Kỷ yếu hội thảo khoa học: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học theo hệ thống tín chỉ - ThS. Cao Thị Kim Thanh

Chia sẻ: Nguyen Lan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:181

0
218
lượt xem
78
download

Kỷ yếu hội thảo khoa học: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học theo hệ thống tín chỉ - ThS. Cao Thị Kim Thanh

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Kỷ yếu hội thảo khoa học: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học theo hệ thống tín chỉ do ThS. Cao Thị Kim Thanh thực hiện nhằm mục đích nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kienh tế - xã hội của nước ta trong giai đoạn tới. Mời các bạn tham khảo tài liệu để nắm rõ hơn về vấn đề.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kỷ yếu hội thảo khoa học: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học theo hệ thống tín chỉ - ThS. Cao Thị Kim Thanh

  1. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … Lời khai mạc hội thảo THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY – HỌC THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ ThS. Cao Thị Kim Thanh Trưởng khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên Kính thưa Quý vị Đại biểu! Kính thưa quý Thầy cô giáo! Thực hiện kế hoạch hoạt động khoa học năm học 2010- 2011, Khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên trường Đại học Đồng Nai tiến hành tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” nhằm mục đích nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Trước hết thay mặt cho toàn thể cán bộ giảng viên trong khoa, tôi nhiệt liệt chào mừng và cảm ơn sự nhiệt tình của Quý vị đã đóng góp tham luận, chuẩn bị ý kiến và sắp xếp công việc, thời gian tham gia hội thảo. Đào tạo theo hệ thống tín chỉ là một hình thức đào tạo hướng đến tính năng động và lợi ích tối cao của người học, được đưa vào áp dụng trong các khoa ở trường ĐHĐN chưa lâu. Vì vậy, trong thời gian qua mặc dù đã có nhiều cố gắng tìm hiểu và áp dụng vào tổ chức giảng dạy trong khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên cũng như trong toàn trường nhưng chúng ta thực sự còn gặp nhiều vướng mắc, lúng túng, nhất là trong việc tìm ra các phương pháp dạy học hiệu quả tương ứng với hình thức đào tạo mới này. Hình thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ được tiếp nhận từ các nước phát triển, nhưng khi áp dụng một hình thức hoạt động đã thể nghiệm thành công ở các nền giáo dục tiên tiến, chúng ta cần tính tới một giải pháp tổng thể bao gồm chương trình, tài liệu, hình thức và cách thức đánh giá, yêu cầu về trình độ và điều kiện làm việc của giảng viên. Phương pháp Dạy - Học là vấn đề khá phức tạp, lâu dài và có tính quyết định đến sự thành 1
  2. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” công của hình thức đào tạo mới. Với những điều kiện về mọi mặt hết sức đặc thù của khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên trường ĐHĐN, cũng như các trường Cao đẳng và Đại học khác trong cả nước, chắc chắn chúng ta cần phải tiếp tục trao đổi kinh nghiệm và các ý tưởng để vận dụng các phương pháp Dạy - Học một cách thành công. Như trên đã nói, có nhiều yếu tố cấu thành hình thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ, trong đó khâu trọng yếu để đạt được là phương pháp Dạy - Học. Các yếu tố khác chúng ta có thể dễ dàng nhận ra và hoàn thiện từng bước, riêng phương pháp Dạy - Học phải được chú trọng đầu tư nghiên cứu, trao đổi để tạo ra tính đột phá và tính thuyết phục đối với cả hệ thống giáo dục, trong đó có sinh viên – những người đang thụ hưởng các hoạt động giáo dục ở các trường Cao đẳng và Đại học hiện nay. Hội thảo khoa học của khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên lần này chú trọng vào việc đánh giá thực trạng và đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ, cuộc hội thảo này được xem như là một khởi đầu cho những bàn luận tiếp theo về vấn đề này tại các cuộc hội thảo cấp trường và khu vực sẽ diễn ra trong tương lai gần. Ban tổ chức hội thảo hi vọng rằng những ý kiến tham luận hôm nay sẽ từng bước làm rõ những vấn đề mà mọi giảng viên ở các trường ĐH và CĐ thường vấp phải trong quá trình giảng dạy. Hội thảo đặc biệt chú trọng vào việc bàn thảo những phương pháp Dạy - Học hiệu quả và cụ thể hóa chúng bằng những thao tác, những hình thức thực hiện nhằm nâng cao tính ứng dụng và tạo thuận lợi cho giảng viên đang giảng dạy trong các trường CĐ, ĐH nói chung, ĐHĐN nói riêng. Hội thảo cũng rất vui mừng nhận được sự cộng tác để chia sẻ kinh nghiệm trong giảng dạy theo hệ thống tín chỉ của PGS.TS Biền Văn Minh; TS. Tôn Thất Dụng; TS Đặng Thị Ngọc Phượng đến từ trường ĐHSP - ĐH Huế, của GVCC.TS Lê Văn Phúc đến từ tường ĐHSP – TP Hồ Chí Minh. Đây cũng là những kinh nghiệm quý để chúng ta tham khảo vận dụng vào việc giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của khoa, trường. 2
