Khóa luận tốt nghiệp Trần Thu Trang
Lớp K51 TT-TV Trường ĐH KHXH&NV
1
MỤC LỤC
Lời nói đầu .............................................................................................. 1
Nội dung .................................................................................................. 3
Chƣơng 1: Giới thiệu về Sở hữu trí tuệ ............................................... 3
1.1. Khái niệm về Sở hữu trí tuệ ........................................................... 3
1.2. Phân loại Sở hữu trí tuệ ................................................................. 4
1.2.1. Quyền tác giả ....................................................................... 5
1.2.2. Quyền Sở hữu Công nghiệp ................................................ 5
1.2.3. Quyền đối với giống cây trồng ............................................ 6
1.3. Quá trình hình thành và phát triển Luật Sở hữu trí tuệ trên thế giới
và tại Việt Nam .............................................................................. 6
1.3.1. Quá trình hình thành và phát triển Luật Sở hữu trí tuệ trên thế
giới ...................................................................................... 6
1.3.2. Quá trình hình thành và phát triển Luật Sở hữu trí tuệ tại Việt
Nam ..................................................................................... 8
Chƣơng 2: Quyền tác giả ..................................................................... 15
2.1. Khái niệm và đặc điểm quyền tác giả ............................................. 15
2.1.1. Khái niệm .......................................................................... 15
2.1.2. Đặc điểm quyền tác giả ..................................................... 15
2.2. Đối tượng, chủ thể, nội dung quyền tác giả .................................... 16
2.2.1. Đối tượng quyền tác giả .................................................... 16
2.2.2. Chủ thể quyền tác giả ........................................................ 19
Khóa luận tốt nghiệp Trần Thu Trang
Lớp K51 TT-TV Trường ĐH KHXH&NV
2
2.2.3. Nội dung quyền tác giả ...................................................... 21
2.2.4. Thời hạn bảo hộ quyền tác giả .......................................... 24
2.2.5. Thừa kế quyền tác giả ........................................................ 25
2.3. Hành vi xâm phạm quyền tác giả và ngoại lệ ................................. 25
2.3.1. Hành vi xâm phạm............................................................. 25
2.3.2. Các hành vi sử dụng không được coi là xâm phạm .......... 28
2.4. Quyền liên quan .............................................................................. 30
2.5. Quyền tác giả trong môi trường Internet ........................................ 31
Chƣơng 3: Quyền tác giả trong hoạt động thông tin thƣ viện ........ 36
3.1. Tác phẩm thuộc phạm vi sử dụng công cộng ................................. 38
3.2. Tác phẩm thuộc phạm vi sử dụng bình đẳng .................................. 39
3.3. Thư viện và một số đặc quyền của Quyền tác giả .......................... 43
3.4. Quyền tác giả với việc thiết kế trang web Thư viện ....................... 48
Chƣơng 4: Việc thực thi Quyền tác giả hiện nay và một số nhận xét,
đánh giá ................................................................................................. 50
Kết luận ................................................................................................. 60
Tài liệu tham khảo
LỜI NÓI ĐẦU
Lý do chọn đề tài:
Ngày nay, với sự bùng nổ thông tin và các phương tiện lưu trữ cũng như
truyền tải, con người ngày càng có điều kiện thuận lợi để tiếp cận đến thông tin
một cách nhanh chóng và dễ dàng. Đây là tiền đề quan trọng thúc đẩy sự phát
Khóa luận tốt nghiệp Trần Thu Trang
Lớp K51 TT-TV Trường ĐH KHXH&NV
3
triển kinh tế - văn hóa – xã hội của mỗi quốc gia. Nhưng sự phát triển này cũng
làm nảy sinh một số tranh chấp về sở hữu trí tuệ mà các quốc gia cũng đang hết
sức quan tâm. Sở hữu trí tuệ nói chung và quyền tác giả nói riêng đang trở thành
vấn đề gắn với rất nhiều hoạt động của xã hội, trong đó có hoạt động thông tin –
thư viện. Đặc biệt trong kỷ nguyên số và sự phát triển của các hình thức thư viện
hiện đại, vấn đề sở hữu trí tuệ lại càng cần được quan tâm hơn bao giờ hết.
Nhận thấy đây là một đề tài còn tương đối mới mẻ và chưa được nghiên
cứu một cách đầy đủ nên em đã chọn đề tài: “Nghiên cứu về Quyền tác giả
trong hệ thống Luật Sở hữu trí tuệ” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp của mình.
Mục đích nghiên cứu:
Với đề tài này, em mong muốn tìm hiểu một cách khái quát nhất về hệ
thống Luật SHTT và đặc biệt là khía cạnh về Quyền tác giả; đưa ra một số vấn
đề liên quan của Quyền tác giả đến các thông tin trên Internet ngày nay. Bên
cạnh đó, Khóa luận đã tìm hiểu về mối quan hệ của Quyền tác giả trong hoạt
động Thông tin – Thư viện. Trong chương trình học tập tại trường, em đã có cơ
hội được tìm hiểu một khía cạnh của SHTT, đó là Sở hữu Công nghiệp. Đề tài
này đã giúp em có được những kiến thức mới về quyền tác giả, bổ sung hiểu biết
về Luật SHTT trên thế giới và tại Việt Nam hiện nay.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Khóa luận tập trung tìm hiểu về các khía cạnh cơ bản của Quyền tác giả
theo một số hệ thống luật trên thế giới và tại Việt Nam như: đối tượng, chủ thể,
nội dung và các hành vi xâm phạm Quyền tác giả; bám sát vào các quy định tại
Luật SHTT của Việt Nam năm 2005, có sửa đổi bổ sung.
Phương pháp nghiên cứu:
Khóa luận tốt nghiệp Trần Thu Trang
Lớp K51 TT-TV Trường ĐH KHXH&NV
4
Trong quá trình thực hiện Khóa luận này, em đã sử dụng một số phương
pháp nghiên cứu như sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp thông tin.
Bố cục của Khóa luận:
Ngoài phần Lời nói đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Khóa luận gồm các
chương như sau:
Chƣơng 1: Giới thiệu về Sở hữu trí tuệ.
Chƣơng 2: Quyền tác giả.
Chƣơng 3: Quyền tác giả trong hoạt động Thông tin – Thƣ viện.
Chƣơng 4: Việc thực thi Quyền tác giả hiện nay và một số nhận xét,
đánh giá.
PHẦN NỘI DUNG
CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ
1.1. Khái niệm về Sở hữu trí tuệ:
Khóa luận tốt nghiệp Trần Thu Trang
Lớp K51 TT-TV Trường ĐH KHXH&NV
5
Xét về góc độ lịch sử, SHTT không phải là khái niệm mới và tĩnh. Mặc dù
không có định nghĩa chính thống và trực tiếp về SHTT, ta có thể định nghĩa
quyền sở hữu trí tuệ là tập hợp các quyền đối với tài sản vô hình là thành quả lao
động sáng tạo hay uy tín kinh doanh của các chủ thể, được pháp luật quy định
bảo hộ.
Quyền SHTT so với quyền sở hữu đối với các tài sản hữu hình khác có
những yếu tố khác biệt cơ bản:
Thứ nhất, sự khác biệt về chủ thể. Chủ thể quyền sở hữu tài sản là các cá
nhân, pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác, Nhà nước và các chủ thể khác có quyền
sở hữu tài sản mà phần lớn không phụ thuộc vào việc tài sản đó có đăng ký
quyền sở hữu hay không. Chủ thể của quyền SHTT là những người trực tiếp
sáng tạo ra tác phẩm, công trình và được thừa nhận là tác giả, đối với chủ sở hữu
các đối tượng sở hữu công nghiệp là người được cấp văn bằng bảo hộ. Như vậy,
chủ sở hữu các đối tượng thuộc quyền SHTT không thể là bất kì ai mà phải là
người thỏa mãn các quy định của hệ thống pháp luật về SHTT.
Thứ hai, sự khác biệt về khách thể. Khách thể của quyền sở hữu tài sản là
vật chất hữu hình và các quyền tài sản luôn luôn xác định được bằng số lượng
vật chất cụ thể. Nhưng khách thể của quyền SHTT là những sản phẩm vô hình,
chúng chỉ được vật chất hóa khi con người áp dụng vào sản xuất, kinh doanh,
làm dịch vụ. Tuy nhiên, sản phẩm trí tuệ cũng là một dạng của tài sản và cũng
thuộc phạm vi quy định tại Điều 172 Bộ Luật Dân sự. Theo tính chất và đặc
điểm của các sản phẩm trí tuệ thì các sản phẩm trí tuệ được pháp luật bảo hộ
thuộc về tài sản vì chúng thuộc về các quyền tài sản của chủ văn bằng bảo hộ.
Thứ ba, sự khác biệt về thời hạn. Đối với quyền sở hữu tài sản ngoài các
đối tượng SHTT, pháp luật bảo hộ vô thời hạn và chỉ khi có các căn cứ làm chấm
dứt quyền sở hữu tài sản thì quyền sở hữu của một chủ thể đối với tài sản mới