YHSS 30
NHÖÕNG KYÕ NAÊNG CAÀN THIEÁT
CUÛA NÖÕ HOÄ SINH TRONG HOÃ TRÔÏ
SINH SAÛN - QUAN ÑIEÅM MÔÙI
NHS. Đặng Thị Xuân Lan, NHS. Hoàng Thị Thảo, NHS. Vũ Thị Phương Thảo.
HOSREM
<<
Vai trò của người nữ hộ sinh (NHS)
ngày càng được đánh giá rất cao, nhất
là trong lãnh vực hỗ trợ sinh sản (HTSS).
Họ không chỉ thực hiện công việc theo y
lệnh của bác sĩ mà họ còn đảm nhận nhiều
vai trò khác nhau. NHS giúp bác sĩ giải
quyết được nhiều việc như: tư vấn, giải
thích quá trình điều trị, thông báo kết quả,
đưa ra hướng lựa chọn cho từng trường
hợp. Người NHS còn làm một số công việc
mà trước nay là của nhân viên hành chánh
như: tổng kết số liệu, tư vấn qua điện thoại,
quản lý hồ sơ, dụng cụ tiêu hao... >>
31 YHSS
NHỮNG KỸ NÃNG CẦN THIẾT CỦA NỮ HỘ SINH TRONG HỖ TRỢ SINH SẢN - QUAN ÐIỂM MỚI
Người NHS trong lĩnh vực HTSS ngày
càng đóng vai trò bao quát hơn, họ có
trách nhiệm quản lý chung cho đối với
nhiều hoạt động khác nhau của trung tâm
hỗ trợ sinh sản. Ngoài những kiến thức đã
học ở trường lớp, người NHS trong lĩnh
vực này còn phải có kiến thức về chăm sóc
bệnh nhân (BN) ở khía cạnh tâm lý. Tất
cả những yếu tố này gắn liền với sự cảm
thông, tình thương và sự chia sẻ.
Để đạt được những yêu cầu đó, đòi hỏi
người NHS phải phối hợp tốt các kỹ năng
như: kỹ năng chuyên môn, tư vấn, giao
tiếp, truyền đạt, quản lý và điều phối.
CÁC KỸ NĂNG CẦN THIẾT CỦA NHS
Kỹ năng chuyên môn
Kỹ năng tư vấn
Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng truyền đạt
Kỹ năng quản lý
Kỹ năng điều phối
Kỹ năng chuyên môn
Đa số các kỹ năng này NHS hầu như đã
học ở trường như: tiêm thuốc, lấy máu
XN, phụ khám thai, khám phụ khoa ... Tuy
nhiên, trong HTSS NHS cần học thêm một
số các kỹ thuật mới:
Chuẩn bị BN trước chọc hút trứng
Phụ chọc hút trứng
Phụ chuyển phôi (phôi tươi và phôi đông
lạnh)
Phụ PESA, MESA, TESA, TESE (các
tiểu phẫu trích tinh trùng)
Phụ bơm tinh trùng.
Giảm thai
Hút dịch lòng
Theo dõi BN sau chọc hút trứng và
chuyển phôi.
Theo dõi và xử lý các biến chứng.
Các thao tác này cần sự khéo léo, nhanh
nhạy và đặc biệt cẩn thận tuyệt đối để tránh
những sai sót, nhầm lẫn đáng tiếc.
Kỹ năng tư vấn
Bệnh nhân hiếm muộn này thường muốn
được tư vấn giải thích rõ ràng trường hợp
của họ. Người NHS là người tiếp xúc với
họ nhiều nhất, thường xuyên đối diện với
nhiều thắc mắc rất đa dạng phức tạp, nên
NHS sẽ gặp những khó khăn nhất định cần
thiết nhất là những vấn đề chuyên sâu cần
sự giúp đỡ của bác sĩ. Kỹ năng tư vấn
không kém phần quan trọng cho NHS giúp
BN hiểu những việc sẽ làm và cảm thấy
hài lòng và hợp tác điều trị để đạt kết quả
tốt nhất.
Tư vấn có thể bao gồm:
Tư vấn hỗ trợ: đưa ra những nhận định
đầy tình cảm khi họ đang rất stress, hỗ
trợ đầy đủ về mặt tâm lý.
