûo tö vaán ñöôïc ghi<br /> aâm, gôõ baêng vaø maõ hoùa vaø phaân tích theo khung<br /> phaân tích döïa theo chuû ñeà baèng phaàn meàm Nvivo.<br /> Baùo caùo chia seû keát quaû nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän<br /> taïi Hoøa Bình vôùi söï tham gia cuûa ñaïi bieåu thuoäc 9<br /> tænh ôû hai mieàn Nam vaø Baéc vaøo thaùng 10/2010.<br /> <br /> 3. Keát quaû nghieân cöùu<br /> CLCSSKSS 2001-2010 ñaõ ñöa ra nhöõng ñònh<br /> höôùng chính, theå hieän nhöõng noäi dung quan troïng<br /> trong keá hoaïch haønh ñoäng töø hoäi nghò quoác teá veà daân<br /> soá vaø phaùt trieån (ICPD) 1994. Theo nhaän ñònh cuûa<br /> moät soá caùn boä laõnh ñaïo, CLCSSKSS:<br /> "Laø xöông soáng cho heä söùc khoûe sinh saûn, cho<br /> maïng löôùi CSSKSS hoaït ñoäng, ñònh höôùng caùc hoaït<br /> ñoäng" (QL 1.1).<br /> <br /> naêm 2009 thì töû vong sô sinh chieám phaàn lôùn trong<br /> toång soá töû vong treû em, chieám khoaûng 52% soá töû<br /> vong cuûa treû em döôùi 5 tuoåi vaø theo soá lieäu baùo caùo<br /> ôû caùc beänh vieän, töû vong sô sinh (bao goàm caû töû<br /> vong chu sinh) chieám tôùi hôn 70% treû em döôùi 1 tuoåi<br /> [4]. Nhö vaäy coù theå öôùc tính raèng töû vong chu sinh<br /> seõ thaáp hôn 16%o. So vôùi chæ tieâu ñaët ra veà töû vong<br /> chu sinh laø 18%, thì coù theå döï ñoaùn raèng chæ tieâu töû<br /> vong chu sinh coù theå ñaït ñöôïc muïc tieâu.<br /> Tuy nhieân, nghieân cöùu cuõng ñaõ chæ ra raèng hieän<br /> taïi coù söï cheânh leäch veà tình traïng SKSS giöõa caùc<br /> vuøng. Ví duï töû vong meï ôû caùc khu vöïc mieàn nuùi,<br /> vuøng xa cao hôn nhieàu so vôùi ñoàng baèng. ÔÛ khu vöïc<br /> mieàn nuùi nhö Cao Baèng, TVM cao gaáp 10 laàn so vôùi<br /> nhöõng tænh ôû ñoàng baèng soâng Hoàng [5]. Töông töï<br /> nhö theá, tyû suaát töû vong döôùi 1 tuoåi coøn cao vaø khaù<br /> xa muïc tieâu caàn ñaït ôû nhöõng khu vöïc naøy (khoaûng<br /> 40%).<br /> <br /> Nguoàn: Nieân giaùm thoáng keâ y teá haøng naêm vaø Toång cuïc thoáng<br /> keâ, ñieàu tra bieán ñoäng DS - KHHGÑ 1-4 haøng naêm vaø Toång ñieàu<br /> tra daân soá 2009; *: baùo caùo toång keát naêm 2009 cuûa Vuï SKBMTE<br /> <br /> CLCSSKSS ñeà ra 7 muïc tieâu cuï theå. Muïc tieâu 1<br /> höôùng tôùi naâng cao nhaän thöùc cuûa ngöôøi daân vaø caùc<br /> caùn boä laõnh ñaïo, quaûn lyù veà lónh vöïc SKSS. Keát quaû<br /> ñaùnh giaù cho thaáy raèng 4/4 chæ tieâu khoâng ñaùnh giaù<br /> ñöôïc vì khoâng coù soá lieäu. Tuy nhieân, veà cô baûn caùc<br /> noäi dung veà SKSS nhö