Lời mở đầu
Để thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển
kinh tế, thì vấn đề quan trọng nhất là phải cần có vốn.
Vốn có hai loại chủ yếu là vốn trong nước và vốn nước ngoài.
Đối với các nước đang phát triển, thì vấn đề thu hút vốn nước ngoài để thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế là yếu tố vô cùng quan trọng và được nhiều nước quan tâm, trong đó có
nước ta.
Trong thời đại ngày nay, xu hướng hoà nhập, liên kết giữa các nước trên thế giới ngày
càng cao.Do đó trong hợp tác đầu tư quốc tế thường có nhiều nguồn vốn khác nhau.
Nhìn chung, vốn nước ngoài đầu tư vào trong nước bằng hai con đưòng chính là
đường công cộng và đường tư nhân hoặc thương mại. Hình thức đầu tư quôc tế chủ
yếu là đầu tư trực tiếp (FDI: Foreign Direct Investment); đầu tư qua thị trường chứng
khoán;cho vay của các định chế kinh tế và ngân hàng nước ngoài (vay thương mại) và
nguồn viện trợ phát triển chính thức (ODA).
Trong đề án môn học này,em xin đi vào vấn đề trọng tâm là:
“Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở một số nước và vận dụng
vào Việt Nam”
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Trong quá trình thực hiện đề án nay,em đã được sự góp ý và chỉ bảo tận tình của
GS.TS Nguyễn Thành Độ. Tuy nhiên vì còn giới hạn về kiến thức cũng như thời gian
nên bài viết này của em không tránh được thiếu sót. Kính mong sự góp ý của thầy!
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện: Đỗ văn Thắng
Chương i: Lý luận chung về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
(FDI:Foreign Direct Investment)
I. Vai trò của FDI đối với phát triển kinh tế.
1.1 Quan điểm của Lêơ Nin và các nhà kinh tế về FDI.
1.1.1 Quan điểm của Lê Nin về FDI
Theo Lê Nin, trong giai đoạn cạnh tranh tự do, đặc điểm của chủ nghĩa tư bản là
xuất khẩu hàng hoá, còn trong giai đoạn hiện đại là xuất khẩu tư bản. Ông cho rằng:
xuất khẩu tư bản là một đặc điểm kinh tế của chủ nghĩa tư bản hiện đại. Do tư bản tài
chính trong quá trình phát triển đã xuất hiện hiện tượng “ tư bản thừa “, thừa so vơí tỉ
suất lợi nhuận thấp nếu phải đầu tư trong nước, còn nếu đầu tư ra bên ngoài thì tỉ suất
lợi nhuận sẽ cao hơn. Theo ông: “Chừng nào chủ nghĩa tư bản vẫn là chủ nghĩa tư bản,
số tư bản thừa không phải dùng để nâng cao mức sống của quần chúng trong nước đó,
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
vì như thế sẽ làm giảm bớt lợi nhuận của bọn tư bản- mà là để tăng thêm lợi nhuận
bằng cách xuất khẩu tư bản ra nước ngoài, vào những nước lạc hậu. Trong các nước
lạc hậu này, lợi nhuận thường cao vì tư bản hãy còn ít, giá đất đai tương đối thấp, tiền
công hạ, nguyên liệu rẻ”(1) . Xuất khẩu tư bản có ảnh hưởng tới nguồn vốn đầu tư của
các nước xuất khẩu tư bản, nhưng lại giúp cho những tổ chức độc quyền thu được lợi
nhuận cao ở nước ngoài. Ngoài ra xuất khẩu tư bản còn bảo vệ chế độ chính trị ở các
nước nhập khẩu tư bản và ít nhiều có tác dụng thúc đẩy phát triển kinh tế, kỹ thuật.
Nhưng thực tế nhân dân ở các nước nhập khẩu tư bản bị bóc lột nhiều hơn, sự lệ thuộc
về kinh tế và kỹ thuật tăng lên và từ đó sự phụ thuộc về chính trị là khó tránh khỏi.
Lê Nin cho rằng : “ Việc xuất khẩu tư bản ảnh hưởng đến sự phát triển của chủ nghĩa
tư bản và thúc đẩy hết sức nhanh sự phát triển đó trong những nước đã được đầu tư .
