1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT
NGUYỄN QUANG DIÊU
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tân Châu, ngày 21 tháng 12 năm 2019
BÁO CÁO
Kết quả thực hiện sáng kiến
“Một số kinh nghiệm trong công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
môn Ngữ Văn đạt hiệu quả tại trường THPT Nguyễn Quang Diêu”
I. Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: Phùng Cẩm Sa Nam, nữ: Nữ
- Ngày tháng năm sinh: 11- 04-1982
- Nơi thường trú: ấp Long Hiệp, xã Long An, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang
- Đơn vị công tác: THPT Nguyễn Quang Diêu
- Chức vụ hiện nay: Tổ trưởng chuyên môn
- Lĩnh vực công tác: giảng dạy Ngữ Văn
II. Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị:
1. Thuận lợi:
- Ban giám hiệu nhà trường có sự quan tâm sâu sát đến hoạt động dạy và học,
luôn tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh bồi dưỡng nghiên cứu học tập,
thực hành rèn luyện.
- Các giáo viên trong tổ đều trẻ, nhiệt huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm
cao trong công tác, có trình độ chuyên môn vững vàng, tích cực hăng hái thi đua, tham
gia các phong trào, có tinh thần cầu tiến, tận tâm tận lực với học sinh.
- Tập thể tổ có tinh thần đoàn kết, biết giúp đỡ hỗ trợ đồng nghiệp trong công
tác; tích cực trao đổi chuyên môn học tập để cùng nhau tiến bộ.
- Cơ sở vật chất của trường khá đầy đủ, có môi trường tự học tốt giúp GV và
HS có nhiều thuận lợi trong hoạt động bồi dưỡng.
- Đa số học sinh có nền nếp học tập tốt, cần cù, siêng năng, biết vươn lên hoàn
cảnh khó khăn để đạt kết quả tốt.
2. Khó khăn:
- Phần lớn học sinh đều là con em ở vùng nông thôn, kinh tế gia đình còn khó
khăn nên trang bị sách tham khảo, đầu tư cho việc tự học còn rất hạn chế.
- Thời lượng học tập ở buổi chính khóa còn nhiều, dẫn đến giáo viên và học
sinh bồi dưỡng chưa có nhiều trống để đầu tư, luyện tập.
- Nhiều gia đình học sinh ở nông thôn ít quan tâm theo dõi việc học tập cũng
như sinh hoạt vui chơi của con em, đa số phó mặc cho nhà trường. Điều đó đã gây ảnh
hưởng không nhỏ đến sự hình thành và phát triển nhân cách các em.
2
- GV bồi dưỡng đôi khi còn kiêm nhiệm nhiều công tác khác như: TTCM,
GVCN…, vẫn phải hoàn thành tốt mọi công việc mà BGH đã phân công, vì thế gây
khó khăn cho hoạt động bồi dưỡng.
*Tên sáng kiến: “Một số kinh nghiệm trong công tác quản lý hoạt động bồi
dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ Văn đạt hiệu quả tại trường THPT Nguyễn Quang
Diêu”
* Lĩnh vực: Quản lý.
III- Mục đích yêu cầu của đề tài sáng kiến:
1. Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:
Trường THPT Nguyễn Quang Diêu được thành lập năm 2006 với 26 cán bộ, biên
chế có 01 tổ văn phòng và 02 tổ chuyên môn: tự nhiên và xã hội. Cơ sở vật chất phải
mượn tạm trường THCS Tân An, trường Tiểu học “A” Tân An và Trung tâm dạy nghề
Tân Châu để hoạt động và giảng dạy. Đến năm học 2009 – 2010, trường mới chính thức
có cơ sở riêng khang trang hơn, tuy nhiên cơ sở vật chất và thiết bị dạy học chưa đủ đáp
ứng được hoạt động dạy và học. Sân trường cây xanh chưa phủ khắp, phòng học chưa
trang bị nhiều màn hình LCD để giáo viên ứng dụng CNTT, thư viện nhà trường thiếu
rất nhiều nguồn sách cho học sinh và thầy cô nghiên cứu, tham khảo,....Những khó khăn
ấy đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động giáo dục của nhà trường.