KHHGÑ, LMAT, NKÑSS,<br /> SKSSVTN, phoøng choáng HIV/AIDS, bình ñaúng giôùi<br /> trong CSSKSS… ñaõ ñöôïc phoå bieán thöôøng xuyeân<br /> treân nhieàu keânh truyeàn thoâng khaùc nhau ñaëc bieät laø<br /> caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng. Do vaäy ñaõ goùp<br /> phaàn tích cöïc trong chuyeån ñoåi veà nhaän thöùc vaø<br /> haønh vi trong caùc taàng lôùp nhaân daân, ñaëc bieät laø phuï<br /> nöõ vaø thanh nieân veà SKSS. Tuy nhieân 4 chæ soá ñeà ra<br /> lieân quan nhaän thöùc cuûa caùc nhoùm ñoái töôïng veà<br /> SKKS cuõng nhö chæ soá veà cung caáp dòch vuï truyeàn<br /> thoâng, tö vaán veà SKSS taïi caùc cô sôû y teá khoâng ñaùnh<br /> giaù ñöôïc do khoâng coù thoâng tin.<br /> <br /> Keát quaû baûng 1 cho thaáy raèng veà cô baûn 6 muïc<br /> tieâu chung ñeà ra ñeàu coù khaû naêng thöïc hieän ñöôïc<br /> vaøo naêm 2010. Xu theá giaûm sinh tieáp tuïc ñöôïc duy<br /> trì vaø ñaõ ñaït ñöôïc möùc sinh thay theá (2.03). Tình<br /> traïng SKSS ñaõ ñöôïc caûi thieän ôû haàu heát caùc vuøng vaø<br /> caùc nhoùm ñoái töôïng. Tyû suaát töû vong meï (TVM) ñaõ<br /> giaûm vaø coù khaû naêng ñaït ñöôïc muïc tieâu ñeà ra laø<br /> 70/100 000 vaøo naêm 2010 [3] . Tình traïng söùc khoûe<br /> treû em ñaõ ñöôïc caûi thieän roõ reät. Caùc chæ soá cheát treû<br /> em döôùi 1 tuoåi, treû ñeû nheï caân < 2500 gram vaø suy<br /> dinh döôõng ñaõ giaûm döôùi muïc tieâu vaøo naêm 2010,<br /> tröø tyû leä töû vong chu sinh khoâng ñaùnh giaù ñöôïc do<br /> khoâng coù soá lieäu. Nhöng theo baùo caùo cuûa Boä Y teá<br /> <br /> Muïc tieâu 2 lieân quan ñeán xu theá giaûm sinh vaø<br /> thöïc hieän chöông trình keá hoaïch hoùa gia ñình vaø phaù<br /> thai an toaøn. Keát quaû ñaùnh giaù cho thaáy raèng coù 3/4<br /> chæ tieâu ñeà ra coù khaû naêng ñaït ñöôïc vaøo naêm 2010.<br /> Tyû leä söû duïng BPTT ñaõ taêng leân 79,5% vaø söû duïng<br /> BPTT hieän ñaïi laø 68,2% vôùi nhieàu BPTT môùi ñöôïc<br /> cung caáp nhö thuoác tieâm traùnh thai vaø que caáy traùnh<br /> thai. Tyû leä sinh ñaõ giaûm, vaø ñaït ñöôïc möùc sinh thay<br /> theá. Tuy nhieân vaãn coøn moät soá haïn cheá trong toå chöùc<br /> trieån khai chöông trình naøy ví duï nhö vieäc quaûn lyù<br /> caùc keânh phaân phoái BPTT coøn baát caäp, chaát löôïng<br /> dòch vuï KHHGÑ nhieàu khi coøn chöa ñaûm baûo vaø<br /> hieän chöa coù giaûi phaùp cho an ninh phöông tieän<br /> traùnh thai trong giai ñoaïn tôùi.