Tư vấn thông tin: giải đáp những thắc
mắc về quy trình điều trị (tốn thời gian,
công sức, chi phí…).
Tư vấn thăm hỏi: giúp BN đưa ra quyết
YHSS 32
NHỮNG KỸ NÃNG CẦN THIẾT CỦA NỮ HỘ SINH TRONG HỖ TRỢ SINH SẢN - QUAN ÐIỂM MỚI
định điều trị của họ, cung cấp các thông
tin thiết thực cho từng BN.
Tư vấn chữa bệnh: tư vấn cho BN hiểu
được tiến độ và quá trình điều trị.
Trong quá trình tư vấn, bắt buộc người
NHS phải có sự tự tin nhất định. Sự tự tin
này có được là nhờ vào những kiến thức
luôn được cập nhật và kinh nghiệm trong
quá trình làm việc.
Kỹ năng giao tiếp
Mỗi bệnh nhân đều là một trường hợp
riêng biệt với những mối quan tâm riêng.
Kỹ năng giao tiếp tốt sẽ giúp NHS biết cách
tiếp nhận thông tin đúng từ phía BN cũng
như truyền đạt thông tin chính xác, dễ hiểu
cho từng đối tượng để:
Lên kế hoạch điều trị cho BN, giúp họ
sắp xếp được thời gian cho công việc để
tham gia điều trị được hiệu quả.
Cần giữ liên lạc với BN, người nhà BN,
các bác sĩ để liên lạc khi cần thiết.
Biết cách thông báo những thông tin liên
quan đến thất bại sau điều trị.
Kỹ năng giao tiếp góp phần quan trọng
không kém trong quá trình điều trị, kỹ năng
này chúng ta không được học ở trường lớp
nên NHS cần phải học tập trau dồi thêm từ
sách báo, truyền thông, mối quan hệ cộng
đồng và xã hội.
Kỹ năng truyền đạt
Giải thích cho BN hiểu về một số thuật
ngữ liên quan đến giải phẫu trong quá
trình điều trị bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
Đưa ra những ý kiến mang tính giáo dục
sức khoẻ. Những việc cần làm và không
nên làm trước, trong và sau khi điều trị.
Hướng dẫn BN cách tự quản lý thuốc, tự
tiêm thuốc tại nhà.
Hướng dẫn BN cách tính ngày tái
khám.
Kỹ năng quản lý
Chất lượng của việc điều trị phụ thuộc rất
nhiều vào kế hoạch điều trị, thông tin của
BN và các dữ liệu lưu trữ phải chính xác.
Để quản lý có hiệu quả đòi hỏi người NHS
phải có những kỹ năng khác, ngoài chuyên
môn:
NHS phải là người quản lý hồ sơ, sổ
sách một cách chính xác.
Chính xác trong việc hẹn bệnh khám
hằng ngày cho tất cả các trường hợp
BN.
Thảo luận với BN ngày, giờ để BN đến
bệnh viện theo dõi.
Quản lý tất cả những BN chuẩn bị điều
trị, trong và sau khi điều trị.
Quản lý các giấy tờ về thủ tục pháp lý.
Lưu trữ dữ liệu chính xác để khi cần
tham khảo (tháng, năm, kết quả thử thai,
siêu âm, ... ).
Quản lý trang thiết bị, dụng cụ y tế, vật
tư tiêu hao.
33 YHSS
NHỮNG KỸ NÃNG CẦN THIẾT CỦA NỮ HỘ SINH TRONG HỖ TRỢ SINH SẢN - QUAN ÐIỂM MỚI
Cần nắm bắt thêm kỹ năng công nghệ
thông tin để:
• Lưu trữ và kiểm tra thông tin sẵn có.
• Sử dụng email như một phương tiện
thông tin liên lạc.
• Nhập và kiểm tra thông tin hằng
ngày.
• Truy cập internet để cập nhật thông
tin, kiến thức chuyên môn.
Sự kết hợp các kỹ năng trên ít nhiều được
sử dụng trong công việc hằng ngày của
người NHS trong HTSS. Kỹ năng quản lý
nếu được NHS thực hiện tốt thì công việc
sẽ được trôi chảy hơn, bác sĩ, NHS và BN
sẽ phối hợp làm việc tốt hơn. Vì thế người
NHS có một vai trò rất quan trọng trong
quá trình điều trị. Do đó, cần phải được
cập nhật một cách chính xác. Người NHS
trong hiếm muộn phải có nhiều kỹ năng
khác nhau và có khả năng thích ứng với
nhiều vai trò khác nhau ở từng giai đoạn
điều trị. Vai trò đó có thể được hiểu như là:
một người điều phối, người NHS của riêng
BN, một người có chuyên môn đặc biệt.
