1
2/24/2012
1
GIỚI THIỆU VỀPHẦN MỀM MÃ
NGUỒN MỞ
Th.SNguyễnThịMai Trang
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
2
NỘI DUNG
lPhầnmềmvàvấnđề bảnquyềnphầnmềm
lPhongtràophầnmềmtựdo
lPhầnmềmmãnguồnmở
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
3
Sởhữuphầnmềm
lMộtphầnmềmthuộcvềmộtchủsởhữu
lChủsởhữucótoànquyềnđốivớiphầnmềmvà
quyếtđịnhmứcđộ sửdụngvàkhaitháctrênphần
mềmthuộcquyềnsởhữu
lKhimuốnsửdụngmộtphầnmềm, ngườisửdụng
phảicómộtgiấyphépsửdụng(license) củaphần
mềmđó
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
4
Giấyphépsửdụngphầnmềm
lLàmộtbảnhợpđồngchophépngườisửdụng
khaithácphiênbảnphầnmềm, qui địnhvềnhững
khảnăngcóthểsửdụng đốivớiphầnmềm
lCáctiêuchíphânloạiphầnmềmdựatrêngiấy
phép
–Khảnăngphânphốilại(Distribution Possibility)
–Truycậpvàomãnguồn(Accessbilityto source code)
–Phísửdụng(Free)
2
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
5
Tiêuchíphânloạiphầnmềm
lKhảnăngphânphốilại
–Quyềnđượcphépsaochépvàphânphốilạiphiênbản
phầnmềmmàbạnđangcótrongtay(đãcógiấyphép
sửdụng) hay không?
lTruycậpvàomãnguồn
–Chophépxemmãnguồn, sửdụng, sửamãnguồnphần
mềm
lPhísửdụng
–Cóphảitrảtiềnchochủsởhữuphầnmềmhay không?
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
6
Phầnmềmthươngmại
lBảnquyềncủaphầnmềmthươngmạichỉchophépngười
sửdụngphầnmềmtheonhữngràngbuộcghitrêngiấy
phép
lBảnquyềnloạinàyrấtbịhạnchế
lTrongtrườnghợpphầnmềmcólỗihay cácchứcnăng
hoạtđộngkhôngtốt
–Chờchủsởhữusửalỗi
–Cácnhàsảnxuấtphầnmềmkhôngnhiệttìnhsửalỗihoặcthực
hiệntrongthờigianrấtlâu
–Ngườisửdụngcóthểphảitrảthêmphícậpnhật
–Ngườisửdụngkhôngcómộtphươngtiệngì để thúc đẩytiếntrình
sửađổivàcậpnhậtcácphầnmềmthươngmại
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
7
Phầnmềmmiễnphí/ trảmộtphần
lPhầnmềmmiễnphí(Freeware) vàphầnmềmtrả
mộtphần(Shareware) khônglàphầnmềmmã
nguồnmở
–Vẫncóchủsởhữu
–Đượcphânphốimộtcáchtựdo
lPhầnmềmtrảmộtphần: saumộtthờigian đã
định, ngườisửdụngphảitrảthêmtiềnđể sửdụng
tiếp
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
8
Phầnmềmmãnguồnmở
lPhầnmềmmãnguồnmởphảihộiđủ cácyếutố
sau
–Đượcphânphốiđếnngườisửdụngcùngvớimãnguồn
cóthểđượcsửađổi
–Nócóthểđượcphânphốilạimàkhôngbịmộtràng
buộcnàokhác
–Cóthểphânphốicảnhữngthay đổitrênmãnguồngốc
3
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
9
Mộtsốloạiphầnmềmthôngdụng
ĐôikhiCóĐượcphépPhầnmềmmãnguồn
mở(Open Source
Software)
KhôngKhôngĐôikhiPhầnmềmtrảmột
phần(Shareware)
CóKhôngĐôikhiPhầnmềmmiễnphí
(Freeware)
KhôngKhôngKhôngPhầnmềmthương
mại(Commercial
Software)
MiễnphíTruycậpvào
mãnguồn
Khảnăng
phânphốilại
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
10
NỘI DUNG
lPhầnmềmvàvấnđề bảnquyềnphầnmềm
lPhongtràophầnmềmtựdo
lPhầnmềmmãnguồnmở
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
11
Phongtràophầnmềmtựdo
lNhằmtạoranhữngphầnmềmtựdo (Free
Software) làtạoranhữngphầnmềmmàngườisử
dụngcóthểtựdo chiasẻ, nghiêncứuvàsửađổi
chúng