<br /> <br /> Trong thôøi gian thöïc hieän chieán löôïc, coù nhieàu<br /> thaønh töïu ñaõ ñaït ñöôïc ôû caùc lónh vöïc khaùc nhau. Ñaïi<br /> ña soá caùc chæ tieâu ñeà ra ñeàu ñaït ñöôïc hoaëc coù khaû<br /> naêng ñaït ñöôïc.<br /> Baûng 1. Thaønh tích veà thöïc hieän caùc chæ soá<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 7.2011, Soá 20 (20)<br /> <br /> 39<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Tyû soá phaù thai ñaõ giaûm maïnh xuoáng coøn 0,29 treû<br /> ñeû soáng. Chöông trình PTAT ñaõ ñöôïc trieån khai<br /> töông ñoái roäng khaép treân caû nöôùc. Chaát löôïng dòch<br /> vuï PTAT ñaõ ñöôïc caûi thieän roõ reät. Tö vaán khi phaù<br /> thai ñeå chaáp nhaän söû duïng BPTT ñaõ ñöôïc chuù troïng<br /> taïi nhieàu cô sôû y teá. Tuy nhieân, vieäc giaùm saùt chaát<br /> löôïng dòch vuï phaù thai ôû caùc cô sôû y teá tö nhaân vaãn<br /> coøn haïn cheá nhaát ñònh vaø caàn phaûi ñöôïc chuù troïng<br /> trong giai ñoaïn tôùi.<br /> Muïc tieâu 3 lieân quan ñeán tình traïng söùc khoûe<br /> cuûa phuï nöõ. Keát quaû ñaùnh giaù cho thaáy raèng<br /> Coù 5/6 chæ tieâu veà cô baûn laø seõ ñaït ñöôïc vaøo naêm<br /> 2010. Caùc dòch vuï LMAT ñaõ ñöôïc thöïc hieän ôû caùc<br /> tuyeán, theo ñuùng phaân tuyeán kyõ thuaät<br /> 385/2001/QÑ-BYT vaø Höôùng daãn chuaån quoác gia,<br /> chuù troïng vaøo chaêm soùc tröôùc sinh, trong sinh vaø sau<br /> sinh, höôùng tôùi giaûm töû vong meï vaø töû vong sô sinh.<br /> Tuy nhieân moät soá cô sôû y teá chöa cung caáp ñuû caùc<br /> dòch vuï chaêm soùc saûn khoa thieát yeáu (CSSKTY)<br /> theo quy ñònh phaân tuyeán kyõ thuaät do thieáu cô sôû vaät<br /> chaát, trang thieát bò vaø nhaân löïc y teá vaø coù söï cheânh<br /> leâch giöõa caùc vuøng. CSSK treû em tuy khoâng ñöôïc ñeà<br /> caäp roõ neùt trong chieán löôïc, nhöng cuõng ñaõ ñöôïc<br /> quan taâm trieån khai vaø ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu thaønh töïu<br /> ñaùng keå nhö: xaây döïng keá hoaïch haønh ñoäng quoác<br /> gia vì söï soáng coøn cuûa treû em, keá hoaïch haønh ñoäng<br /> quoác gia veà nuoâi döôõng treû nhoû…Ñaõ ñaït ñöôïc caùc keát<br /> quaû khaû quan veà giaûm dinh döôõng cuûa treû em döôùi<br /> 5 tuoåi. Tyû leä suy dinh döôõng ôû treû em döôùi 5 tuoåi ñaõ<br /> ñaït muïc tieâu ñeà ra cuûa Chieán löôïc tröôùc 2 naêm. Tuy<br /> nhieân, coâng taùc chaêm soùc sô sinh vaãn coøn moät soá<br /> haïn cheá.<br /> Muïc tieâu 4 ñeà ra döï phoøng hieäu quaû caùc beänh<br /> nhieãm khuaån ñöôøng sinh saûn vaø caùc beänh laây truyeàn<br /> qua ñöôøng tình duïc, keå caû HIV/AIDS vaø voâ sinh.