intTypePromotion=1
ADSENSE

Kết quả khởi đầu điều trị béo phì bằng phương pháp đặt bóng dạ dày qua nội soi

Chia sẻ: Trần Thị Hạnh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

36
lượt xem
1
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả và độ an toàn của phương pháp đặt bóng trong dạ dày ở người Việt Nam béo phì. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm rõ nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kết quả khởi đầu điều trị béo phì bằng phương pháp đặt bóng dạ dày qua nội soi

Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 3 * 2012<br /> <br /> KẾT QUẢ KHỞI ĐẦU ĐIỀU TRỊ BÉO PHÌ BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐẶT<br /> BÓNG DẠ DÀY QUA NỘI SOI<br /> Nguyễn Ngọc Thành*<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Đặt vấn đề: Đặt bóng trong dạ dày là phương pháp không phẫu thuật có hiệu quả ngắn hạn trong việc<br /> giảm cân điều trị béo phì bệnh lý.<br /> Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả và độ an toàn của phương pháp đặt bóng trong dạ dày ở<br /> người Việt Nam béo phì.<br /> Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu. Từ tháng 9/2008 đến tháng 10/2010, chúng tôi đặt bóng<br /> trong dạ dày điều trị béo phì cho các bệnh nhân có BMI trên 30, tại bệnh viện Triều An. Sau 6 tháng đặt bóng,<br /> nghiên cứu mức độ dung nạp bóng của bệnh nhân, mức độ giảm cân và các tai biến-biến chứng nếu có.<br /> Kết quả: 41 bệnh nhân gồm 28 nữ 13 nam, tuổi trung bình là 39. Trước khi đặt bóng, cân nặng trung bình<br /> của bệnh nhân là 92 ± 18,5kg (65 – 145kg); BMI trung bình 35 ± 4,6 (30 – 48,7). Tuần đầu tiên giảm cân trung<br /> bình 4,9 ± 1,6 kg (2kg - 8kg). Sau 6 tháng giảm cân trung bình 15,2 ± 5,9 kg (16,8 ± 6,4 % cân nặng). Một<br /> trường hợp phải lấy bóng ra vào tháng thứ 3. Sau khi đặt bóng 6 tháng bệnh nhân giảm cân và BMI giảm tốt.<br /> Không có biến chứng liên quan đến thủ thuật đặt bóng cũng như lấy bóng qua nội soi.<br /> Kết luận: Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy đặt bóng trong dạ dày ở người Việt Nam có hiệu quả làm<br /> giảm cân và giảm BMI rõ rệt. Đây là phương pháp an toàn, bệnh nhân dễ chấp nhận và hữu hiệu trong việc điều<br /> trị không phẫu thuật cho bệnh nhân béo phì bệnh lý.<br /> Từ khóa: Đặt bóng trong dạ dày. Béo phì nặng. Béo phì rất nặng. Phẫu thuật giảm cân.<br /> <br /> ABSTRACT<br /> INTIAL RESULTS OF INTRAGASTRIC BALLOON THERAPY IN OBESE PATIENTS<br /> Nguyen Ngoc Thanh * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 16 - Supplement of No 3 - 2012: 22 - 28<br /> Background: The implantation of intragastric balloon constitutes a short-term effective non-surgical<br /> intervention to lose weight in obese patients.<br /> Aims: The aim of this study was to evaluate retrospectively the clinical outcome and safety of gastric balloon<br /> therapy (GBT) in Vietnamese obese patients.<br /> Method: Retrospective study from 9/2008 to 10/2010. Patients in Trieu An Hospital whose BMI were over<br /> 30 underwent GBT. After 6 months, GBT was assessed in the obese patients concerning tolerance, weight loss<br /> and complications.