intTypePromotion=1

Khắc phục chênh lệch số liệu dân số giữa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới do bộ, ngành hướng dẫn

Chia sẻ: Ba Duan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
37
lượt xem
1
download

Khắc phục chênh lệch số liệu dân số giữa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới do bộ, ngành hướng dẫn

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) hàng năm theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 tại Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ thực sự trở thành một phong trào có ý nghĩa nhân văn được cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân Hà Tĩnh đồng tình, ủng hộ, khơi dậy được những lợi thế, tiềm năng của địa phương và phát huy vai trò chủ thể của người dân, nhất là ở vùng nông thôn. Qua 10 năm thực hiện, bộ mặt nông thôn Hà Tĩnh có nhiều thay đổi đáng ghi nhận. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện còn gặp phải nhiều khó khăn, nhất là chênh lệch số liệu dân số giữa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Bài viết đưa ra các giải pháp nhằm khắc phục tình trạng này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Khắc phục chênh lệch số liệu dân số giữa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới do bộ, ngành hướng dẫn

Trần Thanh Bình *<br /> <br /> Tóm tắt:<br /> Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) hàng năm theo Bộ tiêu chí<br /> quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 tại Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày<br /> 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ thực sự trở thành một phong trào có ý nghĩa nhân văn<br /> được cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân Hà Tĩnh đồng tình, ủng hộ, khơi dậy<br /> được những lợi thế, tiềm năng của địa phương và phát huy vai trò chủ thể của người dân,<br /> nhất là ở vùng nông thôn. Qua 10 năm thực hiện, bộ mặt nông thôn Hà Tĩnh có nhiều thay đổi<br /> đáng ghi nhận. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện còn gặp phải nhiều khó khăn, nhất là<br /> chênh lệch số liệu dân số giữa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Bài viết đưa ra các<br /> giải pháp nhằm khắc phục tình trạng này.<br /> <br /> Sau 10 năm thực hiện Chương trình mục<br /> tiêu quốc gia xây dựng NTM, Hà Tĩnh đã đạt<br /> Mỗi con số thống kê nếu không có<br /> được nhiều thành quả nổi bật làm thay đổi rõ<br /> quy định, phương pháp tính toán<br /> nét nông nghiệp, nông thôn, góp phần quan<br /> khoa học và cơ quan chịu trách trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội,<br /> nhiệm thì mọi phương diện tính đảm bảo quốc phòng an ninh của tỉnh. Tuy<br /> toán đều không có giá trị nhiên, trong quá trình thực hiện đã phát sinh<br /> một số vướng mắc, khó khăn, đặc biệt là<br /> (Kết luận của đ/c Nguyễn Hồng Lĩnh,<br /> chênh lệch số liệu dân số giữa các tiêu chí<br /> Uỷ viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Bí trong xây dựng nông thôn mới.