Cho nên nếu trên một mức độ nào đó việc xuất khẩu có thể gây ra một sự ngưng trệ
nào đó trong sự phát triển của các nước xuất khẩu tư bản..”(2)
1.1.2 Quan điểm của Samuelson về thu hút FDI
Samuelson cho rằng đa số các nước đang phát triển đều thiếu vốn, mức thu nhập
thấp chỉ đủ sống ở mức tối thiểu do đó khả năng tích luỹ vốn hạn chế. Điều đó được
thể hiện trong lý thuyết “ cái vòng luẩn quẩn “ và “cú huých từ bên ngoài”. Mặt khác
ông cho rằng ,ở các nước đang phát
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
triển, nguồn nhân lực đang bị hạn chế bởi tuổi thọ và dân chí thấp; tài nguyên khan
hiếm; kỹ thuật lạc hậu và gặp phải trở ngại trong việc kết hợp chúng.Do vậy ở nhiều
nước đang phát triển ngày càng khó khăn và tăng “cái vòng luẩn quẩn”.Từ đó theo
Samuelson: để phát triển kinh tế phải có “ cú huých từ bên ngoài nhằm phá vỡ cái
vòng luẩn quẩn “ . Đó là phải có đầu tư của nước ngoài vào các nước đang phát triển.
1.1.3 Quan điểm của R.Nurke về FDI.
R.Nurke đã lấy vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói làm lý luận tạo vốn: xét về
lượng cung ,người ta thấy khả năng tiết kiệm ít ỏi, tình hình đó là do mức độ thu nhập
thực tế thấp, mức thu nhập thấp phản ánh năng suất lao động thấp , đến lượt mình năng
suất lao động thấp phần lớn do tình trạng thiếu tư bản gây ra. Thiếu tư bản lại là kết
quả của khả năng tiết kiệm ít ỏi đưa lại.Và thế là cái vòng được khép kín. Trong cái
vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói đó, nguyên nhân cơ bản là thiếu vốn. Do vậy, mở của
cho đầu tư trực tiếp nước ngoài được ông xem là giải pháp thực tế nhất đối với các
nước đang phát triển. Theo ông , mở cửa cho FDI có ý nghĩa đối với các nước đang
phát triển có thể vươn đến những thị trường mới cũng như khuyến khích việc mở rộng
kỹ thuật hiện đại và những phương pháp quản lý có hiệu quả .FDI giúp cho các nước
đang phát triển tránh được những đòi hỏi về lãi suất chặt chẽ.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Các nước có thu nhập thấp được chuyên môn hoá sản xuất nguyên liệu và thực phẩm
xuất khẩu, được chuyên môn hoá dựa trên nguyên tắc bât di bất dịch của lợi thế so
sánh trong thương mại quốc tế , dù rằng FDI trước hết cho lợi ích các nước xuất khẩu
vốn chứ không phải của các nước nhận vốn , thế nhưng mở cửa vẫn còn hơn là đóng
cửa. R.Nurke cho rằng ,FDI mang lại lợi ích chung cho cả hai bên , dù chẳng bao giờ
cân bằng tuyệt đối nhưng không thể làm khác được vì nó là đòi hỏi tự nhiên , tất yếu
của quá trình vận động thị trường
1.2 Bản chất của FDI.
Sự phát triển của đầu tư trực tíêp nước ngoài được quy đinh hoàn toàn bởi quy
luật kinh tế khách quan với những điều kiện cần và đủ chín muồi nhất định . Sự thay
đổi thái độ từ ban đầu là “chống lại” qua “chấp nhận” đến “hoan nghênh” , đầu tư trực
tíêp nước ngoài có thể xem là yếu tố tác động làm tạo ra những bước thay đổi nhận
thức theo hướng ngày càng đúng hơn và chủ động hơn của con người đối với quy luật
kinh tế khách quan về sự phát triển sức sản xuất xã hội và phân công lao động x• hội
đang mở ra một cach thực tế trên quy mô quốc tế.Xu hướng này có ý nghĩa quyết định
trong viêc chi phối các biểu hịên khác nhau cuả đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Quan hệ kinh tế quốc tế đã hình thành nên các dòng lưu chuyển vốn chủ yếu:Dòng vốn
từ các nước đang phát triển đổ vào các nước đang phát triển; dòng vốn lưu chuyển
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
