TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
THỰC TRẠNG VÀ XU HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA
MỘT SỐ TẬP ĐOÀN KINH TẾ THẾ GIỚI
BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Họ và tên sinh viên
Lớp
Khoá
Giáo viên hướng dẫn
: Nguyễn Thị Ánh Dƣơng
: Pháp 4
: 44
: ThS. Vũ Thành Toàn
Hà Nội, tháng 5 năm 2009
MỤC LỤC
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng biểu
Lời mở đầu.....................................................................................................1
Chương I : Tổng quan về tập đoàn kinh tế.................................................4
I. Khái quát chung về tập đoàn kinh tế.......................................................4
1. Khái niệm và đặc điểm của tập đoàn kinh tế..............................................4
1.1 Khái niệm về tập đoàn kinh tế.................................................................4
1.2 Đặc điểm của tập đoàn kinh tế.................................................................6
1.2.1 Tập đoàn kinh tế có phạm vi hoạt động lớn......................................6
1.2.2 Tập đoàn kinh tế có quy mô lớn về nguồn vốn.................................6
1.2.3 Tập đoàn kinh tế có hình thức sở hữu hỗn hợp..................................8
1.2.4 Tập đoàn kinh tế có cơ cấu tổ chức phức tạp.....................................9
1.2.5 Hoạt động của tập đoàn kinh tế đa ngành nghề..............................10
1.3 Nguyên tắc hoạt động của tập đoàn kinh tế...........................................10
2. Quá trình hình thành, phát triển và vai trò của tập đoàn kinh tế..............12
2.1 Quá trình hình thành và phát triển của tập đoàn kinh tế.......................12
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của tập đoàn.............................12
2.1.2 Nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển các tập đoàn......14
2.2 Vai trò của tập đoàn kinh tế...................................................................15
2.2.1 Tập đoàn kinh tế thúc đẩy tăng trưởng kinh tế................................15
2.2.2 Tập đoàn kinh tế góp phần mở rộng phân công lao động quốc tế...15
2.2.3 Tập đoàn nâng cao năng lực cạnh tranh dựa trên quy mô lớn.........16
2.2.4 Tập đoàn kinh tế trở thành công cụ điều tiết kinh tế.......................17
2.2.5 Tập đoàn kinh tế có vai trò to lớn trong việc đẩy mạnh nghiên cứu
khoa học công nghệ........................................................................................17
II. Mô hình tổ chức tập đoàn kinh tế..........................................................18
1. Các hình thức liên kết của tập đoàn kinh tế..............................................18
1.1 Xét theo phạm vi liên kết.......................................................................18
1.1.1 Liên kết ngang.................................................................................18
1.1.2 Liên kết dọc.....................................................................................18
1.1.3 Liên kết hỗn hợp..............................................................................19
1.2 Xét theo trình độ liên kết........................................................................19
1.2.1 Liên kết "mềm"...............................................................................19
1.2.2 Liên kết "cứng"................................................................................20
1.2.3 Liên kết hỗn hợp..............................................................................20
2. Các hình thức liên minh phổ biến.............................................................21
2.1 Liên minh kinh doanh (Business alliance).............................................21
2.2 Liên minh chiến lược (Strategic alliance)..............................................21
2.3 Các lợi ích cơ bản của liên minh............................................................21
3. Các mô hình Tập đoàn kinh tế..................................................................22
3.1 Mô hình tập đoàn theo cấu trúc Holding...............................................22
3.2 Mô hình Tập đoàn kinh tế theo cấu trúc hỗn hợp..................................23
3.3 Mô hình tập đoàn kinh tế theo cấu trúc sở hữu......................................25
3.4 Tập đoàn kinh tế theo mô hình liên kết..................................................27
Chương II: Thực trạng và xu hướng phát triển của một số tập đoàn kinh
tế thế giới........................................................................................................29
I. Thực trạng và xu hướng phát triển của một số tập đoàn kinh tế tiêu
biểu ở Mỹ và Châu Âu..................................................................................29
1. Các mô hình tập đoàn kinh tế tiêu biểu ở Mỹ và châu Âu........................29
1.1 Cartel.......................................................................................................29
1.2 Syndicat...................................................................................................30
1.3 Trust........................................................................................................30
1.4 Consortium..............................................................................................31
1.5 Concern...................................................................................................31
