intTypePromotion=1

Kết quả đánh giá ưu thế lai và khả năng kết hợp của 8 dòng thuần ngô nếp bằng phương pháp lai luân phiên

Chia sẻ: Leon Leon | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
51
lượt xem
1
download

Kết quả đánh giá ưu thế lai và khả năng kết hợp của 8 dòng thuần ngô nếp bằng phương pháp lai luân phiên

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Việc lập dự toán của 28 diallel thập cho thấy thời gian trưởng thành của giống lai ngắn hơn hơn cha mẹ 3-6 ngày (HMP: -3.5 đến 11%). Các ưu thế lai thực sự của chiều cao cây 20,9-64,9%; chiều dài tai 12,4-96,7%; đường kính tai 21,7-44,4%, P1000 hạt nhân 17,9-52,8% và sản lượng 105,7-229,1%. Năng suất lần mỗi hai mươi tám thập đã được cụ thể cao hơn so với kiểm tra nhiều-Wax44 (Hs: 8,0-14%). Dòng thuần có giá trị khả năng kết hợp chung cao nhất là H? 6 (10,434), sau khi đó là H? 16, H? 31 H 11 dòng?. H? 8, H?...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kết quả đánh giá ưu thế lai và khả năng kết hợp của 8 dòng thuần ngô nếp bằng phương pháp lai luân phiên

  1. K T QU ĐÁNH GIÁ ƯU TH LAI VÀ KH NĂNG K T H P C A 8 DÒNG THU N NGÔ N P B NG PHƯƠNG PHÁP LAI LUÂN PHIÊN guy n Th hài1, Phan Xuân Hào1, Ph m ng Qu ng2 SUMMARY The estimate results of heterotic and combination ability of 8 waxy inbred lines using diallel crossing method The estimation of 28 diallel crosses showed that mature duration of hybrids shorter than their parents from 3 to 6 days (HMP: -3.5 to -11%). The real heterotic of plant height from 20.9 to 64.9%; ear length from 12.4 to 96.7%; ear diameter from 21.7 to 44.4%, P1000 kernels from 17.9 to 52.8% and yield from 105.7 to 229.1%. Yield of six per twenty- eight crosses have obtained specific higher than check variety -Wax44 (Hs: 8.0 to 14%). The inbred line that has highest general combination ability value is H 6 (10.434), after that are H 16, H 31, H 11 lines. The H 8, H 11, H 16, H 6 lines have high specific combination ability variance, the line has highest specific combination ability variance is H 8 (26.499). The results of genetic analysis of 25 waxy inbred line using 23 SSR loci showed that the inbred lines have high genetic distance. Specially, the H 6 was clustered in separate group. In eight crosses have heterotic of yield higher 200%, there are two crosses have parents from China germlpasm, the rest were combined between one line isolated from Vietnam germlpasm and another from China material. Keywords: Combination ability, genetic analysis, heterotic, waxy maize. và năng su t khá. Tuy nhiên, kh năng s I. §ÆT VÊN §Ò d ng c a m t dòng ch ư c kh ng nh khi Ưu th lai (ƯTL) là hi n tư ng con lai con lai có bi u hi n ƯTL cao hay nói cách d h p t vư t tr i b m ng h p c a khác dòng ó có kh năng k t h p (KNKH) chúng v s c s ng, kh năng ch ng ch u và t t. i v i ngô t , s khác bi t v a lý có năng su t. Ngô là i tư ng i n hình c a nh hư ng l n n s a d ng v di truy n vi c ng d ng thành công hi n tư ng ƯTL c a ngu n và ƯTL cũng như KNKH gi a trong gi i sinh h c. Các nghiên c u v ƯTL các dòng ư c t o ra. Bài báo này gi i thi u ngô n p chưa áng k , k c trong và k t qu ánh giá ƯTL và KNKH c a 8 dòng ngoài nư c. T t p oàn nguyên li u có thu n ngô n p b ng phương pháp lai luân ngu n g c a lý và n n di truy n khác nhau, phiên và m i quan h gi a ƯTL và ngu n b ng phương pháp truy n th ng ã t o ư c g c a lý c a ngu n nguyên li u. hàng trăm dòng thu n. Thông qua ánh giá ngo i hình ã l a ch n ư c m t s dòng II. VËT LIÖU V PH¦¥NG PH¸P NGHI£N sinh trư ng, phát tri n, kh năng ch ng ch u CøU 1 Vi n Nghiên c u Ngô, 2 C c Tr ng tr t.