  3. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … Chúng ta tin tưởng rằng, sau hội thảo này, những tham luận, những trao đổi của quý vị sẽ góp phần làm cho chúng ta hiểu rõ hơn “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” của khoa, trường ta. Với những ý nghĩa quan trọng đó, tôi xin long trọng khai mạc Hội thảo của khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên năm học 2010 - 2011. Kính chúc Quý vị đại biểu, cùng toàn thể các thành viên tham dự hội thảo sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt trong cuộc sống. Chúc hội thảo thành công tốt đẹp. Xin trân trọng cảm ơn. Biên Hòa, ngày 21 tháng 05 năm 2011 3
  4. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” BÁO CÁO ĐỀ DẪN “THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY – HỌC THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ” ThS. Cao Thị Kim Thanh Kính thưa quý vị Đại biểu! Thưa toàn thể các thành viên tham dự Hội thảo! Sự phát triển của thế giới và sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế tri thức toàn cầu đã đặt nền giáo dục các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam, đặc biệt đối với trường ĐHĐN trước nhiều thách thức lớn về chất lượng đào tạo. Bối cảnh đó đòi hỏi giáo dục phải nhanh chóng đổi mới để có thể hoàn thành sứ mệnh đáp öùng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao cho đất nước nói chung và Đồng Nai nói riêng- một tỉnh có thế mạnh về công nghiệp. Sản phẩm của giáo dục là những con người có khả năng sáng tạo, thích ứng với công việc mới, có hoài bão trở thành những nhà khoa học, các nhà doanh nghiệp, các nhà lãnh đạo xuất sắc. Thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay, việc chuyển đổi Dạy – Học theo hệ thống tín chỉ là một bước quan trọng và mang tính tất yếu trong đào tạo Đại học, phù hợp với xu thế hội nhập khu vực và quốc tế. Từ năm học 2009 – 2010, khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên đã chính thức triển khai đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở tất cả các tổ bộ môn. Bước đầu chúng ta gặp nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn. Trong điều kiện và khả năng cho phép, khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên đã chọn vấn đề: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” làm nội dung cho cuộc hội thảo laàn này. Chúng tôi cho rằng trong quá trình tổ chức đào tạo theo hệ thống tín chỉ, phương pháp Dạy - Học phù hợp là một trong những khâu quan troïng nhất. Từ nhận thức đó, khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên trường ĐHĐN đã tích cực chuẩn bị cho hội thảo. Sau một thời gian, ban tổ chức đã nhận được 4
  5. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … gần 30 bài tham luận của các đại biểu, các nhà khoa học, các nhà quản lí các giảng viên đang trực tiếp giảng dạy trong và ngoài trường. Đây là một nieàm vinh dự và cuõng là moät söï khích lệ lớn cho khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên chúng tôi. Với sự tham gia nhiệt tình của các quí vị, ban tổ chức hi vọng Hội thảo sẽ làø dịp cho chúng ta trao đổi, làm sáng tỏ, gợi mở những cách làm mới hiệu quả trong Dạy – Học. Nội dung các bài tham luận tập trung vào ba nội dung chính sau ñaây: Nhận thức về đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy trong đào tạo tín chỉ. Một số vấn đề liên quan đến đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Thay mặt ban tổ chức hội thảo của khoa, chúng tôi xin tổng thuật sơ bộ nội dung các bài viết như sau: 1. Nhận thức thêm về đào tạo theo hệ thống tín chỉ: Tập trung cho vấn đề này có các báo cáo “Những khó khăn và thách thức trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ tại Trường Đại học Đồng Nai” của NCS Trần Minh Hùng; Giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy Đại học theo hệ thống tín chỉ của GVC.TS. Nguyễn Duy Anh Tuấn; Báo cáo “Áp dụng hệ thống đào tạo theo hệ thống tín chỉ" của NCS. Nguyễn Ngọc Duy; "Trao đổi về đánh giá kết quả học tập của sinh viên trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ” của GVC.ThS. Cao Thị Kim Thanh. 2. Vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ: Đây là chủ đề trọng tâm của Hội thảo. Vì vậy, nhiều báo cáo tập trung bàn về vấn đề này. Đáng chú ý là các bài của GV Lê Quang Tân viết về “Đổi mới cách dạy học ở các trường Đại học và Cao đẳng Sư phạm trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ”, Báo cáo của PGS.TS Biền Văn Minh- Trường ĐHSP – ĐH Huế: “Đổi mới biên soạn giáo trình môn học ở Đại học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ”; báo cáo của GVCC. TS Lê Văn Phúc “Một số giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ”; của ThS. Ngô Thạch Tín báo cáo về “Tổ chức tốt việc tự học cho sinh viên trong học phần Lí luận dạy học công nghệ nhằm nâng cao chất lượng 5