1.6 Conglomerate..........................................................................................32
1.7 Tập đoàn đa quốc gia (MNC).................................................................33
1.8 Tập đoàn xuyên quốc gia (TNC).............................................................33
2. Thực trạng và xu hướng phát triển của các tập đoàn kinh tế Mỹ..............33
2.1 Đặc điểm của mô hình tập đoàn nước Mỹ..............................................33
2.2 General Electric: Tập đoàn tiêu biểu của nước Mỹ................................34
3. Thực trạng và xu hướng phát triển của một số tập đoàn kinh tế tiêu biểu
của các nước Châu Âu.....................................................................................39
3.1. Đặc trưng các tập đoàn của một số nước Châu Âu................................39
3.1.1 Mô hình của CHLB Đức.................................................................39
3.1.2 Mô hình của Thụy Sĩ.......................................................................40
3.2 Tập đoàn tiêu biểu của châu Âu: Tập đoàn L'Oréal (Pháp).....................41
II. Thực trạng và xu hướng phát triển của một số tập đoàn kinh tế tiêu
biểu của châu Á..............................................................................................45
1. Mô hình tập đoàn kinh tế tiêu biểu ở một số nước châu Á........................45
1.1 Mô hình tập đoàn kinh tế ở Trung Quốc.................................................45
1.1.1 Quá trình hình thành Tập đoàn ở Trung Quốc....................................45
1.1.2 Các mô hình tập đoàn ở Trung Quốc...............................................46
1.2 Mô hình Keiretsu ở Nhật Bản.................................................................48
1.2.1 Đặc trưng của Keiretsu....................................................................48
1.2.2 Ưu điểm của Keiretsu......................................................................49
1.2.3 Nhược điểm của Keiretsu.................................................................50
1.2.4 Tác động của các Keiretsu...............................................................50
1.2.5 Mô hình quản lý của các tập đoàn Nhật Bản...................................51
1.3 Mô hình Chaebol ở Hàn Quốc................................................................52
1.3.1 Khái niệm Chaebol...........................................................................52
1.3.2 Đặc điểm của Chaebol......................................................................53
1.3.3 Tác động của các Chaebol...............................................................56
1.3.4 Đặc trưng tập đoàn kinh tế của Hàn Quốc.......................................57
1.4 Samsung, một tập đoàn tiêu biểu của Châu Á........................................58
Chương III: Bài học kinh nghiệm và giải pháp phát triển tập đoàn kinh
tế cho Việt Nam..............................................................................................62
I. Thực trạng và xu hướng phát triển của tập đoàn kinh tế Việt Nam...62
1. Khái quát chung về tập đoàn kinh tế Việt Nam........................................62
1.1 Sự cần thiết của việc hình thành các tập đoàn kinh tế.............................62
1.2 Những điều kiện cơ bản hình thành và phát triển tập đoàn kinh tế ở Việt
Nam...............................................................................................................64
1.2.1 Về trình độ tích tụ, tập trung hoá sản xuất kinh doanh...................64
1.2.2 Về mối quan hệ liên kết...................................................................64
1.2.3 Về môi trường kinh doanh...............................................................64
1.2.4 Về trình độ cán bộ quản lý...............................................................65
1.3 Các nguyên tắc hình thành tập đoàn kinh tế của Việt Nam...................65
2. Thực trạng và xu hướng phát triển các tập đoàn kinh tế Việt Nam..........67
2.1 Thực trạng các tập đoàn kinh tế ở Việt Nam..........................................67
2.2 Xu hướng phát triển của các tập đoàn kinh tế tại Việt Nam.................71
II. Một số bài học kinh nghiệm được rút ra từ việc nghiên cứu thực
trạng phát triển các tập đoàn kinh tế thế giới và giải pháp phát triển các
tập đoàn kinh tế Việt Nam............................................................................72
1. Một số bài học kinh nghiệm được rút ra từ việc nghiên cứu thực trạng
phát triển các tập đoàn kinh tế thế giới............................................................72
1.1 Kinh nghiệm phát triển tập đoàn kinh tế của Trung Quốc.....................74
1.2 Kinh nghiệm phát triển tập đoàn của Mỹ và một số nước châu Âu......76
2. Khuyến nghị nhóm giải pháp phát triển tập đoàn kinh tế ở Việt Nam....78
2.1 Nhóm giải pháp hoàn thiện môi trường pháp lý của tập đoàn kinh tế...79
2.2 Nhóm giải pháp khuyến khích thành lập tập đoàn kinh tế.....................80
2.3 Nhóm giải pháp hỗ trợ các tập đoàn kinh tế phát huy vai trò................81
2.4 Nhóm giải pháp thúc đẩy sự phát triển các loại hình tập đoàn..............82
Kết luận.........................................................................................................84
Danh mục tài liệu tham khảo………………………………………….….85