Kỹ năng điều phối
Hướng dẫn cho BN tùy vào kỹ thuật điều
trị:
• Hướng dẫn điều trị cho vợ.
• Điều trị cho chồng.
• Kỹ thuật HTSS: IUI, IVF, ISCI, xin
trứng, PESA, TESE, trữ tinh trùng,
trữ trứng…
Hẹn lịch khám bệnh: ngày xét nghiệm,
siêu âm, thử máu, đối chiếu kết quả và
thông báo kết quả.
Hướng dẫn quy trình điều trị.
Quản lý hồ sơ.
Phụ bác sĩ các công việc thường ngày:
siêu âm, làm thủ thuật (vd: IUI, chọc hút,
chuyển phôi, giảm thai…)
Giải đáp những thắc mắc của BN, những
biến chứng của điều trị.
Hướng dẫn theo dõi sau khi điều trị:
• Hướng dẫn sử dụng thuốc.
• Hướng dẫn theo dõi những biến
chứng.
• Nếu có thai: Hướng dẫn cách theo
dõi thai.
• Nếu thất bại: Cần tư vấn thêm cho
BN, có thể hướng dẫn hướng điều
trị tiếp cho theo phác đồ của trung
tâm.
Làm cầu nối giữa bác sĩ, nhân viên lab
và bệnh nhân.
Vai trò của người điều phối là công việc
khó nhất trong lãnh vực này, nó không
giống như người NHS trong điều trị. Ngoài
những kinh nghiệm nghề nghiệp, nó là sự
kết hợp của nhiều kỹ năng khác nhau.
KẾT LUẬN
Trước đây vai trò của người NHS được
hiểu là làm những công việc cụ thể, theo
chuyên ngành đã được đào tạo. Thường là
làm việc theo chỉ định của bác sĩ, có vẻ thụ
động, ít chủ động phát triển các khả năng
khác. Ngày nay, do nhu cầu ngày càng cao
của xã hội và tính chất đặc biệt của công
việc mà vai trò của người NHS đã thay đổi.
YHSS 34
NHỮNG KỸ NÃNG CẦN THIẾT CỦA NỮ HỘ SINH TRONG HỖ TRỢ SINH SẢN - QUAN ÐIỂM MỚI
Họ chủ động hơn, năng động hơn trong
công việc, có trách nhiệm và quyền hạn
nhất định.
Trong lĩnh vực điều trị hiếm muộn còn mới
mẻ này, người NHS cần trang bị thêm cho
mình nhiều kiến thức về chuyên môn, không
ngừng học hỏi nâng cao các kỹ năng nghề
nghiệp để đáp ứng với các tiến bộ không
ngừng của khoa học - kỹ thuật tiên tiến và
cả nhu cầu từ phía bệnh nhân. Người NHS
còn là chiếc cầu nối giữa bệnh nhân và bác
sĩ, chiếc cầu nối đó có được vững bền hay
không là do một phần ảnh hưởng từ phía
NHS. Do đó người NHS cần phải biết phối
hợp tốt các kỹ năng để ngày càng hoàn
thiện mình.
Hỗ trợ sinh sản là một lĩnh vực đặc biệt,
bệnh nhân rất cần sự lắng nghe, cảm thông,
chăm sóc và chia sẽ, vì thế mà người NHS
phải làm việc bằng cả trái tim và khối óc.
Tỉnh táo nhìn nhận vấn đề bằng lý trí để
đưa ra hướng giải quyết, nhưng lúc cần
cũng phải biết mở rộng tấm lòng để bày tỏ
tình yêu thương, thông cảm.
Trong một đơn vị HTSS, nếu người NHS
được đào tạo tốt và phát huy tốt vai trò của
mình sẽ tăng tối đa hiệu suất làm việc, đảm
bảo chất lượng và kết quả điều trị, người
bệnh nhân cũng sẽ được chăm sóc một
cách tốt nhất.