  6. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” đào tạo theo hệ thống tín chỉ”. Báo cáo về “Đổi mới phương pháp dạy học ngữ văn trong đào tạo đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Đại học Đồng Nai” của ThS. Nguyễn Thị Mỹ Dung, “Giải pháp nâng cao hiệu quả trong giờ thảo luận nhóm” của ThS Trương Văn Minh, “Nghĩ thêm về thực tập sư phạm trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ” của TS. Tôn Thất Dụng (ĐHSP - ĐH Huế). 3. Một số vấn đề liên quan đến đào tạo theo hệ thống tín chỉ: Với nội dung này, có các báo cáo của GV Võ Hồng Phúc về “E-learning và sử dụng e-learning để hỗ trợ việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ”; “Dạy học theo dự án” của ThS. Lê Anh Tuấn, “Xây dựng đĩa CD hỗ trợ sinh viên tự học” của GV Lê Thị Ngọc Hiếu. “Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học theo hệ thống tín chỉ” của ThS. Nguyễn Minh Trí. “Vai trò của đội ngũ cố vấn học tập trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ” của TS. Đặng Thị Ngọc Phượng (ĐHSP – ĐH Huế). Các bài viết đã thể hiện những cách nhìn, những kinh nghiệm bước đầu, những giải pháp tâm huyết, ý thức trách nhiệm của người thầy trước vấn đề đổi mới phương pháp Dạy - Học phù hợp với hệ thống tín chỉ. Có thể nói nhöõng kinh nghiệm từ các nhà quản lí, những người trực tiếp giảng dạy tuy là bước đầu nhưng đã có tác dụng thiết thực, góp phần đổi mới phương pháp giáo dục. Do thời gian có hạn, hơn nữa để hội thảo tập trung vào những vấn đề chính của việc đổi mới phương pháp Dạy- Học theo hệ thống tín chỉ, chúng tôi đề nghị quí vị đại biểu, thầy cô giáo bàn thêm những vấn đề cụ thể sau: Chúng ta làm thế nào để góp phần nâng cao nhận thức và hành động của giảng viên trong đổi mới phương pháp Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ? Vai trò của người thầy trong đổi mới đào tạo theo hệ thống tín chỉ? Làm gì để nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu của sinh viên trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ? Mối quan hệ giữa đổi mới cách dạy và đổi mới cách học trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ? Những đổi mới về quản lý đào tạo gắn với đổi mới phương pháp giảng dạy. 6
  7. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … Vấn đề kiểm tra đánh giá trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Vấn đề ứng dụng CNTT trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Vấn đề kiến tập, thực tập trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Thay mặt Ban tổ chức, chúng tôi chân thành cảm ơn các nhà khoa học, các nhà quản lí, thầy cô đã nhiệt tình cộng tác, tham gia để hội thảo thành công và thật sự là diễn đàn trao đổi những ý kiến quí báu về một công việc rất cần thiết với mỗi chúng ta. Trân trọng cảm ơn. 7
  8. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ THÁCH THỨC TRONG TỔ CHỨC ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI NCS. Trần Minh Hùng Q. hiệu trưởng trường ĐH Đồng Nai 1. Mở đầu Đào tạo theo hệ thống tín chỉ không chỉ là một giải pháp mang tính công nghệ cao mà còn báo hiệu một cuộc cải cách lớn trong giáo dục Đại học. Để thực hiện thành công phương thức đào tạo mới này tại Trường Đại học Đồng Nai, chúng ta thấy rằng: Cộng đồng xã hội mà giáo dục Đại học phục vụ đã và đang thay đổi. Đó là một sự thay đổi không ngừng nghỉ, thay đổi trên mọi bình diện mà không một cá nhân nào, một tổ chức nào có thể dự đoán chính xác được tốc độ, mức độ, quy mô thay đổi. Sau nhiều thế kỷ, giáo dục Đại học truyền thống chỉ quen với việc “truyền giáo” truyền bá văn minh, khoa học cho cộng đồng xã hội, đã đến lúc, chúng ta phải tổ chức lại việc quản lý, thay đổi nội dung chương trình, phương thức đào tạo để hội nhập giáo dục khu vực và thế giới. Hiểu và áp dụng hình thức đào tạo này không phải là một chuyện dễ dàng, vì ảnh hưởng của đào tạo theo niên chế khá nặng nề. Bởi vậy, những khó khăn và thách thức đang đặt ra trong tổ chức và đào tạo theo hệ thống tín chỉ là không thể tránh khỏi. 2. Những đặc trưng cơ bản của hệ thống tín chỉ Đào tạo theo hệ thống tín chỉ có các đặc điểm cơ bản sau đây: Kiến thức được cấu trúc thành các mô đun (học phần). Mỗi môn học có thể bao gồm nhiều học phần. Mỗi học phần được giảng dạy trong một học kì và được đánh giá độc lập với các học phần khác. Đơn vị đo khối lượng học tập của sinh viên là tín chỉ. Mỗi tín chỉ tương ứng với 15 tiết lý thuyết trên lớp. Quá trình học tập là quá trình tích lũy kiến thức theo học phần. Để đạt được bằng cử nhân, sinh viên thường phải tích lũy đủ từ 120-150 tín chỉ. Tuy nhiên, 8