  2. 1. V t li u nghiên c u luân phiên. X lý và phân tích KNKH theo 8 dòng thu n ngô n p: HN1 (t gi ng ver 2.0 Nguy n ình Hi n và chương trình Vi n Ngô. th ph n t do c i ti n VN2); HN5, HN6, HN11, HN16 (t gi ng lai Trung Qu c); III. KÕT QU¶ V TH¶O LUËN HN8, HN15 (t gi ng a phương-mi n Nam); HN31 (t gi ng a phương-V 1. Ưu th lai (ƯTL) c a các t h p lai B n), có i t ph i trên S6. luân phiên - V th i gian sinh trư ng: T t c các t 2. Phương pháp nghiên c u h p lai t khi gieo n chín ng n hơn trung Thí nghi m ư c ti n hành v thu bình b , m c a chúng t 3-6 ngày (HMP t 2007 và thu 2008, b trí theo kh i ng u -3,5 n -11%). So v i i ch ng WAX44, nhiên hoàn thi n, 3 l n nh c, 28 t h p lai các t h p lai trong thí nghi m dài hơn 1-6 và i ch ng là Wax44 (gi ng lai ơn c a ngày (HS t 1,3 n 7,8%). Syngenta). Di n tích ô thí nghi m là 9,6m2 - V hình thái con lai vư t h n b m g m 4 hàng dài 4m, kho ng cách 60 x v chi u cao cây, HBP t 20,9% (HN1 x 25cm. Chăm sóc và ánh giá theo quy trình HN5) n 64,9% (HN6 x HN16) (b ng1). c a Vi n Nghiên c u Ngô. ánh giá a d ng di truy n b ng ch th SSR theo m ng lư i công ngh sinh h c Châu Á. ánh giá kh năng k t h p b ng phương pháp lai B ng 1. Ưu th lai v th i gian sinh trư ng và m t s ch tiêu Th i gian sinh trư ng Chi u cao cây Chi u dài b p T h p lai Ưu th lai Ưu th lai Ưu th lai (Ngày) (cm) (cm) HMP (%) HS (%) HBP (%) HS (%) HBP (%) HS (%) 1. HN1 x HN5 80,0 -6,4 4,6 183,8 20,9 -3,2 14,1 36,2 4,4 2. HN1 x HN6 78,5 -9,2 2,6 192,4 34,1 1,3 14,7 25,6 8,9 3. HN1 x HN8 77,5 -7,7 1,3 186,1 29,7 -2,0 12,6 21,7 -6,7 4. HN1 x HN11 80,5 -5,6 5,2 184,9 28,8 -2,6 14,0 19,7 3,7 5. HN1 x HN15 80,0 -6,2 4,6 183,7 28,0 -3,3 13,8 33,3 2,2 6. HN1 x HN16 81,0 -5,0 5,9 204,4 42,4 7,6 13,7 28,6 1,5 7. HN1 x HN31 82,5 -3,5 7,8 197,6 29,0 4,1 13,6 31,4 0,7 8. HN5 x HN6 82,5 -6,8 7,8 205,3 35,1 8,1 14,6 24,8 8,1 9. HN5 x HN8 81,0 -5,8 5,9 211,8 39,3 11,5 14,2 88,7 4,8 10. HN5 x HN11 81,5 -6,6 6,5 204,0 34,2 7,5 14,2 21,4 5,2 11. HN5 x HN15 81,0 -7,2 5,9 205,3 35,1 8,1 13,6 54,9 0,4 12. HN5 x HN16 81,5 -6,6 6,5 200,5 31,9 5,6 14,2 33,3 5,2 13. HN5 x HN31 81,0 -7,4 5,9 207,6 35,6 9,3 14,1 49,5 4,1 14. HN6 x HN8 78,5 -9,8 2,6 205,1 61,5 8,0 14,8 96,7 9,3 15. HN6 x HN11 81,5 -11,0 6,5 202,4 41,5 6,6 14,0 19,2 3,3 16. HN6 x HN15 80,5 -11,0 5,2 203,7 60,4 7,3 14,2 20,9 4,8 17. HN6 x HN16 80,5 -11,0 5,2 209,4 64,9 10,3 15,1 28,6 11,5 18. HN6 x HN31 80,0 -11,3 4,6 189,0 23,4 -0,4 14,3 21,8 5,6 19. HN8 x HN11 79,5 -7,3 3,9 190,5 33,1 0,3 14,1 20,5 4,4 20. HN8 x HN15 80,5 -8,6 5,2 179,4 43,5 -5,5 13,3 51,4 -1,9 21. HN8 x HN16 77,5 -8,6 1,3 204,1 63,2 7,5 14,2 32,9 4,8