lĐượckhởixướngbởiRichard M. Stallman vào
năm1983 khiôngbắtđầudựánGNU
–Viếttắtcủa“GNU is NOT UNIX”
–NhằmthaythếhệđiềuhànhUNIX vớitínhnăngtựdo
lThànhlậpquỹphầnmềmtựdo (FSF-Free
Software Foundation) năm1985
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
12
4
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
13
Địnhnghĩaphầnmềmtựdo
lPhầnmềmtựdo đề cậpđếnsựtựdo, không đề
cậpđếnvấnđề chi phí/giácả
lSựtựdo bao gồm4 yếutố
–Tựdo thựcthi chươngtrìnhchobấtkỳmụcđíchgì
–Tựdo nghiêncứucáchthựcthi củachươngtrìnhvà
sửađổichúngchomụcđíchcủabạn. Truycậpvàomã
nguồncủachươngtrìnhlàtiềnđề
–Tựdo phânphốiphầnmềmchongườikhác
–Tựdo cảitiếnchươngtrìnhvàphânphốicảitiếncủa
bạnchocộng đồng
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
14
KháiniệmCopyleft
lCopyright nhằmđể bảovệquyềntácgiả
lCopyleftlàmộtphươngpháptổngquátnhằmlàm
chomộtchươngtrìnhtựdo vàyêucầutấtcả
nhữngphiênbảnsửađổihay mởrộngcủa
chươngtrìnhcũngphảitựdo
lGiấyphép“GNU General Public License”
–Viếttắt“GNU GPL”
–CụthểhóakháiniệmCopyleft
–DùngchophầnlớncácsảnphẩmcủadựánGNU
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
15
LịchsửgiấyphépcủaGNU
lVersion 1-GPL v1-1989
lVersion 2-GPL v2-1991
lVersion 2-LGPL v2 (Library General Public
License) -1991
lVersion 2.1-LGPL v2.1 (Lesser General Public
License) -1999
lVersion 3-GPL v3-2007
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
16
GNU LGPL V2
lCóthểbánmãthựcthi tạoratừphiênbảnsửađổi
–Tuynhiênmãnguồnphảicôngbố
lMãnguồncủasảnphẩmvàtấtcảcácsửađổisau
đóphảitồntạidướidạngphầnmềmtựdo
lTấtcảcácchươngtrìnhcósửdụngmãnguồn
GPL phảipháthànhdướigiấyphépGPL
–Liênkếtđộnghay tĩnh đếnmãnguồnhoặcthưviệnGPL
–Sao chépmộtsốdòngcủamãnguồnGPL
lhttp://www.gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-
2.0.html
5
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
17
GNU LGPL v2.1
lĐượctạora để chophépliênkếtđộngmãnguồnkhông
pháthànhdướidạngGPL hoặcLGPL vàomãnguồnLGPL
lDànxếpviệcsửdụngcácthưviệntựdo vàomụcđích
thươngmại, vídụthưviệnGNU C
lHầuhếtcác điềukhoảnvà điềukiệntươngtựGPL
lNếubạnthay đổivàphânphốimộtthưviệnLGPL
–Thưviệnvànhữngthay đổiphảiđượccôngbố(mãthựcthi vàmã
nguồncùngvớichúthíchvềnhữngsửađổi)
–Bằngsángchếđượcgắnvớisựphânphốinhữngsửađổi
lhttp://www.gnu.org/licenses/old-licenses/lgpl-2.1.html
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
18
NỘI DUNG
lPhầnmềmvàvấnđề bảnquyềnphầnmềm
lPhongtràophầnmềmtựdo
l
lPh
Phầ
ần
nm
mề
ềm
mmã
mã ngu
nguồ
ồn
nm
mở
ở
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
19
SángkiếnmãnguồnmởOSI
lOSI (Open Source Initiative–www.opensource.org)
lLàtổchứcphi lợinhuậnđượcthànhlậpnăm1998
bởiEric Raymond and Bruce Perens
lThaythếkháiniệmPhầnmềmtựdo (Free
Software) bằngkháiniệmPhầnmềmmãnguồn
mở(Open Source Software) để tránhsựhiểu
nhầm:
–Ý nghĩatựdo vớimiễnphícủatừFree tiếngAnh
–Phầnmềmtựdo làkhôngthươngmại
Chương 1: GiớithiệuvềPhầnmềmmãnguồnmở
20