CHỦ ĐỀ 3 :LẬP LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
(THỜI GIAN : 4 TIẾT)
A.Mục tiêu cần đạt
-Nắm được tính chất , ý nghĩa , cách thể hiện lập luận trong văn bản tự sự
-Biết cách tạo lập một văn bản tự sự kết hợp với lập luận .
B.Chuẩn bị : Đọc tài liệu , nghiên cứu bài soạn .
Hoạt động 1: Khởi động
1.Sĩ số :
2.Bài cũ : kiểm tra chủ đề đã ôn
3.Giới thiệu chủ đề mới
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trong văn bản tự sự , lập luận
thường xuất hiện chỗ nào ?
I-Tính chất, ý nghĩa .
-Lập luận trong văn bản tự sự thường
xuất hiện ở những đoạn văn , trong
-Cần chú ý gì khi xen lập luận vào
văn bản tự sự ?
-Ta thường làm cách nào để thể hiện
lập luận trong văn tự sự ?
Hãy nêu ví d
ụ đoạn văn có lập luận
?
đo người nói, người viết nêu ra
những lý lẽ dẫn chứng để trình bày,
thuyết phục người đọc, người nghe
về một vấn đề nào đó , hoặc ký gửi ,
thổ lộ cách ứng xử , một quan niệm ,
một triết lý nào đó .
-Lập luận trong văn tự sự không nên
lấn áp người kể , tình tiết vì dễ khô
khan suy lý
II-Cách thể hiện lập luận trong
văn tự sự :
-Thông qua nhân vật đó
-Tác giả phát biểu trực tiếp ý nghĩ và
ý tưởng của mình . Trường hợp này
gọi là câu văn , đoạn văn chữ tình
ngoại đề .
Ví dụ :
a)Dế choắt bị chị cốc mổ cho, nằm
thoi thóp , sắp chết . Trước sự ân hận
của dế mèn , dế choát đã nói :
“Thôi, tôi ốm yếu quá rồi , chết
cũng được. Nhưng trước khi nhắm
-Mục đích của Tô Hoài trong đoạn
văn trên là gì ?
mắt , tôi khuyên anh: ở đời mà ở thói
hung hăng , bậy bạ, có óc mà không
biết nghĩ, sớm mượn rồi cũng mang
vạ vào mình đấy”
->Tô Hoài đã qua nhân vật Dế Choắt
nêu lên bài học đường đời nhằm
khuyên căn những kẻ hung hăng ,
bậy bạ chớ mua án, rước thú vừa
mang vạ vào thân , vừa gây tai hoạ
cho người .
b) “Người ta nói chèo bẻo là kẻ cắp .
kẻ cắp hôm nay gặp bà già . Nhưng
từ đây tôi lại quí chèo bẻo. Ngày
mùa , chúng thức suốt đêm . Mới tờ
mờ đất, nó đã cất tiếng gọi người :
“chè cheo chét . .. chúng nó chi kẻ ác
. Thì ra, người có tội khi trở thành
người tốt thì tốt lắm .
-Câu lập luận : Người ta nói Chèo
Bẻo là kẻ cắp . Kẻ cắp hôm nay gặp
bà già .
Tác giả Duy Khán (Bài :lao xao” )
muốn nói về sự hoàn lương c
ủa
-Trong đoạn văn , những câu nào kể
những câu nào là lập luận ?
Mục đích của những câu lập luận
trong đoạn văn trên ?
những kẻ xấu trong xã hội .
Tiết 12 : Nội dung bài học
c./ “Tôi lắng nghe hai cây phong dì
rào , tim đập dịu dàng và thảnh thốt
Tìm yếu tố lập luận trong đoạn văn ý
nghĩa của những yếu tố đó ?
và vui sướng , và trong tiếng xạc xào
không ngớt ấy , tôi cố hình dung ra
miền xa lạ kia . Thủa ấy , chỉ có một
điều tôi chưa nghĩ đến ; ai là người
đã trồng hai cây phong trên đồi này ?
Người vô danh ấy đã ước mơ gì ? đã
nói gì khi vùi hai gốc cây phong
xuống đất , người ấy đã ấp ủ những
niềm hy vọng khi vun sới chúng nơi
đây , trên đỉnh đồi cao này .
Quả đồi có hai cây phong ấy ,
không biết vì sao làng tôi lại gọi là
“Trường Đuy Sen”
->yếu tố lập luận : “Thủa ấy có
một điều tôi chưa nghĩ đến-> trên
đỉnh đồi cao này” .
->Ai ma tốp đã sử dụng nghị luận để
nói lên lòng biết ơn của hoạ sĩ , của
biết bao thế hệ học trò và nhân nhân
làng Ku-Ku-rêu đối với Thầy Đuy
Sen , người thầy đầu tiên của họ. Bài
học : “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” được
diễn tả một cách thấm thía , nên thơ .