Tập thể tổ Ngữ Văn chỉ có 5 giáo viên, tất cả tuổi đời tuổi nghề đều chưa cao,
kinh nghiệm giảng dạy còn nhiều hạn chế, chưa có ai đã từng kinh qua việc bồi dưỡng
học sinh giỏi. Dù vậy, tổ cũng có nhiều thuận lợi do đội ngũ giáo viên trẻ nên rất nhiệt
huyết, hăng hái thi đua lập thành tích, cố gắng phấn đấu để hoàn thành tốt nhiệm vụ
được phân công. Riêng bản thân tiếp nhận chức vụ tổ trưởng chuyên môn vào năm học
2011-2012 nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý điều hành. Công
việc mới bắt đầu phải vừa học tập kinh nghiệm người đi trước vừa tích lũy từ thực tiễn
dạy học và quản lý tổ. Ban đầu, bản thân chỉ quan tâm những biện pháp nhằm thúc đẩy
quá trình học tập của học sinh nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn chứ chưa chú
trọng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, dẫn đến chất lượng giáo dục mũi nhọn của nhà
trường chưa cao.
Mặt khác, địa bàn của trường là khu vực nông thôn, nhiều phụ huynh chưa chú
trọng đầu tư học tập cho con em của mình; chất lượng học sinh đầu vào thấp; khả năng
tự học của học sinh chưa cao, các em vẫn còn ỷ lại và trông chờ vào giáo viên. Nhiều
học sinh giỏi nổi bật của trường lại có xu hướng đi thi các ngành nghề thuộc khối tự
nhiên nên chẳng mặn mà đối với môn Ngữ Văn, nhiều em băn khoăn: “Bồi dưỡng vất
vả trong thời gian dài liệu có đạt kết quả, thay vào đó hãy dành thời gian cho khối thi
mà mình đã chọn vào các trường Đại học, Cao đẳng”. Chính vì vậy, công tác chiêu
sinh đội tuyển học sinh giỏi đúng tiêu chuẩn phải có thực lực, có niềm đam mê và
nhiệt huyết của giáo viên gặp rất khó khăn.
Đội ngũ trong tập thể tổ đều trẻ, thâm niên nghề cũng như kinh nghiệm trong
công tác bồi dưỡng học sinh giỏi chưa nhiều, lực lượng có năng lực chuyên môn sâu
còn mỏng gây khó khăn trong công tác lựa chọn giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi. Vả
3
lại, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt hiệu quả phải mang tính quá trình, bền bỉ và
lâu dài, tuy nhiên tập thể tổ chưa có phương pháp tổ chức phù hợp, kế hoạch bồi
dưỡng còn mang tính thời vụ, chưa theo một lộ trình đi từ dưới lên trên. Nhiều giáo
viên được phân công còn rất e ngại, xem đó là gánh nặng bởi khi tham gia bồi dưỡng
người dạy phải dành rất nhiều thời gian, tâm sức và cả áp lực về hiệu quả cuối cùng
của công tác bồi dưỡng. Nếu đạt kết quả tốt sẽ được khen thưởng theo quy định và
được tham gia xét những thành tích cấp tỉnh. Ngược lại, nếu không có kết quả thì giáo
viên ít nhiều cũng cảm giác nặng nề, mặc cảm với mọi người. Chính vì vậy, tổ rất ít
giáo viên chịu tham gia công tác bồi dưỡng bồi dưỡng học sinh giỏi.
Chính từ những thực trạng đó, chất lượng đạt học sinh giỏi cấp tỉnh ở bộ môn
Ngữ Văn trước đây chưa mang tính ổn định. Cụ thể kết quả qua các năm:
2. Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến
“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, tư tưởng của Thân Nhân Trung đã nhấn
mạnh vai trò của các hiền tài đối với sự phát triển hưng thịnh của một đất nước. Ở thời
đại nào đất nước cũng cần người có tài, có đức để góp phần xây dựng tổ quốc giàu,
đẹp. Vì vậy, chăm lo cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo luôn được xem là quốc sách
hàng đầu. Trong đó, công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là một công tác mũi
nhọn nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nguồn lực, bồi dưỡng nhân tài cho nhà trường nói
riêng và cho địa phương nói chung.
Bồi dưỡng học sinh giỏi là một công việc khó khăn và lâu dài, đòi hỏi nhiều
công sức của thầy và trò. Sự quan tâm, khích lệ kịp thời của cấp trên và biện pháp tổ
chức, quản lý hoạt động bồi dưỡng phù hợp sẽ đạt hiệu quả tích cực, qua đó góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn cho nhà trường và tạo được uy tín của tập thể
tổ trong đơn vị và trong cụm Hội đồng bộ môn.
