Nh ng k ni m tháng sáu trong cu c đi hot đng cách mng ca Nguyn Ái Quc - H
Chí Minh
15:24:02, 11/06/2008
Ph m Th Lai
Trong cu c đ i ho t đ ng cách m ng vô cùng oanh li t và phong phú c a Ch t ch H Chí Minh có bi t bao ế
nhiêu s ki n quan tr ng là b y nhiêu ngày đ c ghi trong l ch s ch m ng Vi t Nam. Tháng 6 là tháng có nhi u ượ
s ki n quan tr ng trong cu c đ i ho t đ ng cách m ng c a Ch t ch H Chí Minh: K ni m 97 năm ny Văn
Ba - Bác H ra đi tìm đ c c u n c (5/6/1911- 5/6-2008); 85 năm ngày Nguy n Ái Qu c r i n c Pháp, b t đ u ượ ướ ướ
cu c hành trình tr v T qu c đ lãnh đ o công cu c gi i phóng đ t n c (13/6/1923 - 13/6/2008); 83 năm ny ướ
báo Thanh niên, t báo do Nguy n Ái Qu c sáng l p ra s đ u tiên và cũng là Ngày báo chí cách m ng Vi t Nam
(21/6/1925 - 21/6/2008); 60 năm ny Bác H ra l i kêu g i thi đua ái qu c (11/6/1948 - 11/6/2008). Xâu chu i l i,
chúng ta th y c 4 ngày k ni m trong tháng 6 đ u th y liên quan đ n s ki n x y ra cách đây đúng 100 năm- s ế
ki n Nguy n T t Thành tham gia phong trào ch ng thu c a nông dân Trung kỳ năm 1908. Liên t ng nh th ế ưở ư ế
b i vì theo lô gích, s ki n sau chính là k t qu t t y u c a s ki n tr c. ế ế ướ
Trong th i gian s ng cùng cha Hu , Nguy n T t Thành đã tham gia bi u tình c a nông dân 6 huy n Th a ế
Thiên Hu đòi gi m s u, gi m thu , do b m t mùa liên ti p trong 3 năm. Đây là m t ho t đ ng yêu n c đ uế ư ế ế ướ
tiên c a Nguy n T t Thành. Anh đã ch ng ki n th c dân Pháp th ng tay đàn áp nh ng ng i nông dân hi n lành. ế ườ
Hàng v n ng i tay không tham gia bi u tình ch v i m t yêu sách nh đòi gi m thu . H đi tay không, không ườ ế
có khí gi i. H ch yêu c u gi m thu . Đ t tình đoàn k t nh t trí, h đ u c t tóc ng n và g i nhau là "đ ng ế ế
bào". Nh ng b n th c dân Pháp dùng kh ng b đ i quy mô đ tr l i h . Chúng gi t h n m t nghìn ng i c mư ế ơ ườ
đ u và nh ng ng i b nghi là có dính dáng đ n vi c đó. Nhà tù ch t ních ng i... H u h t nh ng ph n t trí ườ ế ườ ế
th c yêu n c đ u b b t b tù. Nhi u h c gi n i ti ng đ c nhân dân kính m n, cũng b chém đ u. Th c dân ướ ế ượ ế
Pháp g i phong trào y là "án đ ng bào c t tóc" vì nông dân dùng hai ti ng "đ ng bào" đ g i nhau. ế
S ki n nông dân Trung Kỳ n i d y năm 1908, mà Nguy n T t Thành đ c t n m t ch ng ki n và tham gia, đã ượ ế
đ l i trong anh d u n không th phai m . Nguy n Ái Qu c vi t l i s ki n này trong bài báo đ u tiên nhan đ : ế
V n đ dân b n x , đăng trêno L' Humanité (Báo Nhân đ o - c quan ngôn lu n c a Đ ng C ng s n Pháp), ơ
ngày 2-8-1919. Trong bài, khi t cáo, lên án chính sách cai tr , nh ng th đo n đàn áp, c p bóc c a th c dân Pháp ướ
Đông D ng và s ph n kháng c a nhân dân An Nam, Nguy n Ái Qu c đã d n ra v n i d y c a nông dân ươ
Trung Kỳ năm 1908: "Bu c ph i b ki m ch b i s c m nh, nhân dân An Nam, mà l ch s chân chính đã kh i đ u ế
t h n 3000 năm, t ng lúc t ng lúc nh có nh ng đ t c n cào ch ng đ i, bi u hi n b ng nh ng m u toan n i ơ ư ư
d y r ng kh p, ho c b ng hành đ ng c a nh ng con ng i tuy t v ng, nh nh ng cu c bi u tình ôn hoà năm ườ ư
1908... Đó là nh ng cu c ph n kháng vô hi u mà m i l n đ u đem l i nh ng tr n đàn áp đ m máu".