<br /> Keát quaû ñaùnh giaù cho thaáy raèng hieän chöa coù soá lieäu<br /> ñaïi dieän neân khoâng coù khaû naêng ñaùnh giaù ñöôïc vieäc<br /> thöïc hieän caùc chæ tieâu (2/2) ñeå ra lieân quan ñeán giaûm<br /> tyû leä maéc caùc beänh NKÑSS/BLTQÑTD. Caùc hoaït<br /> ñoäng phoøng choáng caùc beänh NKÑSS chuû yeáu ñöôïc<br /> thöïc hieän thoâng qua caùc chieán dòch truyeàn thoâng<br /> loàng gheùp vôùi caùc dòch vuï KHHGÑ. Vieäc phoái hôïp<br /> giöõa caùc beân lieân quan ñeå loàng gheùp vaø taêng cöôøng<br /> tieáp caän, chaát löôïng dòch vuï giöõa SKSS vôùi<br /> BLTQÑTD vaø HIV/AIDS coøn chöa ñöôïc heä thoáng.<br /> Giaùm saùt chaát löôïng dòch vuï ôû khu vöïc y teá tö nhaân<br /> coøn chöa ñöôïc thöïc hieän toång theå.<br /> Ñaõ môû roäng maïng löôùi vaø coù nhieàu thaønh töïu<br /> trong döï phoøng ñieàu trò voâ sinh. Ñaõ coù 12 cô sôû y teá<br /> 40<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 7.2011, Soá 20 (20)<br /> <br /> (keå caû tö nhaân) ñöôïc pheùp thöïc hieän kyõ thuaät thuï<br /> tinh trong oáng nghieäm. Ñaõ thaønh laäp ñöôïc Trung<br /> taâm Nam hoïc ôû caùc beänh vieän lôùn nhö beänh vieän<br /> Vieät Ñöùc, Bình Daân v.v vaø khoa Nam hoïc ôû caùc<br /> Trung taâm chaêm soùc söùc khoeû sinh saûn tænh. Caùc<br /> dòch vuï nam hoïc ñaõ böôùc ñaàu ñöôïc cung caáp ôû caùc<br /> cô sôû ñoù. Tuy nhieân vieäc cung caáp caùc dòch vuï vaãn<br /> chuû yeáu thöïc hieän ôû caùc cô sôû trung öông, chöa ñöôïc<br /> môû roäng do thieáu nguoàn löïc vaø caùn boä coøn chöa<br /> ñöôïc ñaøo taïo.<br /> Muïc tieâu 5 höôùng tôùi cung caáp dòch vuï CSSKSS<br /> toát hôn cho ngöôøi cao tuoåi. Keát quaû ñaùnh giaù cho<br /> thaáy raèng 1/1 muïc tieâu khoâng ñaùnh giaù ñöôïc do<br /> khoâng coù soá lieäu. Tuy nhieân, nghieân cöùu cho thaáy<br /> raèng moät soá dòch vuï CSSKSS cho ngöôøi cao tuoåi<br /> nhö phaùt hieän sôùm ung thö vuù (UTV) vaø ung thö coå<br /> töû cung (UTCTC) ñaõ baét ñaàu ñöôïc ñöa vaøo trong<br /> chöông trình phoøng choáng ung thö vaø trieån khai ôû<br /> moät soá ñòa phöông. Tieâm vaéc xin phoøng HPV,<br /> nhaèm giaûm tyû leä UTCTC ñang ñöôïc thöû nghieäm taïi<br /> moät soá ñòa phöông. Hieän taïi khaû naêng cung caáp caùc<br /> dòch vuï treân dieän roäng vaãn coøn haïn cheá do thieáu<br /> nguoàn löïc.