intTypePromotion=1
ADSENSE

Khảo sát một số đặc điểm rối loạn đông máu trên bệnh nhân đa chấn thương tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Chia sẻ: Trần Thị Hạnh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

48
lượt xem
5
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu nhằm khảo sát một số đặc điểm rối loạn đông máu trên bệnh nhân đa chấn thương tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm rõ nội dung chi tiết của đề tài nghiên cứu này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Khảo sát một số đặc điểm rối loạn đông máu trên bệnh nhân đa chấn thương tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> KHẢO SÁT MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM RỐI LOẠN ĐÔNG MÁU<br /> TRÊN BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY<br /> Nguyễn Trường Sơn*, Trần Quí Phương Linh*, Trần Thanh Tùng*, Tô Phước Hải*<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Đặt vấn đề: Đa chấn thương là một cấp cứu ngoại khoa rất nặng, biến chứng thường gặp là rối loạn đông<br /> cầm máu, xử trí khó và thường tử vong. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh nhân đa chấn thương vào cấp cứu ngày<br /> càng tăng (2007: 106 trường hợp, 2008: 117 trường hợp, 2009: 149 trường hợp). Để đánh giá sớm và chính xác<br /> tình trạng rối loạn đông cầm máu trên bệnh nhân đa chấn thương giúp cho điều trị kịp thời và hiệu quả, chúng<br /> tôi tiến hành nghiên cứu 187 trường hợp bệnh nhân đa chấn thương nhập khoa cấp cứu.<br /> Mục tiêu: Khảo sát các kiểu rối loạn đông cầm máu và sử dụng máu trên bệnh nhân đa chấn thương.<br /> Đối tượng nghiên cứu: 187 bệnh nhân nhập Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy được chẩn đoán đa chấn<br /> thương từ 01/01/2009- 30/06/2010.<br /> Phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu mô tả.<br /> Kết quả: - Tuổi trung bình là 35 tuổi, nam nhiều hơn nữ. - Chấn thương 2 và 3 cơ quan chiếm đa số<br /> (72,8%). - Rối loạn đông máu ngoại sinh 20,4%, nội sinh: 15,3%, nội và ngoại sinh 11,1%, giảm tiểu cầu 14%.<br /> Đặc biệt có 4,3% rối loạn đông máu kiểu nội mạch lan tỏa. - Nồng độ Hemoglobin trung bình là 9,9g/dl, có 21%<br /> bệnh nhân có thiếu máu nặng. - Có càng nhiều chấn thương, rối loạn đông máu càng nặng. - Tỷ lệ bệnh nhân mổ<br /> (56,1%), mổ 1 lần chiếm đa số.<br /> Từ khóa: Đa chấn thương, rối loạn đông cầm máu, bệnh lý đông máu.<br /> <br /> ABSTRACT<br /> SOME CHARACTERISTICS OF SURVEY COAGLUOPATHY ON POLYTRAUMA PATIENTS<br /> IN CHO RAY HOSPITAL<br /> Nguyen Truong Son, Tran Qui Phuong Linh, Tran Thanh Tung, To Phuoc Hai<br /> * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 15 - Supplement of No 4 - 2011: 235 - 238<br /> Introduction: Polytrauma were severe emergency surgeries and their complication was often hemostasis<br /> disorders, which were difficult to deal with and could lead to fatality. In the emergency department of Cho Ray<br /> Hospital, the number of patients related to polytrauma was rising significantly from 106 to 149 cases within 3<br /> years (2007 – 2009). The earlier the doctors assessed, the more accurately the patient could be treated. So, we had<br /> studied 187 polytrauma patients came in the emergency department.<br /> Objective: Analysis of hemostasis disorders and the using the blood components on the polytrauma patients.<br /> Study subjects: 187 polytrauma patients came in the Emergency Cho Ray Hospital from 01/01/2009 30/06/2010.<br /> Method: retrospective study.<br /> Results: - The average age patients is 35 years old, men than women. - Trauma 2 and 3 of the highest<br /> proportion (72.8%). - Propotion of the polytrauma patients have prolonged PT (Prothrombin Time): 20.4%,<br /> prolonged aPTT (activated Partial Thromboplastin Time): 15.3% and decrease of platelet: 14%. Special: 4.3% of<br /> *Bệnh viện Chợ Rẫy<br /> Tác giả liên lạc: BS. Tô Phước Hải<br /> <br /> ĐT: 0908889877<br /> <br /> Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học<br /> <br /> Email: tophuochai@yahoo.com<br /> <br /> 235<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> patients had coagulopathy type diffuse intravascular coagulation. - The average hemoglobin concentrations is 9.9<br /> g / dl. However, with 21% of patients with severe anemia (Hb < 8g/dl). - There are more trauma, more severe<br /> coagulopathy. - Proportion of surgical patients (56.1%), one-surgery was a majority (38.5%).<br /> Key words: Polytrauma, hemostasis disorder, coagulopathy.<br /> chấn thương, các dữ liệu thu thập theo bảng<br /> ĐẶT VẤN ĐỀ<br /> soạn trước, các số liệu được phân tích và xử lý<br /> Đa chấn thương là một cấp cứu ngoại khoa<br /> thống kê bằng Stata.<br /> rất nặng, biến chứng thường gặp là rối loạn<br /> KẾT QUẢ<br /> đông cầm máu, xử trí khó và thường tử<br /> vong(1,2,3,4,5). Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh nhân<br /> Bảng 1: Đặc điểm dịch tể bệnh nhân đa thương<br /> đa chấn thương vào cấp cứu ngày càng tăng<br /> Số bệnh nhân<br /> N= 187<br /> Tuổi trung bình<br /> 35±16<br /> (2007: 106 trường hợp, 2008: 117 trường hợp,<br /> Nam:<br /> nữ<br /> Tỷ<br /> lệ = 2,6:1<br /> 2009: 149 trường hợp, 2010: 215 trường hợp).<br /> Để đánh giá sớm và chính xác tình trạng rối<br /> loạn đông cầm máu trên bệnh nhân đa chấn<br /> thương giúp cho điều trị kịp thời và hiệu quả,<br /> chúng tôi tiến hành nghiên cứu 187 trường hợp<br /> bệnh nhân đa chấn thương nhập khoa cấp cứu.<br /> Mục tiêu nghiên cứu của chúng tôi là khảo<br /> sát các kiểu rối loạn đông cầm máu và sử dụng<br /> máu trên bệnh nhân đa chấn thương.<br /> Với các mục tiêu cụ thể như sau:<br /> - Tỷ lệ bệnh nhân đa thương theo vị trí và số<br /> cơ quan bị thương.<br /> - Tỷ lệ bệnh nhân có rối loạn đông máu<br /> ngoại sinh, nội sinh, đông máu nội mạch lan<br /> tỏa.<br /> - Tỷ lệ các chỉ số huyết học và đông máu<br /> theo số cơ quan chấn thương.<br /> - Tỷ lệ bệnh nhân sử dụng máu và chế phẩm<br /> máu.<br /> - Tỷ lệ bệnh nhân mổ và sống còn.<br /> <br /> ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU<br /> Thiết kế nghiên cứu<br /> Hồi cứu mô tả.<br /> <br /> Đối tượng nghiên cứu<br /> Tất cả bệnh nhân nhập Khoa Cấp cứu BV<br /> Chợ Rẫy được chẩn đoán đa chấn thương từ<br /> 01/01/2009 - 30/6/2010.<br /> <br /> Phương pháp nghiên cứu<br /> <br /> Địa phương:<br /> Tỉnh<br /> TpHCM<br /> <br /> 147<br /> 40<br /> Tỷ lệ = 3,7:1<br /> <br /> Nhận xét: tuổi trung bình bệnh nhân đa<br /> thương là: 35 tuổi. Nam nhiều gấp 2,6 lần nữ.,<br /> bệnh nhân ở tỉnh nhiều hơn TpHCM 3,7 lần.<br /> Bảng 2: Vị trí chấn thương<br /> Vị trí<br /> Đầu<br /> Ngực<br /> Bụng<br /> Vỡ khung chậu<br /> Gãy xương đùi<br /> <br /> Số bệnh nhân (%)<br /> 103 (55,1)<br /> 93 (49,7)<br /> 76 (40,9<br /> 23 (12,4)<br /> 76 (40,9)<br /> <br /> Nhận xét: Chấn thương đầu, ngực chiếm đa<br /> số các trường hợp.<br /> Bảng 3: Số cơ quan chấn thương<br /> Số cơ quan chấn thương<br /> <br /> Số bệnh nhân (%)<br /> <br /> 1<br /> <br /> 34 (18,5)<br /> <br /> 2<br /> <br /> 79 (42,9)<br /> <br /> 3<br /> <br /> 55 (29,9)<br /> <br /> 4<br /> <br /> 12 (6,5)<br /> <br /> 5<br /> <br /> 2 (1,1)<br /> <br /> Nhận xét: Đa số bệnh nhân bị chấn thương từ<br /> 1-3 cơ quan.<br /> Bảng 4: Các chỉ số huyết học<br /> Chỉ số<br /> SLHC (T/L)<br /> Hct (%)<br /> Hb (g/dl)<br /> <br /> Kết quả<br /> 3,4 ± 0,9<br /> 29,7± 7,4<br /> 9,9 ± 2,6<br /> <br /> Tiến hành hồi cứu 187 hồ sơ bệnh nhân đa<br /> <br /> 236<br /> <br /> Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Nhận xét: Nồng độ Hemoglobine trung bình<br /> của bệnh nhân đa chấn thương là 9,9g/dl.<br /> <br /> Số bệnh Truyền máu/<br /> nhân (%) bệnh nhân<br /> 12 (6,5)<br /> 0,37 khối<br /> 01 (0,5)<br /> 3 khối<br /> <br /> Bảng 5: Các chỉ số đông máu<br /> Chỉ số<br /> PT (giây)<br /> aPTT (giây)<br /> INR<br /> PLT (G/L)<br /> Hb < 8 g/dl<br /> PT > 18”<br /> aPTT > 43”<br /> PLT < 100G/L<br /> PT > 18” và aPTT > 43”<br /> PT > 18” và aPTT > 43” và PLT <<br /> 100G/L<br /> <br /> Kết quả<br /> 17,1 ± 8,7<br /> 37,2 ± 19,2<br /> 1,6 ± 1,4<br /> 198 ± 100<br /> 21%(35/167)<br /> 20,4%(33/162)<br /> 15,3%(25/163)<br /> 14%(23/164)<br /> 11,1%(18/162)<br /> 4,3%(7/162)<br /> <br /> Nhận xét:<br /> Các bệnh nhân đa chấn thương có PT<br /> trung bình là 17,1”, a PTT trung bình là 37,2”<br /> => kéo dài hơn bình thường, số lượng tiểu cầu<br /> thì bình thường.<br /> Có 21% bệnh nhân thiếu máu nặng (Hb <<br /> 8g/dl); 20,4% bệnh nhân PT kéo dài; 15,3% bệnh<br /> nhân có aPTT kéo dài và 14% bệnh nhân có số<br /> lượng tiểu cầu < 100G/L.<br /> Đặc biệt: 4,3% bệnh nhân có rối loạn đông<br /> máu kiểu đông máu nội mạch lan toả.<br /> Bảng 6: Các chỉ số huyết học và đông máu theo số cơ<br /> quan chấn thương<br /> 2 cơ quan<br /> (n=72)<br /> SLHC(T/L)<br /> Hct (%)<br /> Hb (g/L)<br /> PT (giây)<br /> aPTT (giây)<br /> INR<br /> PLT (G/L)<br /> <br /> 3,5<br /> 29,7<br /> 9,9<br /> 15,7<br /> 33,9<br /> 2,0<br /> 204,8<br /> <br /> 3 cơ<br /> quan<br /> (n=48)<br /> 3,3<br /> 29,2<br /> 11,4<br /> 17,4<br /> 40,3<br /> 1,5<br /> 179,1<br /> <br /> 4 cơ<br /> quan<br /> (n=16)<br /> 3,0<br /> 25,6<br /> 9,7<br /> 21,3<br /> 42,4<br /> 2,7<br /> 151,8<br /> <br /> 5 cơ<br /> quan<br /> (n=2)<br /> 2,0<br /> 21,0<br /> 6,9<br /> 15,6<br /> 30,2<br /> 1,34<br /> 92<br /> <br /> Chế phẩm m áu<br /> Khối tiểu cầu<br /> Tủa lạnh<br /> <br /> Nhận xét: có 47% bệnh nhân truyền hồng cầu<br /> lắng và trung bình là 1,4 đơn vị/ bệnh nhân,<br /> 20,3% bệnh nhân truyền huyết tương tươi đông<br /> lạnh và trung bình là 0,6 khối, 6,5% bệnh nhân<br /> truyền tiểu cầu.<br /> Bảng 8: Các chế phẩm máu trung bình sử dụng theo<br /> số cơ quan chấn thương:<br /> 4 cơ<br /> 5 cơ<br /> quan<br /> quan<br /> (n=16)<br /> (n=2)<br /> 1,3 đơn vị 1,65 đơn vị 1,5 đơn vị 2 đơn vị<br /> <br /> 2 cơ quan 3 cơ quan<br /> (n=72)<br /> (n=48)<br /> HCL<br /> Huyết tương<br /> 0,65 khối<br /> tươi<br /> Khối tiểu cầu 0,32 khối<br /> Khối tủa lạnh<br /> 0<br /> <br /> 0,53 khối 0,92 khối<br /> <br /> 1 khối<br /> <br /> 0,4 khối<br /> 3 khối<br /> <br /> 0 khối<br /> 0<br /> <br /> 1,92 khối<br /> 0<br /> <br /> Nhận xét: Tổn thương càng nhiều cơ quan, tỉ<br /> lệ truyền máu và chế phẩm máu càng nhiều.<br /> Bảng 9: Số lần mổ/ bệnh nhân<br /> Số lần mổ<br /> Không mổ<br /> 1 lần<br /> 2 lần<br /> 3 lần<br /> > 3 lần<br /> <br /> Số bệnh nhân<br /> 82<br /> 72<br /> 16<br /> 11<br /> 6<br /> <br /> (%)<br /> (43,9)<br /> (38,5)<br /> (8,6)<br /> (5,9)<br /> (3,2)<br /> <br /> Nhận xét: Bệnh nhân mổ chiếm đa số (56,1%).<br /> Số lần mổ và số trường hợp mổ giảm dần tỉ lệ.<br /> Bảng 10: Tỷ lệ sống còn<br /> Tình trạng bệnh nhân<br /> Xuất viện bình thường<br /> Nặng xin về<br /> Tử vong<br /> Chết trước vào viện<br /> <br /> Số bệnh nhân<br /> 116<br /> 4<br /> 61<br /> 6<br /> <br /> (%)<br /> (61,7)<br /> (2,2)<br /> (33,0)<br /> (3,2)<br /> <br /> Nhận xét: Bệnh nhân có nhiều cơ quan bị tổn<br /> thương thì thiếu máu và rối loạn đông máu<br /> càng nặng (4 cơ quan).<br /> <br /> Nhận xét: Tỉ lệ bệnh nhân xuất viện bình<br /> thường chiếm đa số (61,7%), điều này có thể<br /> do bệnh nhân nhập viện sớm sau chấn thương<br /> hoặc do sơ cứu tốt tại địa phương trước khi<br /> chuyển viện.<br /> <br /> Bảng 7: Các chế phẩm máu sử dụng<br /> <br /> BÀN LUẬN<br /> <br /> Chế phẩm m áu<br /> Hồng cầu lắng (v= 350ml)<br /> Huyết tương tươi đông lạnh<br /> (v= 150ml)<br /> <br /> Số bệnh Truyền máu/<br /> nhân (%) bệnh nhân<br /> 88 (47)<br /> 1,4 đơn vị<br /> 38 (20,3)<br /> 0,6 khối<br /> <br /> Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học<br /> <br /> Tuổi trung bình bệnh nhân đa thương là: 35<br /> tuổi. Nam nhiều gấp 2,6 lần nữ.<br /> <br /> 237<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> Chấn thương đầu chiếm đa số (55,1%), ngực<br /> (49,7%), bụng (40,9%), gãy xương đùi (0,9%) và<br /> vỡ khung chậu (12,4%).<br /> Số cơ quan bị chấn thương: 2 cơ quan<br /> (42,9%) và 3 cơ quan (29,9%).<br /> Nồng độ Hemoglobine trung bình của bệnh<br /> nhân đa thương là 9,9g/dl. Tuy nhiên, có 21%<br /> bệnh nhân thiếu máu nặng (Hb < 8g/dl).<br /> Các bệnh nhân đa thương có PT trung bình<br /> là 17,1”, aPTT trung bình là 37,2”, số lượng tiểu<br /> cầu thì bình thường. Trong đó, có 20,4% bệnh<br /> nhân PT kéo dài; 15,3% bệnh nhân có aPTT kéo<br /> dài và 14% bệnh nhân có số lượng tiểu cầu <<br /> 100G/L. Đặc biệt: 4,3% bệnh nhân có rối loạn<br /> đông máu kiểu đông máu nội mạch lan tỏa.<br /> Bệnh nhân có càng nhiều cơ quan bị chấn<br /> thương thì rối loạn đông máu càng nặng, 4 cơ<br /> quan bị chấn thương thì PT=21,3” và<br /> APTT=42,4”. Tương tự, thiếu máu: Hct=21% và<br /> Hb=6,9g/dl/l.<br /> Có 47% bệnh nhân truyền hồng cầu lắng và<br /> trung bình là 1,4 đơn vị/ bệnh nhân, 20,3% bệnh<br /> nhân truyền huyết tương tươi đông lạnh và<br /> trung bình là 0,6 khối, 6,5% bệnh nhân truyền<br /> tiểu cầu.<br /> Tỷ lệ bệnh nhân mổ (56,1%), mổ 1 lần chiếm<br /> đa số (38,5%).<br /> <br /> 238<br /> <br /> Tỉ lệ bệnh nhân xuất viện bình thường chiếm<br /> đa số (61,7%), tử vong (35,2%).<br /> <br /> KẾT LUẬN<br /> Bệnh nhân đa chấn thương thường gặp ở<br /> tuổi trung niên, nam nhiều hơn nữ. Đa số<br /> bệnh nhân khi nhập viện có thiếu máu và rối<br /> loạn đông máu, 47% bệnh nhân có truyền<br /> hồng cầu lắng và 20,3% bệnh nhân truyền<br /> huyết tương tươi đông lạnh. Tỉ lệ bệnh nhân<br /> đa chấn thương ngày càng tăng, thường gặp<br /> chấn thương 2-3 cơ quan. Đặc biệt tỉ lệ bệnh<br /> nhân xuất viện bình thường chiếm đa số, điều<br /> này chứng tỏ hiệu quả của cấp cứu ban đầu,<br /> phẫu thuật, hiệu quả truyền máu và các chế<br /> phẩm máu và thời gian sau khi bệnh nhân<br /> chấn thương đến khi nhập viện.<br /> <br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> 1.<br /> 2.<br /> 3.<br /> <br /> 4.<br /> 5.<br /> <br /> Foster C, Mistry NF, Peddi PF. Shama S (2010), The Washington<br /> Manual of Medical Therapeutics, p. 674 – 688.<br /> Nguyễn Anh Trí (2000), Đông máu ứng dụng trong lâm sàng,<br /> nhà xuất bản y học, tr. 130-134.<br /> Nguyễn Trường Sơn (2010), Khảo sát tình trạng rối loạn đông<br /> cầm máu trên bệnh nhân đa thương tại Bệnh Viện Chợ Rẫy, Tạp<br /> chí Y học Việt Nam năm 2010 tập 373, tr. 127 – 130.<br /> Rodgers GM. (2010), Wintrobe’s Clinical Hematology, p. 12731268.<br /> Schroeder MA (2010), The Washington Manual of critical care, p.<br /> 415- 430.<br /> <br /> Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=48

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2