<br /> thư Thành phố Hà Tĩnh tại cuộc họp<br /> Năm 2017, Đoàn Liên ngành tỉnh (lãnh<br /> về dân số quy đổi trong xây dựng đô<br /> đạo của 18 sở, ngành) do Phó giám đốc Sở<br /> thị loại II theo Nghị quyết<br /> Nông nghiệp phát triển Nông thôn, Chánh<br /> 1210/2016/UBTVQH13 của Uỷ ban<br /> Văn phòng Điều phối NTM Tỉnh chủ trì đã<br /> thường vụ Quốc hội). kiểm tra, đánh giá các xã đạt chuẩn NTM từ<br /> năm 2015 trở về trước và thẩm định kết quả<br /> xét công nhận đạt chuẩn năm 2017). Kết quả<br /> * Cục Thống kê tỉnh Hà Tĩnh như sau:<br /> <br /> <br /> 39<br /> <br /> (1) Thực trạng chênh lệch số liệu bộ, ngành lại, nên việc thực hiện có phần khó<br /> dân số giữa các tiêu chí do các ngành khăn. Cụ thể:<br /> hướng dẫn<br /> (1) Chưa có văn bản hướng dẫn về tình<br /> Quá trình tổng hợp số liệu của 23 xã hình chung của xã liên quan đến số hộ, số<br /> do các Sở, ngành hướng dẫn, đánh giá, người, nhưng đây là chỉ tiêu có tính khách<br /> thẩm định, số liệu so với tình hình chung quan nhất vì không phải là tiêu chí để phấn<br /> 30.082 hộ và 106.051 nhân khẩu, ta thấy đấu;<br /> một số tiêu chí bị chênh lệch như sau:<br /> (2) Tiêu chí Điện trong xây dựng nông<br /> Tiêu chí Hộ về điện bằng 107,60% (tăng thôn mới có tiểu tiêu chí 4.2: Tỷ lệ hộ sử<br /> 2.286 hộ); Tiêu chí Hộ về nhà ở bằng dụng thường xuyên an toàn từ các nguồn<br /> 94,34% (giảm 1702 hộ); Tiêu chí về Hộ >98% theo Quyết định số 4293/QĐ-BCT<br /> nghèo bằng 98.58% (giảm 426 hộ); Tiêu chí ngày 28/10/2016 của Bộ Công thương.<br /> về Môi trường bằng 96,05% (giảm 1.189 hộ); Nhưng chuyên ngành lại đánh giá tỷ lệ hộ sử<br /> Tiêu chí về Thu nhập bằng 97,36% (giảm dụng điện và tỷ lệ công tơ có cặp chì (thiếu<br /> 2802 người); Tiêu chí Bảo hiểm y tế bằng cụm từ an toàn);<br /> 94,36% (giảm 5.978 người), nếu so với số<br /> (3) Tiêu chí Nhà ở dân cư theo yêu cầu<br /> liệu dân số tình hình chung thì một số tiêu<br /> Quyết định 1980/QĐ-TTg là tỷ lệ hộ có nhà ở<br /> chí và một số xã không hoàn thành thực hiện<br /> đạt chuẩn (3 cứng) theo quy định của Bộ Xây<br /> xây dựng nông thôn mới của năm đánh giá<br /> dựng, nhưng chúng ta lại thống kê tỷ lệ nhà<br /> thẩm định.<br /> đạt chuẩn (thiếu mất từ hộ) theo Hướng dẫn<br /> (2) Nguyên nhân dẫn đến chêch số 117/BXD-QHKT ngày 21/01/2015 của Bộ<br /> lệch số liệu Xây dựng. Khi thống kê về tỷ lệ nhà ở thì<br /> chính xác hơn nhưng lại không có số liệu về<br /> Do các ngành đang dựa vào và kế thừa<br /> hộ để kiểm tra, kiểm soát và để đánh giá;<br /> những văn chuyên môn chuyên sâu hướng<br /> dẫn của từng ngành độc lập; thiếu văn bản (4) Tiêu chí thu nhập bình quân đầu<br /> thống nhất về nội dung, phạm vi, phương người được tính tạm thời theo Công văn số<br /> pháp tính, nguồn số liệu, kỳ công bố, cơ 563/TCTK-XHMT ngày 07/8/2014 của TCTK<br /> quan chịu trách nhiệm… giữa các ngành; từ nhưng tiêu chí thu nhập bình quân đầu người<br /> khâu xây dựng các văn bản quy phạm pháp cấp xã được tính bằng tổng thu nhập của<br /> luật đến công tác thực thi các văn bản quy trong năm chia (:) cho dân số trung bình của<br /> phạm pháp luật. xã trong năm.<br /> Việc xây dựng và quá trình hướng dẫn (5) Tiêu chí Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều<br /> thực hiện các văn bản khi đã được ban hành được tính bằng số hộ nghèo theo tiếp cận đa<br /> chưa được rõ ràng và nghiêm túc, như: chiều của xã/tổng số hộ của xã nhân (x)<br /> Quyết định 1980/QĐ-TTg; Thông tư số 100%. Tuy nhiên, tỷ lệ nghèo trong đánh giá<br /> 41/2013/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp NTM theo Công văn số 4999/LĐTBXH-KHTC<br /> và Phát triển Nông thôn và đặc biệt là văn ngày 12/12/2016 của Bộ LĐTBXH sau khi trừ<br /> bản hướng dẫn của bộ, ngành. Thực chất hộ nghèo theo bảo trợ xã hội (BTXH) khác<br /> Thông tư số 41/2013/TT-BNNPTNT cũng là với nghèo đa chiều