<br /> Muïc tieâu 6 höôùng tôùi cung caáp dòch vuï CSSKSS<br /> cho vò thaønh nieân. Keát quaû ñaùnh giaù cho thaáy raèng<br /> 2/2 chæ tieâu khoâng ñaùnh giaù ñöôïc do khoâng coù soá<br /> lieäu. Tuy nhieân nghieân cöùu cuõng cho thaáy raèng ñaõ<br /> thöïc hieän ñöôïc moät soá chöông trình hoaït ñoäng döï aùn<br /> can thieäp veà taêng cöôøng SKSSVTN taïi tröôøng hoïc,<br /> coäng ñoàng vaø cô sôû y teá vôùi söï hoã trôï cuûa caùc toå chöùc<br /> quoác teá. Ñaõ ban haønh "Keá hoaïch toång theå Quoác gia<br /> veà chaêm soùc, baûo veä vaø naâng cao söùc khoeû VTN &<br /> TN giai ñoaïn 2006 - 2010 vaø taàm nhìn 2020" vaø<br /> böôùc ñaàu thöïc hieän keá hoaïch naøy. Tuy nhieân do haïn<br /> cheá veà nguoàn löïc neân keát quaû coøn haïn heïp caû veà<br /> phaïm vi laãn hoaït ñoäng. Döï aùn veà CSSKSS môùi ñöôïc<br /> Chính phuû pheâ duyeät ñöa vaøo döï aùn thuoäc<br /> CTMTQG töø naêm 2008 neân môùi chæ coù 31 tænh/TP<br /> trieån khai cung caáp dòch vuï Söùc khoûe thaân thieän vôùi<br /> VTN vaø TN. Nhieàu hoaït ñoäng ñaõ ñöôïc chöùng minh<br /> coù hieäu quaû cao trong CSSKSS VTN - TN nhöng do<br /> khoù khaên veà taøi chính neân chöa trieån khai ñöôïc.<br /> Muïc tieâu 7 höôùng tôùi naâng cao hieåu bieát cuûa phuï<br /> nöõ vaø nam giôùi veà giôùi tính vaø tình duïc. Keát quaû<br /> ñaùnh giaù cho thaáy raèng 1/1 chæ tieâu khoâng ñaùnh giaù<br /> ñöôïc do khoâng coù soá lieäu. Tuy nhieân khaûo saùt cuõng<br /> cho thaáy raèng nhaän thöùc cuûa ngöôøi daân veà giôùi vaø<br /> bình ñaúng ñaõ böôùc ñaàu coù chuyeån bieán. Luaät bình<br /> ñaúng giôùi vaø Luaät phoøng choáng baïo löïc gia ñình ra<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> ñôøi ñaõ chöùng toû söï cam keát cuûa chính phuû tieán tôùi<br /> bình ñaúng giôùi vaø phoøng choáng baïo löïc trong xaõ hoäi.<br /> Tuy nhieân, vieäc cung caáp caùc dòch vuï coù tính ñeán<br /> yeáu toá giôùi vaãn coøn haïn cheá do thieáu nguoàn löïc.<br /> <br /> 4. Baøn luaän<br /> Töø sau hoäi nghò ICPD 94, khaùi nieäm SKSS baét<br /> ñaàu ñöôïc ñöa vaøo Vieät Nam. Khaùi nieäm naøy ngaøy<br /> caøng trôû neân quen thuoäc töø caùc hoäi nghò, hoäi thaûo<br /> trong khu vöïc do WHO vaø UNFPA toå chöùc ñeà caäp<br /> nhieàu ñeán SKSS. Döôùi aùp löïc phaûi ñaït ñöôïc cam keát<br /> ICPD vaø thöïc hieän ñöôïc muïc tieâu Phaùt trieån thieân<br /> nhieân kyû (MDG) giaûm töû vong meï vaø töû vong sô<br /> sinh vaøo 2015, Boä Y teá ñaõ löïa choïn caùch tieáp caän<br /> toaøn dieän hôn theo ñònh höôùng SKSS. Chieán löôïc<br /> CLCSSKSS 2001-2010 ñaõ ñöôïc xaây döïng döôùi söï<br /> hoã trôï cuûa UNFPA trong chu kyø V.