M t cu c bi u tình ôn hòa, v i nh ng đ ngh th nh c u t i thi u nh t, l i b đàn áp dã man. Sau này, trong
nhi u bài vi tbáo cáo g i Qu c t C ng s n, Nguy n Ái Qu c đ u dùng nh ng ch "ôn hòa", "th nh c u t i ế ế
thi u" đ vi t v tính ch t, m c đ cu c n i dây c a nông dân Trung Kỳ. S ki n tham gia vào phong trào ch ng ế
thu c a nông dân 6 huy n t nh Th a Thiên Hu đã đánh d u m t m c quan tr ng trong cu c đ i c a Nguy nế ế
T t Thành. Cùng v i hàng lo t phong trào yêu n c c a nhân dân b th t b i, s ki n nông dân bi u tình đòi gi m ướ
s u cao, thu n ng đã tác đ ng đ n suy nghĩ c a anh. Anh đã th y s c m nh c a qu n chúng nhân dân. Hànhư ế ế
đ ng c a dân chúng đã v t ra kh i kh năng lãnh đ o c a các sĩ phu yêu n c ti n b , nh sauy anh nh n ượ ướ ế ư
đ nh: "Qu n chúng căn b n là có tinh th n n i d y, nh ng còn r t d t nát. H mu n gi i phóng, nh ng h ch a ư ư ư
bi t cách nào đ đ t đ c m c đích y". Làm th o đ các cu c kh i nghĩa c a đông đ o các t ng l p nhânế ượ ế
dân không b đàn áp, b ch t chóc, tù đ y. Đó là câu h i đã làm cho Nguy n T t Thành trăn tr , suy nghĩ. Đây cũng ế
là s ki n tác đ ng tr c ti p nh t đ n Nguy n T t Thành đ anh càng nung n u quy t tâm đi ra n c ngoài xem ế ế ế ướ
ng i ta làm nh th nào, sau đó tr v giúp đ ng bào mình. Ngày 5-6-1911, Nguy n T t Thành, v i tên m i Vănườ ư ế
Ba, xu ng làm ph b p trên chi c tàu buôn c a Pháp Đô đ c Latús T rêvin, b t đ u cu c hành trình đi tìm chân ế ế ơ ơ
lý. Cu c lên đ ng này đã đánh d u m t quy t đ nh táo b o, nh ng h t s c đúng đ n c a anh thanh niên yêu ườ ế ư ế
n c Ng y n T t Thành, ng i s m có chí đu i th c dân, gi i phóng đ ng bào. ướ ư ườ
R i T qu c, hành trang theo Ng i là t m lòng yêu n c, th ng dân, quy t tìm cách c u dân t c kh i b ườ ướ ươ ế
l , l m than. Lênh đênh b n bi n, t Pháp sang M , sang Anh r i l i tr l i Pháp. Làm đ m i ngh đ ki m ế
s ng, đ thâm nh p đ i s ng c a giai c p công nhân, hòa mình trong cu c đ u tranh c a giai c p vô s n chính
qu c. T i Pari, th đô c a n c Pháp, trung tâm chính tr , văn hóa c a châu Âu, Nguy n Ái Qu c đã ti p thu ánh ướ ế
sáng c a Cách m ng Tháng M i Nga vĩ đ i. Nguy n Ái Qu c tham gia Đ ng Xã h i Pháp, ho t đ ng trong y ườ
ban v n đ ng ng h Cách m ng Tháng M i c a Đ ng Xã h i Pháp. Cũng t i Pari, vào m t ngày tháng 7 năm ườ
1920, Nguy n Ái Qu c đã đ c đ c Lu n c ng c a V.I Lênin v các v n đ dân t c và v n đ thu c đ a. Lu n ượ ươ
c ng c a V.I. Lênin đã gi i đáp cho Nguy n Ái Qu c con đ ng giành đ c l p cho dân t c và t do cho đ ngươ ườ
bào. Sauy khi k l i s ki n quan tr ng đó, Ch t ch H Chí Minh đã nói: " Lu n c ng c a Lênin làm cho tôi ươ