<br /> Results: Forty-one obese patients, 28 females and 13 males, mean age 39. Before GBT, average weight was<br /> 92 ± 18,5kg (65 – 145kg); average BMI was 35 ± 4,6 (30 – 48,7). Average weight loss in the first week was 4,9 ±<br /> 1,6kg (2 – 8kg). Mean weight loss was 15 ± 5,9kg (16,8 ± 6,4% body weight) after 6 months of treatment. There<br /> was one case the balloon had to be removed in the third month. After 6 months, a significant reduction in weight<br /> and BMI was evident after GBT. Regarding safety, no major complications occurred.<br /> Conclusion: Our study indicates the safety and efficacy of GBT in Vietnamese obese patients. GBT is a safe,<br /> tolerable, and effective method of inducing weight loss for the initial treatment in morbid obesity patients.<br /> * Khoa Nội soi, Bệnh viện Triều An TP.HCM<br /> Tác giả liên hệ: ThS BS Nguyễn Ngọc Thành, ĐT: 0913158770, Email: nthanh17us20002000@yahoo.com<br /> <br /> 22<br /> <br /> Chuyên Đề Nội Soi Tiêu Hóa<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 3 * 2012<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Keywords: Intragastric balloon. Super-obesity. Super-super-obesity. Bariatric surgery.<br /> <br /> ĐẶT VẤN ĐỀ<br /> <br /> ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU<br /> <br /> Béo phì ngày nay được ví như một nạn dịch<br /> trên toàn thế giới. Béo phì đã được chứng minh<br /> làm gia tăng nguy cơ bệnh tật, tử vong sớm<br /> cũng như những tốn kém và bất lợi về mặt xã<br /> hội.<br /> <br /> Đối tượng nghiên cứu<br /> <br /> Trong xã hội hiện đại, béo phì trở thành vấn<br /> đề sức khỏe cộng đồng cần được mọi người<br /> quan tâm(4). Điều trị béo phì và bệnh béo phì<br /> bằng phương pháp đặt bóng vào dạ dày kết hợp<br /> với chế độ ăn kiêng(2) đã được ứng dụng ở các<br /> nước tiên tiến trên thế giới và được chứng minh<br /> là phương pháp khá an toàn và hiệu quả(3,1).<br /> Ngoài tính hiệu quả, đặt bóng dạ dày điều<br /> trị béo phì còn tránh được các nguy cơ do phẫu<br /> thuật cũng như tác dụng phụ do dùng thuốc<br /> giảm cân. Hơn nữa phẫu thuật trên những bệnh<br /> nhân béo phì vẫn còn là thử thách cho các nhà<br /> chuyên môn. Vì vậy đặt bóng dạ dày qua nội soi<br /> còn là công cụ hữu ích giúp giảm cân, nhằm<br /> giảm những rủi ro trước tiến trình phẫu thuật(6).<br /> Được biết rằng, giảm 10% trọng lượng cơ thể<br /> ở những người thừa cân béo phì cũng sẽ giảm<br /> có ý nghĩa tình trạng bệnh phối hợp với béo<br /> phì(5). Tuy nhiên cho đến nay, ở nước ta chưa có<br /> nghiên cứu nào về điều trị thừa cân béo phì<br /> bằng phương pháp đặt bóng dạ dày qua nội soi.<br /> Xuất phát từ thực trạng trên, chúng tôi tiến<br /> hành nghiên cứu đề tài: “Hiệu quả bước đầu<br /> điều trị béo phì bằng phương pháp đặt bóng dạ<br /> dày qua nội soi”, với mục tiêu nghiên cứu là:<br /> <br /> 41 trường hợp đến khám thừa cân béo phì<br /> và được chẩn đoán béo phì tại Bệnh viện Triều<br /> An – Tp.HCM trong thời gian từ tháng 9/2008<br /> đến tháng 10/2010.<br /> <br /> Phương pháp nghiên cứu<br /> Nghiên cứu tiến cứu hàng loạt ca.<br /> <br /> Tiêu chuẩn chọn lựa<br /> Độ tuổi từ 18 đến 55 tuổi.<br /> BMI ≥ 30.<br /> Bệnh nhân thất bại với biện pháp giảm cân<br /> thông thường trước đây.<br /> <br /> Tiêu chuẩn loại trừ<br /> Đã trãi qua phẫu thuật vùng bụng như phẫu<br /> thuật dạ dày, ruột, v.v…<br /> Túi thừa thực quản, thoát vị tâm vị, loét thực<br /> quản – dạ dày – tá tràng.<br /> Nghiện rượu, nghiện ma túy.<br /> Sử dụng dài hạn Corticosteroid hoặc<br /> NSAIDs.<br /> Hẹp bẩm sinh đường tiêu hóa.<br /> Có kèm một số bệnh khác như: Suy tim, xơ<br /> gan, tâm thần kinh,v.v...<br /> Đang mang thai hoặc cho con bú.<br /> <br /> Bước đầu đánh giá hiệu quả giảm cân của<br /> phương pháp đặt bóng dạ dày.<br /> Đánh giá tỉ lệ thành công của kỹ thuật đặt<br /> bóng dạ dày.<br /> Đánh giá các biến chứng và tai biến của<br /> phương pháp: viêm thực quản trào ngược, viêm<br /> loét dạ dày tá tràng, xì bóng, tắc ruột.<br /> <br /> Hình 1: Đặt bóng trong dạ dày(10).<br /> <br /> Kỹ thuật thực hiện<br /> Nội soi bằng ống soi mềm của hãng Pentax<br /> EPK-100P (hình 1)(10).<br /> <br /> Chuyên Đề Nội Soi Tiêu Hóa<br /> <br /> 23<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 3 * 2012<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> 35 < BMI < 40<br /> BMI > 40<br /> Tổng<br /> <br /> Sử dụng hệ thống bóng BIB của INAMED<br /> được sản xuất tại Mỹ.<br /> Bệnh nhân béo phì được kiểm tra thực quảndạ dày- tá tràng qua nội soi, tiến hành điều trị<br /> viêm loét dạ dày – tá tràng nếu có, diệt H.pylori<br /> nếu Hp dương tính.<br /> Định ngày đặt bóng, tiến hành đặt bóng có<br /> tiền mê. Bóng sẽ được đưa qua ngả miệng dưới<br /> sự quan sát của ống soi mềm. Sau khi nội soi xác<br /> định bóng đã được đưa vào dạ dày, bơm qua<br /> catheter kết nối với bóng dung dịch nước muối<br /> sinh lý có pha xanh Methylen. Sau đó catheter sẽ<br /> được tách rời khỏi bóng và được lấy ra ngoài.<br /> Kiểm tra sự rò rỉ bóng trước khi rút máy soi kết<br /> thúc quá trình đặt bóng. Bệnh nhân được theo<br /> dõi đến khi tỉnh hẳn, cho xuất viện và hẹn ngày<br /> tái khám.<br /> Bóng sẽ được lấy ra sau 6 tháng lưu trong dạ<br /> dày.<br /> <br /> KẾT QUẢ.<br /> Bảng 1: Tỉ lệ BMI theo giới tính<br /> BMI<br /> 30 < BMI < 35<br /> <br /> Nam<br /> 5<br /> <br /> Nữ<br /> 20<br /> <br /> Tổng<br /> 25 (61%)<br /> <br /> 4<br /> 4<br /> 13 (31,7%)<br /> <br /> 5<br /> 3<br /> 28 (68,3%)<br /> <br /> 9 (22%)<br /> 7 (17%)<br /> 41(100%)<br /> <br /> Đặc điểm của bệnh nhân<br /> Trong 41 bệnh nhân nghiên cứu, có 28 nữ và<br /> 13 nam; tuổi trung bình 29 ± 8,9 (18t – 48t). Cân<br /> nặng trung bình 92 ± 18,5kg (65 – 145kg). BMI<br /> trung bình 35 ± 4,6 (30 – 48,7).<br /> Tỷ lệ nữ / nam # 2.<br /> 61% trường hợp có chỉ số BMI từ 30 đến 35.<br /> 22% trường hợp có chỉ số BMI từ 35 đến 40,<br /> 17% còn lại có BMI từ 40 đến 50. Tính chung<br /> BMI trung bình là 35,2 ± 4,6.<br /> Đặc biệt tỷ lệ béo phì bệnh lý (BMI > 40) chủ<br /> yếu gặp ở những người trẻ: 2 người 18 tuổi, 2<br /> người 19 tuổi, 2 người 24 tuổi,và 1 người 27 tuổi.<br /> Có 7 người có vấn đề về xương khớp.<br /> Tất cả 41 trường hợp đều đã thất bại với<br /> phương pháp giảm cân cổ điển là ăn kiêng và /<br /> hoặc tập thể dục và / hoặc dùng thuốc giảm cân.<br /> 41 trường hợp trên được đặt bóng vào dạ<br /> dày với cùng một loại bóng. 100% đặt bóng<br /> thành công.