Liệu pháp mới trong điều trị
bệnh thoái hóa khớp
Tiêm chất nhờn hyaluronic acid (sodium hyaluronate) hay bổ sung
chất nhờn vào ổ khớp là một liệu pháp điều trị mới và có hiệu quả tốt trong
bệnh thoái hóa khớp, đặc biệt trong bệnh thoái hóa khớp gối. Trước đây các
chế phẩm của hyaluronic acid đã được sử dụng trong điều trị một số bệnh
như: bệnh khô mắt (dạng thuốc nhỏ mắt), chống dính trong phẫu thuật tạo
hình... Dạng chế phẩm thuốc uống của hyaluronic acid cũng được áp dụng
trên lâm sàng nhưng hiệu quả thấp vì thuốc bị phá hủy trong dịch dạ dày.
Bình thường hyaluronic acid có trong dịch khớp là một chất cao phân
tử glycosaminoglycan chế phẩm kết nối của glucoronic acid và N-acetyl
glucosamin. Hyaluronic acid (HA) được tổng hợp bởi các tế bào sụn, nguyên
bào sợi, tế bào màng hoạt dịch. Trong dịch khớp HA có nồng độ cao hơn do
các tế bào B của màng hoạt dịch sản xuất ra là đại phân tử chính trong dịch
khớp đóng vai trò duy trì độ nhày và tính đàn hồi, bôi trơn ổ khớp, giảm sóc
(là đệm đàn hồi cho ổ khớp khi vận động), nên có tác dụng bảo vệ sụn khớp.
Trong bệnh thoái hóa khớp nồng độ của HA giảm xuống làm cho độ nhớt
của dịch khớp cũng bị giảm do đó ảnh hưởng đến tính đàn hồi làm sụn khớp
không được bảo vệ và bị hủy hoại trong bệnh này. Do đó liệu pháp tiêm nội
khớp để bổ sung chất nhờn hyaluronic acid (hyaluronate sodium) trực tiếp
vào ổ khớp là một trong những phương pháp điều trị có hiệu quả trên lâm
sàng đối với bệnh thoái hóa khớp giúp bệnh nhân giảm đau và vận động
khớp dễ dàng hơn. Phương pháp điều trị này được áp dụng trên lâm sàng
đầu tiên ở Nhật Bản và Italia vào năm 1987, ở Canada năm 1992, ở Mỹ năm
1997 và ở Khoa khớp Bệnh viện Bạch Mai vào năm 2003.
Cơ chế tác dụng của tiêm HA trong bệnh khớp chưa được khẳng định
chính xác tuy nhiên theo các nhà nghiên cứu cho thấy liệu pháp bổ sung
thêm chất nhờn vào ổ khớp có các tác dụng sau: bôi trơn ổ khớp, bổ sung
HA bao phủ bề mặt sụn khớp tạo thành đệm đàn hồi có tác dụng giảm sóc,
hạn chế chấn thương khi vận động khớp do đó bảo toàn và cải thiện chức
năng vận động khớp và giảm đau khớp khi vận động, cải thiện rõ ràng của
mật độ tế bào sụn khớp ở bề mặt khớp bị tổn thương sau liệu pháp tiêm HA
vào ổ khớp gối của bệnh nhân thoái hóa khớp.
Các chế phẩm chất nhờn (HA) được áp dụng trong tiêm nội khớp đều
được chiết suất từ mào gà, từ cuống rốn của động vật có vú, từ sự lên men
của vi khuẩn (steptococcucs zoepidicus, steptococcucs equisimilis...) hoặc
do tổng hợp.
Hiện nay chỉ định liệu pháp tiêm bổ sung chất nhờn HA mới được áp
dụng trong điều trị bệnh thoái hóa khớp gối và khớp vai.