  9. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … tùy theo mỗi nước mà số tín chỉ tích lũy có khác nhau: Hoa Kỳ: 120-136; Nhật Bản: 120-135; Thái Lan 120-150… Lớp học tổ chức theo học phần. Chương trình đào tạo mềm dẻo, có tính liên thông cao, ngoài học phần bắt buộc còn có học phần tự chọn để sinh viên có điều kiện tích lũy thêm tín chỉ và định hướng chuyên môn, nghề nghiệp. Đào tạo theo tín chỉ có hệ thống cố vấn am hiểu về chương trình đào tạo và nắm vững tình hình học tập cụ thể của sinh viên. Thi tuyển và tổ chức đào tạo theo học kỳ. Tính kế hoạch hóa cao. Đầu mỗi học kỳ, kế hoạch giảng dạy của các môn học phải được công bố cho sinh viên để họ sắp xếp, lựa chọn và đăng ký các môn học thích hợp với năng lực và hoàn cảnh của họ. Kế hoạch này phải được duy trì và giữ ổn định trong suốt cả học kỳ. Giảng viên phải thực hiện thời khóa biểu một cách nghiêm túc, vì không có khả năng tổ chức các buổi học bù, do thời khóa biểu của từng sinh viên trong một lớp học rất khác nhau. 3. Những khó khăn và thách thức Trường Đại học Đồng Nai được thành lập theo Quyết định số 1572/QĐ- TTg ngày 20/8 năm 2010, trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Sư phạm, trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai. Trong những năm qua quy mô đào tạo của nhà trường ngày một mở rộng, thu hút một lượng lớn sinh viên, học viên theo học ở nhiều ngành nghề khác nhau. Năm học 2010-2011, trường có hơn 11.000 sinh viên, học viên theo học ở cả hai hệ chính quy và không chính quy. Thực hiện chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm học 2009 – 2010, nhà trường đã chính thức triển khai đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Việc triển khai tổ chức đào tạo theo hệ thống tín chỉ hiện còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng và khi triển khai thì chưa đạt kết quả mong muốn. Theo chúng tôi sở dĩ còn khó khăn và kết quả không cao do các nguyên nhân chủ yếu sau đây: Thứ nhất: đội ngũ cán bộ quản lý và giảng viên của trường chưa hiểu đúng và đầy đủ về việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Năng lực giảng dạy của giảng 9
  10. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” viên và năng lực quản lý của cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu của đào tạo theo hệ thống tín chỉ; Thứ hai: bản thân sinh viên chưa được chuẩn bị đầy đủ cả về nhận thức, tâm lý, phương pháp học tập và làm việc, đặc biệt là phương pháp tự học, tự nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị bài lên lớp… Thứ ba: nhà trường chưa chuẩn bị đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất như thư viện và tài liệu dạy- học, đội ngũ giảng viên, đặc biệt là chương trình chi tiết, đề cương bài giảng, giáo trình môn học. Thói quen dạy- học và quản lý đào tạo theo kiểu niên chế còn rất lớn. Thứ tư : thiếu sự nhất quán kiên quyết và liên tục trong việc lập kế hoạch, chính sách, chỉ đạo thực hiện và tổng kết đánh giá từng giai đoạn trong quá trình triển khai đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Thứ năm: công tác xây dựng phần mềm ứng dụng đào tạo tín chỉ chưa đáp ứng được nhu cầu cấp thiết hiện nay. Thứ sáu: điều kiện để công nhận tín chỉ tương đương của các môn học trong trường chưa được thống nhất ban hành. Biện pháp quản lý đào tạo đối với sinh viên cùng học một lúc hai chương trình tại một trường khác chưa có thông tin cụ thể. Thứ bảy: việc đánh giá kết quả học tập của SV theo quy chế 43 (tỉ trọng điểm thành phần và điểm quá trình khá cao từ 30-50%) nhất là các lớp đông chưa có biện pháp khắc phục. 4. Các điều kiện cần thiết để triển khai đào tạo theo hệ thống tín chỉ Theo chúng tôi để triển khai đào tạo theo hệ thống tín chỉ có kết quả tốt tại trường ta, cần có các điều kiện sau: Ñội ngũ cán bộ phải đáp ứng yêu cầu đào tạo theo tín chỉ: Đội ngũ này phải hiểu đúng và đầy đủ về hệ thống tín chỉ. Phải có tài liệu hướng dẫn chi tiết về tổ chức và quản lý đào tạo theo hệ thống tín chỉ; tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm trong đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên với sự tham gia, hướng dẫn của các chuyên gia. Cần thành lập một nhóm chuyên gia 10
  11. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … tìm hiểu về vấn đề này: thu thập và nghiên cứu các tài liệu trong và ngoài nước về hệ thống tín chỉ; tìm hiểu tình hình tổ chức đào tạo theo tín chỉ của các trường Đại học trong nước và một số trường Đại học nước ngoài; tổ chức hội thảo trong nhóm về tín chỉ và lộ trình chuẩn bị đào tạo theo tín chỉ; biên soạn tài liệu hướng dẫn tổ chức và quản lý đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Sau khi nhóm chuyên gia hoàn thành các công việc trên sẽ tổ chức các cuộc hội thảo trong đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên để mọi người hiểu về hệ thống tín chỉ và đóng góp cho hội thảo lộ trình chuyển đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Các giảng viên phải hiểu biết về các phương pháp Dạy- Học, kiểm tra - đánh giá tiên tiến theo yêu cầu của hệ thống tín chỉ và có kỹ năng sử dụng các thiết bị giảng dạy hiện