<br /> <br /> Hiệu quả giảm cân<br /> <br /> Hình 1: Trước đặt bóng (85 kg)<br /> <br /> 24<br /> <br /> Sau đặt bóng (52 kg)<br /> <br /> Chuyên Đề Nội Soi Tiêu Hóa<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 3 * 2012<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> 41 trường hợp béo phì đã được điều trị bằng<br /> phương pháp đặt bóng dạ dày: Thời gian lưu<br /> bóng trong dạ dày trung bình 6 ± 0,7 tháng (3– 7<br /> tháng).<br /> <br /> bóng. 53,7% trường hợp còn lại vẫn duy trì chế<br /> độ ăn kiêng, không tăng cân trong 6 tháng theo<br /> dõi. Đặc biệt các trường hợp có vấn đề về đau<br /> nhức khớp đã cải thiện rõ sau khi giảm cân.<br /> <br /> Giảm cân trung bình 15,2 ± 5,9 kg (16,8 ± 6,4<br /> % cân nặng); Có 6 trường hợp giảm cân chỉ 1 – 8<br /> kg / 6 tháng (< 10% trọng lượng).<br /> <br /> Tác dụng phụ và biến chứng<br /> <br /> Tuần đầu tiên giảm cân trung bình 4,9 ± 1,6<br /> kg (2kg - 8kg) do ăn uống kém bởi đau bụng và<br /> nôn ói nhiều, chủ yếu là uống các loại nước trái<br /> cây và nước lọc.<br /> Trường hợp giảm cân trong tuần đầu nhiều<br /> nhất là 8kg. Tuy nhiên, tái khám sau tuần đầu<br /> tiên, sức khỏe hầu hết các trường hợp đều bình<br /> thường và tỏ sự hài lòng. Tất cả đều sinh hoạt<br /> trở lại bình thường ở tuần thứ 2 và tiến hành tập<br /> thể dục đầu tuần thứ 3.<br /> Trong thời gian lưu bóng, tất cả các trường<br /> hợp đều sử dụng PPI (Omeprazole 20 mg/ngày).<br /> Sau khi lấy bóng ra, qua kiểm tra thực quản – dạ<br /> dày – tá tràng, không trường hợp nào bị loét dạ<br /> dày-tá tràng. Thể tích dịch lúc lấy ra tương<br /> đương với thể tích dịch lúc đưa vào bóng, vì vậy<br /> xác định không có trường hợp nào bị xì bóng<br /> trong thời gian lưu bóng. Cũng không có biến<br /> chứng tắc ruột xảy ra do xì bóng và trôi bóng.<br /> Tình trạng tăng cân trở lại sau khi lấy bóng<br /> ra chiếm 46,3%, chủ yếu do không tuân thủ chế<br /> độ ăn và chế độ tập luyện như thời gian còn lưu<br /> <br /> Có 6 trường hợp yêu cầu lấy bóng ra trong<br /> tuần đầu do đau bụng. Các trường hợp này đã<br /> được nhập viện, sử dụng thuốc giảm co thắt<br /> (Buscopan) và xuất viện trong ngày. Sau đó cả 6<br /> trường hợp đều được thuyết phục và đồng ý<br /> lưu bóng tiếp tục.<br /> 100% trường hợp có tác dụng phụ đau bụng<br /> và nôn ói trong tuần đầu sau đặt bóng, thời gian<br /> đau trung bình 4,3 ± 1,4 ngày (2 – 7 ngày).<br /> 01 trường hợp lấy bóng ra ở tháng thứ 3 vì<br /> phát hiện có u buồng trứng.<br /> Không có trường hợp nào mắc phải biến<br /> chứng có liên quan đến thủ thuật đặt bóng cũng<br /> như lấy bóng qua nội soi. Kiểm tra khi lấy bóng,<br /> không trường hợp nào gặp biến chứng loét dạ<br /> dày-tá tràng, viêm thực quản trào ngược và<br /> không ai bị xì bóng.<br /> <br /> BÀN LUẬN<br /> Tác hại của béo phì<br /> Béo phì làm gia tăng nguy cơ bệnh tật và tử<br /> vong sớm. Đặt bóng dạ dày ngoài việc điều trị<br /> giảm cân, các bệnh có liên quan đến béo phì<br /> cũng sẽ được cải thiện(2,3).<br /> <br /> Một số hình ảnh đặt bóng và kéo bóng dạ dày qua nội soi<br /> <br /> Hình 2: Đưa bóng vào dạ dày.<br /> <br /> Chuyên Đề Nội Soi Tiêu Hóa<br /> <br /> Hình 3: Bóng được bơm lên.<br /> <br /> 25<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 3 * 2012<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Hình 4: Bóng được rút hết dịch.<br /> <br /> Hình 5: Bóng được kéo ra khỏi dạ dày.