Với trách nhiệm người quản lý tổ chuyên môn Văn, bản thân nhận thấy cần có
giải pháp nhằm khắc phục những thực trạng trên để mang lại chất lượng tốt nhất có thể
cho tổ và cho chất lượng giáo dục chung của nhà trường. Phát huy những thuận lợi, thế
mạnh của tổ là giáo viên trẻ, rất nhiệt huyết, hăng hái trong phong trào thi đua, mong
muốn tạo những thành tích cho mình và cho tổ nên về góc độ quản lí, tôi rất mạnh dạn
tạo điều kiện cho những giáo viên có trình độ, năng lực chuyên môn tốt và có tinh thần
trách nhiệm tham gia công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Bên cạnh đó, BGH nhà trường đã xây dựng kế hoạch tổ chức phong trào học
sinh tự học vào các giờ tiết trống; đồng thời xếp thời khóa biểu cho học sinh lên thư
viên đọc sách, nghiên cứu và trang bị thêm phòng đọc mạng cho các em có điều kiện
sưu tầm kiến thức. Đây là những thuận lợi giúp giáo viên và học sinh bồi dưỡng trui
rèn kiến thức, kĩ năng làm bài và từ đó mang lại hiệu quả tốt cho công tác bồi dưỡng.
Năm học
2007 – 2008
2008 – 2009
2009 – 2010
2010-2011
HSG cấp
tỉnh
0
0
0
04
4
Với vai trò của người làm công tác tổ chức, quản lí hoạt động tổ chuyên môn
Ngữ Văn cùng với kinh nghiệm của người đã từng tham gia công tác bồi dưỡng học
sinh giỏi Văn, tôi xin chia sẻ đề tài sáng kiến: “Một số kinh ngiệm trong công tác
quản lí hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ Văn đạt hiệu quả tại trường
THPT Nguyễn Quang Diêu” nhằm góp phần giúp cho những người quản lí có biện
pháp tổ chức, đào tạo được HSG có chất lượng, qua đó nâng cao dân trí, bồi dưỡng
nhân tài cho đất nước.
3. Nội dung sáng kiến:
3.1. Thời gian thực hiện: Từ năm 2014-2015 đến nay
3.2. Biện pháp tổ chức:
3.2.1. Công tác tuyển chọn giáo viên và học sinh bồi dưỡng:
a. Đối với giáo viên:
- Ý nghĩa: Người thầy có vai trò rất quan trọng trong việc dẫn dắt, định hướng
cho học sinh học tập. Muốn trò giỏi trước hết phải gặp được thầy giỏi. Vì vậy, việc lựa
chọn phân công giáo viên bồi dưỡng phù hợp sẽ đem lại kết quả tốt không chỉ cá nhân
giáo viên mà còn cho tập thể tổ. Việc lựa chọn giáo viên bồi dưỡng còn góp phần tạo
điều kiện thuận lợi cho giáo viên có cơ hội phát huy hết tiềm năng của bản thân và hun
đúc tinh thần thi đua lập thành tích trong tập thể tổ. Lòng tự trọng nghề nghiệp sẽ giúp
cho giáo viên không ngừng học tập, bồi dưỡng để nâng cao tay nghề, từ đó góp phần
nâng cao chất lượng chuyên môn cho tổ.
- Cách thức thực hiện:
+ Tiêu chuẩn giáo viên được chọn bồi dưỡng học sinh giỏi: phải có năng lực
giảng dạy tốt, có kiến thức chuyên môn sâu, có phương pháp dạy học tích cực mang
lại hiệu quả, có phẩm chất đạo đức tốt đặc biệt có tinh thần trách nhiệm, nhiệt huyết
với nghề, không ngại khó, không ngại vất vả, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá
nhân khi tham gia bồi dưỡng.
+ Ở trường THPT Nguyễn Quang Diêu, BGH nhà trường giao nhiệm vụ cho tổ
trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm lựa chọn phân công giáo viên bồi dưỡng, đồng
thời chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý công tác bồi dưỡng HSG ở bộ môn của mình.
Do công tác bồi dưỡng HSG rất vất vả, nên đội ngũ tham gia bồi dưỡng bao gồm nhiều
giáo viên giỏi trong tổ tham gia, trong đó một GV bồi dưỡng chính, một GV bồi
dưỡng phụ.
+ Với góc độ TTCM, bản thân mong muốn việc phân công phải mang tính dân
chủ, công khai, không ỷ vào chức vụ, quyền hạn của tổ trưởng mà tự ý ra quyết định.