  3. 22. HN8 x HN31 78,5 -8,9 2,6 201,8 31,7 6,3 13,7 45,7 1,5 23. HN11 x HN15 80,5 -7,5 5,2 199,9 39,7 5,3 14,1 20,5 4,4 24. HN11 x HN16 81,0 -7,5 5,9 192,2 34,4 1,2 13,2 12,4 -2,6 25. HN11 x HN31 82,0 -7,7 7,2 202,2 32,0 6,5 14,4 23,1 6,7 26. HN15 x HN16 80,5 -7,5 5,2 186,6 53,6 -1,7 14,3 34,3 5,9 27. HN15 x HN31 79,5 -7,7 3,9 202,0 31,9 6,4 13,7 45,7 1,5 28. HN16 x HN31 81,5 -6,6 6,5 201,7 31,7 6,2 14,0 31,5 3,7 WAX-44 76,5 189,9 13,5 Ghi chú: Ưu th lai trung bình (HMP); Ưu th lai th c (HBP); Ưu th lai chuNn (HS). -V năng su t và các y u t c u thành kh i lư ng 1000 h t HBP t 17,9 n 52,8%; năng su t: Các ch tiêu này th hi n r t rõ năng su t HBP t 105,7 n 229,1%. Có ưu th c a con lai so v i b m chúng: V 6/28 t h p lai có năng su t vư t Wax-44 chi u dài b p có HBP t 12,4 n 96,7%; m t cách rõ r t (Hs: 8,0-14%). ư ng kính b p HBP t 21,7 n 44,4%; B ng 2. Ưu th lai v m t s y u t c u thành năng su t và năng su t các t h p lai Đư ng kính b p Kh i lư ng 1000 h t Năng su t T h p lai Ưu th lai Ưu th lai Ưu th lai (cm) (g) (t /ha) HBP (%) HS (%) HBP (%) HS (%) HBP (%) HS (%) 1. HN1 x HN5 4,3 23,2 -4,5 246,5 23,9 -5,8 43,6 162,1 -15,5 2. HN1 x HN6 4,6 35,8 2,2 259,6 35,9 -0,8 58,0 224,1 12,3 3. HN1 x HN8 4,2 31,7 -6,7 224,7 30,3 -14,1 34,3 105,7 -33,7 4. HN1 x HN11 4,3 36,5 -3,4 235,3 36,4 -10,1 45,9 175,5 -11,2 5. HN1 x HN15 4,4 33,8 -2,2 230,1 33,4 -12,1 45,5 170,8 -11,9 6. HN1 x HN16 4,1 28,6 -9,0 258,3 48,4 -1,3 51,8 210,0 0,2 7. HN1 x HN31 4,0 29,0 -10,1 234,6 33,7 -10,3 41,1 146,8 -20,5 8. HN5 x HN6 4,7 36,2 5,6 291,8 52,8 11,5 56,7 217,0 9,8 9. HN5 x HN8 4,7 34,8 4,5 234,7 17,9 -10,3 44,6 187,0 -13,6 10. HN5 x HN11 4,2 21,7 -5,6 241,8 21,5 -7,6 45,0 169,3 -13,0 11. HN5 x HN15 4,5 29,0 0,0 243,5 22,3 -7,0 42,9 155,6 -16,9 12. HN5 x HN16 4,4 26,1 -2,2 236,1 18,6 -9,8 48,9 192,8 -5,4 13. HN5 x HN31 4,0 15,9 -10,1 233,6 18,1 -10,7 39,6 164,5 -23,4 14. HN6 x HN8 4,5 32,8 0,0 269,2 40,9 2,9 58,9 229,1 14,0 15. HN6 x HN11 4,3 28,4 -3,4 249,0 30,4 -4,8 50,7 183,3 -1,8 16. HN6 x HN15 4,7 38,8 4,5 247,0 29,3 -5,6 55,8 211,8 8,0 17. HN6 x HN16 4,3 28,4 -3,4 253,7 32,8 -3,1 56,9 218,1 10,2 18. HN6 x HN31 4,6 35,8 2,2 242,4 26,9 -7,4 57,7 222,2 11,6 19. HN8 x HN11 4,4 38,1 -2,2 233,7 37,4 -10,7 48,9 192,6 -5,4 20. HN8 x HN15 4,0 23,1 -10,1 233,5 37,4 -10,8 38,3 127,8 -25,9 21. HN8 x HN16 4,4 39,7 -1,1 234,8 34,9 -10,3 37,6 125,4 -27,1