<br /> <br /> Trên thực tế chúng ta tính BMI bằng: trọng<br /> lượng (kg)/bình phương chiều cao tính ra m<br /> (kg/m2). Bảng 2 trình bày phân loại béo phì của<br /> WHO.<br /> <br /> Tiêu hóa sỏi mật, trào ngược thực quản, thoát vị bẹn.<br /> Niệu-sinh dục Són tiểu do stress (stress incontinence).<br /> Sản-phụ khoa Vô sinh, sẩy thai, thai nhi dị tật bẩm sinh.<br /> Cơ xương khớp Thoái hóa khớp, gút, viêm cân lòng bàn<br /> chân (plantar fasciitis), hội cứng cổ tay (carpal tunnel<br /> syndrome)<br /> Tâm thần kinh Đột quỵ, giả bướu não, migraine, suy<br /> nhược thần kinh, lo âu.<br /> Tăng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung, buồng trứng, vú,<br /> tiền liệt tuyến, thận, gan, thực quản, đại tràng, tụy.<br /> <br /> Bảng 2: Phân loại béo phì của WHO<br /> BMI<br /> 40<br /> <br /> Mô t ả<br /> Ốm<br /> Bình thường<br /> Thừa cân<br /> Béo<br /> Béo phì bệnh lý<br /> <br /> Độ béo phì<br /> <br /> I (30-34,9), II (35-39,9)<br /> III<br /> <br /> Được xem là béo phì khi BMI trên 30. Đây là<br /> vấn đề xã hội rất lớn ở Mỹ vì có 400 triệu người<br /> béo phì bệnh lý trong tổng số 1,6 tỉ người béo<br /> phì. Vấn đề càng quan trọng hơn khi số trẻ con<br /> béo phì ngày càng tăng thêm.<br /> Béo phì ảnh hưởng toàn thân trên mọi nội<br /> tạng và gây nhiều bệnh như tiểu đường típ II,<br /> cao huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh timmạch và ung thư (bảng 3). Béo phì càng nhiều<br /> bệnh kèm theo càng nặng. Tử vong ở bệnh<br /> nhân này cũng cao hơn so với người thường.<br /> Con người dễ chết sớm, nếu BMI trên 45 thì<br /> tuổi thọ bị giảm 22%.<br /> Bảng 3: Bệnh kèm theo béo phì<br /> Tim-mạch Cao huyết áp, rối loạn mỡ/máu, bệnh động<br /> mạch vành, dày thất trái, suy tim, ứ tĩnh mạch, thuyên tắc<br /> tĩnh mạch.<br /> Phổi Nghẹt thở khi ngủ (obstructive sleep apnea), suyển,<br /> hội chứng suy hô hấp trong bép phì (obesity hypoventilation<br /> syndrome)<br /> Nội tiết Đề kháng với Insulin, tiểu đường típ II, hội chứng<br /> buồng trứng đa nang.<br /> Mạch máu Thuyên tắc tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi.<br /> <br /> 26<br /> <br /> Phương pháp nội soi đặt bóng trong dạ<br /> dày<br /> Ở một vài nước kỹ thuật này được áp dụng<br /> thay thế cho phẫu thuật điều trị béo phì. Tuy<br /> nhiên nội soi dạ dày đặt bóng không được phổ<br /> biến vì phương pháp này không làm giảm cân<br /> nhiều và thường được dùng cho các bệnh nhân<br /> béo phì không bệnh lý, chưa có chỉ định mổ,<br /> đang chờ mổ hoặc không muốn mổ.<br /> Kỹ thuật được Garren-Edwards và Taylor<br /> đưa ra năm 1985(10). Bóng hình tròn hoặc hình<br /> oval bằng nhựa polyurethrane chứa 300-600 ml<br /> không khí hoặc nước. Bóng được cấu tạo bằng<br /> silicon mềm và co giãn, thể tích bóng sau khi<br /> bơm tạo thành hình cầu có thể thay đổi từ 400<br /> đến 700 ml.<br /> Sự có mặt của bóng trong dạ dày tạo cảm<br /> giác đầy bụng và mau no sau khi ăn lượng ít<br /> thức ăn. Điều này sẽ hạn chế được lượng thức<br /> ăn đưa vào, kết hợp với chế độ vận động thích<br /> hợp và dinh dưỡng hợp lý sẽ đưa đến giảm cân.<br /> Đặt các loại bóng đầu tiên có nhiều biến<br /> chứng như trôi bóng, thủng dạ dày hoặc gây<br /> <br /> Chuyên Đề Nội Soi Tiêu Hóa<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2