và phương pháp cả tử số<br /> ghép các văn bản hướng dẫn độc lập của các<br /> <br /> <br /> 40<br /> <br /> và mẫu số cũng trừ đi một “số hộ nghèo bảo - Các ngành thống nhất thực hiện theo<br /> trợ xã hội” là chưa chính xác; đúng mục tiêu theo Quyết định số 1980/QĐ-<br /> TTg năm 2016 của Thủ tưởng Chính phủ:<br /> (6) Tiêu chí về y tế trong NTM được thực<br /> Mỗi ngành đều có nhiệm vụ từ xây dựng các<br /> hiện theo Thông tư 41/2013/TT-BNNPTNT và<br /> văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn<br /> Quyết định số 4667/QĐ-BYT ngày<br /> thực thi các văn bản đã ban hành cần phải có<br /> 07/11/2014 về Bộ tiêu chí quốc gia về y tế<br /> tính phối hợp chặt chẽ và tính thống nhất cao<br /> đến năm 2020. Trong đó Tiêu chí (15.1) Tỷ<br /> trong quá trình xây dựng, ban hành và<br /> lệ người dân tham gia BHYT là tỷ lệ người<br /> hướng dẫn thực hiện các văn bản.<br /> dân thường trú trên địa bàn xã tham gia tất<br /> cả các loại hình BHYT. Tỷ lệ này được tính Nâng cao trách nhiệm của từng ngành:<br /> theo quy định tại Điểm 2, Mục II Hệ thống Đất nước đang ngày càng phát triển thì yêu<br /> các biểu mẫu thống kê hoạt động của BHYT cầu tính thống nhất giữa các văn bản, nhất là<br /> được ban hành kèm theo Quyết định số các văn bản quy phạm pháp luật lại càng đòi<br /> 3781/QĐ-BYT ngày 12/10/2009, như sau: hỏi cao hơn. Đặc biệt trong quá trình phát<br /> Tổng số người tham gia BHYT chia (:) cho triển công nghệ số, hồ sơ hành chính, hồ sơ<br /> tổng số dân trong xã nhân (x) 100%. điện tử. Trong tương lai gần, chỉ cần đọc mã<br /> đơn vị hành chính, mã xã là chúng ta có thể<br /> 3. Giải pháp khắc phục chênh lệnh<br /> có tương đầy đủ về các thông tin số liệu.<br /> số liệu dân số giữa các tiêu chí<br /> Giao cho một ngành cụ thể có khả năng bao<br /> Để khắc phục tình trạng chênh lệch số quát tổng hợp, trước hết trong việc xây dựng<br /> liệu dân số giữa các tiêu chí đánh giá xây và ban hành các văn bản quy phạm pháp<br /> dựng NTM, cần thực hiện một số giải pháp luật, như Thông tư 41/2013/TT-BNNPTNT.<br /> sau:<br /> Khi thấy khác biệt, chênh lệch về số liệu,<br /> - Sử dụng số liệu dân số trung bình: Tùy chúng ta và mọi người đều có quyền hoài<br /> theo mục đích nghiên cứu mà người ta nghi tính chính xác hay nảy sinh “bệnh thành<br /> thường sử dụng số liệu dân số: Đầu năm, tích”, mà chính một người bình thường cũng<br /> cuối năm và số liệu trung bình. Do đánh giá, dễ dàng phát hiện ra. Từ đó, các ngành phải<br /> thẩm định kết quả thực hiện xây dựng nông khẩn trương nghiên cứu và triển khai thực<br /> thôn mới thường vào cuối năm; người ta hiện, kể cả các văn bản quy phạm pháp luật;<br /> thường sử dụng số liệu cuối năm. Để thống hoàn thiện thể chế, đặc biệt là thể chế trong<br /> nhất sử dụng số liệu nên quy định sự dụng lĩnh vực hoạt động thống kê; góp phần thực<br /> số liệu trung bình. Một số ngành đặc thù thì hiện thành công cải cách hành chính, trong<br /> có thể sử dụng số liệu cuối năm. đó có nội dung cải cách thể chế, nâng cao<br /> - Sử dụng nguồn số liệu từ ngành Thống chất lượng đội ngũ cán bộ công chức và hoạt<br /> kê để đảm bảo tính khách quan và thống động hiệu lực hiệu quả của nền hành chính;<br /> nhất: Do mỗi ngành đều có chức năng, đưa các chương trình mục tiêu quốc gia thực<br /> nhiệm vụ và theo dõi nghiên cứu chuyên sâu hiện đảm bảo mục tiêu và chất lượng của<br /> để xây dựng, phát triển về ngành và lĩnh chương trình./.<br /> vực; mục đích nghiên cứu, phạm vi, khái Xem tiếp trang 29<br /> niệm và phương pháp tính các tiêu chí<br /> thường có khác nhau.<br /> <br /> 41<br /> <br /> Thách thức chính mà NSO gặp phải<br /> liên quan đến sự gia tăng nhu cầu các<br /> nguồn lực (Bird et al., 2014). Duy trì cỡ Tiếp theo trang 41<br /> mẫu cơ bản, đặc biệt khi các mẫu giá<br /> được mở rộng, đòi hỏi sự hỗ trợ một Tài liệu tham khảo:<br /> cách thủ công bởi doanh thu sản phẩm 1. Trần Thanh Bình (2019), Sáng kiến cấp<br /> có thể lớn6 .<br /> 14<br /> <br /> <br /> Bộ Giải pháp khắc phục chênh lệch số liệu dân<br /> Cách tốt nhất, NSO sẽ sử dụng tất số giữa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn<br /> cả các thông tin có sẵn trong các bộ dữ mới do Bộ, ngành hướng dẫn;<br /> liệu máy quét thay vì chọn mẫu. Quy<br /> 2. Trần Thanh Bình (2013), ‘Ngành Thống<br /> trình xử lý thủ công toàn bộ các tập dữ<br /> kê với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng<br /> liệu máy quét cực kỳ tốn kém, và<br /> nông thôn mới’, Thông tin Khoa học Thống kê,<br /> không thể đáp ứng được lịch biên soạn<br /> số 05/2013;<br /> CPI. Vì vậy, quy trình tổng hợp CPI tự<br /> động được đặt ra. 3. Trần Thanh Bình (2013), ‘Cơ sở lý luận<br /> và thực tiễn tính tiêu chí thu nhập cấp xã trong<br /> Đồng thời, khi sử dụng tổng toàn<br /> xây dựng nông thôn mới’, Thông tin Khoa học<br /> bộ các sản phẩm, không chọn mẫu,<br /> Thống kê, số 06/2013;<br /> công thức chỉ số có quyền số nên được<br /> sử dụng. Doanh thu sản phẩm đặt ra 4. Trần Thanh Bình (2013), ‘Xây dựng nông<br /> một vấn đề quan trọng. Nhằm tối đa thôn mới ở Hà Tĩnh’, Tạp chí Con số và Sự kiện,<br /> hóa lượng liên kết trong dữ liệu, chuỗi số 08/2013;<br /> liên kết ở tần suất lớn là điều cần thiết. 5. Trần Thanh Bình (2013, Cơ sở lý luận và<br /> Tuy nhiên có thể dẫn tới chuỗi (drift) thực tiễn tính tiêu chí thu nhập cấp xã trong xây<br /> trôi trong chỉ số. Các phương pháp tính dựng nông thôn mới; những đề xuất, kiến nghị;<br /> chỉ số giá đa phương được xây dựng 6. Trần Thanh Bình (2014), Tìm hiểu phong<br /> cho chuỗi tự do là phù hợp nhất giúp trào thi đua chung sức xây dựng nông thôn mới<br /> xử lý toàn bộ sản phẩm trong dữ liệu 2012-2014;<br /> máy quét.<br /> 7. Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh (2017),<br /> Minh Ánh (dịch) Quyết định số 2855/QĐ-UBND về thành lập<br /> Nguồn: Charp 10, Scanner data, pp Đoàn Liên ngành kiểm tra, đánh giá các xã đạt<br /> 2-11. chuẩn NTM từ năm 2015 trở về trước và thẩm<br /> định kết quả xét công nhận đạt chuẩn năm<br /> 6<br /> Cơ quan Thống kê Hà Lan lần đầu tiên giới 2017, ngày 03/10/2017;<br /> thiệu việc sử dụng dữ liệu máy quét từ các<br /> siêu thị để tính CPI, chỉ số Lowe được sử 8. Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh (2018),<br /> dụng (Schut et al., 2002). Ý tưởng giống như Quyết định 2043/QĐ-UBND về thành lập Đoàn<br /> các phương pháp truyền thống và xử lý mẫu Liên ngành kiểm tra, đánh giá các xã đạt chuẩn<br /> khoảng 10.000 mã mặt hàng (mã sản phẩm) NTM từ năm 2015 trở về trước, ngày 06/7/2018.<br /> từ các chuỗi siêu thị. Tiếp cận này là cần<br /> thiết trong điều kiện các lựa chọn thủ công<br /> các mặt hàng thay thế hoặc biến mất và trong<br /> trường hợp điều chỉnh chất lượng được coi<br /> như là cần thiết.<br /> <br /> <br /> 29<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2