đại. Để có điều kiện này, phải giúp đỡ các đơn vị đào tạo tổ chức các đợt tập huấn cho đội ngũ giảng viên về các phương pháp Dạy - Học, kiểm tra - đánh giá tiên tiến. Các đơn vị đào tạo cũng cần thành lập bộ phận hoặc giao nhiệm vụ cho một bộ phận quản lý, hướng dẫn, cung cấp dịch vụ sử dụng các thiết bị Dạy- Học hiện đại cho giảng viên và sinh viên. Các chuyên viên của các phòng quản lý đào tạo được trang bị kiến thức về phương thức quản lý theo học tín chỉ, về kỹ thuật xây dựng thời khoá biểu môn học theo đăng ký của người học và hệ thống phần mềm công nghệ thông tin đáp ứng công việc ấy. Có đủ đội ngũ cố vấn am hiểu về chương trình đào tạo để hướng dẫn người học chọn môn học và xây dựng kế hoạch học tập. Tröôøng phaûi xaây döïng ñöôïc chương trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ: Xây dựng lại chương trình đào tạo cũng là dịp để nghiên cứu và vận dụng các lý luận về thiết kế chương trình hiện đại theo tiêu chuẩn của các trường Đại học tiên tiến, đáp ứng yêu cầu hiện tại và tương lai của đất nước đối với ngành đào tạo và yêu cầu hội nhập quốc tế. Khi xây dựng chương trình khung đào tạo theo học tín chỉ nên rà soát lại để bỏ bớt những môn không cần thiết, bổ sung các môn học mới cập nhật hơn, kế thừa những yếu tố tích cực, phù hợp của khung chương trình đào tạo hiện có. Trong điều kiện của ta hiện nay, khoảng 130-140 tín chỉ cho một chương trình đào tạo bậc Đại học 4 năm và sinh viên bắt buộc phải tích luỹ là con số phù hợp. 11
  12. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” Đối với các môn khoa học lý luận Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cần chuyển thời lượng các môn học này sang tín chỉ theo tỷ lệ như các môn học khác có tính đến đặc thù của các môn này (nặng kiến thức lý luận) và trong quá trình chuyển đổi cần cơ cấu lại nội dung theo hướng giảm giờ lên lớp lý thuyết tăng thời gian cho các hoạt động tự nghiên cứu, tìm hiểu và vận dụng thực tế. Töøng moân hoïc phaûi coù chương trình chi tiết; Caùc moân hoïc phaûi đủ giáo trình, bài giảng, tài liệu tham khảo; Các văn bản pháp quy liên quan tới việc tổ chức đào tạo theo tín chỉ caàn ñöôïc chuaån bò kòp thôøi; Có quy định (hoặc hướng dẫn) đào tạo theo hệ thống tín chỉ, trong đó nội dung quy định trách nhiệm của giảng viên và sinh viên trong hệ thống tín chỉ; một trong các trách nhiệm của giảng viên là phải có đề cương môn học (sylabus) phát cho sinh viên trước hoặc trong buổi học đầu tiên; Nghiên cứu ban hành các văn bản hướng dẫn chế độ, chính sách đối với cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên trong hệ thống tín chỉ. Ñaûm baûo điều kiện vật chất tối thiểu đạt yêu cầu đào tạo theo tín chỉ: Đủ thiết bị giảng dạy hiện đại giúp giảng viên đỡ mất thời gian viết bảng hoặc trình bày, giảng bài trên lớp; Đủ phòng học, hội trường, phòng thí nghiệm, phòng đọc ở thư viện để bố trí lớp học theo yêu cầu đăng ký của sinh viên và tạo điều kiện cho sinh viên tự học ngoài giờ lên lớp; Có hệ thống phần mềm, cơ sở dữ liệu quản lý đào tạo sinh viên theo hệ thống tín chỉ; Đổi mới phương thức hoạt động của các tổ chức Đảng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường. Xác định các phương thức quản lý và hoạt động phù hợp trong điều kiện tổ chức đào tạo theo tín chỉ (kết hợp quản lý người học theo khoá và theo môn học). 12
  13. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … 5. Kết luận Việc chuyển từ đào tạo Đại học hệ niên chế sang đào tạo liên thông theo hệ thống tín chỉ là một bước chuyển mang tính tất yếu, phù hợp với xu thế hội nhập khu vực và quốc tế. Để thực hiện tốt quá trình đào tạo này cần tập trung thực hiện tốt các nội dung sau: Cần thay đổi nhận thức trong cán bộ và SV về đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Cần mạnh dạn trong việc đổi mới chương trình đào tạo đáp ứng yêu cầu xã hội và hội nhập quốc tế. Tập trung vào việc xây dựng cơ sở vật chất để đáp ứng yêu cầu đào tạo. Có kế hoạch, chính sách, chỉ đạo thực hiện và tổng kết đánh giá từng giai đoạn của ngành giáo dục và đào tạo trong quá trình triển khai hệ thống tín chỉ. Cần phải học hỏi kinh nghiệm của các trường Đại học trong và ngoài nước đã đào tạo theo hệ thống tín chỉ, nhưng không bê nguyên khuôn mẫu, áp dụng máy móc. Để đảm bảo sự chuyển đổi thành công thì mô hình lựa chọn phải thích hợp với tình hình thực tế của trường ta. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Dự án phát triển GV THPT và TCCN (2009), Tài liệu Hội thảo - Tấp huấn: Mô hình đào tạo, chương trình đào tạo, quản lý đào tạo và biên soạn giáo trình trong đào tạo giáo viên, Hà Nội - 2009. [2] Quy chế đào tạo Đại học và Cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ (Ban hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BGDĐT...). [3] Một số trang Web. 13
