LUẬN VĂN:
lạm phát và các biện pháp khắc phục
nhằm giảm lạm phát trong thời kỳ kinh
tế mở và phát triển một cách đồng bộ ở
Việt Nam
Lời mở đầu
Nền kinh tế nước ta đang chuyển sang hoạt động theo cơ chế thị trường có sự
quản lý của nhà nước.Cơ chế mới là môI trường thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế
theo xu hướng hiện đạI,chắt lọc kế thừa những thành tựu và khắc phục những tồn tạI đã
qua.Trong đó lạm phát là một vấn đề hết sức nghiêm trọng đối với các hoạt động kinh
tế-chính trị-xã hội không chỉ ở Việt Nam mà hầu hết các nước trên thế giới đều quan tâm
.Lạm phát là một trong những chỉ tiêu đánh giá trình độ phát triển kinh tế của một quốc
gia nhưng cũng là một trở ngạI lớn nhất trong công cuộc phát triển đất nước.Bước sang
nền kinh tế thị trường,chúng ta phảI đối đầu với con số lạm phát không nhỏ do cơ chế cũ
để lạI.Việc xem xét,đánh giá,nghiên cứu nhằm mục đích tìm ra nguyên nhân dẫn đến
lạm phát và tìm cách khắc phục nó như thế nào là vô cùng cần thiết .Để nghiên cứu về
lạm phát và ảnh hưởng của nó tới các vấn đề khác như:thất nghiệp,giá cả,tiên lương..từ
đó đưa ra cách giảI quyết để kìm hãm lạm phát,sử dụng các chính sách cần thiết để phát
triển hàI hoà nền kinh tế.Để hiêủ rõ bản chất của lạm phát ,tác hạI cũng như tác động
của nó và những biện pháp kiềm chế lạm phát ở nước ta chúng ta cần hiểu rõ những kháI
niệm cơ bản về lạm phát ,cách khắc phục lạm phát.Được sự hướng dẫn của cô giáo bộ
môn Thạc sỹ Hà Thị Đoan và qua tham khảo một số sách báo tàI liệu em xin đưa ra một
vàI suy nghĩ với mong muốn tìm hiểu và vận dụng tốt hơn những lý luận về lạm phát và
các biện pháp khắc phục nhằm giảm lạm phát trong thời kỳ kinh tế mở và phát triển
một cách đồng bộ ở Việt Nam.
Phần I
Lạm phát – một căn bệnh của nền kinh tế thị trường
I.Quan niệm về lạm phát.
Trong lịch sử phát triển của nền kinh tế thế giới vấn đề lạm phát đã và đang là một
vấn đề hết sức phức tạp đặt ra cho các quốc gia.Lạm phát không chỉ xảy ra ở những
nước kém phát triển mà ngay ở các nước có nền kinh tế phát triển nền kinh tế cũng co
bóng dáng của lạm phát.Lạm phát tác động đến giá cẩ thị trường.Nhưng chủ yếu
không phảI ở chỗ giá cả tăng lên mà ở chỗ giá cả tương đôí đã thay đổi.Nói cách khác
là việc tác động vào thị trường không phảI là để triệt tiêu hoàn toàn lạm phát mà kìm
giữ nó ở một tỉ lệ nhất định vì bản thân lạm phátlà yếu tố quan hệ mật thiết với vấn đề
thất nghiệp và tiền tệ.Như vậy lạm phát là một hiện tượng tiền tệ nó sinh ra cùng với
việc mở rộng hệ thống tàI chính ,các loạI tiền tệ theo sự phát triển của nền kinh tế từ
công xã nguyên thuỷ sang nền kinh tế tự do và đặc biệt là sự xuất hiện của tiền giấy,đó
là hiện tượng đặc trưng của sự thay đổi mức giá chung ,khi mức giá tăng lên-sự tăng
lên của mức giá trung bình theo thời gian.
II.Nguyên nhân dẫn đến lạm phát.
Lạm phát khởi thuỷ từ nhiều nguyên nhân khác nhau.Thứ nhất là lạm phát có thể
xảy ra do tác động chủ quan của hệ thống tiền tệ-tín dụng-ngân hàng,bất cứ một sự
biến đổi nhỏ nào của hệ thống này đều có tác động hoặc tăng hoặc giảm tỉ lệ lạm
phát.Thứ hai là lạm phát cũng chịu ảnh hưởng của một số đIều kiện khách quan khác
như chính trị xã hội,thiên tai bão lụt,tình trạng thất nghiệp,nền sản xuất..Do chịu nhiều
tác động của nhiều yếu tố trong nền kinh tế như vậy nên hiện tượng lạm phát diễn biến
hết sức phức tạp đòi hỏi trong quá trình tăng trưởng và chống lạm phát có chiến lược
đúng đắn để lạm phát luôn nằm trong quỹ đạo mà nền kinh tế có thể kiểm soát
được.Lạm phát xuất hiện cũng gây ra nhiều hậu quả đến kinh tế như bất kì một biến cố
hạI nào khác:nạn thất nghiệp,nạn thiên tai Lạm phát tàn phá kinh tế,nó không những
làm suy giảm hiệu quả hoạt động của hệ thống tàI chính mà còn tác động trực tiếp đến
đời sống chính trị ,văn hoá,xã hội và sinh hoạt bình thường của người dân.Bằng chứng
là cuộc khủng hoảng ở Đức xảy ra dữ dội vào những năm đầu thế kỷ,ở các nước phát
triển những năm 70 và mới đây là ở Nga.Đặc biệt là hậu quả lạm phát rất trầm trọng ở
các nước đang phát triển với nền kinh tế chưa đủ sức hạn chế có hiệu quả sự lây lan
của lạm phát..Những đIều đó đòi hỏi mỗi quốc gia không chỉ riêng nước ta cần có
chính sách chống lạm phát để hạn chế bớt những thiệt hạI do hiện tượng này gây ra
cho nền kinh tế.Vấn đề đặt ra một cách cấp thiết cần phảI giảI quyết khi nghiên cứu
lạm phát là lý giảI xác đáng lạm phát xảy ra và diễn biến như thế nào?và cần có những
biện pháp gì để chống lạm phát.Nếu giảI quyết tốt vấn đề đó thì chúng ta mới có cơ sở
vững chắc hợp lô gích để tiến tới thành công trong việc phát triển kinh tế .
Ngày nay khi đánh giá trình độ tăng trưởng của nền kinh tế của một quốc gia một
trong những tiêu chuẩn đầu tiên người ta xét đến đó là tỉ lệ lạm phát như thế nào?ĐIều
đó cũng nói lên một phần mối quan hệ chặt chẽ giữa lạm phát và tăng trưởng.Nếu tỉ lệ
lạm phát đang ở mức thấp hoặc vừa phảI đIều đó chứng tỏ nền kinh tế nước đó có sức
mạnh đIều tiết và quản lý kinh tế vĩ mô có hiệu quả đã và đang tạo cơ hội thuận lợi để
tăng trưởng.Xung quanh lạm phát có rất nhiều nảy sinh như cách phòng và chữa căn
bệnh lạm phát như thế nào?Nguyên nhân gây ra lạm phát và có nên duy trì tỉ lệ lạm
phát thấp hay chấm dứt lạm phát.Từ đó gây ra nhiều cuộc bàn cãI,tranh luận không chỉ
giữa các nhà kinh tế mà còn xảy ra với các quốc gia,các tổ chức tàI chính quốc tế.Vởy
hiểu lạm phát như thế nào?Có một câu hỏi nhưng rất nhiề câu trả lời,tuy nhiên người ta
vẫn thường công nhận lạm phát là sự tăng lên của giá cả trung bình trong một thời kỳ
“Sự tăng lên của giá” do có nhiều nguyên nhân hoặc do các yếu tố chủ quan của các
cấp quản lý kinh tế hoặc do những đIều kiện chính trị,xã hội,thiên tai..gây ra.Có thể
giảI thích quy về những cách đây:
1.Theo thuyết tiền tệ lạm phát là kết quả của việc tăng quá thừa mức cung tiền .
2.Theo trường pháI Keynes lạm phát có thể xảy ra là do dư cầu về hàng hoá trong
nền kinh tế.
3.Theo thuyết chi phí đẩy lạm phát xảy ra do tăng chi phí sản xuất.Tuy nhiên đây
cũng chỉ là những luận đIểm lý thuyết mang tính tương đối còn trong thực tế lạm phát
xảy ra thường là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố ở những khía cạnh khác nhau của
nền kinh tế.
III.Cách đo tính tỉ lệ lạm phát
Như đã nói ở trên,tỉ lệ lạm ơhát chính là thước đo mức tăng trưởng và phát triển
kinh tế của một quốc gia.Từ việc đánh giá tỉ lệ lạm phát mà người ta có thể thấy được
tình trạng thất nghiệp và sự biến động của hệ thống tiền tệ để từ đó đặt ra những
phương hướng tàI chính thích hợp nhất.Hơn nữa chính nó còn là chỉ tiêu đánh giá trình
độ phát triển văn hoá xã hội,cơ sở hạ tầng.Như vậy thì ta hiểu tỉ lệ lạm phát là gì.Thực
chất quy mô và sự biến động của nó phảI phản ánh quy mô và xu hướng của lạm phát.
Ta có công thức tính tỉ lệ lạm phát như sau:
GP = [ IP ] .100
IP-1
Trong đó : GP = Tỉ lệ lạm phát (%)
IP = Chỉ số giá cả của thời kỳ nghiên cứu
IP-1 = Chỉ số giá cả thời kỳ trước đó .
Tuỳ theo mức độ của tỉ lệ lạm phát mà người ta chia lạm phát ra ba loạI:
- Lạm phát vừa phảI,còn gọi là lạm phát 1 con số có tỉ lệ lạm phát dưới 10%một
năm.Lạm phát ở mức độ này không gây ra những tác động đáng kể đối với nền
kinh tế.
- Lạm phát phi mã khi mức tăng trưởng tương đối nhanh với tỉ lệ 2hoặc 3 con số
một năm(dưới 20%).LoạI này khi phát triển chín mùi sẽ gây ra những biến dạng
kinh tế nghiêm trọng.
