intTypePromotion=1

Kết quả giám định tên khoa học của bọ cánh cứng hại cây dừa và cây cau kiểng trắng ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long

Chia sẻ: Nguaconbaynhay Nguaconbaynhay | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
14
lượt xem
0
download

Kết quả giám định tên khoa học của bọ cánh cứng hại cây dừa và cây cau kiểng trắng ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày kết quả giám định tên khoa học của bọ cánh cứng hại cây dừa và cây cau kiểng trắng ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long thông qua nghiên cứu kích thước của các phần cơ thể, vị trí phân loại của bọ cánh cứng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kết quả giám định tên khoa học của bọ cánh cứng hại cây dừa và cây cau kiểng trắng ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long

29(1): 10-13 T¹p chÝ Sinh häc 3-2007<br /> <br /> <br /> <br /> KÕt qu¶ gi¸m ®Þnh tªn khoa häc Cña bä c¸nh cøng h¹i c©y dõa<br /> vµ c©y cau kiÓng tr¾ng ë vïng ®ång b»ng s«ng cöu long<br /> <br /> NguyÔn Xu©n NiÖm<br /> Së Khoa häc vµ C«ng nghÖ tØnh Kiªn Giang<br /> Lª Xu©n HuÖ<br /> ViÖn Sinh th¸i vµ Tµi nguyªn sinh vËt<br /> <br /> §−îc ph¸t hiÖn ë thÞ x Sa §Ðc, tØnh §ång ®ùc cña hai nhãm bä c¸nh cøng (thùc hiÖn d−íi<br /> Th¸p bä c¸nh cøng h¹i c©y dõa Brontispa sp1. kÝnh lóp MBC1, víi ®é phãng ®¹i 7 × 8).<br /> vµ bä c¸nh cøng h¹i c©y cau kiÓng tr¾ng - Dùa vµo tµi liÖu cña Kimoto 1999 [2] vµ<br /> Brontispa sp2. lan dÇn ra c¸c tØnh miÒn Nam, mét sè t¸c gi¶ kh¸c [1] ®Ó x¸c ®Þnh tªn khoa häc<br /> sau ®Õn c¸c tØnh miÒn Trung vµ miÒn B¾c n−íc cña chóng.<br /> ta. Loµi c«n trïng nµy kh«ng nh÷ng h¹i l¸ cña<br /> c©y dõa (Cocos nucifera L.) vµ c©y cau kiÓng II. KÕt qu¶ vµ th¶o luËn<br /> tr¾ng (Roystonea regia (H. B. K.) Cook) mµ cßn<br /> h¹i nhiÒu loµi c©y kh¸c thuéc hä Cau 1. VÞ trÝ ph©n lo¹i cña bä c¸nh cøng h¹i c©y<br /> (Arecaceae) [4]. Mét sè t¸c gi¶ ® nghiªn cøu dõa vµ c©y cau kiÓng tr¾ng<br /> ®Æc ®iÓm h×nh th¸i vµ biÖn ph¸p phßng trõ<br /> chóng [3, 5] nh−ng viÖc gi¸m ®Þnh chÝnh x¸c tªn Bä c¸nh cøng h¹i c©y dõa vµ c©y cau kiÓng<br /> khoa häc cña chóng th× ch−a ®−îc thùc hiÖn. V× tr¾ng thuéc:<br /> vËy, trong c«ng tr×nh nµy, chóng t«i ®−a ra kÕt Bé C¸nh cøng Coleoptera.<br /> qu¶ gi¸m ®Þnh tªn khoa häc cña loµi bä c¸nh<br /> cøng h¹i c©y dõa vµ bä c¸nh cøng h¹i c©y cau Hä C¸nh cøng ¨n l¸ Chrysomelidae.<br /> kiÓng tr¾ng, còng nh− cung cÊp thªm ®Æc ®iÓm Ph©n hä s©u gai Hispinae.<br /> h×nh th¸i cña chóng. Gièng Brontispa Sharp, 1904.<br /> I. ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu<br /> Loµi Brontispa longissima (Gestro), 1885.<br /> Syn. Oxycephala longissima Gestro, 1885:<br /> 1. MÉu vËt nghiªn cøu Kimoto, 1999. Bull. Comp. Stud: Int. Cult. Soc.<br /> Kurume Univ., 23: 59 - 159.<br /> + 15 c¸ thÓ ®ùc vµ 15 c¸ thÓ c¸i cña bä c¸nh<br /> cøng thu ®−îc trªn c©y dõa (Cocos nucifera L.). 2. Th¶o luËn vÒ sù ®ång nhÊt vÞ trÝ ph©n lo¹i<br /> + 15 c¸ thÓ ®ùc vµ 15 c¸ thÓ c¸i cña bä c¸nh (Brontispa longissima (Gestro), 1885) cña<br /> cøng thu ®−îc trªn c©y cau kiÓng tr¾ng hai ®èi t−îng nghiªn cøu<br /> (Roystonea regia (H. B. K. Cook). TiÕn hµnh ®o kÝch th−íc c¬ thÓ cña 15 c¸ thÓ<br /> C¸c mÉu vËt do NguyÔn Xu©n NiÖm thu ®ùc vµ 15 c¸ thÓ c¸i thu ®−îc trªn c©y dõa; 15 c¸<br /> ®−îc ë tØnh Kiªn Giang vµo th¸ng 9 n¨m 2006. thÓ ®ùc vµ 15 c¸ thÓ c¸i thu ®−îc trªn c©y cau<br /> kiÓng tr¾ng (xem b¶ng).<br /> 2. Ph−¬ng ph¸p<br /> M« t¶: C¬ thÓ cña chóng thon dµi. Con c¸i:<br /> - Mæ, t¸ch vµ lµm tiªu b¶n phÇn phô sinh chiÒu dµi cña c¬ thÓ 7,6 - 8,4 mm, chiÒu réng<br /> dôc ®ùc vµ phÇn phô sinh dôc c¸i cña hai nhãm cña c¬ thÓ 1,6 - 2,6 mm. Con ®ùc: chiÒu dµi cña<br /> bä c¸nh cøng nµy. c¬ thÓ 8 - 9,6 mm, chiÒu réng cña c¬ thÓ 2 - 2,8<br /> - M« t¶ h×nh th¸i ngoµi vµ phÇn phô sinh dôc mm.<br /> <br /> 10<br /> B¶ng<br /> KÝch th−íc cña c¸c phÇn c¬ thÓ cña Brontispa longissima (Gestro), 1885<br /> Bä c¸nh cøng h¹i c©y dõa Bä c¸nh cøng h¹i c©y cau kiÓng<br /> C¸c phÇn cña c¬ thÓ (mm) tr¾ng (mm)<br /> Con ®ùc Con c¸i Con ®ùc Con c¸i<br /> 2,2 - 2,6 2,5 - 2,7 2,1 - 2,8 2,7 - 3,1<br /> ChiÒu dµi cña r©u ®Çu<br /> 2,47 ± 0,14 2,54 ± 0,08 2,5 ± 0,20 2,9 ± 0.13<br /> 0,15 - 0,21 0,19 - 0,20 0,18 - 0,2 0,18 - 0,22<br /> ChiÒu réng cña r©u ®Çu<br /> 0,19 ± 0,01 0,19 ± 0,01 0,2 ± 0,01 0,2 ± 0,01<br /> ChiÒu dµi cña tÊm l−ng 1,5 - 1,6 1,5 - 1,7 1,6 - 1,8 1,6 - 1,7<br /> ngùc tr−íc 1,5 ± 0,04 1,62 ± 0,07 1,7 ± 0,01 1,7 ± 0,05<br /> ChiÒu réng cña tÊm 1,5 - 1,6 1,5 - 1,7 1,6 - 1,9 1,6 - 1,8<br /> l−ng ngùc tr−íc 1,56 ± 0,05 1,66 ± 0,08 1,7 ± 0,01 1,7 ± 0,06<br /> ChiÒu dµi cña c¸nh 6,3 - 6,6 6,7 - 7,1 6,4 - 7,0 7,7 - 8,4<br /> cøng 6,44 ± 0,11 6,98 ± 0,14 6,5 ± 0,22 7,9 ± 0,32<br /> ChiÒu réng cña c¸nh 9,0 - 9,5 1,0 - 1,3 1,1 - 1,5 1,3 - 1,5<br /> cøng 0,92 ± 0,02 1,20 ± 0,12 1,3 ± 0,13 1,4 ± 0,06<br /> 7,6 - 8.0 8,2 - 8,6 8,0 - 8,8 9,5 - 9,9<br /> ChiÒu dµi cña c¬ thÓ<br /> 7,82 ± 0,01 8,45 ± 0,15 8,2 ± 0,25 9,6 ± 0,2<br /> 1,8 - 1,9 2,0 - 2,6 2,2 - 2,8 2,6 - 2,9<br /> ChiÒu réng cña c¬ thÓ<br /> 1,82 ± 0,05 2,41 ± 0,22 2,5 ± 0,20 2,7 ± 0,10<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> H×nh 1. Bä c¸nh cøng thu ®−îc trªn c©y dõa H×nh 2. Bä c¸nh cøng thu ®−îc trªn c©y cau kiÓng<br /> 1a. c¬ thÓ cña con c¸i (mÆt l−ng)<br /> tr¾ng<br /> 1b. c¬ thÓ cña con ®ùc (mÆt l−ng) 2a. c¬ thÓ cña con c¸i (mÆt l−ng)<br /> 1c. c¬ thÓ cña con c¸i (mÆt bông) 2b. c¬ thÓ cña con ®ùc (mÆt l−ng)<br /> 2c. c¬ thÓ cña con c¸i (mÆt bông)<br /> <br /> <br /> 11<br /> Nh×n vµo b¶ng, ta thÊy kÝch th−íc cña c¬ thÓ (h×nh 3b). C¸c ®èt èng cña c¸c ch©n ng¾n vµ hÑp<br /> vµ cña c¸c bé phËn cña c¸c c¸ thÓ ®ùc vµ c¸c c¸ h¬n ®èt ®ïi. Bµn ch©n cã bèn ®èt; ®èt thø 4 nhá<br /> thÓ c¸i thu ®−îc trªn c©y cau kiÓng tr¾ng ®Òu vµ hÑp, n»m gi÷a hai thuú cña ®èt thø 3, ®èt thø<br /> lín h¬n kÝch th−íc cña c¸c c¸ thÓ ®ùc vµ c¸c c¸ 4 cã 2 vuèt nhá vµ nhän; c¸c ®èt thø 1, 2, 3 cã<br /> thÓ c¸i thu ®−îc trªn c©y dõa. KÝch th−íc cña l«ng mÞn. PhÇn phô sinh dôc ®ùc cña bä c¸nh<br /> c¸c c¸ thÓ c¸i lín h¬n kÝch th−íc cña c¸c c¸ thÓ cøng h¹i c©y dõa vµ bä c¸nh cøng h¹i c©y cau<br /> ®ùc (h×nh 1c). R©u ®Çu h×nh sîi, cã 11 ®èt; ®èt I kiÓng tr¾ng gièng nhau (h×nh 3c, 3d). PhÇn phô<br /> cã chiÒu dµi lín h¬n chiÒu réng vµ lín h¬n sinh dôc c¸i cña bä c¸nh cøng h¹i c©y dõa vµ bä<br /> chiÒu dµi cña c¸c ®èt cßn l¹i; ®èt cuèi cïng cã c¸nh cøng h¹i c©y cau kiÓng tr¾ng còng kh«ng<br /> vuèt nhän (h×nh 3a). ChiÒu dµi vµ chiÒu réng cã g× kh¸c biÖt. R©u cã mµu tõ n©u ®Õn ®en; ®Çu<br /> cña tÊm l−ng ngùc tr−íc b»ng nhau, cã nhiÒu cã mµu ®en. TÊm l−ng ngùc tr−íc cã mµu vµng<br /> chÊm lâm nhá. M¶nh tam gi¸c c¸nh h×nh tam ®Õn mµu n©u. Ch©n mµu n©u. PhÇn gèc cña c¸nh<br /> gi¸c, b»ng ph¼ng. Trªn mçi c¸nh cøng, cã 8 cøng cã mµu n©u ®Õn ®en, phÇn cßn l¹i cña c¸nh<br /> hµng däc chÊm lâm. Ba ®«i ch©n ®Òu cã ®èt ®ïi cøng cã mµu ®en. MÆt bông cña c¸c tÊm bông<br /> ph×nh to, víi chiÒu dµi lín gÊp 2 lÇn chiÒu réng cã mµu ®en.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> H×nh 3. a. r©u ®Çu; b. ch©n; c. phÇn phô sinh dôc ®ùc cña bä c¸nh cøng thu ®−îc trªn c©y dõa; d.<br /> phÇn phô sinh dôc ®ùc cña bä c¸nh cøng thu ®−îc trªn c©y cau kiÓng tr¾ng.<br /> <br /> III. KÕt luËn 83 - 101.<br /> 2. Kimoto S., 1999: Bull. Comp. Stud. Int.<br /> ViÖc nghiªn cøu c¸c ®Æc ®iÓm cña 2 nhãm<br /> Cult. Soc. Kurume Univ., 23: 59 - 159.