Luận án Tiến sĩ: Quản lý đơn vị nghệ thuật công lập theo cơ chế tự chủ tại Trung tâm Tổ chức Biểu diễn và Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh hội nhập và đổi mới, Việt Nam đang chuyển dịch mô hình quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có các đơn vị nghệ thuật, sang cơ chế tự chủ nhằm phát huy năng động và nâng cao hiệu quả. Các đơn vị nghệ thuật công lập đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần và gìn giữ bản sắc dân tộc. Tuy nhiên, việc triển khai cơ chế tự chủ tại các đơn vị này gặp nhiều thách thức đặc thù, đòi hỏi cách tiếp cận khoa học và toàn diện. Nghiên cứu này tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện mô hình quản lý đơn vị nghệ thuật công lập theo cơ chế tự chủ, đặc biệt là tại Trung tâm Tổ chức Biểu diễn và Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, góp phần phát triển bền vững văn hóa nghệ thuật.

Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực quản lý văn hóa và nghệ thuật; các nhà hoạch định chính sách, quản lý cấp cao trong các cơ quan văn hóa, nghệ thuật công lập; và sinh viên ngành quản lý văn hóa.

Luận án này tập trung nghiên cứu sâu về quản lý đơn vị nghệ thuật công lập theo cơ chế tự chủ, với trường hợp cụ thể là Trung tâm Tổ chức Biểu diễn và Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận và quá trình vận hành cơ chế tự chủ, đánh giá thực trạng, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện mô hình quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động. Để đạt được mục tiêu này, luận án áp dụng cách tiếp cận liên ngành, kết hợp các góc nhìn từ kinh tế học, quản trị, văn hóa và xã hội học, truyền thông, giúp đánh giá toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của Trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi. Phương pháp nghiên cứu bao gồm tổng hợp và phân tích tài liệu, xem xét các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật, các nghị định liên quan, tài liệu chuyên ngành và báo cáo tổng kết. Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng phương pháp phỏng vấn sâu các cá nhân quản lý tại các đơn vị nghệ thuật công lập ở Thành phố Hồ Chí Minh và điều tra xã hội học với khảo sát 36 cán bộ quản lý, nhân viên cùng 7 lãnh đạo cấp thành phố và sở ngành, sử dụng MS Excel và SPSS để xử lý dữ liệu. Luận án cũng sử dụng phương pháp so sánh để làm rõ vị trí, vai trò, chức năng và quyền hạn của các đơn vị. Kết quả nghiên cứu phân tích có hệ thống quá trình hoạt động của Trung tâm trong cơ chế tự chủ, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và bất cập. Từ đó, đề xuất các kiến nghị và giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu không chỉ làm phong phú thêm lý luận và thực tiễn về quản lý văn hóa trong cơ chế tự chủ mà còn là tài liệu tham khảo quý giá cho các đơn vị nghệ thuật công lập khác trên cả nước, góp phần phát huy vai trò của họ trong việc thực hiện thành công các chính sách văn hóa nghệ thuật của Nhà nước và sự phát triển bền vững của văn hóa Việt Nam.