<br /> CLCSSKSS laø vaên baûn chieán löôïc ñaàu tieân veà<br /> SKSS cuûa BYT ñöôïc Thuû töôùng ban haønh, theå hieän<br /> quyeát taâm cao cuûa Chính phuû vaø BYT trong tieán<br /> trình ñaït ñöôïc MDGs. Tuy nhieân ñaùnh giaù thöïc hieän<br /> CLCSSKSS cho thaáy raèng chieán löôïc coøn coù moät soá<br /> haïn cheá. Tuy raèng 6 muïc tieâu chung maø chieán löôïc<br /> ñöa ra veà cô baûn coù khaû naêng ñaït ñöôïc vaøo 2010, tröø<br /> muïc tieâu giaûm töû vong chu sinh do khoâng coù khaû<br /> naêng thu thaäp soá lieäu.<br /> Ñi saâu vaøo keát quaû chi tieát thöïc hieän töøng muïc<br /> tieâu cô baûn cho thaáy raèng trong soá 20 chæ tieâu ñöa ra<br /> thì laïi coù tôùi quaù nöûa (12/20) chæ tieâu khoâng coù khaû<br /> naêng thu thaäp ñöôïc. Hieän chæ coù 8 chæ tieâu ñaùnh giaù<br /> veà tình traïng söùc khoûe nhö Laøm meï an toaøn vaø keá<br /> hoaïch hoùa gia ñình. LMAT veà cô baûn laø coù theå thu<br /> thaäp ñöôïc soá lieäu vaø ñaùnh giaù ñöôïc keát quaû thöïc<br /> hieän. Coøn laïi 12 chæ tieâu khaùc khoâng coù khaû naêng<br /> thu thaäp soá lieäu maëc duø ñoù laø caùc chæ tieâu ít quan<br /> troïng hôn.. Ñieàu naøy cho thaáy ñöôïc söï caàn thieát phaûi<br /> xaây döïng chieán löôïc vôùi nhöõng chæ tieâu mang tính<br /> khaû thi cao.<br /> Beân caïnh ñoù coù tôùi 5/6 chæ tieâu chung coøn truøng<br /> laép vôùi caùc chieán löôïc khaùc (Chieán löôïc DSKHHGÑ) nhö: tyû suaát sinh, töû suaát töû vong meï vaø<br /> sô sinh, tyû leä treû ñeû nheï caân vaø tyû leä treû suy dinh<br /> döôõng döôùi 5 tuoåi, khoâng keå caùc chæ tieâu cuûa caùc<br /> muïc tieâu cuï theå khaùc (KHHGÑ, LMAT).<br /> Söï truøng laép giöõa caùc chæ tieâu cuûa caùc chieán löôïc<br /> khieán cho ngöôøi ñaùnh giaù khoù coù khaû naêng traû lôøi<br /> chính saùch veà nhöõng ñoùng goùp cuûa chieán löôïc ñoái<br /> vôùi thaønh töïu chung cuûa ngaønh. Ñieàu naøy gaây khoù<br /> khaên trong vieäc toå chöùc thöïc hieän, phaân boá kinh phí,<br /> <br /> nguoàn löïc ñeå thöïc hieän muïc tieâu Chieán löôïc, giaùm<br /> saùt vaø ñaùnh giaù keát quaû thöïc hieän Chieán löôïc.<br /> Trong 20 chæ soá ñeà ra, phaân tích theo nhoùm ñoái<br /> töôïng ñích thì coù nhieàu nhoùm ñoái töôïng höôûng lôïi<br /> khaùc nhau: coäng ñoàng, caùn boä laõnh ñaïo, vaø ngöôøi<br /> nhaän dòch vuï (nhoùm chung khoâng phaân bieät nam vaø<br /> nöõ, caëp vôï choàng, phuï nöõ vaø VTN) vaø ngöôøi cung<br /> caáp dòch vuï (cô sôû y teá). Trong ñoù, phuï nöõ laø nhoùm<br /> ñoái töôïng ñích coù nhieàu chæ soá nhaát (8 chæ soá), lieân<br /> quan chuû yeáu ñeán chöông trình LMAT vaø NPT. Sau<br /> ñoù laø coäng ñoàng noùi chung (khoâng phaân bieät nam vaø<br /> nöõ, nhoùm tuoåi) coù 4 chæ soá coù lieân quan. Tieáp theo<br /> laø nhoùm cung caáp dòch vuï (cô sôû y teá thöïc hieän cung<br /> caáp TT-GD-TV veà SKSS) vaø chaån ñoaùn sôùm<br /> UTCTC vaø UTV. Nhoùm ñoái töôïng laø caëp vôï choàng<br /> (2 chæ soá) lieân quan ñeán söû duïng BPTT. Cuoái cuøng<br /> laø nhoùm laõnh ñaïo vaø nhoùm nhaän dòch vuï chung taïi<br /> cô sôû y teá (coù 1 chæ soá).<br /> Qua phaân tích treân cho thaáy raèng CLCSSKSS<br /> chuû yeáu vaãn höôùng tôùi phuï nöõ. Caùc nhoùm ñoái töôïng<br /> khaùc (caëp vôï choàng, VTN, coäng ñoàng vaø laõnh ñaïo<br /> vaø ngöôøi cung caáp dòch vuï) vaãn chöa laø ñoái töôïng<br /> ñích chính trong chieán löôïc CSSKSS giai ñoaïn naøy.<br /> LMAT, KHHGÑ, NPT vaãn laø nhöõng ñònh höôùng öu<br /> tieân cuûa chieán löôïc (coù nhieàu chæ tieâu nhaát). Ñieàu<br /> naøy hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi thöïc traïng cuûa Vieät Nam.<br /> Trong thôøi ñieåm xaây döïng chieán löôïc, töû vong meï<br /> cao vaø buøng noå daân soá vaãn laø moät thaùch thöùc lôùn, do<br /> vaäy ñònh höôùng chính vaøo giaûm töû vong meï vaø bình<br /> oån daân soá laø hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi boái caûnh Vieät<br /> Nam. Vì vaäy, chieán löôïc vaãn ñi theo ñònh höôùng<br /> truyeàn thoáng cuûa heä thoáng BVSKBMTE, ñoái töôïng<br /> ñích chính vaãn laø baø meï vaø treû em. Vieäc ñöa theâm<br /> nam giôùi vaø vò thaønh nieân vaøo trong chieán löôïc theo<br /> ñuùng tinh thaàn ñònh nghóa veà SKSS cuõng chöa ñöôïc<br /> theå hieän moät caùch roõ neùt. Ñieàu naøy cuõng coù theå giaûi<br /> thích ñöôïc do vaøo thôøi ñieåm xaây döïng chieán löôïc,<br /> caùc nhaø hoaïch ñònh chính saùch chöa coù nhieàu kinh<br /> nghieäm trieån khai caùc chöông trình môùi veà nam giôùi<br /> vaø vò thaønh nieân ôû Vieät Nam, cho neân cuõng chöa theå<br /> ñöa ra ñöôïc nhöõng ñònh höôùng cho phuø hôïp vôùi hoaøn<br /> caûnh cuûa Vieät Nam. Tuy nhieân, trong giai ñoaïn tôùi<br /> thì nhöõng chæ soá naøy chaéc chaén seõ ñöôïc laøm roõ neùt<br /> hôn nhieàu.<br /> CLCSKSS ñaõ ñöôïc xaây döïng vaø trieån khai trong<br /> giai ñoaïn 2001-2010. Chieán löôïc ñeà ra 6 chæ tieâu<br /> chung. Veà cô baûn caùc chæ tieâu chung ñaët ra ñeàu coù<br /> khaû naêng ñaït ñöôïc vaøo naêm 2010. Xu theá giaûm sinh<br /> tieáp tuïc ñöôïc duy trì vaø ñaõ ñaït ñöôïc möùc sinh thay<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 7.2011, Soá 20 (20)<br /> <br /> 41<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2