<br /> bä c¸nh cøng thu ®−îc trªn c©y dõa vµ trªn c©y<br /> cau kiÓng tr¾ng cho thÊy chóng chØ kh¸c nhau 3. NguyÔn Xu©n NiÖm, NguyÔn Xu©n Kh«i,<br /> vÒ kÝch th−íc cßn c¸c ®Æc ®iÓm h×nh d¹ng, mµu 2001: T¹p chÝ B¶o vÖ thùc vËt, 3: 43 - 45.<br /> s¾c cïng nh− cÊu t¹o cña c¸c bé phËn kh¸c, ®Æc<br /> 4. Ph¹m ThÞ Thuú, 2002: KÕt qu¶ nghiªn cøu<br /> biÖt lµ phÇn phô sinh dôc ®ùc ®Òu gièng nhau.<br /> V× vËy, cã thÓ kÕt luËn r»ng chóng cïng lµ mét bä h¹i dõa Brontispa sp. vµ kh¶ n¨ng sö<br /> loµi cã tªn khoa häc lµ Brontispa longissima dông nÊm Metarhizium anisopliae ®Ó trõ bä<br /> (Gestro), 1885 (Coleoptera: Chrysomelidae: dõa ë mét sè tØnh thuéc ®ång b»ng s«ng Cöu<br /> Hispinae). Long n¨m 2000 - 2002. B¸o c¸o t¹i Héi nghÞ<br /> khoa häc cña Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn<br /> Tµi liÖu tham kh¶o<br /> n«ng th«n.<br /> 5. Ph¹m ThÞ Thuú vµ cs., 2005: B¸o c¸o khoa<br /> 1. Howard F. W., Moore D. and R. Abad, häc Héi nghÞ c«n trïng toµn quèc lÇn thø 5:<br /> 2001: Insect of palms. ISBN: 0851993265: 504-513. Nxb. N«ng nghiÖp, Hµ Néi.<br /> 12<br /> Result of The species identification of the leaf beetles<br /> damaging Cocos nucifera L. and Roystonea regia (H. B. K.) Cook,<br /> in the Mekong Delta<br /> <br /> Nguyen Xuan Niem, Le Xuan Hue<br /> <br /> Summary<br /> <br /> Studying the morphological characteristics of the leaf beetles damaging Cocos nucifera L. and Roystonea<br /> regia (H. B. K.) Cook in the Mekong delta, we have noticed that the body sizes of leaf beetles on Roystonea<br /> regia were bigger than those of Cocos nucifera. Because their colour, their striato-punctates on antennae, their<br /> elytra, their pronotum, their abdomen and their male-female genitalia were not different so we recognized that<br /> the leaf beetles on the above mentioned plants were the same species Brontispa longissima (Gestro), 1885<br /> (Coleoptera: Chrysomelidae: Hispinae).<br /> Ngµy nhËn bµi: 13-10-2006<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Tin buån<br /> T¹p chÝ Sinh häc v« cïng th−¬ng tiÕc b¸o tin:<br /> GS.TSKH. L£ XU¢N Tó<br /> Nguyªn Phã Tæng biªn tËp T¹p chÝ Sinh häc,<br /> ® tõ trÇn ngµy th¸ng n¨m 2006.<br /> LÔ tang ® ®−îc cö hµnh ngµy th¸ng n¨m<br /> 2006,<br /> an t¸ng t¹i<br /> T¹p chÝ Sinh häc xin ch©n thµnh chia buån cïng<br /> gia quyÕn.<br /> Héi ®ång biªn tËp<br /> T¹p chÝ Sinh häc<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 13<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2