TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
********* O0O ********
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
Chøc n¨ng cña th- ¬ng nghiÖp b¸n bu«n
trong s¶n xuÊt
SV thực hiện : Nguyễn Thùy Linh
Lớp : Trung 1
Khóa : K42 E
GV hướng dẫn : PGS. Vũ Hữu Tửu
HÀ NỘI, THÁNG 11 / 2007
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................ 4
CHƢƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THƢƠNG NGHIỆP BÁN BUÔN
TRONG MỐI TƢƠNG QUAN VỚI SẢN XUẤT .......................................... 6
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THƢƠNG NGHIỆP BÁN BUÔN ............... 6
1. Thƣơng nghiệp và thƣơng nghiệp bán buôn ......................................... 6
2. Đặc trƣng của hoạt động bán buôn ..................................................... 10
2.1. Mua bán hàng hoá với số lượng lớn ............................................ 10
2.2. Đối tượng cung cấp hàng hoá là người kinh doanh ..................... 12
2.3. Hàng hoá chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng cá nhân ....................... 13
3. Phân loại hoạt động bán buôn ............................................................ 13
II. CHỨC NĂNG CỦA BÁN BUÔN TRONG PHỤC VỤ SẢN XUẤT ... 15
1. Khái quát chung về sản xuất và quá trình sản xuất ............................. 15
2. Chức năng của thƣơng nghiệp bán buôn trong phục vụ sản xuất ........ 17
2.1. Cung ứng nguyên vật liệu đầu vào ............................................... 17
2.1.1. Tầm quan trọng của nguyên vật liệu đầu vào, chiến lƣợc và
mục tiêu của nhà sản xuất ............................................................... 17
2.1.2 Thƣơng nghiệp bán buôn cung cấp nguyên vật liệu sản xuất
trong nƣớc và nguyên vật liệu nhập khẩu ........................................ 18
2.1.3 Thƣơng nghiệp bán buôn Nhà nƣớc đảm nhận cung cấp nguyên
liệu thuộc lĩnh vực độc quyền Nhà nƣớc theo quy định của pháp luật
........................................................................................................ 21
2.2. Phân phối sản phẩm đầu ra ......................................................... 22
2.2.1 Lợi ích của nhà sản xuất khi sử dụng trung gian mua bán trong
chuỗi phân phối sản phẩm ............................................................... 22
2.2.2 Chức năng của bán buôn trong hoạt động phân phối .............. 25
2.2.3 Chức năng của bán buôn trong xuất khẩu ............................... 27
Chức năng của thương nghiệp bán buôn trong phục vụ sản xuất
Nguyễn Thuỳ Linh 2 Trung 1 Khoá 42 KTNT
2.3 Cung cấp dịch vụ để hoàn thiện sản phẩm .................................... 28
2.4. Cầu nối thông tin giữa sản xuất và thị trường ............................. 28
3. Mô hình liên kết kinh tế giữa thƣơng nghiệp bán buôn và sản xuất. ... 29
CHƢƠNG II: THỰC TRẠNG THƢƠNG NGHIỆP BÁN BUÔN TRONG
PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ HỖ TRỢ SẢN XUẤT Ở VIỆT NAM ............ 32
I. MÔI TRƢỜNG PHÁP LÝ ĐIỀU CHỈNH THƢƠNG NGHIỆP BÁN
BUÔN VIỆT NAM TRƢỚC VÀ SAU ĐỔI MỚI ..................................... 32
1. Thƣơng nghiệp bán buôn Việt Nam trƣớc đổi mới ............................. 32
2. Thƣơng nghiệp bán buôn Việt Nam từ sau đổi mới............................ 35
3. Cam kết của Việt Nam gia nhập WTO về dịch vụ bán buôn .............. 39
II. THỰC TRẠNG VÀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA THƢƠNG NGHIỆP BÁN
BUÔN ĐỐI VỚI SẢN XUẤT, XUẤT KHẨU Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN
1996-2000 ................................................................................................. 41
1. Bán buôn trong nƣớc ......................................................................... 41
2. Xuất khẩu .......................................................................................... 47
3. Một số mô hình bán buôn tại Việt Nam hiện nay ............................... 49
3.1 Công ty bán buôn chuyên làm nhiệm vụ phân phối dưới hình thức
mua đứt bán đoạn – Công ty Cổ phần thương mại SMC .................... 49
3.2 Công ty bán buôn kinh doanh nhiều chủng loại hàng hoá thông qua
hệ thống siêu thị hiện đại – Metro Cash & Carry ............................... 51
3.3 Công ty sản xuất trực tiếp đảm nhận hoạt động bán buôn - Tổng
công ty dệt may Việt Tiến ................................................................... 52
3.4 Công ty bán buôn mở rộng sang lĩnh vực sản xuất – Công ty Cổ
phần Thương mại và sản xuất Thái Bình ............................................ 54
4. Đánh giá chung về sự tác động của thƣơng nghiệp bán buôn đối với
sản xuất trong nƣớc ............................................................................... 56
5. Một số hạn chế của thƣơng nghiệp bán buôn Việt Nam hiện nay ....... 58
Chức năng của thương nghiệp bán buôn trong phục vụ sản xuất
Nguyễn Thuỳ Linh 3 Trung 1 Khoá 42 KTNT
CHƢƠNG III: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƢƠNG NGHIỆP BÁN BUÔN,
NÂNG CAO CHỨC NĂNG PHỤC VỤ SẢN XUẤT .................................. 63
1. Mục tiêu và định hƣớng phát triển chung cho hoạt động thƣơng mại .... 63
2. Giải pháp nâng cao chất lƣợng thƣơng nghiệp bán buôn Việt Nam ....... 66
2.1. Hoàn chỉnh thể chế quản lý Nhà nước đối với hoạt động mua bán . 66
2.2. Khuyến khích thành lập doanh nghiệp bán buôn lớn, hình thành các
hiệp hội bán buôn, tăng cường các mối liên kết dọc và liên kết ngang ... 69
2.3. Phát triển đa dạng các mô hình tổ chức bán buôn theo từng thị
trường ngành hàng, phù hợp tính chất và trình độ sản xuất ................... 72
2.4. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống các dịch vụ phụ trợ cho hoạt động
kinh doanh thương mại .......................................................................... 76
2.5. Phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động mua bán trong
nước và xuất khẩu.................................................................................. 78
KẾT LUẬN .................................................................................................. 80
Danh mục tài liệu tham khảo ........................................................................ 82
PHỤ LỤC .................................................................................................... 83
Chức năng của thương nghiệp bán buôn trong phục vụ sản xuất
Nguyễn Thuỳ Linh 4 Trung 1 Khoá 42 KTNT
LỜI MỞ ĐẦU
Bán buôn là một bộ phận quan trọng trong chuỗi hoạt động của thƣơng
nghiệp, đảm nhận khâu trung gian giữa sản xuất và bán lẻ, và là cầu nối đầu
tiên trên con đƣờng đi từ sản xuất đến tiêu dùng của hàng hoá. Bên cạnh
những chức năng chung của ngành kinh tế thƣơng nghiệp là lƣu thông hàng
hoá, bán buôn tác động đến sản xuất theo những tính chất và đặc thù riêng của
nó trong các hoạt động cung ứng vật tƣ cho sản xuất và phân phối sản phẩm
đến tiêu dùng, nó tỏ ra là một bộ phận có tính quan trọng hơn hầu hết các bộ
phận còn lại của hoạt động thƣơng nghiệp đối với hoạt động sản xuất.
Trong xu hƣớng phát triển chung của thƣơng mại Việt Nam, hoạt động
bán buôn ở nƣớc ta đang có những thay đổi sâu sắc về cả đối tƣợng và
phƣơng thức thực hiện. Đặc biệt là từ khi Việt Nam thực hiện mở cửa thị
trƣờng dịch vụ phân phối, không chỉ các nhà bán buôn trong nƣớc mà các
doanh nghiệp nƣớc ngoài cũng đang ngày càng tham gia sâu rộng vào hoạt
động bán buôn, tạo nên một thị trƣờng nhiều tính cạnh tranh. Với tiềm lực
kinh tế lớn mạnh, kinh nghiệm quản lý hiện đại, sự cạnh tranh từ phía các nhà
bán buôn nƣớc ngoài đang tạo ra những thách thức lớn đối với nhà bán buôn
trong nƣớc. Một khi các nhà buôn nƣớc ngoài chiếm lĩnh đƣợc thị trƣờng bán
buôn nói riêng và thị trƣờng phân phối trong nƣớc nói chung, từ việc chi phối
hoạt động phân phối sẽ chi phối cả hoạt động sản xuất, không chỉ các doanh
nghiệp hoạt động trong thị trƣờng phân phối có nguy cơ bị hất khỏi thị trƣờng
mà các doanh nghiệp sản xuất cũng có khả năng bị ảnh hƣởng sâu rộng. Việc
ra đời của Luật thƣơng mại 2005 cùng những cam kết của Việt Nam với
WTO về dịch vụ phân phối đã tạo ra nhiều thay đổi trong việc quản lý và điều
chỉnh hoạt động bán buôn, vừa mang lại thời cơ đồng thời cũng tạo không ít
thách thức cho các nhà bán buôn trong nƣớc.
Chính vì những lý do trên, tôi đã chọn vấn đề “Chức năng của thƣơng
nghiệp bán buôn trong phục vụ sản xuất” làm đề tài cho bài khoá luận tốt
nghiệp của mình. Bài khoá luận nhằm mục đích nghiên cứu những chức năng