r t c m đ ng, ph n kh i, sáng t , tin t ng bi t bao! Tôi vui m ng đ n phát khóc lên. Ng i m t mình trong ưở ế ế
bu ng mà tôi i to lên nh đang nói tr c qu n chúng đông đ o: H i đ ng bào b đ a đày đau kh ! Đây là cái ư ướ
c n thi t cho chúng ta, đây là con đ ng gi i phóng chúng ta!". Đ n v i Cách m ng Tháng M i Nga vĩ đ i, v i ế ườ ế ườ
Luân c ng c a V.I Lênin, Nguy n Ái Qu c đã d t khoát l a ch n con đ ng, và cùng v i nh ng ng i cáchươ ườ ườ
m ng chân chính c a n c Pháp, Nguy n Ái qu c đã đã b phi u tán thành vi c Đ ng Xã h i Pháp gia nh p ướ ế
Qu c t th ba-Qu c t C ng s n, và tr thành m t trong nh ng ng i sáng l p Đ ng C ng s n Pháp, và Ng i ế ế ườ ườ
cũng tr thành Ng i c ng s n Vi t Nam đ u tiên. ườ
Nh ng ho t đ ng xu t s c c a Nguy n Ái Qu c đ c Trung ng Đ ng C ng s n Pháp đánh giá cao. Trung ượ ươ
ng Đ ng C ng s n Pháp c Nguy n Ái Qu c đ n Mátxc va d Đ i h i V Qu c t C ng s n. Đi u này phùươ ế ơ ế
h p v i nguy n v ng cháy b ng c a Nguy n Ái Qu c là mu n đ n n c Nga, trung tâm c a phong trào cách ế ướ
m ng th gi i đ h c t p kinh nghi m lý lu n và th c ti n, chu n b cho hành trình tr v t qu c. Và ny 13- ế
6-1923, Nguy n Ái Qu c đã r i n c Pháp, đ đ n Mátxc va, n c Nga. Nguy n Ái Qu c là ng i Vi t Nam ướ ế ơ ướ ườ
đ u tiên có m t trên đ t n c Lênin, n i nhân dân Liênđã đ c t do và đang xây d ng m t cu c s ng h nh ướ ơ ượ
phúc, bình đ ng. Trên đ t n c Lênin, quê h ng c a Cách m ng Tháng M i Nga vĩ đ i, Ng i đã h c t p ướ ươ ườ ườ
đ c kinh nghi m xây d ng Đ ng, và t ng b c hoàn thi n vi c khai phá con đ ng c u n c.ượ ướ ườ ướ
T n c Nga Xô vi t, Nguy n Ái Qu c ti p t c v ch ra l trình c a con đ ng c u n c, Ng i tr v ướ ế ế ườ ướ ườ
Qu ng Châu, Trung Qu c, trung tâm c a phong trào cách m ng châu Á, t ng b c th c hi n tâm nguy n c a ướ
mình: "tr v n c, đi vào qu n chúng, th c t nh h , t ch c h , hu n luy n h , đ a h ra đ u tranh giành t do ướ ư
đ c l p". T i Qu ng Châu, Trung Qu c, t ng b c th c hi n k ho ch đã đ c v ch ra, chu n b v chính tr , ướ ế ượ
t t ng cho s ra đ i m t Đ ng Mác xít Vi t Nam. Nguy n Ái Qu c đã m L p hu n luy n chính tr đư ưở
chu n b đào t o đ i ngũ cán b , chu n b cho s ra đ i m t chính Đ ng. Cùng v i vi c đào t o đ i ngũ cán b ,
Nguy n Ái Qu c ch tr ng xu t b n báo chí làm ph ng ti n tuyên truy n. Và ngày 21-6-1925, Báo Thanh niên, ươ ươ
c quan ngôn lu n c a H i Vi t Nam cách m ng Thanh niên, do Nguy n Ái Qu c sáng l p và tr c ti p ch đ o raơ ế
s đ u tiên. Báo Thanh niên là t báo đ u tiên trong l ch s o chí vô s n n c ta góp ph n quan tr ng vào vi c ướ
truy n bá ch nghĩa Mác-lênin vào Vi t Nam, chu n b v t t ng, chính tr t ch c đ ti n t i thành l p ư ưở ế
chính đ ng c a giai c p công nhân Vi t Nam vào đ u năm 1930.
Đ ng C ng s n Vi t Nam ra đ i đã t ng b c lãnh đ o công cu c gi i phóng đ t n c, xây d ng và b o v ướ ướ
T qu c. Cách m ng Tháng tám thành công, Nhà n c Vi t Nam Dân ch C ng hòa ra đ i. Chính quy n non tr ướ
v a ra đ i, ch a có th i gian c ng c , thì l i ph i đ i phó v i muôn vàn khó khăn: n n đói n n d t, thù trong gi c ư
ngoài. Và c dân t c Vi t Nam l i ph i b c vào cu c tr ng chinh kháng chi n ch ng th c dân Pháp. ướ ườ ế
Sau Chi n th ng Vi t B c Thu Đông năm 1947, đ đ ng viên m i l c l ng ph c v công cu c kháng chi nế ượ ế
và ki n qu c, theo sáng ki n c a Ch t ch H Chí Minh, ny 27-3-1948, Ban Th ng v Trung ng đã ra Chế ế ườ ươ
th Phát đ ng phong trào thi đua ái qu c. Ch th v ch rõ: "M c đích thi đua ái qu c là làm sao cho kháng chi n mau ế
th ng l i, ki n thi t chóng thành công". ế ế
Nhân d p k niêm 1000 ny toàn qu c kháng chi n, ngày 11-6-1948, Ch t ch H Chí Minh đã ra l i kêu g i, ế
chính th c phát đ ng phong trào thi đua yêu n c nh m đ ng viên toàn dân t p trung s c l c cho s nghi p kháng ướ
chi n và ki n qu c.ế ế
Nh v y m t s ki n l ch s n a đ c Ch t ch H Chí Minh quy t đ nh vào tháng 6-1948. Đi m qua m t sư ượ ế
m c k ni m trong tháng 6, chúng ta th y m t s ch đ o nh t quán, xuyên su t trong t t ng H Chí Minh. Đó ư ưở
là vi c phát huy truy n th ng yêu n c c a dân t c, đánh giá cao vai trò c a đông đ o nhân dân trong s nghi p ướ
cách m ng. Ng i đã nhìn th y đi u này t khi tham gia phòng trào ch ng thu năm 1908: "Ch nghĩa dân t c là ườ ế
đ ng l c l n c a đ t n c. Chính nó đã gây nên cu c n i d y ch ng thu năm 1908, nó d y cho nh ng ng i ướ ế ườ
culi bi t ph n đ i, nó làm cho nh ng ng i "nhà quê" ph n đ i ng m tr c thu t p d ch và thu mu i. Cũngế ườ ướ ế ế
ch nghĩa dân t c đã luôn luôn thúc đ y các nhà buôn An Nam c nh tranh v i ng i Pháp và ng i Trung Qu c; ườ ườ
nó đã thúc gi c thanh niên bãi khóa, làm cho nh ng nhà cách m ng tr n sang Nh t B n và làm vua Duy Tân m u ư
tính kh i nghĩa năm 1917". Sau này Ng i vi t: "N c ta kinh t l c h u, nh ng lòng yêu n c và chí qu t ườ ế ướ ế ư ướ
c ng ch ng kém ai. Nay mu n t c p, t túc, đi k p ng i ta, thì chúng ta ph i đi mau". Đi mau b ng cách thamườ ườ
gia vào các phòng trào thi đua yêu n c. S c m nh c a qu n chúng, truy n th ng yêu n c, ý th c t l c, tướ ướ
c ng c a dân t c ph i đ c t p h p, t ch c và đ ng viên vào vào s nghi p cách m ng. B i vì "Tinh th n yêuườ ượ
n c cũng nh th c a quý, có khi đ c tr ng bày trong t nh, trong bình pha lê, rõ ràng, d th y. Nh ng cũngướ ư ượ ư ư
có khi c t d u kín đáo trong r ng, trong hòm. B n ph n c a chúng talàm cho nh ng c a quý kín đáo y đ u ươ
đ c đ a ra tr ng bày. Nghĩa là ph i ra s c gi i thích tuyên truy n, t ch c, lãnh đ o, làm cho tinh th n yêu n cượ ư ư ướ
c a t t c m i ng i đ u đ c th c hành vào công vi c yêu n c, công vi c kháng chi n". Cùng v i nh ng văn ườ ượ ướ ế
ki n đã đi vào l ch s nh B n Tuyên ngôn đ c l p (1945), L i kêu g i toàn qu c kháng chi n(1946), L i kêu g i ư ế
thi đua ái qu c c a Ch t ch H Chí Minh phát đi ngày 11-6-1948, đã đi vào lòng ng i nh l i h ch c u n c, ườ ư ướ
b i m c đích c a thi đua là đ : "Di t gi c đói kh , di t gi c d t nát, di t gi c ngo i xâm", làm cho "Dân t c đ c
l p. Dân quy n t do. Dân sinh h nh phúc". Đ đ t đ c m c đích đó không có con đ ng nào khác là: "D a vào ượ ườ
l c l ng c a dân, tinh th n c a dân. Đ gây h nh phúc cho dân". ượ
Kh i d y truy n th ng yêu n c c a dân t c ta t l ch s hàng ngàn năm d ng n c và gi n c, t o nên sơ ướ ướ ướ
g n k t t nhiên gi a yêu n c thi đua, Ch t ch H Chí Minh nói: Thi đua là yêu n c, vì yêu n c ph i thi ế ướ ướ ướ
đua. Trong su t hai cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp, kháng chi n ch ng đ qu c M và công cu c xây ế ế ế
d ng ch nghĩa xã h i đã có hàng trăm phong trào thi đua c a các ngành, các c p, các gi i đ c phát đ ng và đ ng ượ
viên đ c toàn dân tham gia. Thi đua yêu n c đã đã góp ph n làm nên nh ng kỳ tích c a nhân dân ta trong l ch sượ ướ
ch ng gi c ngo i xâm, trong công cu c ki n thi t n c nhà. Ngày nay thi đua yêu n c v n s là n i l c quan ế ế ướ ướ
tr ng giúp nhân dân ta gi v ng n n đ c l p n c nhà, đ a n c ta ra kh i c nh đói nghèo, kém phát tri n. M c ướ ư ướ
đích c a thi đua là đ th c hi n m c tiêu dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch , văn minh, nh Ngh ướ ư
quy t c a Đ ng ta đã đ t ra.ế
Trong tình hình m i, đi u ki n m i, phong trào thi đua yêu n c c n ph i đ c t ch c th ng xuyên, có phát ướ ượ ườ
đ ng, có ki m tra, t ng k t, đúc rút kinh nghiêm, ph bi n sáng ki n, đ đ ng viên khen th ng k p th i; khen ế ế ế ưở
th ng đúng ng i, đúng vi c. Tránh phô tr ng, hình th c khi pt đ ng gây lãng phí t n kém không c n thi t.ưở ườ ươ ế
Phong trào thi đua yêu n c do Ch t ch H Chí Minh kh i x ng và phát đ ng 60 năm v tr c đã góp ph nướ ướ ướ
quan tr ng đánh th ng gi c d t, gi c đói, gi c ngo i xâm đ a kháng chi n đ n th ng l i, ki n qu c thành công. ư ế ế ế
Ngày nay, r t c n nh ng phong trào thi đua trong toàn qu c, trong t ng ngành, t ng gi i, t o nên n i l c đ y ư
m nh công cu c xây d ng, phát tri n đ t n c, xóa đói gi m nghèo, đ a n c ta ra kh i nh ng n c kém phát ướ ư ướ ướ
tri n, v ng b c sánh vai cùng các c ng qu c năm châu nh Bác H ng mong mu n. ướ ườ ư
Nh l i nh ng s ki n tháng 6 trong cu c đ i ho t đ ng c a Bác H kính yêu, hi u đ c ý nghĩa l n lao sâu ượ
s c c a m i s ki n đ i v i s phát tri n c a cách m ng Vi t Nam, đ ti p t c đi theo con đ ng c a Ng i, ế ườ ườ
đó chính là m t cách thi t th c nh t đ góp ph n th c hi n cu c v n đ ng: H c t p và làm theo t t ng t m ế ư ưở
g ng đ o đ c H Chí Minh./ươ