  4. 22. HN8 x HN31 4,5 41,3 0,0 244,6 39,4 -6,5 45,8 194,3 -11,4 23. HN11 x HN15 4,6 41,5 3,4 237,5 40,9 -9,2 45,3 169,7 -12,3 24. HN11 x HN16 4,0 25,4 -11,2 231,9 33,2 -11,4 40,2 140,8 -22,2 25. HN11 x HN31 4,6 44,4 2,2 235,0 33,9 -10,2 48,9 192,9 -5,3 26. HN15 x HN16 4,5 38,5 1,1 247,6 42,3 -5,4 50,5 200,7 -2,2 27. HN15 x HN31 4,2 27,7 -6,7 244,4 39,3 -6,6 47,0 179,6 -9,1 28. HN16 x HN31 4,2 33,3 -5,6 238,5 35,9 -8,8 45,1 169,9 -12,7 WAX-44 4,5 261,7 51,7 Qua phân tích ƯTL có th th y r ng trong thí nghi m này HBP t t i 229,1% các t h p lai th hi n ưu th lai r t rõ so t h p lai HN6 x HN8. M c d u, năng su t v i dòng b m chúng các tính tr ng, c c a t h p lai này ch là 58,9 t /ha, nhưng bi t là năng su t. So v i k t qu ánh giá do năng su t dòng ngô n p th p nên giá tr ƯTL v ngô t trong các báo cáo trư c ây ƯTL cao. Như v y, ưu th lai bi u hi n thì HBP cao nh t cũng ch kho ng 200%, ngô n p cũng không khác so v i ngô t . 2. Kh năng k t h p c a các dòng tính tr ng năng su t B ng 3. Giá tr kh năng k t h p (K KH) chung (ĝj), riêng (Ŝij) và phương sai K KH riêng (δ2Sij) c a các dòng Ŝij 2 Dòng ĝj δ Sij HN1 HN5 HN6 HN8 HN11 HN15 HN16 HN31 1. HN1 0,003 2,138 -7,221 1,094 1,192 6,514 -3,720 -2,013 15,835 2. HN5 0,659 2,960 -0,019 -1,564 3,431 -5,469 -1,807 5,457 3. HN6 4,995 -6,517 -0,938 -0,757 0,420 10,434 8,913 4. HN8 6,058 -4,061 -5,656 2,924 -3,977 26,499 5. HN11 -0,333 -6,381 6,099 -0,668 22,968 6. HN15 4,404 1,300 -1,146 3,642 7. HN16 -1,555 -0,188 21,452 8. HN31 -0,635 12,199 GI-GJ: Giá tr so sánh KNKH chung gi a dòng i v i dòng j 1,372 1,171 2,008 2,352 3,137 SIJ: Gttb KNKH riêng- so sánh v i giá tr t h p riêng 2,940 1,715 2,008 3,443 4,592 SIJ -SIK: Giá tr so sánh KNKH riêng 2 THL cùng m 6,860 2,619 2,008 5,259 7,014 SIJ -SKL: Giá tr so sánh KNKH riêng 2 THL không cùng m 5,488 2,343 2,008 4,704 6,274 Các c p dòng có giá tr KNKH riêng riêng cao, cao nh t là HN8 (26,499); Như cao là HN1 x HN16 (6,514), HN11 x HN31 v y, dòng HN6 v a có KNKH chung cao (6,099), HN8 x HN11 (6,058), HN6 x HN8 l i v a có phương sai KNKH riêng cao. (4,995). Dòng có giá tr KNKH chung cao nh t là HN6 (10,434) ti p theo là các dòng 3. K t qu phân tích a d ng di truy n HN16, HN31, HN11. Các dòng HN8, K t qu phân tích a d ng di truy n 25 HN11, HN16, HN6 có phương sai KNKH dòng n p v i 23 m i SSR (hình 1) cho th y,