Vào đầu năm học, tổ sẽ bàn bạc lấy ý kiến, đề cử GV giỏi bồi dưỡng. Từ sự đồng
thuận của tập thể tổ, tổ trưởng chuyên môn sẽ quyết định cuối cùng giáo viên nào bồi
dưỡng học sinh giỏi và lập danh sách GV bồi dưỡng ở các khối gửi cho BGH ra quyết
định chính thức.
5
+ Thực hiện phân công luân phiên giữa các giáo viên, không tập trung cố định
một cá nhân giáo viên nào trong tổ. Nếu xét thấy giáo viên trong tổ có năng lực
chuyên môn tốt thì TTCM phải mạnh dạn phân công cho giáo viên đó bồi dưỡng để rút
kinh nghiệm.Trong năm học, giáo viên bồi dưỡng chính sẽ tham gia bồi dưỡng ở khối
11, giáo viên bồi dưỡng phụ tham gia bồi dưỡng khối 10.
+ Nếu xét thấy giáo viên bồi dưỡng khối 10 ở năm học này có năng lực tốt và
có tinh thần trách nhiệm cao sẽ được tiếp tục bồi dưỡng cuốn chiếu vào năm học sau, ở
khối 11. Mục đích giúp cho giáo viên bồi dưỡng khối 10 hăng hái thi đua lập thành
tích bởi trách nhiệm luôn đi đôi với quyền lợi. Vả lại, giáo viên bồi dưỡng từ lớp 10 đi
lên sẽ có nhiều thuận lợi trong việc nắm bắt được tư tưởng, nguyện vọng cũng như
năng lực của từng em trong đội tuyển và từ đó tiếp tục phát huy và khắc phục những
ưu điểm, hạn chế của các em.
+ Với chủ trương “Không có một giáo viên bồi dưỡng chính, GV bồi dưỡng
phụ nào là lâu dài và cố định”, mặc dù điều đó sẽ giúp cho GV bồi dưỡng theo suốt
các năm để nắm toàn bộ chương trình toàn cấp, như thế sẽ đầu tư lâu dài, chủ động
trong kế hoạch bồi dưỡng nhưng tôi mạnh dạn chọn thực hiện phân công luân phiên
GV giỏi bồi dưỡng. Bởi lẽ, thông qua việc phân công luân phiên bồi dưỡng ở các giáo
viên có năng lực sẽ tạo ra tính thi đua công bằng trong tổ bởi giáo viên nào cũng muốn
khẳng định được giá trị của mình và ghi dấu tên mình vào thành tích chung của tổ.
Người bồi dưỡng sau sẽ nhìn kết quả của người đi trước để làm động lực phấn đấu,
không muốn thua kém đồng nghiệp. Phân công luân phiên sẽ giúp giáo viên có trách
nhiệm cao hơn, loại bỏ thói ỷ lại, lơ là, dạy mang tính đối phó, cầm chừng. Phân công
luân phiên giữa các giáo viên còn tạo ra tính kế thừa giữa các thế hệ giáo viên, không
tạo ra sự chênh lệch quá lớn về trình độ kiến thức chuyên môn và tạo điều kiện cho
tuổi trẻ phát huy tiềm năng của mình.
+ Lựa chọn phân công giáo viên không có nghĩa là TTCM không tham gia hoạt
động bồi dưỡng. Với vai trò quản lý, TTCM phải đảm nhận nhiệm vụ công bằng như
những GV khác. Bản thân có kinh qua mới có những trải nghiệm, thấu hiểu, đồng cảm
với những áp lực mà giáo viên bồi dưỡng thường hay gặp, từ đó định hướng đúng đắn
cho công tác bồi dưỡng.
b. Đối với học sinh:
- Ý nghĩa:Thực hiện chọn đội tuyển bồi dưỡng giúp cho giáo viên phát hiện
những học sinh có tố chất nổi trội, thực hiện được những tình huống mà giáo viên đưa
ra. Tuyển chọn đúng đối tượng, người dạy sẽ có nhiều thuận lợi trong việc bồi dưỡng
năng khiếu văn chương của các em, công tác bồi dưỡng sẽ giảm được áp lực và đỡ vất
vả hơn. Chất lượng HS tham gia bồi dưỡng cũng là yếu tố quyết định sự thành bại
công tác BDHSG của giáo viên.
- Cách thức thực hiện:
