BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DƢỢC LIỆU
PHẠM QUỐC TUẤN
NGHIÊN CỨU VỀ THỰC VẬT,
THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT
SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA
CÂY LẠC TÂN PHỤ
(Astilbe rivularis Buch.- Ham. ex D. Don,
họ Saxifragaceae)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƢỢC HỌC
HÀ NỘI, 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DƢỢC LIỆU
PHẠM QUỐC TUẤN
NGHIÊN CỨU VỀ THỰC VẬT,
THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT
SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA
CÂY LẠC TÂN PHỤ
(Astilbe rivularis Buch.- Ham. ex D. Don,
họ Saxifragaceae)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƢỢC HỌC
CHUYÊN NGÀNH: Dƣợc học cổ truyền
MÃ SỐ: 62 72 04 06
Người hướng dẫn khoa học: 1. TSKH. Nguyễn Minh Khởi
2. PGS.TS. Minkyun Na
HÀ NỘI, 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn khoa học của TSKH. Nguyễn Minh Khởi, PGS.TS. MinKyun Na.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công
bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.
Tác giả
Phạm Quốc Tuấn
LỜI CẢM ƠN
Luận án tiến sĩ này được thực hiện tại Viện Dược liệu dưới sự hướng dẫn
khoa học của TSKH. Nguyễn Minh Khởi, PGS.TS. MinKyun Na. Tôi xin bày tỏ
lòng biết ơn sâu sắc nhất tới các thầy về định hướng khoa học, tận tình hỗ trợ,
chỉ bảo, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi hoàn luận án.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, tác giả các công trình khoa
học đã trích dẫn trong luận án vì đã cung cấp nguồn tư liệu quý báu, những kiến
thức liên quan trong quá trình nghiên cứu hoàn thành luận án.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo, các khoa, phòng và các đồng
nghiệp tại Viện Dược liệu; Đại học Quốc gia Chung Nam (Hàn Quốc); Trường
Đại học Dược Hà Nội; Viện Hóa học, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật -
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Trường Cao đẳng Dược Phú
Thọ đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện và cộng tác để giúp tôi hoàn thành công
trình này.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn tới: TS. Phương Thiện Thương, PGS. TS.
Nguyễn Văn Tập, TS. Nguyễn Thùy Dương, DSCKI. Lê Đình Bích đã có những
ý kiến đóng góp quý báu giúp tôi hoàn thiện luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn TTƯT.TS. Hà Quang Lợi – Hiệu trưởng
Trường Cao đẳng Dược Phú Thọ - nơi tôi công tác, đã động viên tinh thần và tạo
điều kiện thuận lợi về thời gian, kinh phí để tôi hoàn thành luận án này.
Cuối cùng xin cảm ơn những người thân yêu trong gia đình; cảm ơn
những bạn bè thân thiết đã dành cho tôi những tình cảm, sự động viên chí tình
trong suốt thời gian qua.
Phạm Quốc Tuấn
MỤC LỤC
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
Danh mục các hình, bảng
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN
3
1.1. THỰC VẬT HỌC
3
1.1.1. Phân loại thực vật, phân bố của chi Astilbe Buch.-Ham. ex D.
Don và cây Lạc tân phụ trên thế giới
3
1.1.1.1. Về phân loại thực vật
3
1.1.1.2. Phân bố
12
1.1.2. Nghiên cứu phân loại, phân bố của chi Astilbe và cây Lạc tân
phụ ở Việt Nam
14
1.1.2.1. Phân loại thực vật
14
1.1.2.2. Phân bố
15
1.2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC
15
1.2.1. Thành phần hóa học một số loài thuộc chi Astilbe
15
1.2.1.1. Các sterol
15
1.2.1.2. Triterpenoid
16
1.2.1.3. Các dẫn xuất của acid benzoic
22
1.2.1.4. Flavonoid
24
1.2.1.5. Các hợp chất khác
30
1.2.2. Thành phần hóa học của cây Lạc tân phụ
31
1.3. TÁC DỤNG SINH HỌC VÀ CÔNG DỤNG
32
1.3.1. Tác dụng sinh học, công dụng của một số loài thuộc chi
32