BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DƯỢC LIỆU
VŨ DUY HỒNG
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THNH PHN HA
HC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HC
CỦA CÂY BAN HOOKER
(Hypericum hookerianum Wight. and Arn.,
Họ Ban - Hypericaceae)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HC
HÀ NỘI - 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DƯỢC LIỆU
VŨ DUY HỒNG
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THNH PHN HA
HC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HC
CỦA CÂY BAN HOOKER
(Hypericum hookerianum Wight. and Arn.,
Họ Ban - Hypericaceae)
Chuyên ngành: Dược liệu - Dược học cổ truyền
Mã số: 972.02.06
LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HC:
PGS.TS. Nguyễn Mạnh Tuyển
PGS.TSKH. Nguyễn Minh Khởi
HÀ NỘI – 2023
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC HÌNH
ĐẶT VN Đ ............................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. TNG QUAN ........................................................................................ 3
1.1. TỔNG QUAN VỀ CHI Hypericum L. ............................................................ 3
1.1.1. Phân loại thực vật...................................................................................... 3
1.1.2. Số loài thuộc chi Hypericum L. và phân bố của chúng ............................ 4
1.1.3. Thành phần hóa học của các loài trong chi Hypericum L. ....................... 5
1.1.4. Tác dụng sinh học của cao chiết và các hợp chất phân lập được từ một số
loài thuộc chi Hypericum L. ............................................................................... 9
1.1.5. Công dụng của một số loài thuộc chi Hypericum L. .............................. 16
1.2. TỔNG QUAN VỀ CÂY BAN HOOKER ..................................................... 18
1.2.1. Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật, phân bố và sinh thái của cây Ban
hooker ............................................................................................................... 18
1.2.2. Thành phần hóa học của cây Ban hooker ............................................... 20
1.2.3. Tác dụng sinh học của cây Ban hooker .................................................. 24
1.3. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỬ TÁC DỤNG SINH HỌC PHỔ BIẾN
TRONG NGHIÊN CỨU DƯỢC LIỆU ................................................................ 25
1.3.1. Các thử nghiệm đánh giá tác dụng chống oxy hóa in vitro .................... 25
1.3.2. Các phương pháp thử khả năng bảo vệ gan ........................................... 29
1.3.3. Đánh giá tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh ............................................. 35
CHƯƠNG 2. NGUYÊN VẬT LIỆU V PHƯƠNG PHP NGHIÊN CỨU ........ 39
2.1. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU ......................................................... 39
2.1.1. Nguyên liệu nghiên cu .......................................................................... 39
2.1.2. Động vật th nghiệm ............................................................................... 39
2.1.3. Máy móc, trang thiết bị và dụng cụ ........................................................ 40
2.1.4. Hóa chất, dung môi, thuốc thử ................................................................ 41
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................. 42
2.2.1. Nghiên cu đặc điểm thực vật để xác định tên khoa học ....................... 42
2.2.2. Nghiên cu v thành phần ha học ......................................................... 43
2.2.3. Nghiên cu tác dụng sinh học ................................................................. 44
2.3. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU ........................................................................... 51
CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ ...................................................... 52
3.1. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ GIÁM ĐỊNH TÊN KHOA HỌC CÂY BAN
HOOKER .............................................................................................................. 52
3.1.1. Đặc điểm hình thái thực vật .................................................................... 52
3.1.2. Xác định tên khoa học mẫu nghiên cu. ................................................. 55
3.1.3. Đặc điểm vi phẫu cây Ban hooker .......................................................... 55
3.1.4. Đặc điểm bột cây Ban hooker ................................................................. 57
3.2. THÀNH PHN HA HỌC .......................................................................... 59
3.2.1. Định tính các nhóm hợp chất hữu cơ ...................................................... 59
3.2.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất ....................................................... 60
3.2.3. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ phần trên mặt
đất cây Ban hooker............................................................................................ 65
3.3. TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER ............................... 111
3.3.1. Mẫu nghiên cu dùng trong các thử nghiệm tác dụng sinh học ........... 111
3.3.2. Tác dụng chống oxy hóa ....................................................................... 112
3.3.3. Tác dụng bảo vệ gan ............................................................................. 112
3.3.4. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh ......................................................... 115
CHƯƠNG 4. BN LUẬN ....................................................................................... 122
4.1. VỀ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER
............................................................................................................................. 122
4.2. VỀ THÀNH PHN HÓA HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER .................... 123
4.2.1. Kết quả định tính ................................................................................... 124
4.2.2. Kết quả phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất ...................... 124
4.3. VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER ......................... 135
4.3.1. Tác dụng chống oxy hóa ....................................................................... 135
4.3.2. Tác dụng bảo vệ gan ............................................................................. 138
4.3.3. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh ......................................................... 142
KẾT LUẬN ............................................................................................................... 147
1. V đặc điểm thực vật .................................................................................. 147
2. V thành phần hóa học ................................................................................ 147
3. V tác dụng sinh học ................................................................................... 147
KIẾN NGHỊ ........................................................................................................ 148