Ngày soạn:6 / 11 /2008
Lớp 12A1
Tuần :14 ChươngII
Tiết :18 §2 KHÁI NIỆM MẶT TRÒN XOAY
I. Mục tiêu:
1. Về kiến thức:
Hiểu được định nghĩa trục của một đường tròn.
Hiểu được định nghĩa măth tròn xoay.
Hiểu được các hình đang hpcj trong chương này đều là các hình tròn xoay.
2. Về kỹ năng:
Có hình dung trực quan về các mặt tròn xoay và hình tròn xoay, qua đó nhận ra được
những đồ vật trong thực tế có dạng tròn xoay như: các đồ gốm chế tạo bằng bàn xoay, các sản
phẩm chế tạo bằng máy tiện.
3. Về tư duy,thái độ:
Thái độ nghiêm túc và chăm chỉ.
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác.
II. Chuẩn bị:
1 . Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, thước kẻ, bình gốm minh hoạ mặt tròn xoay, ...
2. Học sinh: Sách giáo khoa, nghiên cứu trước nội dung bài học.
III. Tiến trình bài học:
1. Ổn định:
Kiểm tra sỉ số lớp và tình hình sách giáo khoa của học sinh.
2. Bài mới:
HĐ1: Định nghĩa trục của đường tròn.
HĐGV HĐHS
Nêu định nghĩa trục của đường tròn Trục của
đường tròn (O, R) là đường thẳng qua O và vuông
góc với mp chứa đường tròn đó.
(Hình vẽ 37 SGK trang 46)
yêu cầu học sinh vẽ hình 37 vào vở.
Cho điểm M ∉ đường thẳng ∆ có bao nhiêu đường
tròn (CM) đi qua M nhận ∆ làm trục?
Nêu cách xác định đường tròn (CM)?
Nếu M , ta qui ước đường tròn (C
Δ∈ M) chỉ gồm
duy nhất một điểm.
Ghi định nghĩa và vẽ hình 37 SGK vào vở.
Có duy nhất một đường tròn (CM).
Gọi (P) đi qua M, (P) ⊥ ∆, OP
=
Δ
∩
)( khi
đó (CM) có tâm O và bán kính R = OM.
Ghi nhận xét.
HĐ2: Tìm hiểu định nghĩa về mặt tròn xoay.
HĐGV HĐHS
1. Định nghĩa: (SGK)
Nêu định nghĩa mặt tròn xoay.
Cho học sinh quan sát hình ảnh mặt tròn xoay đã
chuẩn bị sẵn ở nhà và giải thích.
Em hãy nêu một số đồ vật có dạng mặt tròn xoay?
Ghi định nghĩa.
Quan sát hình và nghe giáo viên giải thích về
trục và đường sinh của mặt tròn xoay.
Bình hoa, chén,...
HĐ3: Một số ví dụ về mặt tròn xoay.
HĐGV HĐHS
2. Một số ví dụ:
Quan sát hình 39(SGK) em hãy cho biết trục của
hình tròn xoay?
Đường sinh của mặt cầu đó là đường?
Nếu (H) là hình tròn thì hình tròn xoay sinh bởi
(H) quay quanh trục ∆ là hình gì?
VD2:cho 2 đường thẳng ∆ và l chéo nhau. Xét hình
tròn xoay sinh bởi đường thẳng l khi quay quanh ∆.
(hình vẽ 41 SGK)
Lấy điểm M ∈ l, xét đường tròn (CM) nhận ∆ làm
trục. Khi bán kính đường tròn (CM) càng lớn thì
khoảng cách giữa điểm M và P thay đổi như thế nào?
Trong số các đường tròn (CM) thì đường tròn có bán
kính nhỏ nhất khi nào?
Kết luận: Trong trường hợp này hình tròn xoay nhận
được là mặt hypeboloit (vì có thể tạo ra mặt tròn xoay
đó từ hypebol quay quanh trục ảo.
Trục là đường thẳng ∆ đi qua hai điểm A và
B.
VD1: Nếu hình (H) là đường tròn có đường
kính AB nằm trên ∆ thì hình tròn xoay sinh
bởi hình (H) khi quay quanh ∆ là mặt cầu
đường kính AB.
Nếu (H) là hình tròn có đường kính AB nằm
trên đường thẳng ∆ thì hình tròn xoay sinh
bởi (H) khi quay quanh ∆ là khối cầu đường
kính AB.
Khi bán kính đường tròn (CM) càng lớn thì
khoảng cách giữa hai điểm P và M càng xa nhau.
Đường tròn có bản kính nhỏ nhất khi M
≡
P, tức
là (P,PQ).
Ghi nhớ kết luận. Gọi PQ là đường vuông góc
chung của ∆ và l (với P
∈ l, Q ∈ ∆) khi đó
các đường tròn (CM) có bán kính càng lớn thì
M(
∈
l) càng cách xa điểm P và (CP) là đường
tròn có bán kính nhỏ nhất (PQ) hình tròn xoay
nhận được gọi là mặt hypeboloit tròn xoay một
tầng.
3. Củng cố
Trục của đường tròn là gì?
Định nghĩa mặt tròn xoay?
4 . Dặn dò :
- về làm các bài tập sgk
- Chuẩn bị bài của tiết học hôm sau
5. Rút kinh nghiệm :