i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG
-----------------*-----------------
TRẦN AN CHUNG
THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP NÂNG
CAO KIẾN THỨC VỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN
ĐẦU, THỰC HÀNH TƯ VẤN CHĂM SÓC SỨC KHỎE
CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TUYẾN CƠ SỞ TỈNH
LONG AN, 2018
Chuyên ngành: Y TẾ CÔNG CỘNG
Mã số: 62 72 03 01
LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. Phạm Xuân Đà
HÀ NỘI - 2020
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, tôi là chủ nhiệm đề tài,
nghiên cứu đã thực hiện tại tỉnh Long An Giai đoạn 2016 – 2020.
Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án nay là trung thực và chưa được
công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác.
Tác giả luận án
Trần An Chung
iii
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Lãnh Đạo, Phòng Đào tạo Sau đại
học, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Sở y tế Hà Nội, TTYT huyện Thanh Trì
luôn tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án.
Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới và những người thầy và cô,
có nhiều kiến thức, kinh nghiệm đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt
quá trình học tập, thực hiện đề tài cũng như hoàn thành luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn
Các đồng chí lãnh đạo, Ban giám đốc các phòng ban thuộc Sở Y Tế, Trung
tâm Y tế, Trạm y tế xã, phường tại ba huyện Thành phố Tân An, Bến Lức và Cần
Giuộc tỉnh Long An đã tạo điều kiện phối hợp tổ chức điều tra, thu thập số liệu của
đề tài một cách chính xác và khoa học. Đặc biệt là Ban giám đốc trung tâm y tế,
trạm y tế các xã thị trấn, cán bộ các khoa phòng trực thuộc trung tâm y tế huyện
Cần Giuộc đã phối hợp triển khai các hoạt động can thiệp trong thời gian qua để đề
tài có thể triển khai và hoàn thành đảm bảo đúng tiến độ.
Nghiên cứu sinh
Trần An Chung
iv
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BHYT
BKLN
Bảo hiểm y tế
Bệnh không lây nhiễm
BS
Bác sĩ
BYT
Bộ Y tế
CBYT
Cán bộ y tế
CĐ
Cao đẳng
CMKT
Chuyên môn kỹ thuật
CSHQ
Chỉ số hiệu quả
CSSK
Chăm sóc sức khỏe
CSSKBĐ
CSSKND
DVYT
ĐH
Chăm sóc sức khỏe ban đầu
Chăm sóc sức khỏe nhân dân
Dịch vụ y tế
Đại học
ĐT
Đặc trưng
HQCT
Hiệu quả can thiệp
KCB
Khám chữa bệnh
KHHGĐ
Kế hoạch hóa gia đình
KTV
Kỹ thuật viên
MMS
Multimedia Message Services (Dịch vụ tin nhắn đa phương tiện)
SCT
Sau can thiệp
SMS
Short Message Services (Dịch vụ tin nhắn ngắn)
TC
Trung cấp
TCT
Trước can thiệp
TTGDSK
Truyền thông giáo dục sức khỏe
TTYT
Trung tâm y tế
TYT
Trạm y tế
WHO
World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới)
YHDP
Y học dự phòng
YTCC
Y tế công cộng
YTCS
Y tế cơ sở
v
MỤC LỤC
Trang phụ bìa ...............................................................................................................
i
Lời cam đoan .................................................................................................................
ii
Lời cảm ơn ....................................................................................................................
iii
Danh mục các chữ viết tắt
iv
Mục lục ..........................................................................................................................
v
Danh mục bảng ..............................................................................................................
ix
Danh mục hình vẽ .........................................................................................................
xii
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................. 1
Chương 1 ..................................................................................................................... 3
TỔNG QUAN TÀI LIỆU ........................................................................................... 3
1.1. Một số khái niệm .................................................................................................. 3
1.2. Quá trình hình thành, kết quả và thách thức của chăm sóc sức khỏe ban đầu. .... 4
1.2.1. Trên thế giới ............................................................................................... 4
1.2.2. Tại Việt Nam ........................................................................................... 10
1.3. Kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu, thực hành tư vấn chăm sóc sức khỏe
của nhân viên y tế tuyến cơ sở. ................................................................................. 15
1.3.1. Kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu của nhân viên y tế cơ sở ........ 15
1.3.2. Thực hành tư vấn chăm sóc sức khỏe của nhân viên y tế tuyến cơ sở. ... 18
1.3.3. Một số nghiên cứu về kiến thức chăm sóc sức khỏe ban đầu và thực
hành tư vấn sức khỏe của nhân viên y tế cơ sở. ................................................ 20
1.4. Một số yếu tố liên quan tới kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu, thực hành
tư vấn chăm sóc sức khỏe của nhân viên y tế tuyến cơ sở. ....................................... 26
1.4.1 Nhóm yếu tố hệ thống ............................................................................... 26
1.4.2. Nhóm yếu tố cá nhân ............................................................................... 28
1.5. Một số giải pháp nâng cao kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu, thực hành
tư vấn chăm sóc sức khỏe ......................................................................................... 30
1.5.1. Nhóm giải pháp mang tính hệ thống ....................................................... 30
1.5.2. Nhóm giải pháp tác động vào cá nhân ..................................................... 34
1.6. Vài nét về địa bàn nghiên cứu ............................................................................ 36
Chương 2 ................................................................................................................... 39