BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ THIỆN TRÍ
CHẾ ĐỘ TỰ QUẢN ĐỊA PHƯƠNG TRÊN THẾ GIỚI
VÀ VẤN ĐỀ ÁP DỤNG TRONG ĐỔI MỚI TỔ CHỨC
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ THIỆN TRÍ
CHẾ ĐỘ TỰ QUẢN ĐỊA PHƯƠNG TRÊN THẾ GIỚI
VÀ VẤN ĐỀ ÁP DỤNG TRONG ĐỔI MỚI TỔ CHỨC
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG VIỆT NAM
Chuyên ngành : LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
Mã số : 62.38.01.02
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN CỬU VIỆT
TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của tôi, chưa công
bố và chưa sử dụng trong việc bảo vệ cấp học vị nào trước đó. Việc sử dụng các
tài liệu, số liệu liên quan trong luận án đều được trích dẫn theo đúng quy định.
Nguyễn Thị Thiện Trí
DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
Chính quyền địa phương: CQĐP
Tự quản địa phương: TQĐP
Trung ương: TƯ
Địa phương: ĐP
Xã hội chủ nghĩa: XHCN
Ủy ban nhân dân: UBND
Hội đồng nhân dân: HĐND
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 01
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ................................................................................................ 06
1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài ..................................... 06
1. . Tình hình nghiên cứu ở i t Na .......................................................................... 15
1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu ............................................................. 20
CHƯƠNG : LÝ LUẬN VỀ CHẾ ĐỘ TỰ QUẢN ĐỊA PHƯƠNG ........................... 26
2.1 Khái ni m chế độ tự quản địa phương ................................................................... 26
2.1.1. Định nghĩa tự quản địa phương ..................................................................... 26
2.1.2. Cơ sở của chế độ tự quản địa phương ........................................................... 29
2.1.2.1. Phi tập trung hóa quản lý địa phương – xu hướng toàn cầu ............. 29
2.1.2.2. Phân chia đơn vị hành chính - lãnh thổ thành đơn vị hành
chính - lãnh thổ tự nhiên và đơn vị hành chính - lãnh thổ
nhân tạo là cơ sở về tổ chức chế độ tự quản địa phương .................. 33
2.1.3. Lý thuyết quyền tự nhiên và tính phi nhà nước của chế độ tự quản
địa phương ........................................................................................................ 37
2.1.3.1. Lý thuyết quyền tự nhiên và chế độ tự quản địa phương ................... 37
2.1.3.2. Tính phi nhà nước của chế độ tự quản địa phương ........................... 38
2.1.4. Đặc trưng của chế độ tự quản địa phương .................................................... 42
2.2. Nguyên tắc, nội dung và phạm vi tự quản của chế độ tự quản địa
phương ............................................................................................................................. 49
2.2.1. Nguyên tắc của chế độ tự quản địa phương ................................................. 49
2.2.2. Các nội dung tự quản của chế độ tự quản địa phương ................................. 51
2.2.2.1. Tự quản về chính trị ........................................................................... 51
2.2.2.2. Tự quản về hành chính ...................................................................... 56
2.2.2.3. Tự quản về tài chính ........................................................................... 57
2.2.3. Phạm vi tự quản của chế độ tự quản địa phương ......................................... 63
2.3. Bảo đảm, bảo v và cơ chế kiểm soát tự quản địa phương .................................. 70
2.3.1. Bảo đảm, bảo vệ quyền tự quản của địa phương ................................................. 70
2.3.1.1 Bảo đảm quyền tự quản của địa phương............................................. 70
2.3.1.2. Bảo vệ quyền tự quản của địa phương ............................................... 73
2.3.2. Kiểm soát đối với cơ quan tự quản địa phương ............................................. 76
2.4. Vai trò và hạn chế của chế độ tự quản địa phương .............................................. 79
2.4.1. Vai trò của chế độ tự quản địa phương.......................................................... 79
2.4.2. Những hạn chế của chế độ tự quản địa phương ........................................... 84
Chương 3: LỊCH SỬ TỰ QUẢN ĐỊA PHƯƠNG À ĐẶC TRƯNG TỰ
QUẢN ĐỊA PHƯƠNG ÙNG NÔNG THÔN À ĐÔ THỊ TRÊN THẾ
GIỚI ................................................................................................................................ 89
3.1. Nguồn gốc hình thành và sự phát triển của chế độ tự quản địa phương ........... 89
3.1.1. Giai đoạn cổ, trung đại .................................................................................... 90
3.1.1.1. Các quốc gia Anh, Mỹ ........................................................................ 90
3.1.1.2. Các nước châu Âu - lục địa ............................................................... 94
3.1.1.3. Nước Nga ............................................................................................ 97
3.1.2. Lịch sử tự quản địa phương giai đoạn cận hiện đại và ngày nay ................ 100
3.1.2.1. Ở các nước Anh, Mỹ ........................................................................... 100
3.1.2.2. Các nước châu Âu - lục địa ................................................................ 103