  5. 8 dòng nghiên c u trên có s khác bi t di 2 dòng HN1 và HN16 cho ƯTL cao (210%) truy n tương i l n. Dòng HN6 tách thành nhưng kho ng cách di truy n gi a chúng m t nhóm riêng bi t có khác bi t v di không l n (0,50). Trong 8 t h p lai cho truy n v i các dòng còn l i t i 72%. Chính ƯTL cao trên 200% ch có 2 t h p lai i u này d n t i k t qu nh ng c p lai có HN5/HN6 và HN6/HN11 có b m cùng dòng HN6 tham gia cho ưu th lai cao. Các ngu n g c Trung Qu c còn l i 6 t h p là t h p lai khác như HN5 x HN8, HN5 x gi a các dòng Vi t Nam và Trung Qu c. HN16, HN8 x HN11, HN8 x HN31, HN11 Không có t h p lai nào gi a 2 dòng Vi t x HN31 u có kho ng cách di truy n gi a Nam cho ƯTL cao n 200% trong thí các dòng trên 0,65. Duy nh t t h p lai gi a nghi m này. HN5 HN07B1.1 HN1 HN16 HN11 HN07B3 HN15 HN09A7 HN31 HN09A4 HN17 HN08A2 HN07B1.1MW HN30 HN8 HN08A6 HN08A1 HN07B1.3 HN08A3 HN08A4 HN08A5 HN09A1 HN09A2 HN06B1 HN6 HN07B2.3 0.28 0.40 0.53 0.65 0.77 Coefficient Hình 1. Sơ ph h c a 25 dòng n p v i 23 m i SSR
  6. T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam IV. KÕT LUËN K t qu ánh giá các t h p lai luân phiên c a 8 dòng cho th y: - V ƯTL: Th i gian sinh trư ng con lai ng n hơn b m t 3-6 ngày (HMP: -3,5 n -11%); Ưu th th c: V chi u cao cây t 20,9 n 64,9%; chi u dài b p 12,4 n 96,7%; ư ng kính b p t 21,7 n 44,4%; kh i lư ng 1000 h t t 17,9 n 52,8%; năng su t t 105,7 n 229,1%. Có 6/28 t h p lai có năng su t vư t Wax-44 m t cách rõ r t (Hs: 8,0- 14%). - Dòng có giá tr KNKH chung cao nh t là HN6 (10,434), ti p theo là các dòng HN16, HN31, HN11. Các dòng HN8, HN11, HN16, HN6 có phương sai KNKH riêng cao, cao nh t là HN8 (26,499). - K t qu phân tích a d ng di truy n 25 dòng n p v i 23 m i SSR cho th y, các dòng nghiên c u trên có s khác bi t di truy n l n. Dòng HN6 tách thành m t nhóm riêng bi t. Trong 8 t h p lai cho ƯTL cao trên 200% ch có 2 t h p lai có b m cùng ngu n g c Trung Qu c, 6 t h p còn l i là gi a các dòng Vi t Nam và Trung Qu c. i u ó nói lên ý nghĩa v s khác bi t a lý cúa các ngu n v t li u n ƯTL và KNKH. TÀI LI U THAM KH O 1. gô H u Tình, 2009. “Ch n l c và lai t o gi ng ngô”, Nhà xu t b n Nông nghi p. 2. Tr n H ng Uy, gô H u Tình, Mai Xuân Tri u, 1985. “Xác nh kh năng k t h p c a 6 dòng ngô thu n ng n ngày”, T p chí Khoa h c k thu t Nông nghi p, tháng 2, 68-71. 3. Sparague, G.F. and tatum, L.A., 1942. General vs specific combining ability in single crosses of corn, J.Am. Soc. Agron. 34, 923-932. gư i ph n bi n: PGS. TS. Nguy n Văn Vi t 6

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản