TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
-------***-------
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRUNG QUỐC
THỜI KỲ HẬU WTO BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Sinh viên thực hiện : Phạm Kiều Anh
Lớp : Anh 11
Khóa : 44
Giáo viên hướng dẫn : TS. Phạm Thị Hồng Yến
Hà Nội, tháng 5/2009
MỤC LỤC
Danh môc tõ viÕt t¾t
Danh môc b¶ng biÓu
Danh môc h×nh vÏ
L
Lê
êi
i
n
nã
ãi
i
®
®Ç
Çu
u ..................................................................................................... 1
Ch- ¬ng 1: C¬ së lý luËn chung vµ Tæng quan vÒ doanh
nghiÖp võa vµ nhá Trung Quèc ......................................................... 4
1. Doanh nghiÖp võa vµ nhá ............................................................................ 4
1.1. Kh¸i niÖm ............................................................................................... 4
1.1.1. ë c¸c nÒn kinh tÕ trªn thÕ giíi ......................................................... 4
1.1.2. ë ViÖt Nam ...................................................................................... 9
1.1.3. ë Trung Quèc ................................................................................ 11
2. Vai trß của doanh nghiÖp võa vµ nhá đối với nền kinh tế ........................ 12
3. Tæng quan vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá Trung Quèc .............................. 16
3.1. Sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp võa vµ nhá Trung Quèc .................. 16
3.1.1. Giai ®o¹n tr-íc khi Trung Quèc gia nhËp WTO ........................... 16
3.2.2. Giai ®o¹n sau khi Trung Quèc gia nhËp WTO .............................. 18
3.2. Sù ph©n bæ vµ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp võa vµ nhá21
3.2.1. XÐt theo vÞ trÝ ®Þa lý ........................................................................ 21
3.2.1. XÐt theo lÜnh vùc ho¹t ®éng ........................................................... 21
Ch- ¬ng 2: KINH NGHIÖM ph¸t triÓn Doanh nghiÖp võa vµ
nhá Trung Quèc thêi kú hËu WTO .................................................. 24
1. Thùc tr¹ng doanh nghiÖp võa vµ nhá Trung Quèc .................................. 24
1.1. Sù ®ãng gãp cña doanh nghiÖp võa vµ nhá ®èi víi nÒn kinh tÕ ......... 24
1.2. VÒ quy m« vèn vµ tiÕp cËn vèn ........................................................... 25
1.3. VÒ lao ®éng vµ chÊt l- îng nguån nh©n lùc ......................................... 26
1.3. VÒ khoa häc c«ng nghÖ ........................................................................ 28
2. Nguyªn nh©n vµ th¸ch thøc ®èi víi sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp võa
vµ nhá Trung Quèc ........................................................................................ 30
2.1. Nguyªn nh©n ........................................................................................ 30
2.2. Th¸ch thøc ........................................................................................... 32
ii
2.2.1. Th¸ch thøc trong ng¾n h¹n ........................................................... 32
2.2.2. Th¸ch thøc trong dµi h¹n .............................................................. 34
3. gi¶i ph¸p ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá Trung Quèc thêi kú hËu
WTO ............................................................................................................... 38
3.1. c¶i thiÖn m«i tr- êng chÝnh s¸ch dµnh cho doanh nghiÖp võa vµ nhá
..................................................................................................................... 38
3.2. N©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp võa vµ nhá ........... 47
3.2.1. X©y dùng côm c«ng nghiÖp tËp trung cña doanh nghiÖp võa vµ nhá
................................................................................................................. 47
3.2.2. N©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh xuÊt khÈu ..................................... 51
3.3. KhuyÕn khÝch c¸c DNV&N ®Çu t- vµo khoa häc c«ng nghÖ ............. 52
3.4. Ph¸t triÓn v- ên - ¬m doanh nghiÖp .................................................... 58
Ch- ¬ng 3: C¸c gi¶i ph¸p vËn dông nh»m ph¸t triÓn doanh
nghiÖp võa vµ nhá t¹i ViÖt Nam ...................................................... 62
1. Thùc tr¹ng doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam ....................................... 62
1.1. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam .. 62
1.1.1. VÒ sè l-îng doanh nghiÖp .............................................................. 62
1.1.2. VÒ quy m« vèn vµ tiÕp cËn vèn ....................................................... 63
1.1.3. VÒ lao ®éng vµ chÊt l-îng nguån nh©n lùc ................................... 65
1.2.4. VÒ ngành nghÒ ............................................................................... 66
1.2.4. VÒ doanh thu vµ lîi nhuËn ............................................................. 68
1.2.5. VÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh ................................................................ 68
1.2.6. VÒ m¸y mãc thiÕt bÞ vµ khoa häc c«ng nghÖ .................................. 69
1.2. Thùc tr¹ng luËt ph¸p vµ thÓ chÕ hç trî c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá
ViÖt Nam ..................................................................................................... 70
1.3. Nh÷ng tån t¹i, khã kh¨n, h¹n chÕ mµ doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt
Nam ®ang ph¶i ®èi m¾t .............................................................................. 72
1.3.1. Khã kh¨n trong việc vay vốn .......................................................... 73
1.3.2. Khã kh¨n vÒ mặt bằng kinh doanh ................................................ 73
1.3.3. Khã kh¨n vÒ nguån nh©n lùc ......................................................... 74
1.3.4. Khã kh¨n vÒ c¬ së h¹ tÇng ............................................................. 75
1.3.5. Khã kh¨n trong tiÕp cËn th«ng tin c«ng nghÖ vµ lùa chän, øng
dông c«ng nghÖ ....................................................................................... 75
iii
1.3.6. Khã kh¨n trong viÖc xóc tiÕn më réng thÞ tr-êng trong n-íc vµ thÞ
tr-êng xuÊt khÈu ..................................................................................... 76
2. §Þnh h- íng ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam .................... 77
2.1. Xu h- íng c¸c chÝnh s¸ch bªn ngoµi, c¸c cam kÕt vµ c¸c lùc l- îng thÞ
tr- êng t¸c ®éng tíi doanh nghiÖp võa vµ nhá ........................................... 77
2.1.1. C¸c cam kÕt trong khu«n khæ WTO............................................... 77
2.1.2. TiÕn triÓn trong kinh doanh quèc tÕ .............................................. 79
2.2. §Þnh h- íng ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam .............. 81
3. Gi¶i ph¸p vËn dông kinh nghiÖm cña Trung Quèc nh»m ph¸t triÓn
doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam .............................................................. 83
3.1. Nh÷ng nÐt t- ¬ng ®ång gi÷a doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam vµ
Trung Quèc ................................................................................................ 83
3.2. Bµi häc kinh nghiÖm cho ViÖt Nam tõ c¸c biÖn ph¸p ph¸t triÓn doanh
nghiÖp võa vµ nhá cña Trung Quèc .......................................................... 85
3.2.1. Thèng nhÊt nhËn thøc, quan ®iÓm vÒ ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa
vµ nhá ...................................................................................................... 85
3.2.2. Më cöa thÞ tr-êng cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cïng tham gia ...... 85
3.2.3. KhuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ®Çu t- vµo khoa häc
c«ng nghÖ................................................................................................. 86
3.3. Mét sè kiÕn nghÞ nh»m ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam 86
3.3.1. C¶i thiÖn m«i tr-êng ph¸p lý vµ ®Çu t- kinh doanh phï hîp ........ 86
3.3.2. H×nh thµnh vµ cñng cè c¸c ®Çu mèi hç trî doanh nghiÖp võa vµ
nhá ........................................................................................................... 91
3.3.3. N©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá 95
3.3.4. Chó träng ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ vµ ®µo t¹o nguån nh©n
lùc ............................................................................................................ 97
3.3.5. Thµnh lËp c¸c v-ên -¬m doanh nghiÖp....................................... 100
KÕt luËn ...................................................................................................... 102
Danh môc Tµi liÖu tham kh¶o
iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
SME
Doanh nghiệp vừa và nhỏ (Small and Medium Company
GDP
Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product)
EC
Cộng đồng chung Châu Âu (European Commission)
EU
Liên minh Châu Âu (European Union)
WTO
Tổ chức Thương mại Thế giới (World Trade Organization
SBA
Small Business Asdministration
USD
Đồng đôla Mỹ (United State Dollar)
EUR
Đồng Euro
R&D
Nghiên cứu và phát triển (Research and Development)
NDRC
Uỷ ban Phát triển và Cải cách Quốc gia
(National Development and Reform Commision)
CSB
Tổng cục Thống kê Trung Quốc
TVEs
Xí nghiệp hương trấn (Town Village Enterprises)
VAT
Thuế tiêu thụ đặc biệt (Value- added Tax)
UNIDO
Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc
(United Nation Industrial Development Organisation)
MIGA
Tổ chức Tín thác và Đầu tư Đa phương Quốc tế
(Multilateral Investment Guarantee Agency)
IFC
Tổ chức tài chính quốc tế
(International Finanve Corporation)
APEC
Diễn đàn hợp tác kinh tế châu á-Thái Bình Dương
(Asian- Pacific Economic Cooporation)
DNN&V
Doanh nghiệp vừa và nhỏ
VCCI
Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam
NDT
Nhân dân tệ