  14. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” THỰC TRẠNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC, QUẢN LÍ ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ TS. Lê Hữu Cần Phó Hiệu Trưởng Trường ĐH Hồng Đức 1. MỞ ĐẦU Đào tạo theo hệ thống tín chỉ là xu thế tất yếu hiện nay trên thế giới, với nhiều ưu điểm vượt trội hơn so với đào tạo theo niên chế. Hệ thống tín chỉ là hình thức đào tạo được xem là tiên tiến vì mục đích đào tạo là hướng vào sinh viên, coi người học là trung tâm trong quá trình đào tạo. Với hình thức này, người học chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức và lập kế hoạch học tập cho mình, nâng cao khả năng tự học, tự nghiên cứu. Đào tạo theo hệ thống tín chỉ là phương thức đào tạo tích cực, hạn chế được tình trạng dạy và học theo lối kinh viện, đem lại hiệu quả giáo dục cao, tạo tính mềm dẻo và khả năng thích ứng về quản lí và giảm được giá thành đào tạo. Phương thức đào tạo này đang được các trường Đại học, Cao đẳng trong cả nước quan tâm và áp dụng nhằm mục đích nâng cao chất lượng đào tạo phù hợp với giai đoạn phát triển mới của nền giáo dục nước nhà. Việc chuyển sang hệ thống tín chỉ đem lại một cơ hội cho các trường Đại học Việt Nam thay đổi mô hình giảng dạy để trở thành một hệ thống dựa trên mục tiêu học tập, đặt trọng tâm vào việc học tập của sinh viên và có thể so sánh được với hệ thống tín chỉ của các trường Đại học trên thế giới. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng mô hình đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở một số trường Đại học, Cao đẳng ở Việt Nam nói chung, đại học Hồng Đức và đại học Đồng Nai nói riêng, kết quả mang lại chưa thật sự như mong muốn. 2. THỰC TRẠNG Nhìn lại thực tế cách tổ chức đào tạo theo mô hình tín chỉ ở nhiều trường Đại học, Cao đẳng hiện nay, những lợi ích của mô hình đào tạo này đem lại còn khá khiêm tốn. Dường như chúng ta chỉ mới chuyển mình từ niên chế sang tín chỉ ở hình thức bên ngoài theo kiểu cơ học, còn nội dung bên trong vẫn còn mang đậm bản chất của mô hình niên chế. Điều đó thể hiện trước hết ở chương trình đào tạo. Chương trình đào tạo trong mô hình tín chỉ phải mềm dẻo, có tính liên thông cao, ngoài học phần bắt 14
  15. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … buộc còn có học phần tự chọn để sinh viên có điều kiện tích lũy thêm tín chỉ tùy theo định hướng chuyên môn, nghề nghiệp. Tuy nhiên, chương trình đào tạo hiện nay ở nhiều trường vẫn chưa có sự thay đổi phù hợp, chỉ sử dụng lại và thay đổi hình thức từ khung chương trình đào tạo niên chế. Mặc dù tổ chức đào tạo theo hệ thống tín chỉ những việc lập kế hoạch đào tạo cho từng năm học vẫn theo kiểu niên chế. Các học phần tự chọn trong khung chương trình được chú ý bổ sung, nhưng việc tổ chức giảng dạy thực tế trong còn quá khiêm tốn. Vì vậy chưa phát huy tính mềm dẻo của mô hình đào tạo tín chỉ, đồng thời chưa thật thuận lợi cho việc chủ động đăng kí học tập của sinh viên và không tạo được điều kiện tốt để sinh viên tự định hướng chuyên môn theo sở thích khi tham gia học tập theo mô hình mới này. Do kế hoạch đào tạo vẫn được lập theo kiểu niên chế nên việc tổ chức các lớp học phần chưa được linh hoạt và thuận lợi cho việc đăng kí học của sinh viên. Tư duy quản lí của các cán bộ nhân viên phòng đào tạo vẫn còn mang nặng phương thức quản lí theo niên chế, nên cách tổ chức vẫn còn cứng nhắc, chưa linh hoạt và chưa theo kịp với những yêu cầu của mô hình mới. Toàn bộ hệ thống quản lí đào tạo, quản lí sinh viên phải vận hành theo yêu cầu riêng của từng sinh viên làm cho quá trình quản lí trở nên hết sức phức tạp so với đào tạo theo phương thức niên chế. Trong khi đó, nhiều trường vẫn tổ chức quản lí đào tạo theo hình thức thủ công nên chưa hiệu quả; chưa chú trọng dầu tư để tin học hóa các hoạt động quản lí tác nghiệp, chưa trang bị phần mềm quản lí đào tạo tín chỉ, hoặc cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu, nên việc đăng kí tín chỉ qua mạng còn gặp rất nhiều khó khăn, gây phiền hà cho người học. Đăng kí học phần theo kiểu thủ công nên rất khó khăn trong quản lí học vụ. Hiện nay, không phải trường nào cũng có khả năng trang bị đầy đủ cơ sở vật chất để đáp ứng được yêu cầu của đào tạo tín chỉ. Phòng học, phòng thực hành, thiết bị dạy học cũng như đội ngũ giảng viên chưa thật đầy đủ nên việc xếp thời khóa biểu cũng gặp phải không ít khó khăn. Để thực hiện đào tạo tín chỉ, lịch giảng dạy phải thực hiện nghiêm ngặt, tuân thủ kể hoạch đã được công bố từ đầu học kì, trong khi tình trạng các thầy cô đi dạy thêm cho các trường ngoài, các trường dân lập, các lớp tại chức ở các tỉnh, v.v. là rất phổ biến. Điều này làm một số học phần không được giảng dạy phân bố đều trong học kì theo kế hoạch mà 15
  16. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” tập trung vào một khoảng thời gian nhất định, gây ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng giảng dạy. Theo quy chế đào tạo thuộc hệ thống tín chỉ, việc xử lí học vụ sau mỗi học kì, sau mỗi năm học có liên quan chặt chẽ đến kết quả học tập của sinh viên, làm cho sinh viên rất dễ rơi vào trường hợp bị buộc thôi học. Đã có trường hợp hàng trăm sinh viên của một trường Đại học bị buộc thôi học trong cùng một học kì. Điều này một phần xuất phát từ sự khác biệt trong cách tính điểm của quy chế tín chỉ (áp dụng quy chế 43/2007/QĐ-BGDĐT), trong khi các giảng viên và sinh viên vẫn chưa kịp thích nghi. Tâm lý sinh viên vẫn dựa trên nguyên tắc tính điểm của "thang điểm l0", nên khi điểm tổng cộng trên 5,0 thì yên tâm cho rằng mình đã đạt yêu cầu. Còn đối với giảng viên, vẫn đánh giá trình độ học vấn của sinh viên ở thang điểm bình quân theo "thang điểm l0", mà không dựa theo "thang điểm 4" nên trong quá trình cho điểm, cũng dừng lại ở mức điểm 5 cho sinh viên và cho rằng đó là điểm đạt. Như vậy, nguyên nhân chủ yếu là sinh viên không đọc hiểu và không tuân thủ nghiêm túc quy chế đào tạo mới (mặc dù đã được in trong sổ tay sinh viên và phát vào đầu năm học, được đăng tải trên website của trường); không hiểu được vai trò của cố vấn học tập để yêu cầu được tư vấn trong quá trình đăng kí học phần; không biết lựa chọn khối lượng học tập phù hợp trong từng học kì . Điều đó dẫn đến những sai lầm khi đăng kí học phần và phải gánh chịu hậu quả là kết quả học tập kém và có thể bị buộc thôi học. Một số sinh viên muốn học nhanh nhưng không lường hết những khó khăn khi học thêm một vài học phần cứng có những quyết định sai lầm tương tự. Người học chưa có thói quen lập kế hoạch học tập toàn khóa, từng học kì cho phù hợp với năng lực và điều kiện cụ thể của bản thân dưới sự giúp đỡ của giảng viên chủ nhiệm. Bên cạnh đó, sinh viên chưa hiểu dược vai trò của các điểm thành phần đối với điểm học phần nên còn chưa chịu khó học tập hàng ngày mà chỉ tập trung vào các dịp kiểm tra và thi kết thúc học phần dẫn đến kết quả học tập yếu kém. Ở một số trường Đại học, Cao đẳng, vai trò tư vấn của giảng viên chủ nhiệm, cố vấn học tập đối với sinh viên còn mờ nhạt, chưa được chú ý đúng mức. Một số thầy cô chủ nhiệm khi kí xác nhận vào bảng đăng kí học phần mà không hề tư vấn cho sinh viên. Việc chấm và công bố điểm kiểm tra, thi hết học phần 16
  17. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … cho sinh viên nói chung còn chậm nên gây khó khăn cho việc đăng kí học phần của sinh viên. Trong mô hình đào tạo tín chỉ, vai trò của cố vấn học tập hết sức quan trọng đối với sinh viên. Đó là người đưa ra ý kiến để định hướng và giúp sinh viên lập kế hoạch học tập phù hợp và có định hướng đúng đắn về chuyên môn. Tuy nhiên, đội ngũ cố vấn học tập còn mỏng, chưa am hiểu về chương trình, về quy chế đào tạo tín chỉ, chưa nắm vững tình hình học tập cụ thể của sinh viên. Vì vậy, chưa phát huy được vai trò và trách nhiệm của đội ngũ cố vấn học tập. Việc phân công giảng dạy từ phía các khoa, các bộ môn vẫn còn đào tạo theo niên chế. Đa số các học phần chỉ có vài giảng viên đảm nhận cho tất cả các lớp và cho tất cả các hoạt động. Chính vì vậy một số giảng viên giảng dạy vẫn mang tính “độc quyền", áp đặt. Điều này vẫn chưa phù hợp với hình thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ và ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. Về phía nguời dạy, cũng còn một bộ phận giảng viên quen với kiểu lên lớp truyền thống chủ yếu là thầy giảng - trò ghi, thầy chiếu - trò chép, nên còn gặp khó khăn trong đổi mới phương pháp dạy học, chưa tạo được thuận lợi cho sinh viên phát huy tính tích cực trong học tập một cách triệt để. Phần lớn giảng viên đã quen với phương thức đào tạo theo niên chế, ít có cơ hội tiếp cận thực tế mô hình đào tạo theo tín chỉ, điều này là một trở ngại rất lớn cho việc dạy học theo tín chỉ. Về phía giảng viên dạy lí thuyết có hiện tượng giảng viên không cô đọng được nội dung giảng dạy dẫn đến dạy quá nhiều nội dung trong thời gian ngắn làm cho sinh viên khó tiếp thu và hoang mang. Những buổi học tổ chức chemina còn mang tính hình thức, chưa phát huy được tính chất chủ động, sáng tạo của sinh viên, nên hiệu quả các giờ thảo luận trên lớp còn thấp. Công tác quản lí sinh viên vẫn còn những bất cập như mối quan hệ giữa nhà trường cố vấn học tập và sinh viên còn lỏng lẻo. Cố vấn học tập chưa thực sự nắm chắc tình hình học tập của sinh viên. Việc tổ chức lớp học thành lớp sinh hoạt và lớp học phần đã gây không ít khó khăn cho công tác tổ chức vả quản lí sinh viên; phong trào đoàn, hội sinh viên hoạt động cũng gặp nhiều khó khăn. Về phương pháp học tập, đào tạo theo hệ thống tín chỉ là tạo sự chủ động cho người học trong quá trình học tập, nhưng ý thức chủ động học tập của sinh viên vẫn chưa cao, chưa bắt kịp với đào tạo theo hệ thống tín chỉ, sinh viên chưa 17
  18. Hội thảo: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng Dạy - Học theo hệ thống tín chỉ” thực sự chủ động trong việc học tập. Thói quen tư duy thụ động được hình thành từ phổ thông, chưa có phương pháp tự học, tự nghiên cứu; ngại tranh luận, diễn thuyết giữa đám đông; không có thói quen đọc tài liệu, chuẩn bị bài trước khi đến lớp. Theo kết quả khảo sát, tỷ lệ sinh viên có mặt thường xuyên trên lớp học trong tất cả các lớp học phần chiếm khoảng 85%, điều này đã thể hiện được ý thức học tập của sinh viên, nhưng cũng còn khoảng 15% sinh viên có ý thức học tập không cao, rất ít đến lớp học. Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều sinh viên đi học muộn. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến kết quả học tập của sinh viên giảm sút. Mô hình đào tạo mới đòi hỏi sự tự giác của sinh viên trong việc tự học ở nhà, và theo quy chế đào tạo tín chỉ, để chuẩn bị cho một giờ học lí thuyết trên lớp, sinh viên cần chuẩn bị ở nhà ít nhất 2 giờ. Nếu lấy trung bình 1 ngày sinh viên học 4 tiết thì thời gian tự học là 4 x 2 giờ = 8 giờ. Nhưng theo kết quả khảo sát, với gần 80% số lượng sinh viên dành thời gian tự học ít hơn 4 giờ/ngày, chứng tỏ sinh viên dành cho việc tự học vẫn còn quá ít, không đáp ứng được yêu cầu của theo quy chế đào tạo tín chỉ, dẫn tới chất lượng học tập kém và ảnh hưởng không ít tới phương pháp dạy của giảng viên. Do đó trong hội thảo khoa học của khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên trường Đại học Đồng Nai lần này tôi mong các bạn đồng nghiệp hãy chia sẽ những giải pháp khả thi nhằm theo dõi, kiểm tra, đánh giá, có hiệu quả phần chuẩn bị ở nhà (tự học) của sinh viên đây là một mảng chìm nhưng rất quan trọng trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Việc hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập theo hệ thống tín chỉ rất quan trọng, trong đó có việc lập kế hoạch học tập và đăng kí các học phần cho từng học kì. Qua số liệu khảo sát, sinh viên chủ yếu dựa vào sổ tay sinh viên (47%) để tự đăng ký các học phần, bên cạnh đó sinh viên nhờ thông tin trên website và tự tìm hiểu. Đặc biệt, vai trò của giảng viên chủ nhiệm tư vấn cho sinh viên hiện nay khá mờ nhạt (8%). Đây là trở ngại lớn đối với sinh viên trong quá trình đăng kí và học tập. Điều này đã dẫn đến việc sinh viên đăng kí không đúng các học phần hoặc đăng kí quá số học phần trong học kì ảnh hưởng đến việc xét kết quả học tập. Như vậy, việc áp dụng mô hình đào tạo mới vẫn chưa phát huy được sức mạnh của nó; người học vẫn chưa là trung tâm, sinh viên vẫn chưa thể thiết lập 18
  19. Khoa sưphạm khoa học Tự nhiên – Đại học Đồng Nai … được kế hoạch học tập theo sự lựa chọn riêng của mình. Bản chất ưu việt của phương thức đào tạo mới vẫn chưa thể hiện rõ ràng trong những năm đầu áp dụng mô hình đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở nhiều trường Đại học, Cao đẳng trong đó có trường Đại học Hồng Đức Thanh Hóa. 3. CÁC GIẢI PHÁP Để phát huy bản chất của đào tạo theo mô hình tín chỉ, cần dựa trên những kinh nghiệm trong quá trình triển khai mô hình này để đưa ra các giải pháp tích cực và đồng bộ cải thiện cả về chương trình đào tạo, cơ sở vật chất, phương pháp quản lí, phương pháp Dạy - Học Rà soát chương trình và nội dung đào tạo, trong đó cần vận dụng các lí luận về thiết kế chương trình hiện đại theo chuẩn của các trường Đại học tiên tiến, đáp ứng được yêu cầu hiện tại và tương lai của đất nước đối với các ngành đào tạo và yêu cầu hội nhập quốc tế. Bỏ bớt những nội dung trùng lặp trong các học phần có tên gọi khác nhau; bổ sung các học phần mới cập nhật hơn, kế thừa những yếu tố tích cực, phù hợp của khung chương trình đào tạo hiện có, cập nhật nội dung kiến thức khoa học công nghệ các học phần, điều chỉnh thời lượng giảng dạy trên lớp phù hợp, cải tiến cách đánh giá phù hợp với mục tiêu của từng chuyên ngành. Khối kiến thức đào tạo chuyên ngành cần phải có nhiều học phần tự chọn để sinh viên có điều kiện thuận lợi cho việc lựa chọn theo định hướng phát triển nghề nghiệp đúng với khả năng. Trường Đại học Hồng Đức cũng như trường Đại học Đồng Nai về lâu dài là một trường Đại học đa nghành do đó các bạn cần sớm quan tâm đến các giải pháp này. Chương trình đào tạo và kế hoạch học tập phải ổn định, công khai, đồng thời mềm dẻo để thuận lợi cho việc tổ chức các lớp học phần, chuyển đổi chương trình đào tạo cho sinh viên hoặc tạo điều kiện để sinh viên học cùng một lúc hai chương trình. Thường xuyên cập nhật, hoàn chỉnh đề cương chi tiết học phần, tăng cường giới thiệu hệ thống bài tập, tài liệu tham khảo các học phần trên Website của trường. Đặc biệt xây dựng chuẩn đầu ra cho từng học phần làm tiêu chí đánh giá để sinh viên có hướng phấn đấu và được tự chủ hơn trong học tập. Trong đề cương học phần cần mô tả đầy đủ nội dung của học phần với các chương mục, 19

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản