Hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam: Luận án Tiến sĩ

Ở Ầ Ầ PH N M Đ U

ọ ề 1. Lý do ch n đ tài

ậ ề 1.1. V lý lu n

ề ợ ệ ả ườ ế ấ B o v quy n l i ng ề ề ớ i tiêu dùng là v n đ m i, liên quan đ n nhi u

ờ ạ ệ ư ự ngành, nhi uề lĩnh v c. Th i gian qua, t i Vi ề t Nam ch a có nhi u công trình khoa

ự ả ề ợ ứ ệ ườ ặ ệ ọ h c nghiên c u v ề lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng, đ c bi ư t ch a có

ứ ả ướ ề ả ệ ọ công trình khoa h c nào nghiên c u v ề qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ộ ươ ằ ả ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng. Nh m tìm ki m ế các gi i pháp có lu n c ậ ứ

ề ả ọ ướ ề ợ ệ ườ khoa h c v qu n lý nhà n ự ả c trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ấ ả ệ ằ ả ướ ề ả ệ ư ề cũng nh đ xu t gi i pháp nh m hoàn thi n qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ả ự ề ọ ệ ả ướ ủ Hoàn thi n qu n lý nhà n c c a B ộ ợ l i ng i tiêu dùng tác gi l a ch n đ tài “

ươ ề ợ ề ệ ả ườ ở ệ Công Th ng v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam ” để

nghiên c u.ứ

ề ự ễ 1.2. V th c ti n

ề ợ ả ườ ề ớ ỉ ạ ấ ệ ệ B o v quy n l i ng i tiêu dùng là v n đ m i không ch t i Vi t Nam.

ứ ề ấ ượ ả ướ ừ V n đ này chính th c đ c Đ ng và Nhà n c quan tâm t ằ năm 1999 b ng

ệ Ủ ườ ụ ệ ố ộ ố vi c y ban th ng v Qu c h i đã thông qua Pháp l nh s 13/1999/PL

ệ ị ề UBTVQH10 ngày 27 tháng 4 năm 1999[7]. Pháp l nh quy đ nh rõ các quy n,

ụ ủ ườ ủ ổ ứ ệ nghĩa v c a ng i tiêu dùng, trách nhi m c a t ch c cá nhân kinh doanh hàng

ạ ố ụ ề ế ị ườ ầ hóa d ch v , các quy n khi u n i, t ủ cáo c a ng ố i tiêu dùng và g n đây Qu c

ỳ ọ ề ợ ứ ệ ậ ả ườ ộ h i khóa XII k h p th 8 đã thông qua Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng

ngày 17 tháng 11 năm 2011.

ệ ắ ầ ở ử ề ế Vi t Nam b t đ u m c a n n kinh t ề theo n n kinh t ế ị ườ th tr ị ng đ nh

ướ ủ ộ ừ ừ ế ề ế ệ h ng xã h i ch nghĩa t năm 1986, t đó đ n nay n n kinh t Vi t Nam

ạ ố ộ ưở ứ ả ẩ ả ỉ luôn đ t t c đ tăng tr ấ ng cao, s n ph m s n xu t ra không ch đáp ng nhu

ướ ẩ ướ ữ ạ ầ c u trong n ấ c mà còn xu t kh u ra n ự ề c ngoài. Bên c nh nh ng tích c c n n

ữ ư ệ ấ ặ ạ kinh t ế ị ườ th tr ng cũng xu t hi n nh ng m t trái nh : tình tr ng kinh doanh

ả ấ ượ ủ ề ệ ề hàng nhái, hàng gi , hàng kém ch t l ẩ ng, không đ đi u ki n v tiêu chu n,

ệ ạ ầ ế ấ ẩ ạ ị ươ quy chu n. Tình tr ng này đã xu t hi n t i h u h t các đ a ph ng trong c ả

ướ ề ợ ế ạ ủ ườ ờ n c vi ph m đ n quy n l i chính đáng c a ng ồ i tiêu dùng, đ ng th i cũng

ệ ả ấ ạ ầ ờ gây h i cho doanh nghi p s n xu t kinh doanh chân chính. Th i gian g n đây

ươ ậ ấ ụ ệ ư ệ ề ạ các ph ng ti n thông tin đ i chúng đã đ a ra công lu n r t nhi u v vi c vi

ề ợ ạ ọ ườ ụ ph m nghiêm tr ng quy n l i ng i tiêu dùng nh : ư V xăng pha acetone, V ụ

ễ ụ ệ ễ ở ướ ươ n c t ấ ng nhi m ch t 3 MCPD V vi c ph nhi m phormol, Xe máy Honda

ạ ụ ệ ả ướ ả ầ lo n giá, V vi c Công ty Vedan th n ị ả c th i ra Sông Th V i và g n đây là v ụ

ệ ử ầ ổ ạ ộ Công ty c ph n thanh toán đi n t Vietpay đã dùng m ng di đ ng Mobiphone đ ể

ườ ọ ủ ỉ ồ ả ừ l a đ o ng ộ ố ụ ệ ỉ i tiêu dùng hàng t đ ng. Đây ch là minh h a c a m t s v vi c

ể ề ạ ợ ủ ợ ườ ể đi n hình xâm h i quy n và l i ích h p pháp c a ng i tiêu dùng. ằ , Có th nói r ng

ườ ệ ả ố ộ ườ ng i tiêu dùng Vi t Nam đang ph i s ng trong m t môi tr ng không an toàn,

ợ ạ ợ ọ ị ề quy n và l i ích h p pháp b vi ph m nghiêm tr ng.

ề ợ ể ườ ượ ả ệ ố ơ ầ Đ quy n l i ng i tiêu dùng đ c b o v t ự ố ợ ồ t h n c n có s ph i h p đ ng

ư ơ ả ầ ướ ổ ứ ộ ủ b c a các thành ph n tham gia nh : c quan qu n lý nhà n ch c xã h i v ộ ề c, t

ề ợ ệ ườ ấ ả b o v quy n l i ng ệ ả i tiêu dùng, các doanh nghi p s n xu t kinh doanh hàng hóa

ụ ơ ề ị ườ và d ch v , c quan truy n thông báo chí và chính ng i tiêu dùng. Trong đó, c ơ

ướ ữ ừ ị ủ ạ ướ ế ị ừ ả quan qu n lý nhà n c gi vai trò ch đ o, v a đ nh h ng, v a quy t đ nh các b ộ

ự ả ậ ộ ướ ph n khác trong xã h i th c hi n. ệ Tuy nhiên, công tác qu n lý nhà n ề ả c v b o

ườ ư ượ ư ộ ệ v ng i tiêu dùng ch a đ ứ c quan tâm đúng m c, ch a huy đ ng đ ượ ứ c s c

ủ ệ ả ạ ộ ườ m nh c a toàn xã h i tham gia vào công tác b o v ng ạ i tiêu dùng. T i

ề ị ươ ậ ổ ệ ứ ệ ườ ư nhi u đ a ph ng vi c thành l p t ả ch c b o v ng i tiêu dùng ch a đ ượ c

ể ế ề ế ạ ặ ả tri n khai, ho c k t qu còn nhi u h n ch .

ậ ả ề ợ ệ ườ ượ Lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ c ban hành là hành lang pháp lý

ể ả ệ ố ơ ề ợ ọ ườ ướ ế ớ quan tr ng đ b o v t t h n quy n l i ng i tiêu dùng. Đây là b c ti n l n trong

ề ợ ệ ằ ả ả ậ ị ườ ặ vi c lu t hóa các quy đ nh nh m đ m b o quy n l i ng ậ i tiêu dùng. M c dù, Lu t

ề ợ ườ ề ướ ế ệ ớ ả ệ b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã có nhi u b ả ớ c ti n m i so v i pháp l nh b o

ề ợ ườ ộ ố ấ ề ạ ế ẫ ạ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng, tuy nhiên v n còn m t s v n đ h n ch mà t ờ i th i

ư ề ứ ủ ể ệ ậ ậ ộ đi m ban hành lu t, do nh n th c chung c a toàn xã h i cũng nh đi u ki n phát

ể ệ ể ư ướ ư ể ậ ộ tri n kinh t ế ấ ướ đ t n ọ c ch a th hoàn thi n đ đ a vào lu t. D i góc đ khoa h c,

ả ự ễ ế ớ ứ ệ ự ễ ủ ộ ố ướ tác gi đi nghiên c u th c ti n trên th gi ặ i, đ c bi t th c ti n c a m t s n c có

ế ớ ấ ư ổ ứ t ả ch c qu n lý nhà n ướ ố c t t nh t trên th gi i nh Nh t B n, ậ ả Malaysia, Hà Lan để

ướ ề ấ ị ệ ơ ở ị làm c s đ nh h ế ng đ xu t ki n ngh cho Vi ậ t Nam. Theo Lu t BVQLNTD, B ộ

ươ ả ơ ướ ề ả ệ ề ợ ườ Công Th ng là c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng có

ố ợ ớ ủ ệ ộ ổ ứ ể ự trách nhi m ch trì, ph i h p v i các b , ngành, t ệ ch c, cá nhân khác đ th c hi n

ả ộ ướ ề ự ệ các n i dung qu n lý nhà n c v BVQLNTD. Trong quá trình th c thi nhi m v ụ

ủ ươ ạ ộ này c a B Công Th ng đã b c l ế ộ ộ m t sộ ố h n ch .

ề ị ứ ụ ữ ề ẽ ệ ộ Đ tài s làm rõ v v trí, ch c năng, vai trò, nhi m v và nh ng n i dung

ả ướ ủ ươ ể ệ ả qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ng trong tri n khai công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ể ấ ượ ữ ủ ộ ươ ờ ng i tiêu dùng đ th y đ c nh ng đóng góp c a B Công Th ng trong th i gian

ờ ề ế ầ ữ ụ ắ ấ ạ ồ ả ự qua, nh ng h n ch c n kh c ph c, đ ng th i đ xu t các gi i pháp th c thi t ố t

ộ ờ ả ơ h n các n i dung qu n lý trong th i gian t ớ i.

ơ ữ ố ộ ồ ế ẽ ượ H n n a, cu i năm 2015, c ng đ ng kinh t ASEAN s đ ậ c thành l p, theo

ậ ộ ế ề ợ Ủ ự ệ ả ườ ộ l trình h i nh p kinh t khu v c ASEAN, y ban b o v quy n l i ng i tiêu

ậ ả ệ ề ợ ủ ẽ ườ dùng c a ASEAN s ban hành lu t b o v quy n l i ng ự i tiêu dùng trong khu v c.

ệ ệ ậ ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ Do v y, vi c hoàn thi n qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a

ộ ươ ộ ấ ế ứ ằ ầ ộ B Công Th ng là m t t t y u khách quan nh m đáp ng yêu c u và l ủ trình c a

ậ ự ộ quá trình h i nh p kinh t ế ố ế qu c t trong khu v c và trên th gi ế ớ i.

ứ ệ ậ ả ơ ở ự ễ ể Vì v y, vi c nghiên c u tìm các gi ệ i pháp có c s th c ti n đ hoàn thi n

ả ướ ủ ươ ề ả ề ợ ệ ườ qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ng v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở

ệ ầ ế ề ợ ệ ầ ườ Vi t Nam là c n thi ả t, góp ph n b o v quy n l i ng i tiêu dùng ngày càng t ố t

ữ ự ề ớ ọ ệ ả ướ ủ c c a ơ h n. V i nh ng lý do trên, tôi l a ch n đ tài “Hoàn thi n qu n lý nhà n

ộ ươ ả ệ ề ợ ề ườ B Công Th ng v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở ệ Vi t Nam” để

ứ ề ế ậ ế làm đ tài nghiên c u lu n án Ti n sĩ kinh t .

ụ ụ ứ ệ 2. M c tiêu và nhi m v nghiên c u

ụ ứ M c tiêu nghiên c u:

ả ự ứ ề ễ ằ ậ ọ ế Tìm ki m các gi ấ i pháp có lu n c khoa h c và th c ti n nh m đ xu t

ả ả ướ ủ ươ các gi ệ i pháp hoàn thi n qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ề ả ng v b o v ệ

ề ợ ườ ở ệ quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam.

ụ ệ ứ : Nhi m v nghiên c u

ể ự ụ ứ ự ệ ệ ậ ậ ữ Đ th c hi n m c tiêu nghiên c u, lu n án t p trung th c hi n nh ng

ụ ủ ế ệ nhi m v ch y u sau:

ự ệ ế ả ổ ọ T ng quan các công trình khoa h c đã th c hi n liên quan đ n qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ề ấ ượ nhà n c v b o v quy n l i ng ữ i tiêu dùng, nh ng v n đ đã đ c nghiên

ề ư ượ ấ ị ứ ứ ư ặ ữ ứ c u, xác đ nh nh ng v n đ ch a đ c nghiên c u, ho c nghiên c u ch a sâu đ ể

ứ ậ t p trung nghiên c u.

ệ ố ế ả ậ ứ ọ ề ả H th ng hóa và tìm ki m gi i pháp có lu n c khoa h c v qu n lý nhà

ề ợ ệ ả ườ ề ế ướ n c nói chung và b o v quy n l i ng i tiêu dùng nói riêng n n kinh t .

ự ự ộ ả ướ ề ả ệ Đánh giá th c ti n ễ th c thi n i dung qu n lý nhà n c v b o v ng ườ i

ủ ộ ươ ữ ồ ạ tiêu dùng c a B Công Th ng, nh ng thành công, t n t i, nguyên nhân và

ề ặ ữ ấ ầ ả ậ ả ế ệ ị nh ng v n đ đ t ra c n gi ủ i quy t theo quy đ nh c a Lu t b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ứ ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ Nghiên c u kinh nghi m qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ế ớ ệ ể ả ậ ọ tiêu dùng trên th gi ụ i, rút ra bài h c kinh nghi m có th tham kh o v n d ng

ệ cho Vi t Nam.

ơ ở ự ủ ữ ự ề ậ ướ ễ Trên c s lý lu n và th c ti n c a nh ng d báo v xu h ng xâm

ề ợ ạ ườ ữ ị ướ ệ ả ph m quy n l i ng i tiêu dùng, nh ng đ nh h ng hoàn thi n công tác b o v ệ

ề ợ ườ ả ẽ ế ị ả ằ quy n l i ng i tiêu dùng, tác gi s ki n ngh các gi ệ i pháp nh m hoàn thi n

ả ướ ủ ươ ề ả ề ợ ệ ườ qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ng v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ố ượ ứ ạ 3. Đ i t ng và ph m vi nghiên c u

ố ượ ứ 3.1. Đ i t ng nghiên c u

ề ề ữ ự ễ ề ả ậ ấ ướ ủ Nh ng v n đ v lý lu n và th c ti n v qu n lý nhà n ộ c c a B Công

ươ ố ớ ả ề ợ ệ ườ Th ng đ i v i b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ạ 3.2. Ph m vi nghiên c u

ề ộ V n i dung:

ề ề ậ ả ậ ướ ứ Đ tài t p trung nghiên c u lý lu n v qu n lý nhà n c đ ớ ả ối v i b o v ệ

ề ợ ườ ự ứ ễ ể ả ộ quy n l i ng i tiêu dùng; Nghiên c u th c ti n tri n khai các n i dung qu n lý

ướ ủ ươ ớ ư ề nhà n ộ c c a B Công Th ng v BVQLNTD v i t ơ cách là c quan d ượ c

ủ ả ấ ố ướ ề ả ề ợ ệ ườ Chính ph giao th ng nh t qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ở ệ ấ ả ệ ậ dùng theo lu t BVNTD Vi ề t Nam, và đ xu t các gi i pháp hoàn thi n.

ứ ờ Th i gian nghiên c u:

ứ ề ạ ả ậ ướ ự Đ tài t p trung nghiên c u th c tr ng công tác qu n lý nhà n ề ả c v b o

ề ợ ườ ộ ươ ừ ệ v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng t ế năm 2007 đ n nay và đ ề

ấ ả ụ ế xu t các gi i pháp áp d ng đ n năm 2025.

Không gian nghiên c u: ứ

ổ ệ ậ ả ở ộ ố ị ươ Trên lãnh th Vi t Nam, t p trung kh o sát m t s đ a ph ể ng đi n

ệ ở ộ ố ướ ế ớ ứ hình, nghiên c u kinh nghi m m t s n c trên th gi i có mô hình t ươ ng

ả ể ị ướ ệ ệ ồ đ ng và có hi u qu đ đ nh h ng cho Vi t Nam.

ươ ứ 4. Ph ng pháp nghiên c u

ứ ủ ể ả ử ụ Đ hoàn thành công trình nghiên c u c a mình, tác gi s d ng các

ươ ứ ph ng pháp nghiên c u sau:

ươ 4.1. Ph ng pháp nghiên c u ứ thu th p d li u ậ ữ ệ s c pơ ấ

ậ ạ ứ ệ ạ ề ề ấ Bên c nh vi c nghiên c u lý lu n t ế i bàn v các v n đ liên quan đ n

ề ợ ệ ả ườ ả ế ả công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, tác gi ề còn ti n hành kh o sát đi u

ự ế ư ướ ạ ộ tra th c t ổ ớ nh : trao đ i v i chuyên gia trong và ngoài n c ho t đ ng trong lĩnh

ề ợ ườ ộ ự ệ ự ả v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng và tr c ti p ữ ự ế trao đ i ổ nh ng cán b th c thi

ề ợ ệ ả ườ ạ ươ ươ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i Trung ị ng, đ a ph ng, các H iộ

ề ợ ả ườ ộ ọ ớ ố ượ ề ế ệ B o v quy n l i ng i tiêu dùng, ti n hành đi u tra xã h i h c v i đ i t ng là

ở ươ ộ ả ề ợ ệ ườ các S Công Th ng và H i B o v quy n l i ng i tiêu dùng, ụ ể ư c th nh :

ổ ự ộ ự ế ả ớ Trao đ i tr c ti p v i các chuyên gia và cán b th c thi công tác b o v ệ

ề ợ ườ ạ ươ quy n l i ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ng

ủ ổ ứ ớ Trao đ i ổ tr c ti p ự ế v i các chuyên gia c a t ủ ch c JICA c a Nh t B n ậ ả về

ề ợ ệ ệ ể ả ườ kinh nghi m tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ố ượ ườ ậ ả ạ ụ ủ ả Đ i t ng trao đ i ổ : Chuyên gia th ng trú c a Nh t B n t i C c Qu n lý

ộ ươ ạ c nh tranh, B Công Th ng.

ề ợ ể ệ ả ườ ệ ạ Câu h i làỏ : Đ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ t hi u qu ả

ề ợ ệ ơ ườ ầ ượ ả cao c quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng c n đ ệ c hoàn thi n theo h ướ ng

ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ nào? C quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ạ ị i đ a

ươ ư ế ề ợ ệ ả ườ ph ớ ng có vai trò nh th nào v i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ề ợ ệ ể ả ườ ệ ả K t quế ả: Đ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng có hi u qu thì c ơ

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ề ự ả i tiêu dùng ph i có quy n l c,

ệ ố ộ ậ ố ừ ậ ả ươ có tính đ c l p cao, ph i thành l p h th ng xuyên su t t Trung ị ế ng đ n đ a

ươ ả ạ ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ph ng. Bên c nh c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ạ ươ ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ dùng t i Trung ng, c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ạ ươ ự ệ ấ ọ dùng t ị i các đ a ph ng có vai trò r t quan tr ng trong vi c xây d ng chính sách

ự ạ ươ và th c thi chính sách t ị i các đ a ph ng.

ổ ự ạ ộ ế ớ ở ướ Trao đ i tr c ti p v i các chuyên gia ho t đ ng trong n c trong lĩnh

ề ợ ả ườ ị ạ ư ưở ệ ự v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh TS.Vũ Th B ch Nga – Tr ng Ban

ệ ườ ả ụ ả ạ ộ ươ B o v ng i tiêu dùng, C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng, PGS.TS.Bùi

ệ ướ ậ ỗ ệ Nguyên Khánh – Vi n phó Vi n Nhà n c và Pháp lu t, Ông Đ Gia Phan

ủ ị ư ệ ẩ ả ổ ộ ườ Nguyên T ng Th ký, Phó ch t ch H i Tiêu chu n và B o v ng i tiêu dùng

ệ Vi t Nam...

ộ ỏ N i dung câu h i:

ề ợ ệ ả ấ ớ ườ Khó khăn l n nh t trong công tác b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a

ệ ệ Vi t Nam hi n nay là gì?

ả ệ ả ướ ề ả ệ Gi ộ i pháp hoàn thi n b máy qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ạ ệ ng i tiêu dùng t i Vi t Nam là gì?

ế ả K t qu :

ứ ủ ề ợ ệ ả ậ ườ ộ ề Nh n th c c a toàn xã h i v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ư ả ầ ậ ơ ướ ề ả ệ ệ ố ch a cao, c n thành l p h th ng c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ừ ươ ế ị ươ ề ng i tiêu dùng t Trung ng đ n đ a ph ẩ ng, trao thêm th m quy n cho c ơ

ạ ộ ậ ự ự ệ ả ầ ổ ồ ề quan này, c n b sung ngu n nhân l c và v t l c cho ho t đ ng b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng.

ộ ự ề ợ ề ệ ả ả ườ Đi u tra, kh o sát cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ộ ả ề ợ ệ ườ ạ ươ ư dùng và h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ộ ng nh : Hà N i,

ươ ư ả ả ả H i Phòng, H ng Yên, H i D ng, Qu ng Ninh, Ninh Bình, Thái Bình, Nam

ắ ắ ị ọ Đ nh, Hà Nam, B c Giang, B c Ninh, Vĩnh Phúc, Phú Th , Hòa Bình, Thanh Hóa,

ệ ồ ẵ Ngh An, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đak Lak, Gia Lai, Đà N ng, H Chí Minh, Long

ươ ế ầ An, Tây Ninh, B n Tre, Cà Mau, Tây Ninh, Bình D ng, Vũng T u, Lai Châu,

ệ Đi n Biên...

ố ượ ộ ự ế ể ệ ả Đ i t ng trao đ i ổ : Cán b tr c ti p tri n khai công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ạ ở ươ ộ ả ề ợ ệ ườ ng i tiêu dùng t i S Công Th ng và H i B o v quy n l i ng i tiêu dùng

ủ ị ộ ươ ể N i dung câu h i ỏ : Khó khăn c a đ a ph ả ng trong tri n khai công tác b o

ề ợ ườ ể ệ ề ấ ả ệ v quy n l i ng i tiêu dùng là gì? Có đ xu t gì đ nâng cao hi u qu công tác

này?

K t quế ả:

ề ả ề ợ ư ệ ậ ộ ườ Ch a có b ph n chuyên trách v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, ch aư

ượ ự ứ ủ ạ ị ươ ế ậ nh n đ c s quan tâm đúng m c c a lãnh đ o đ a ph ạ ng, thi u kinh phí ho t

ề ợ ệ ườ ộ ả ộ đ ng cho các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ế ộ ị ươ ớ ộ ộ ụ ớ ố ợ ầ Ki n ngh là B Công Th ng c n ph i h p v i B N i v s m ban hành

ư ị ườ ự ệ ơ ị ị thông t ị liên t ch quy đ nh rõ con ng i, đ n v ch u trách nhi m th c thi công tác

ề ợ ệ ườ ạ ở ươ ơ ế ầ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i các S Công Th ng. C n có c ch chính

ỗ ợ ơ ở ậ ề ợ ệ ườ sách h tr kinh phí, c s v t ch t ộ ả ấ cho các h i b o v quy n l i ng i tiêu

ị ươ ạ ộ dùng các đ a ph ng ho t đ ng.

ề ộ ọ Đi u tra xã h i h c

ố ượ ề ộ ủ ế Phát 230 phi u đi u tra t ớ cán b c a 45 i Đ i t ả ng kh o sát: ộ ả H i b o

ườ ở ươ ố ỉ ệ v ng i tiêu dùng, ộ ủ cán b c a 63 S Công Th ng các t nh/thành ph trong c ả

cướ . n

ộ ỏ ế ả ả : N i dung câu h i và k t qu kh o sát

ề ế ậ ả ợ ổ Sau khi thu th p các phi u đi u tra tác gi đã t ng h p, phân tích và đánh

ể ư ừ ậ ộ ị giá các d li u ữ ệ thông qua máy tính đ đ a ra các nh n đ nh theo t ng n i dung

ả ượ ế ả ư kh o sát thu đ c k t qu nh sau:

ạ ộ ạ ơ ữ ệ ằ ả ị T i c quan anh ch có nh ng ho t đ ng nào nh m b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng?

ế ượ ậ ả ế ạ ả K t qu thu đ c là thành l p văn phòng gi ế i quy t khi u n i; Tuyên

ổ ế ấ ượ ể ề ậ ụ ư ấ ị truy n ph bi n pháp lu t; Ki m tra ch t l ng hàng hóa, d ch v ; T v n cho

ườ ng i tiêu dùng.

ủ ơ ổ ứ ệ Khó khăn c a các c quan t ể ch c trong vi c tri n khai công tác b o v ả ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng là gì?

ế ượ ứ ủ ậ ườ ế ạ ả K t qu thu đ c là: Nh n th c c a ng ứ i tiêu dùng còn h n ch ; Ý th c

ư ố ệ ế ự ỗ ợ ừ ơ ướ ủ c a doanh nghi p ch a t t; Thi u s h tr t ả c quan qu n lý nhà n ế c; Thi u

ơ ế ể ự ố ợ ư ố ữ ệ ơ ơ ở c s pháp lý đ th c hi n; C ch ph i h p gi a các c quan ch a t t.

ụ ọ ụ ệ ệ ể ả Nhi m v nào là nhi m v tr ng tâm khi tri n khai công tác b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng?

ế ượ ổ ế ậ ả ề ệ ả K t qu thu đ c là tuyên truy n ph bi n pháp lu t b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ườ ự ề ạ ấ ị Ng i tiêu dùng hay b vi ph m trong lĩnh v c nào là nhi u nh t?

ế ượ ứ ự ự ệ ẩ ả K t qu thu đ c theo th t là: An toàn v sinh th c ph m; hàng hóa,

ấ ượ ụ ả ự ậ ấ ị d ch v kém ch t l ng; Hàng nhái, hàng gi ; Cung c p thông tin sai s th t cho

ườ ả ẩ ả ng ệ i tiêu dùng; Trách nhi m b o hành s n ph m.

ề ẩ ậ ậ ộ Có nên thành l p b ph n chuyên trách và giao thêm th m quy n cho c ơ

ở ộ ươ ươ ỉ quan này B Công Th ở ng và S Công Th ng các t nh hay không?

ế ề ằ ẩ ậ ơ H n 90 % ý ki n cho r ng nên thành l p và nên trao thêm th m quy n cho

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả ơ c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ố ợ ự ự ữ ế ả ạ ơ ơ Th c tr ng c ch ph i h p gi a các c quan th c thi công tác b o v ệ

ề ợ ườ ư ế quy n l i ng i tiêu dùng nh th nào?

ố ợ ư ế ệ ế ệ ả ấ ả ơ ố K t qu cho th y ch a có c ch ph i h p hi u qu , rõ ràng, vi c ph i

ứ ệ ỉ ả ợ h p ch mang tính hình th c, kém hi u qu .

ộ ả ề ợ ủ ệ ườ ặ Khó khăn c a các h i b o v quy n l i ng ả i tiêu dùng đang g p ph i

là gì?

ậ ượ ự ủ ư ế ả ộ ấ K t qu cho th y là ch a nh n đ ế c s quan tâm c a toàn xã h i và thi u

ồ ự ạ ộ ề ợ ệ ả ườ kinh phí, ngu n l c cho ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ươ ậ ữ ệ ứ ấ 4.2. Ph ng pháp thu th p d li u th c p

ả ề ậ ả ậ ọ Tác gi thu th p các văn b n pháp lu t, các công trình khoa h c, đ tài, bài

ế ả ướ ả báo, sách, thông tin liên quan đ n qu n lý nhà n c nói chung và qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ứ ể ướ n ự ả c trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng nói riêng đ nghiên c u:

ươ Ph ề ng pháp đi u tra chéo

ứ ủ ể ằ ượ ả Nh m ki m ch ng tính chính xác c a thông tin đ ậ c thu th p, tác gi đã

ươ ố ệ ề ượ ử ụ s d ng ph ể ư ng pháp đi u tra chéo đ đ a ra s li u, thông tin đ ự ớ c sát th c v i

th c t ự ế .

ọ ọ ổ ợ Ch n l c, phân tích, đánh giá và t ng h p

ồ ố ệ ố ượ ự ề ọ ố ượ L a ch n ngu n s li u và đi u tra trong s các đ i t ng đ ả c kh o sát

ư ằ ậ ổ ị ợ ể ế đ ti n hành phân tích, đánh giá, t ng h p nh m đ a ra các nh n đ nh, đánh giá

ề ấ ả và đ xu t gi i pháp.

ươ ả ố Ph ng pháp mô t th ng kê

ứ ủ ị ươ ộ ả ề ợ ệ Căn c trên báo cáo c a các đ a ph ng, các h i b o v quy n l i ng ườ i

ả ố ệ ơ ở ư ổ ợ tiêu dùng tác gi đã đ a ra các tiêu chí và t ng h p s li u làm c s cho các

ề ậ ấ ị ả ề nh n đ nh và đ xu t các gi i pháp cho đ tài.

Ổ Ứ T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U

ứ ủ ướ 1. Các nghiên c u c a n c ngoài

Http://www.answers.com/Q/What_is_the_Role_of_government_in_consume

ủ ủ ạ ả r_protection[73]. T i trang web nêu trên, đã nêu vai trò c a Chính ph trong b o

ề ợ ườ ị ệ v quy n l i ng i tiêu dùng ậ ể ề như là: Ban hành các quy đ nh pháp lu t đ đi u

ề ợ ữ ệ ằ ạ ả ạ ỉ ch nh nh ng hành vi c nh tranh không lành m nh nh m b o v quy n l i ng ườ i

ủ ứ ề ậ tiêu dùng. Ngoài ra, Chính ph còn tuyên truy n nâng cao nh n th c cho ng ườ i

ề ợ ề tiêu dùng v quy n l ủ ọ i chính đáng c a h .

ủ ơ ề ợ ệ ả ạ ườ T i website c a c quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng Canada:

http://settlement.org/sys/faqs_detail.asp?

ủ ị k=PROTECT_RIGHTS&faq_id=4000264 [100] đã nêu Chính ph ch u trách

ệ ạ ườ ệ ả ạ ạ nhi m t o ra môi tr ng kinh doanh lành m nh, hi u qu và c nh tranh bình

ữ ả ấ ơ ị ườ ủ ẳ đ ng gi a nhà s n xu t, đ n v kinh doanh và ng i tiêu dùng. Chính ph cũng

ủ ả ề ệ ề ấ ẩ ả ả ồ ị ph i ch u trách nhi m v an toàn c a s n ph m. V n đ an toàn bao g m c dán

ế ẩ ả ể ả nhãn và qu ng cáo s n ph m. Chính ph ủ ti n hành ki m tra an toàn không ch ỉ

ả ự ậ ậ ạ ự ẩ ộ ớ ủ ệ th c ph m, mà còn c th c v t và đ ng v t t i biên gi i c a Canada. Nhi m v ụ

ủ ụ ự ể ẩ ị này Chính ph giao cho C c ki m d ch th c ph m Canada.

ị ươ ề ệ ề ấ ị ề Chính quy n đ a ph ng ch u trách nhi m v các v n đ kinh doanh t ạ i

ươ ề ề ề ấ ư ề ệ ấ ị các đ a ph ng, đi u ki n v c p phép kinh doanh cũng nh các v n đ v an

ụ ượ ữ ộ ị ủ ị ấ ươ toàn công c ng. Nh ng d ch v đ ị c cung c p trên đ a bàn c a đ a ph ẽ ng s do

ị ươ ề ề ệ ị ả ơ c quan qu n lý đ a ph ng quy đ nh v đi u ki n kinh doanh.

IOCU (1992), Cunsumers and the Environment, published by International

ố Organization of Consumers Unions Penang, Malaysia [70]. Đây là cu n sách vi ế t

ể ả ứ ệ ườ ổ ố ế ề ả ứ ề v cách th c tiêu dùng đ b o v môi tr ng, do t ch c qu c t v b o v ệ

ườ ấ ả ủ ầ ọ ố ng i tiêu dùng Malaysia xu t b n. Cu n sách nêu nên t m quan tr ng c a ý

ườ ệ ả ệ ườ ứ ổ ứ th c ng i tiêu dùng trong vi c b o v môi tr ng, cách th c thay đ i thói quen

ệ ằ ả ườ ề ệ nh m b o v môi tr ồ ng trong đi u ki n các ngu n tài nguyên thiên nhiên ngày

ạ ệ ậ ơ ả ố ướ ổ ứ ả càng c n ki t. Mu n v y c quan qu n lý nhà n c và các t ch c b o v ng ệ ườ i

tiêu dùng c n:ầ

ườ ườ ề ữ ề Tăng c ụ ng giáo d c cho ng ổ i tiêu dùng v tiêu dùng b n v ng, thay đ i

ự ể ẩ ả ượ ự ư ọ quan đi m và l a ch n s n ph m năng l ng t ặ nhiên nh gió, ánh sáng m t

tr i. ờ

ủ ấ ầ ờ ị ườ ề Cung c p thông tin đ y đ và k p th i cho ng i tiêu dùng v hàng hóa

ụ ử ụ ượ ứ ể ư ế ả ị d ch v s d ng năng l ng thay th , cũng nh các cách th c đ qu ng bá , nhân

ố ượ ử ụ ẩ ộ r ng đ i t ả ng s d ng s n ph m này.

ữ ỉ ợ ườ ượ ướ Ch ra nh ng l ủ i ích c a ng i tiêu dùng có đ c khi tiêu dùng h ng t ớ i

ườ ở ố ế ả ộ môi tr ng ố các h i th o qu c gia và qu c t .

ế ể ưở ế ề ứ Ban hành chính sách khuy n khích v thu đ h ỗ ợ ệ ng ng và h tr vi c

ụ ẩ ấ ị ườ ả ả s n xu t và tiêu dùng các s n ph m d ch v vì môi tr ng.

ể ủ ố ợ ạ ộ ự ệ ẵ ớ S n sàng ph i h p v i các doanh nghi p ho t đ ng vì s phát tri n c a xã

ườ ấ ứ ơ ấ ứ ộ h i, môi tr ng b t c lúc nào, b t c n i đâu.

ố ợ ủ ầ ệ ớ ơ ổ ứ Chính ph c n ph i h p v i các doanh nghi p, các c quan t ch c có liên

ể ả ụ ệ ể ấ ằ ả ả ả ị ề quan đ đ m b o vi c cung c p hàng hóa d ch v nh m đ m b o phát tri n b n

ệ ả ườ ữ v ng, b o v môi tr ng.

Richard M.Alderman (2006), Know your rights, Taylor Trade Publishing

ố Lanham, New York, Boulder, Toronto, Oxford [71]. Đây là cu n sách vi ế ề t v

ườ ồ ố ế ề ự ề ủ quy n c a ng i tiêu dùng g m 19 ch ươ . Cu n sách ng vi t v các lĩnh v c khác

ạ ạ ư ư ế ủ ụ ọ ố nhau nh cho vay v n, di c , khi u n i t i tòa án rút g n, th t c li hôn, trình t ự

ụ ủ ề ậ ườ ắ ầ b t đ u kinh doanh, lu t tiêu dùng, quy n và nghĩa v c a ng i cho thuê nhà và

ườ ậ ư ủ ề ấ ạ ố ng ệ i thuê nhà. Cu n sách nh n m nh và đ cao vai trò c a lu t s trong vi c

ỡ ườ ế ớ ị ả ấ ợ ồ ơ giúp đ ng i tiêu dùng trong các h p đ ng ký k t v i các đ n v s n xu t kinh

ậ ượ ơ ệ ấ ố ự ư ỹ doanh, n i mà pháp lu t đ c th c hi n r t t t nh M , Anh, Canada.

ố CUTS (2004), Is it really safe, CUTS Publications, India [68]. Cu n sách

ổ ứ ả ề ợ ệ ườ Ấ ự ự “nó có th c s an toàn ” do t ch c b o v quy n l i ng i tiêu dùng n Đ vi ộ ế t

ồ ướ ườ ử ụ ị vào năm 2004 g m 6 ch ươ , h ng ẫ ng d n ng i tiêu dùng s d ng hàng hóa, d ch

ế ử ụ ơ ẻ ừ ụ ẩ ồ ị ồ ỹ ụ v an toàn: T các đ ch i tr em, đ m ph m đ n s d ng d ch v chăm sóc

ử ụ ự ể ẩ ỏ ươ ệ ứ s c kh e, s d ng th c ph m, di chuy n trên các ph ố ng ti n giao thông. Cu n

ỉ ẫ ư ườ ử ụ ụ ị sách đ a ra các ch d n cho ng i tiêu dùng s d ng các hàng hóa, d ch v trong

ộ ố ạ ượ ử ụ ụ cu c s ng sao cho an toàn và đ t đ c m c tiêu s d ng.

Mudah Murah & Cepat (2008), Tribunal for consumer claims, Published by

ố ớ ệ ề Tribunal for consumer claims, Malaysia [69]. Cu n sách gi i thi u v ph ươ ng

ả ữ ế ấ ườ ệ ứ th c gi i quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và doanh nghi p nhanh chóng và

ọ ạ ồ ố ố t n ít chi phí đó là tòa án rút g n t ờ i Malaysia. Đ ng th i cu n sách cũng h ướ ng

ườ ứ ế ơ ế ạ ự ủ ụ ả ẫ d n ng i tiêu dùng cách th c vi t đ n khi u n i, trình t th t c gi ế i quy t

ế ủ ủ ụ ế ề ạ ầ ọ khi u n i, th t c đi u tr n, các phán quy t c a tòa án rút g n.

ộ ố ế ề ẳ ị N i dung các trang web, các cu n sách, bài vi t đ u kh ng đ nh vai trò

ủ ệ ự Chính ph trong vi c banh hành chính sách và th c thi chính sách , t o ạ l pậ môi

ườ ề ợ ủ ả ằ ả ả ạ tr ng c nh tranh lành m nh ạ , an toàn nh m đ m b o quy n l i c a c doanh

ệ ườ ướ ớ ể ổ ữ ủ ề ị nghi p và ng i tiêu dùng h ng t ộ i phát tri n n đ nh và b n v ng c a xã h i,

ề ươ ậ ủ ồ ớ ệ đi u đó cũng hoàn toàn t ị ng đ ng v i các quy đ nh pháp lu t c a Vi t Nam. Ở

ộ ố ứ ể ề ố ố ậ m t s qu c gia phát tri n đã có nhi u cu n sách, công trình nghiên c u, th m

ậ ư ề ợ ứ ệ ả ườ chí có các lu t s chuyên nghiên c u và b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ở 2. Các nghiên c u trong n ướ c

ứ ề ố ộ ọ Lu n cậ ứ ấ Đ tài nghiên c u khoa h c c p B mã s 9778082 (1999),

ọ ủ ổ ứ ị ườ ộ ố ặ ư ế ế khoa h c c a t ch c th tr ng và l u thông m t s m t hàng thi t y u theo yêu

ộ ả ả ấ ướ ả ệ ườ ầ c u b o h s n xu t trong n c và b o v ng i tiêu dùng , do PGS.TS Đinh Văn

ứ ệ ươ ề ệ ạ Thành, Vi n Nghiên c u Th ủ ng m i làm ch nhi m đ tài [12].

ề ượ ự ệ ậ ổ ứ Đ tài đ c th c hi n năm 1999 t p trung vào t ặ ư ch c và l u thông m t

ế ế ộ ả ấ ằ ả ướ ệ ườ hàng thi t y u nh m b o h s n xu t trong n ả c và b o v ng i tiêu dùng.

ề ả ộ ầ ề ậ ệ ế ề ấ ấ ọ Đây là đ tài khoa h c c p b đ u tiên đ c p đ n v n đ b o v quy n l ề ợ i

ườ ề ả ề ợ ệ ấ ườ ề ng i tiêu dùng. V n đ b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong đ tài này đ ượ c

ộ ả ấ ố ướ ề ậ ề ệ ớ ả ặ đ t trong m i quan h v i b o h s n xu t trong n ế c. Đ tài đã đ c p đ n

ộ ố ấ ề ả ưở ề ợ ế ườ ư ố m t s v n đ nh h ng đ n quy n l i ng i tiêu dùng nh : ch ng nâng giá,

ượ ử ụ ấ ượ ượ ả ượ ép giá, đ c s d ng hàng hóa có ch t l ng, đ c b o hành, đ ấ c cung c p

ấ ủ ụ ủ ụ ề ẩ ị ầ đ y đ thông tin v công d ng, quy cách ph m ch t c a hàng hóa, d ch v do

mình mua.

ề ượ ề ả ề ợ ế ệ ườ Đ tài đ ấ c ti n hành trong khi v n đ b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ở ệ ẫ ấ ư ượ ớ ổ Vi ơ t Nam v n r t m i, hoàn toàn s khai, khuôn kh pháp lý ch a đ c hoàn

ệ ệ ờ ở ọ ườ ộ thi n, b i trong th i gian này B Khoa h c, công ngh và môi tr ng đang xây

ề ợ ệ ệ ả ườ ự d ng Pháp l nh b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ườ ứ ườ ữ ấ Nghiên c u ng i tiêu dùng nh ng v n đ ề Đoàn Văn Tr ng (2002),

ề ợ ệ ả ườ ở ệ ọ ề ệ v vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam , NXB Khoa h c và k ỹ

ậ thu t, Hà N i ộ [33].

ữ ầ ộ ố ế ề ả ệ Đây là m t trong nh ng cu n sách đ u tiên vi t v b o v quy n l ề ợ i

ườ ố ượ ấ ả ệ ệ ả ng i tiêu dùng, cu n sách đ ề c xu t b n ngay sau khi Pháp l nh b o v quy n

ườ ượ ả ượ ữ ợ l i ng i tiêu dùng đ c ban hành năm 1999. Tác gi ư đã đ a ra đ ấ c nh ng v n

ề ợ ệ ườ ư ệ ề ấ ề ả ề đ chung nh t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh : Khái ni m v ng ườ i

ế ố ả ưở ủ ế ườ tiêu dùng, các y u t nh h ế ị ng đ n quy t đ nh c a ng ề i tiêu dùng; Các quy n

ườ ướ ẫ ủ ệ ố ớ ơ ả ủ c b n c a ng i tiêu dùng theo h ng d n c a Liên hi p qu c; Gi ệ i thi u v ề

ạ ộ ệ ả ườ ộ ố ướ ế ớ ư ho t đ ng b o v ng ủ i tiêu dùng c a m t s n c trên th gi i nh Úc, Pháp,

ủ ậ ồ ộ ỹ ả Ấ M , Đài Loan, H ng Kông, Nh t B n, n Đ , Thái Lan; Vai trò c a Chính ph ủ

ệ ả ề ợ ệ ườ ạ ộ ươ trong vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng; Các ho t đ ng th ạ ng m i th ườ ng

ệ ạ ế ề ợ ợ ủ ợ ườ ố gây thi t h i đ n quy n l i và l i ích h p pháp c a ng i tiêu dùng, cu i cùng là

ả ư ộ ố ả ể ả ề ợ ệ ườ tác gi đ a ra m t s gi i pháp chính sách đ b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ệ Vi t Nam.

ố ộ ề ả ấ ố Đây là m t cu n sách mô t ả ươ t ề ng đ i khái quát v các v n đ b o v ệ

ề ợ ườ ệ ữ ộ ớ ố ườ quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam, là m t cu n sách h u ích v i ng i tiêu

ệ ả ộ ứ ẽ ề ườ dùng Vi t Nam. Tác gi đã v ra m t b c tranh khái quát v ng i tiêu dùng, v ề

ề ủ ườ ạ ế ề ợ ữ ườ các quy n c a ng i tiêu dùng, nh ng hành vi gây h i đ n quy n l i ng i tiêu

ủ ủ ề ợ ủ ệ ẩ ả ộ ườ dùng, vai trò c a Chính ph , c a H i Tiêu chu n và B o v quy n l i ng i tiêu

ệ dùng Vi t Nam.

ụ ả ộ ươ ạ ổ ả ệ ạ C c Qu n lý c nh tranh, B Th ng m i (2006) , S tay công tác b o v

ườ ấ ả ố ị ng i tiêu dùng , Nhà xu t b n Chính tr Qu c gia , Hà N i ộ [17].

ầ ầ ậ ố ớ ệ Cu n sách t p trung vào ba ph n, ph n I gi ề ự ầ i thi u khái quát v s c n

ế ả ả ệ ườ ệ ả ườ thi t ph i b o v ng ạ ộ i tiêu dùng, ho t đ ng b o v ng i tiêu dùng trên th ế

ớ ị ề ủ ử ườ ế ớ ả gi i, l ch s ngày Quy n c a ng i tiêu dùng trên th gi ạ ộ i, các ho t đ ng b o v ệ

ề ợ ườ ủ ơ ả ướ ủ ổ ứ quy n l i ng i tiêu dùng c a c quan qu n lý nhà n c, c a các t ộ ch c xã h i,

ộ ố ấ ề ặ ủ ầ ố ớ ề ướ ệ m t s v n đ đ t ra. Ph n II c a cu n sách gi i thi u v h ẫ ủ ng d n c a Liên

ố ề ề ợ ệ ệ ả ườ ầ ố hi p qu c v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Ph n III cu n sách gi ớ i

ệ ề ệ ế ệ ả ậ ả ề thi u v các văn b n pháp lu t hi n hành liên quan đ n công tác b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng.

ố ổ ề ợ ệ ả ườ ấ Cu n s tay công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã cung c p cho

ườ ọ ề ả ề ợ ữ ế ệ ườ ng ứ ơ ả i đ c nh ng ki n th c c b n v b o v quy n l i ng i tiêu dùng theo

ẫ ủ ệ ả ậ ố ướ h ng d n c a Liên hi p qu c và các văn b n pháp lu t có liên quan.

ỹ ị ề ợ ề ỏ ườ i ng i tiêu dùng , TS. Đinh Th M Loan (2007) , H i – đáp v quy n l

ấ ả Nhà xu t b n Lao đ ng ộ – Xã h iộ , Hà N i ộ [28].

ượ ạ ả ớ ỏ ố Đây là cu n sách đ c so n th o công phu v i các câu h i và tr l ả ờ ề i v

ố ượ ữ ề ợ ự ệ ế ả nh ng nhóm đ i t ế ng tr c ti p liên quan đ công tác b o v quy n l i ng ườ i

ư ủ ệ ề ườ ủ ệ tiêu dùng nh quy n, trách nhi m c a ng i tiêu dùng, trách nhi m c a các t ổ

ủ ơ ứ ụ ệ ấ ả ị ch c, cá nhân s n xu t kinh doanh hàng hóa d ch v , trách nhi m c a c quan

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả ế ế ạ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, gi i quy t khi u n i và

ự ả ề ợ ệ ạ ườ ử x lý vi ph m trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ề ố ộ ọ ấ Đ tài nghiên c u khoa h c c p B mã s 200678013 (2007) , Hoàn

ậ ả ệ ề ợ ệ ườ ở ộ thi n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng ậ ố ả VN trong b i c nh h i nh p

ế ụ ạ ả ỹ ị kinh t qu c t ố ế, do TS. Đinh Th M Loan C c Qu n lý c nh tranh làm ch ủ

ệ ề nhi m đ tài , Hà N i ộ [10].

ế ề ề ề ấ ậ ự ầ Đ tài đã t p trung làm rõ các v n đ sau: lý thuy t v NTD và s c n

ế ả ả ề ợ ệ ề thi t ph i b o v quy n l i NTD trong n n kinh t ế ị ườ th tr ộ ố ả ng và b i c nh h i

ậ ế ố ế ự ự ậ nh p kinh t qu c t ạ ; Đánh giá khách quan th c tr ng pháp lu t và th c thi pháp

ậ ả ề ợ ấ ậ ữ ủ ậ ệ lu t b o v quy n l ữ i NTD, nêu b t nh ng b t c p và nguyên nhân c a nh ng

ậ ả ề ợ ự ệ ệ ể ấ ậ b t c p này; Tìm hi u kinh nghi m xây d ng pháp lu t b o v quy n l i NTD

ộ ố ướ ệ ọ ệ ấ m t s n c và rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi ề t Nam; Đ xu t ph ươ ng

ả ậ ả ề ợ ệ ệ ệ ướ h ng và gi i pháp hoàn thi n pháp lu t b o v quy n l i NTD Vi t Nam trong

ậ ế ộ ố ả b i c nh h i nh p kinh t qu c t ố ế .

ề ươ ề ự ấ ậ ứ ủ ố Đây là đ tài t ng đ i công phu, nghiên c u v s b t c p c a các văn

ề ả ề ợ ệ ệ ậ ườ ướ ả b n pháp lu t hi n hành v b o v quy n l i ng i tiêu dùng tr ễ ự c th c ti n

ả ự ệ ể phát tri n kinh t ế ủ ấ ướ c a đ t n c, tác gi ủ đã phân tích kinh nghi m xây d ng c a

ướ ế ớ ể ề ậ ả ự ệ ế ấ các n c tiên ti n trên th gi i đ đ xu t xây d ng lu t b o v quy n l ề ợ i

ườ ư ữ ạ ượ ầ ộ ậ ng i tiêu dùng cũng nh nh ng n i dung c n đ t đ c trong lu t.

ứ ề ấ ố ọ ộ Đ tài nghiên c u khoa h c c p B mã s 048.RD/HĐKHCN (2009),

ứ ả ệ ườ ề Nghiên c u gi ả i pháp b o v ng i tiêu dùng trong n n kinh t th tr ng ế ị ườ , do

ườ ồ ưỡ ThS Hoàng Thanh Tùng – Tr ạ ng Đào t o, B i d ộ ng cán b Công Th ươ ng

ươ ủ ệ ề Trung ng làm ch nhi m đ tài, Hà N i ộ [13].

ề ấ ấ ậ ổ ề ả ề Đ tài t p trung vào ba nhóm v n đ chính là: T ng quan các v n đ b o

ề ợ ườ ề ự ả ệ v quy n l i ng i tiêu dùng trong n n kinh t ế ị ườ th tr ạ ng; Th c tr ng b o v ệ

ề ợ ườ ủ ệ ề ặ ữ ấ ả quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi t Nam nh ng v n đ đ t ra; Các gi i pháp và

ị ề ế ệ ả ườ ở ệ ề ệ ki n ngh v các bi n pháp b o v ng i tiêu dùng Vi t Nam trong n n kinh

ế ị ườ t th tr ng.

ầ ổ ề ả ề ợ ệ ấ ạ ườ T i ph n t ng quan các v n đ b o v quy n l i ng i tiêu dùng tác gi ả

ụ ủ ề ườ ố ả ộ ề đã khái quát v quy n và nghĩa v c a ng ậ i tiêu dùng trong b i c nh h i nh p

ậ ủ ị ệ ế ớ ề ả kinh t ế ế ớ th gi i, các quy đ nh pháp lu t c a Vi t Nam và Th gi i v b o v ệ

ề ợ ườ ộ ố ướ ề ả ề ợ ệ ệ quy n l i ng i tiêu dùng, kinh nghi m m t s n c v b o v quy n l i ng ườ i

ầ ả ư ề ậ ề ư ế ấ tiêu dùng. Tuy nhiên, trong ph n này tác gi ch a đ c p đ n các v n đ nh các

ứ ả ữ ế ấ ườ ổ ứ hình th c gi i quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và t ch c cá nhân kinh

ả ị ướ ề ả ề ợ ệ ụ ơ doanh hàng hóa d ch v , c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ổ ứ ộ ề ả ề ợ ệ ườ tiêu dùng, các t ch c xã h i v b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng, trách nhi m

ị ủ ổ ứ c a t ụ ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v .

ề ợ ự ệ ả ầ ườ ả ạ Trong ph n th c tr ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng tác gi ư đã đ a ra

ề ợ ệ ườ ự ạ ạ ọ ị vi c quy n l i ng i tiêu dùng đang b xâm h i nghiêm tr ng, th c tr ng trong

ậ ề ả ổ ế ề ợ ề ệ ế ườ ứ tuyên truy n ph bi n ki n th c pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng,

ủ ệ ố ự ả ạ ơ ướ ề ả ề ợ ệ th c tr ng c a h th ng c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ề ặ ữ ấ ố tiêu dùng và cu i cùng là nh ng v n đ đ t ra.

ọ ấ ứ ề ộ ệ ả ẩ Đ tài nghiên c u khoa h c c p B (2009) ủ , Trách nhi m s n ph m c a

ụ ệ ệ ả ườ doanh nghi p – công c pháp lý b o v ng i tiêu dùng , do GS.TS Lê H ngồ

ủ ề ệ ệ ạ ọ H nh, Vi n Khoa h c pháp lý làm ch nhi m đ tài , Hà N i ộ [9].

ứ ề ề ệ ề ấ ậ ổ ả Đ tài t p trung nghiên c u các v n đ : T ng quan v trách nhi m s n

ủ ệ ẩ ớ ườ ự ph m c a doanh nghi p v i ng ụ ệ i tiêu dùng; Kinh nghi m xây d ng và áp d ng

ộ ố ệ ố ậ ề ệ ậ ẩ ả ủ pháp lu t v trách nhi m s n ph m c a m t s h th ng pháp lu t trên th gi ế ớ i

ề ợ ườ ậ ề ế ị ự ạ ệ ề ả v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, th c tr ng pháp lu t v ch đ nh trách

ẩ ở ệ ệ ự ệ ả ẩ ả nhi m s n ph m Vi ủ t Nam và tình hình th c thi trách nhi m s n ph m c a

ơ ở ệ ả ư ả doanh nghi p. Trên c s các phân tích trên tác gi đ a ra gi ệ i pháp hoàn thi n

ả ả ề ệ ệ ả ằ ẩ ơ ế c ch pháp lý v trách nhi m s n ph m nh m nâng cao hi u qu b o v ng ệ ườ i

ở ệ tiêu dùng Vi t Nam.

ề ộ ố ượ ứ ề ậ ố Đ tài đã t p trung nghiên c u v m t trong b n nhóm đ i t ậ ng mà lu t

ề ợ ệ ườ ủ ư ệ ẩ ả ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ a ra, đó là trách nhi m s n ph m c a doanh

ệ ớ ườ ả ủ ị nghi p v i ng i tiêu dùng. Trong đó, tác gi đã khái quát các quy đ nh c a pháp

ệ ế ớ ủ ố ớ ệ ườ ữ ậ lu t Vi t Nam và th gi i c a doanh nghi p đ i v i ng i tiêu dùng, nh ng k ẽ

ậ ầ ể ả ề ợ ả ườ ỉ ở h pháp lu t c n hoàn ch nh đ đ m b o quy n l i ng i tiêu dùng.

ề ấ ọ ườ ố ứ Đ tài nghiên c u khoa h c c p tr ng mã s LH201003/ĐHLHN

ộ ả ề ợ ứ ủ ệ ườ i ng ệ i tiêu dùng trong vi c (2011), Nghiên c u vai trò c a h i b o v quy n l

ệ ườ ễ ả ị ả b o v ng i tiêu dùng ở ệ Vi t Nam , do TS. Nguy n Th Vân Anh – Gi ng viên

ủ ệ ề ậ ạ ọ đ i h c Lu t làm ch nhi m đ tài , Hà N i ộ [8].

ộ ả ề ợ ề ề ệ ườ Đ tài phân tích khái quát v các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ệ ộ ả ề ợ ữ ệ ệ ườ Vi ụ ủ t Nam, nh ng nhi m v c a h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng (nh ư

ổ ế ậ ả ệ ề ườ ư ấ ả tuyên truy n ph bi n pháp lu t b o v ng i tiêu dùng, t v n, gi ế i quy t

ế ạ ườ ế ị ứ ự ệ ệ ả ớ khi u n i ng i tiêu dùng, th c hi n ch c năng ph n bi n v i các quy t đ nh,

ủ ươ ủ ướ ố ế ợ ự ả ch tr ng chính sách c a nhà n c, h p tác qu c t trong lĩnh v c b o v ệ

ề ợ ườ ồ ạ ữ ộ ả ệ quy n l i ng i tiêu dùng), nh ng khó khăn, t n t i mà các h i b o v quy n l ề ợ i

ườ ấ ể ề ặ ổ ứ ạ ộ ộ ố ơ ng ả i tiêu dùng g p ph i, đ xu t đ các t ch c xã h i ho t đ ng t t h n.

ộ ả ứ ề ệ ề ọ Đ tài là công trình khoa h c nghiên c u v các h i b o v quy n l ề ợ i

ườ ạ ệ ầ ủ ứ ệ ỉ ng i tiêu dùng t i Vi ụ ủ t Nam, trong đó đã ch ra đ y đ ch c năng nhi m v c a

ộ ả ề ợ ệ ườ ủ ộ ạ ộ ờ các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng, các ho t đ ng c a h i trong th i gian

ồ ạ ữ ấ ể ộ ư ề qua, nh ng khó khăn, t n t ờ i cũng nh đ xu t đ h i phát huy vai trò trong th i

gian t i.ớ

ề ấ ộ ố ứ Đ tài c p B mã s 24.12.RD/HĐKHCN (2012) , Nghiên c u các

ươ ả ữ ế ấ ườ ổ ph ứ ng th c gi i quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và cá nhân, t ứ ch c

ể ự ậ ả ề ợ ệ ườ kinh doanh đ th c thi lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng , do TS. Vũ Thị

ủ ụ ề ệ ạ ạ ả B ch Nga, C c Qu n lý c nh tranh làm ch nhi m đ tài , Hà N i ộ [11].

ứ ề ậ ươ ả ế Đ tài t p trung nghiên c u các ph ứ ng th c gi ạ ủ ế i quy t khi u n i c a

ườ ạ ệ ạ ả ạ ạ ế ế ệ ng i tiêu dùng t i Vi ự t Nam, th c tr ng gi i quy t khi u n i t i Vi t Nam

ồ ạ ướ ữ ộ ố ứ ề ắ ờ ồ nh ng t n t i v ng m c. Đ ng th i, đ tài cũng nghiên c u m t s mô hình

ả ế ớ ể ụ ệ ế ế ả ạ ạ ệ gi i quy t khi u n i hi u qu trên th gi i đ áp d ng t i Vi t Nam. Trên c s ơ ở

ễ ạ ự ệ ế ớ ệ ậ ả ủ ệ ị th c ti n t i Vi t Nam, kinh nghi m th gi ề i và quy đ nh c a lu t b o v quy n

ườ ả ư ấ ể ả ế ố ơ ế ợ l i ng i tiêu dùng tác gi ề đ a ra các đ xu t đ gi i quy t t ạ t h n khi u n i

ườ ờ ớ ủ c a ng i tiêu dùng trong th i gian t i.

ữ ề ượ ư ượ ứ ố ứ ấ 3. Nh ng v n đ đã đ ả c nghiên c u, kho ng tr ng ch a đ c nghiên c u

ữ ề ượ ứ ấ Nh ng v n đ đã đ c nghiên c u

ề ợ ệ ệ ả ị ườ Theo quy đ nh trong Pháp l nh b o v quy n l i ng i tiêu dùng nay là

ậ ả ề ợ ườ ố ượ ượ ề ỉ ệ lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng có 4 nhóm đ i t ng đ c đi u ch nh là:

ườ ổ ứ ụ ơ ấ ả ị Ng i tiêu dùng; t ch c, cá nhân s n xu t kinh doanh hàng hóa d ch v ; c quan

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ươ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng; các ph ứ ng th c gi ả i

ạ ề ườ ế ề ợ ệ ườ ế quy t khi u n i v ng i tiêu dùng; Các ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ệ ừ ầ ế ỷ ữ ữ ủ ề T i Vi t Nam t đ u nh ng năm 90 c a th k 20 đã có nh ng đ tài

ề ậ ề ợ ệ ế ả ườ ư công trình đ c p đ n công tác b o v quy n l i ng ỉ ế i tiêu dùng nh ng ch đ n

ự ự ứ ề ở ớ ọ năm 2000 tr đi m i có công trình khoa h c th c s nghiên c u chuyên sâu v các

ề ợ ệ ả ườ ố ượ đ i t ng tham gia vào công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh ộ ả ư: H i b o

ề ợ ườ ủ ệ ẩ ả ệ v quy n l i ng ả i tiêu dùng, trách nhi m b o hành s n ph m c a các t ổ ứ ch c

ụ ị ươ ả ế cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v , các ph ứ ng th c gi ấ i quy t tranh ch p

ườ ậ ề ả ề ợ ệ ệ ườ ng i tiêu dùng, hoàn thi n pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ườ ề ướ ề ề V ng i tiêu dùng, các đ tài tr ữ c đây đã nêu ra nh ng quy n theo quy

ư ả ủ ệ ố ữ ủ ề ộ ị đ nh c a Liên hi p qu c cũng nh gi i thích n i dung c a nh ng quy n đó là gì.

ượ ứ ướ ậ ả ề ợ ệ ườ ề Do các đ tài này đ c nghiên c u tr c khi lu t b o v quy n l i ng i tiêu

ề ậ ụ ủ ườ dùng nên ch a ư đ c p đ n ế nghĩa v c a ng i tiêu dùng.

ụ ủ ề ổ ụ ứ ị V nghĩa v c a các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v đã

ứ ướ ệ ả ả ẩ ộ ượ đ c nghiên c u d i góc đ là trách nhi m b o hành s n ph m, tuy nhiên đây

ủ ổ ệ ộ ỉ ứ ị ữ ch là m t trong nh ng trách nhi m c a t ụ ch c kinh doanh hàng hóa d ch v .

ậ ả ề ợ ủ ệ ị ườ ổ ứ Theo quy đ nh c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ch c, cá nhân kinh

ụ ư ệ ề ệ ấ ấ ị doanh hàng hóa d ch v có r t nhi u trách nhi m nh trách nhi m cung c p thông

ế ậ ệ ệ ả ồ tin, trách nhi m b o hành, trách nhi m thu h i hàng hóa có khuy t t t, trách

ệ ồ ườ ế ậ nhi m b i th ng hàng hóa có khuy t t t gây ra…

ề ổ ộ ề ả ề ợ ứ ệ ườ V các t ch c xã h i v b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã đ ượ c

ứ ướ ề ợ ệ ộ ườ ề nghiên c u d ộ ả i góc đ các h i b o v quy n l i ng ạ i tiêu dùng. V khía c nh

ộ ượ ề ậ ứ ư ế ỹ ổ ứ các h i đ c nghiên c u khá k , tuy nhiên ch a đ c p đ n các t ộ ch c xã h i

ề ợ ư ệ ả ả ộ khác không ph i là h i nh ng cũng tham gia vào công tác b o v quy n l i ng ườ i

ư ữ ạ ộ ổ ứ ộ ề ả ệ tiêu dùng nh câu l c b tiêu dùng n , các t ch c xã h i v b o v quy n l ề ợ i

ườ ượ ậ ạ ề ệ ng i tiêu dùng đ c thành l p t i các đài truy n hình, báo, các doanh nghi p.

ứ ề ả ế ạ ề V các hình th c gi ế i quy t khi u n i, đây là Đ tài nghiên c u c a ứ ủ C cụ

ả ạ ươ ả ế ế ề Qu n lý c nh tranh. Đ tài đã khái quát các ph ứ ng th c gi ạ i quy t khi u n i

ườ ồ ạ ế ả ả ế ế ủ c a ng i tiêu dùng, n ữ h ng t n t i, k t qu trong công tác gi ạ i quy t khi u n i

ườ ộ ố ả ề ấ ồ ườ ủ c a ng ờ i tiêu dùng, đ ng th i đ xu t m t s gi ằ i pháp nh m giúp ng i tiêu

ả ớ ổ ứ ế ấ dùng trong quá trình gi i quy t tranh ch p v i t ch c, cá nhân kinh doanh hàng

ượ ả ơ ệ hóa đ c hi u qu h n.

ự ề ệ ế ặ ế ề Các đ tài, tài li u trên đây m c dù không tr c ti p vi ệ t v hoàn thi n

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ộ ươ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng,

ư ề ế ề ố ượ ề ợ ệ ả ườ nh ng đ u vi t v các đ i t ng tham gia công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ệ ứ ủ ế ề ệ ả ậ ủ dùng c a Vi t Nam. Do v y các k t qu nghiên c u c a các đ tài, tài li u nêu

ữ ữ ứ ề ệ ề ả ậ trên đ u là nh ng tài li u tham kh o h u ích cho nghiên c u đ tài lu n án và có

ể ế ừ ứ ể ế ả th k th a phát tri n thêm các k t qu nghiên c u đã có.

ư ượ ả ứ Kho ng tr ng ố ch a đ c nghiên c u

ế ớ ệ ự ệ ả ơ Kinh nghi m th gi i trong vi c xây d ng c quan qu n lý nhà n ướ ề c v

ề ợ ệ ườ ế ớ ệ ạ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng , hi n nay trên th gi i có các lo i mô hình nào,

ư ượ ủ ừ ụ ể ể ạ ể u đi m nh c đi m c a t ng lo i mô hình, mô hình nào có th áp d ng cho

ệ ự ề ể Vi t Nam trong quá trình xây d ng phát tri n n n kinh t ế ấ ướ đ t n c trong quá

ề ộ ậ trình h i nh p n n kinh t ế ế ớ ; th gi i

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ạ ệ Qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i Vi t Nam

ầ ư ề ả ổ ướ ộ ờ trong th i gian qua , c n đ a ra cái nhìn t ng quan v qu n lý nhà n c, n i dung

ả ướ ụ ủ ả ướ qu n lý nhà n c, m c tiêu và vai trò c a qu n lý nhà n ự c nói chung và lĩnh v c

ề ợ ệ ườ ị ủ ộ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng nói riêng. V trí , vai trò c a B Công Th ươ ng

ứ ự ệ ệ ơ ượ ủ ấ ố trong vi c th c hi n ch c năng là c quan đ ả c Chính ph giao th ng nh t qu n

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả ướ ạ lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trên ph m vi c n ữ c, nh ng

ạ ượ ế ồ ạ ầ ụ ự ạ ắ ạ ả ế k t qu đã đ t đ c, h n ch , t n t ừ ự i c n kh c ph c. T th c tr ng th c thi các

ướ ầ ề ợ ự ư ạ ả ộ n i dung qu n lý nhà n c c n đ a ra d báo tình hình vi ph m quy n l i ng ườ i

ị ướ ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ tiêu dùng, đ nh h ng hoàn thi n qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ờ ề ộ ề ổ ứ ả ả tiêu dùng trong th i gian t ớ v n i dung qu n lý, v t ch c qu n lý, v c ch ề ơ ế i

ố ợ ề ả ủ ộ ph i h p các B ngành, v gi ệ ệ i pháp nâng cao trách nhi m c a các doanh nghi p

ứ ự ả ủ ệ ườ ư ề ế ấ và ý th c t b o v chính mình c a ng i tiêu dùng cũng nh đ xu t ki n ngh ị

ủ ể ề ợ ệ ả ả ườ ệ ớ v i Chính ph đ nâng cao hi u qu công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ờ trong th i gian t ớ . i

ứ ủ ỏ ậ 4. Các câu h i nghiên c u c a lu n án

ạ ả ướ ố ớ ệ ả ọ 1. T i sao qu n lý nhà n c là quan tr ng đ i v i công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ụ ữ ụ ộ ổ ứ ng i tiêu dùng? Nh ng m c tiêu, n i dung, công c và t ả ch c qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ướ ề ả n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là gì?

ả ướ ề ả ệ ể 2. Trong tri n khai các ộ n i dung qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ả ồ ạ ế ờ ừ ng i tiêu dùng th i gian qua có k t qu , t n t i và nguyên nhân là gì? T đó

ề ặ ữ ầ ấ ả nh ng v n đ đ t ra c n gi ế i quy t là gì?

ổ ứ ướ ề ả ề ợ ệ ườ 3. Các mô hình t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ế ớ ữ ư ể ượ ể ệ ọ dùng trên th gi i có nh ng u đi m, nh c đi m gì, bài h c kinh nghi m có th ể

ụ ệ áp d ng cho Vi t Nam?

ướ ả ả ướ ề ả ệ ị 4. Đ nh h ng và gi ệ i pháp hoàn thi n qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ộ ươ ợ l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ư ế ng nh th nào?

Ầ Ộ Ứ Ả Ế PH N N I DUNG, K T QU NGHIÊN C U

ƯƠ CH NG I

Ố Ế Ủ Ộ Ố Ấ Ả Ậ Ễ Ề Ự M T S V N Đ LÝ LU N VÀ TH C TI N QU C T C A QU N LÝ

ƯỚ Ề Ả Ề Ợ Ệ ƯỜ NHÀ N C V B O V QUY N L I NG Ề I TIÊU DÙNG TRONG N N

Ị ƯỜ Ế KINH T TH TR NG

ế ủ ề ợ ườ ự ầ 1.1. S c n thi ệ ả ệ t c a vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong

ề n n kinh t ế ị ườ th tr ng

ệ ườ ụ ủ ề ườ 1.1.1. Khái ni m ng i tiêu dùng , quy n và nghĩa v c a ng i tiêu

dùng

ệ ườ 1.1.1.1. Khái ni m ng i tiêu dùng

ườ ấ ứ ụ ị Ng ặ i tiêu dùng là b t c ai trong chúng ta khi mua hàng hóa d ch v ho c

ụ ể ử ụ ụ ặ ị ượ đ c cho, t ng hàng hóa d ch v đ s d ng vì m c đích tiêu dùng cho cá nhân

ặ ế ớ ậ ả ệ ườ ố ộ ho c h gia đình . Trên th gi i lu t b o v ng ủ i tiêu dùng c a các qu c gia

ề ị ườ ơ ả ữ ộ ớ ườ ư Ng i tiêu cũng đ u quy đ nh ng i tiêu dùng v i nh ng n i dung c b n nh : “

ử ụ ụ ụ ị dùng là cá nhân mua s d ng hàng hóa d ch v , không vì m c đích kinh doanh ”

ộ ồ ị ệ ị ố ủ ỉ Theo Ch th s 1999/44/EC c a ngh vi n Châu Âu và H i đ ng Châu Âu

ị ườ ư ngày 25/5/1999 đ nh nghĩa ng i tiêu dùng nh sau:

ườ ấ ỳ ườ ự ệ ệ Ng i tiêu dùng là b t k ng ợ i nào th c hi n vi c mua hàng theo h p

ượ ụ ự ở ị ỉ ị ồ đ ng đ ế ệ c quy đ nh b i Ch th này, th c hi n vì m c tiêu không liên quan đ n

ươ ề ạ th ệ . ng m i, kinh doanh hay ngh nghi p

ệ ườ ườ ậ ả Theo lu t b o v ng i tiêu dùng Malaysia năm 1999 thì ng i tiêu dùng

ư ượ ị đ c đ nh nghĩa nh sau:

ườ ườ ụ ể ử ụ ặ ậ Ng i tiêu dùng là ng ị i nh n hàng hóa ho c d ch v đ s d ng cho

ử ụ ử ụ ụ ặ ộ m c đích cá nhân, s d ng trong h gia đình, s d ng ho c tiêu dùng và không

ụ ụ ặ ị ươ ạ ử ụ s d ng hàng hóa ho c d ch v vào m c đích th ng m i, tiêu dùng cho quá

ấ . ả trình s n xu t

ệ ườ ủ ậ ươ ậ ả Theo lu t b o v ng i tiêu dùng c a Singapore hay lu t th ạ ng m i bình

ủ ườ ượ ị ư ẳ đ ng c a Singapore năm 2003, ng i tiêu dùng đ c đ nh nghĩa nh sau:

ườ ề ậ ậ ặ ị “Ng i tiêu dùng là cá nhân nh n ho c có quy n nh n hàng hóa và d ch

ườ ụ ặ ấ ườ ụ ừ v t ng i cung c p ho c có nghĩa v thanh toán cho ng ố ớ ấ i cung c p đ i v i

ạ ộ ụ ặ ị hàng hóa, d ch v mình đã mua t ng cho cá nhân khác và các ho t đ ng tiêu dùng

ằ ụ đó không nh m m c đích kinh doanh ”.

ề ợ ủ ệ ậ ả ị ườ ệ Theo quy đ nh c a Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam,

ườ ượ ư ể ng i tiêu dùng đ c hi u nh sau:

ườ ườ ử ụ ụ ụ ị Ng i tiêu dùng là ng i mua, s d ng hàng hóa d ch v cho m c đích

ạ ủ tiêu dùng, sinh ho t c a cá nhân, gia đình, t ổ ứ . ch c

ườ ỉ ổ ứ ư ậ Nh v y, ng i tiêu dùng không ch là các cá nhân mà còn là t ch c mua,

ụ ụ ằ ị ặ ử ụ s d ng hàng hóa, d ch v mà không nh m m c đích bán l ạ ho c cho thuê i .

ườ ổ ứ ơ ớ ị ổ ứ ế “v trí y u th ” Ng i tiêu dùng là các t ch c có ế h n so v i các t ch c cá nhân

ụ ề ệ ị ệ kinh doanh hàng hóa d ch v v tài chính, thông tin, tính chuyên nghi p nên vi c

ườ ầ ế ệ ả b o v các t ổ ứ ớ ư ch c v i t cách là ng i tiêu dùng cũng là c n thi t.

ụ ủ ề ườ 1.1.1.2. Quy n và nghĩa v c a ng i tiêu dùng

ề ủ ườ  Quy n c a ng i tiêu dùng

ấ ằ ạ ướ ế ớ ộ ự ố Nh m t o ra m t s th ng nh t cho các n c trên th gi ệ ả i trong vi c b o

ề ợ ườ ạ ộ ồ ệ v quy n l i ng ợ i tiêu dùng, ngày 9 tháng 4 năm 1985, Đ i h i đ ng Liên h p

ẩ ả ố ướ ề ả ủ ệ ẫ ố ợ ườ qu c phê chu n b n h ng d n c a liên h p qu c v b o v ng i tiêu dùng,

ậ ườ ế ớ công nh n ngày 15 tháng 3 hàng năm là ngày ng i tiêu dùng Th gi ả i. B n

ụ ủ ỷ ấ ả ủ ế ề ế ậ ẫ ướ h ng d n là k t qu c a nhi u th p k đ u tranh, thuy t ph c c a Qu c t ố ế

ườ ổ ườ ế ớ ướ ng i tiêu dùng và các t ứ ch c ng i tiêu dùng toàn th gi ả i. B n h ẫ ng d n

ủ ề ườ ữ ạ ắ ư đ a ra nguyên t c 8 quy n c a ng ắ i tiêu dùng và v ch ra nh ng nguyên t c

ườ ệ ườ ả ủ ố ể khung đ tăng c ng các chính sách b o v ng i tiêu dùng c a các qu c gia.

ủ ề ệ ẳ ẩ ị ườ Vi c phê chu n này đã kh ng đ nh quy n c a ng i tiêu dùng đã đ ượ c

ợ ị ượ ố ế ừ ề ậ ư đ a lên v trí h p pháp và đ c qu c t ơ ả th a nh n. Ngày nay, 8 quy n c b n

ườ ượ ố ế ồ ố ộ ợ ủ ủ c a ng i tiêu dùng đã đ c liên h p qu c, c ng đ ng qu c t và Chính ph các

ậ ủ ể ả ư ừ ệ ả ậ ướ n c th a nh n và đ a vào các văn b n pháp lu t c a mình đ b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ườ ủ ệ ố ị ề ủ 8 quy n c a ng i tiêu dùng theo quy đ nh c a Liên hi p qu c là:

ề ượ ầ ơ ả ữ ỏ Quy n đ c th a mãn nh ng nhu c u c b n;

ề ượ Quy n đ c an toàn;

ề ượ Quy n đ c thông tin;

ề ượ ự ọ Quy n đ c l a ch n;

ề ượ ắ Quy n đ c l ng nghe;

ề ượ ạ ồ ế ườ Quy n đ c khi u n i b i th ng;

ề ượ ụ ề Quy n đ ạ c giáo d c, đào t o v tiêu dùng;

ề ượ ườ ề ữ ố Quy n đ c có môi tr ạ ng s ng lành m nh và b n v ng.

ơ ở ể ữ ề ướ ự ệ ả Nh ng quy n này là c s đ các n ề c xây d ng chính sách b o v quy n

ườ ạ ộ ủ ổ ố ế ề ả ứ ợ l i ng ư i tiêu dùng cũng nh ho t đ ng c a các t ch c qu c t v b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ệ ữ ế ế ầ ộ ỏ ọ T i Vi t Nam, trên tinh th n ti p thu và h c h i nh ng ti n b trên th ế

ớ ự ệ ệ ế ệ ả ơ gi i và đúc k t kinh nghi m sau h n 10 năm th c thi pháp l nh b o v quy n l ề ợ i

ườ ỳ ọ ứ ố ộ ng i tiêu dùng, ngày 17 tháng 11 năm 2011, Qu c h i khoá XII k h p th 8 đã

ề ợ ệ ậ ả ườ ạ ề thông qua Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng [5], trong đó t i Đi u 8 quy

ề ủ ườ ư ị đ nh các quy n c a ng i tiêu dùng nh sau:

ả ướ ủ ề ẫ ố ề Trong 8 quy n theo b n h ệ ng d n c a liên hi p qu c có quy n đ ượ c

ơ ả ữ ề ỏ ượ ườ ố ầ th a mãn nh ng nhu c u c b n và quy n đ c có môi tr ạ ng s ng lành m nh

ề ượ ụ ể ự ậ ị ữ và b n v ng đã đ ộ c quy đ nh c th trong B Lu t dân s năm 2005, và Hi nế

ử ổ ổ ậ ị pháp năm 1992 s a đ i và b sung năm 2013, nên Lu t này không quy đ nh thêm

ụ ể ề ạ ề mà c th 6 quy n còn l i thành 8 quy n sau:

ứ ề ề ẻ ả ả ả ạ Đ cượ b o đ m an toàn v tính m ng, s c kho , tài s n và các quy n, l ợ i

ử ụ ụ ợ ị ị ích h p pháp khác khi tham gia giao d ch, s d ng hàng hoá, d ch v do t ổ ứ ch c,

ụ ấ ị cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v cung c p;

ượ ấ ầ ủ Đ c cung c p các thông tin chính xác và đ y đ ;

ự ọ ị Đ c Lượ ụ a ch n hàng hoá, d ch v ;

ế ớ ổ ứ ị Đ c gượ óp ý ki n v i t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v ụ;

ự ự Đ c tượ ham gia xây d ng và th c thi chính sách, pháp lu t v ậ ề BVQLNTD;

ầ ồ ườ ệ ạ Đ c yượ êu c u b i th ng thi t h i;

ạ ố ế ệ Đ cượ khi u n i, t ở cáo, kh i ki n;

ượ ư ấ ỗ ợ ướ ứ ề ế ẫ ị Đ c t v n, h tr , h ng d n ki n th c v tiêu dùng hàng hóa, d ch

vụ.

ư ậ ị ạ ề ợ ệ ả ậ ườ Nh v y, theo quy đ nh t i Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng thì

ườ ệ ữ ữ ư ề ườ ng i tiêu dùng Vi t Nam cũng có nh ng quy n nh nh ng ng i tiêu dùng t ạ i

ế ớ ố các qu c gia khác trên th gi i.

ủ ợ ườ  L i ích h p pháp c a ng ợ i tiêu dùng

ậ ả ề ợ ủ ệ ị ườ Theo quy đ nh c a pháp lu t b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng, ngoài vi c

ệ ả ườ ượ ệ ợ ả ượ đ ề c b o v 8 quy n nêu trên, ng i tiêu dùng còn đ c b o v l ợ i ích h p

ớ ị ổ ụ ứ ị pháp trong giao d ch v i các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v trên

ổ ệ lãnh th Vi t Nam.

ủ ợ ợ ườ ợ ủ ợ L i ích h p pháp c a L i ích h p pháp c a ng i tiêu dùng là gì?

ườ ượ ợ ượ ớ ổ ứ ng i tiêu dùng đ ể c hi u là l i ích có đ ị c trong giao d ch v i các t ch c, cá

ậ ả ụ ệ ị ị nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v đúng quy đ nh pháp lu t b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ổ ứ ụ ị ị ạ T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v theo quy đ nh t ả i kho n 2

ề ợ ủ ệ ề ả ườ ổ ứ ậ Đi u 3, c a Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng là t ự ch c, cá nhân th c

ộ ố ặ ấ ả ủ ệ ạ ộ hi n m t, m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình đ u t ầ ư ừ ả , t ấ s n xu t

ị ườ ụ ụ ứ ặ ị ế đ n tiêu th hàng hóa ho c cung ng d ch v trên th tr ằ ng nh m m c ụ đích sinh

ồ ợ l i, bao g m:

ươ ủ ậ ị ươ ạ Th ng nhân theo quy đ nh c a Lu t Th ng m i;

ạ ộ ươ ườ ả Cá nhân ho t đ ng th ạ ộ ậ ng m i đ c l p, th ng xuyên, không ph i đăng

ký kinh doanh.

ổ ụ ở ứ ị ượ ể Cá nhân, t ch c kinh doanh hàng hóa, d ch v đây đ c hi u là các

ươ ủ ậ ị ươ ạ ộ ạ th ng nhân theo quy đ nh c a lu t th ng m i, các cá nhân ho t đ ng th ươ ng

ạ ộ ậ ườ ư ậ ả ấ ả m i đ c l p, th ng xuyên không ph i đăng ký kinh doanh. Nh v y, t t c các

ổ ứ ụ ồ ị cá nhân, t ch c tham gia vào quá trình kinh doanh hàng hóa d ch v bao g m nhà

ậ ấ ẩ ườ ườ ẻ ả s n xu t, nhà nh p kh u, ng i bán buôn, ng i bán l ứ khi tham gia cung ng

ị ườ ụ ị ị ự ề ậ ả ủ ệ ề ỉ hàng hóa, d ch v trên th tr ề ng đ u ch u s đi u ch nh c a Lu t B o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng.

ủ ợ ợ ườ ợ ượ ị L i ích h p pháp c a ng i tiêu dùng là l i ích có đ ớ c khi giao d ch v i

ổ ứ ệ ả ệ ợ ụ ị ợ các t ch c, kinh doanh hàng hóa d ch v . Vi c b o v l ồ i ích h p pháp đó đ ng

ệ ả ớ ườ ớ ị ổ ệ nghĩa v i vi c b o v ng i tiêu dùng trong các giao d ch v i các t ứ ch c, cá

ệ ầ ổ ứ nhân kinh doanh thông qua vi c yêu c u các t ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa,

ụ ự ậ ả ề ợ ệ ệ ị ườ ị d ch v th c hi n đúng các quy đ nh pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ẩ ủ ơ ư ẩ ị ố cũng nh các tiêu chu n, quy chu n c a đ n v đó đã công b .

ủ ố ứ ụ ị ệ Trách nhi m c a t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v theo quy

ề ợ ủ ệ ườ ệ ả ồ ậ ả ị đ nh c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng, bao g m: Trách nhi m b o v ệ

ủ ườ ệ ấ ườ thông tin c a ng i tiêu dùng; Trách nhi m cung c p thông tin cho ng i tiêu

ụ ệ ể ề ả ả ế dùng (v giá, nhãn mác, c nh báo kh năng nguy hi m, linh ph ki n thay th ,

ề ệ ề ệ ả ợ ồ ị ẫ đi u ki n b o hành, h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung); Trách

ớ ủ ệ ệ ồ ườ ệ ạ ứ nhi m liên đ i c a bên th ba; Trách nhi m b i th ng thi ệ t h i; Trách nhi m

ế ậ ồ thu h i hàng hóa có khuy t t t...

ườ ổ ứ ụ ị Trong tr ợ ng h p các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v không

ự ệ ệ ả ưở ế ợ ợ th c hi n đúng các trách nhi m trên gây nh h ng đ n l ủ i ích h p pháp c a

ườ ườ ượ ậ ả ng i tiêu dùng, thì ng i tiêu dùng đ ệ c pháp lu t b o v .

ụ ủ ườ  Nghĩa v c a ng i tiêu dùng

ệ ả ườ ầ ế ộ ủ ự ể ế B o v ng i tiêu dùng là c n thi ộ t, vì s phát tri n, ti n b c a xã h i

ả ậ ệ ả ườ ả tuy nhiên không ph i v y mà b o v ng i tiêu dùng thái quá gây nh h ưở ng

ệ ả ư ể ấ ớ ế đ n doanh nghi p s n xu t kinh doanh chân chính. V i quan đi m nh trên, trong

ề ợ ệ ậ ả ườ ụ ắ ư ộ Lu t B o v quy n l i ng ớ ữ i tiêu dùng đã đ a ra nh ng nghĩa v b t bu c v i

ườ ườ ả ả ớ ng i tiêu dùng. Ng ệ i tiêu dùng ph i có trách nhi m v i chính b n thân mình,

ả ự ả ứ ế ệ ệ ả ả ố ph i t b o v mình, ph i có ki n th c khi tiêu dùng, ph i có trách nhi m t giác

ả ưở ườ ượ ợ ụ hành vi sai trái nh h ế ng đ n ng i tiêu dùng, không đ ậ i d ng pháp lu t c l

ệ ườ ả ưở ự ủ ế ề ả v b o v ng ể i tiêu dùng đ làm nh h ng đ n uy tín danh d c a các t ổ

ứ ư ề ợ ch c cá nhân kinh doanh chân chính cũng nh quy n và l ủ i ích chính đáng c a

ướ ườ ư ệ nhà n c. Ng i tiêu dùng có các trách nhi m nh sau:

ườ ượ ợ ụ ề ả ệ ị Ng i tiêu dùng không đ i d ng các quy đ nh v b o v quy n l ề ợ i c l

ườ ể ề ạ ợ ủ ướ ng i tiêu dùng đ xâm h i quy n và l i ích chính đáng c a Nhà n c và các t ổ

ứ ch c, cá nhân khác.

ườ ả ự ả ệ ệ ị Ng i tiêu dùng ph i t b o v mình trong vi c tiêu dùng hàng hóa, d ch

ủ ự ệ ầ ướ ề ươ ẫ ử ụ ụ v ; th c hi n đúng và đ y đ các h ng d n v ph ng pháp s d ng hàng hóa,

ạ ế ụ ổ ườ ị d ch v ; ị ụ không tiêu dùng hàng hóa, d ch v gây t n h i đ n môi tr ớ ng, trái v i

ỏ ủ ạ ế ứ ụ ạ ầ ồ ộ thu n phong mũ t c, gây nguy h i đ n tính m ng, s c kh e c a mình và c ng đ ng.

ườ ả ơ ướ ề ẩ Ng i tiêu dùng ph i thông tin cho c quan nhà n c có th m quy n khi

ụ ư ị ườ ệ ị ả phát hi n hàng hóa, d ch v l u hành trên th tr ng ả không đ m b o an toàn, gây

ệ ạ ặ ọ ệ ạ ề ứ ẻ ạ ả thi t h i ho c đe d a gây thi t h i v tính m ng, s c kho và tài s n cho ng ườ i

ủ ổ ứ ụ ạ ị tiêu dùng, hành vi c a t ế ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v xâm ph m đ n

ề ợ ợ ủ ườ quy n l i h p pháp c a ng i tiêu dùng.

ế ả ả ệ ườ  S c n thi ự ầ t ph i b o v ng i tiêu dùng

ườ ấ ỳ ấ ộ ệ ộ ồ Ng i tiêu dùng là khái ni m r t r ng, bao g m b t k cá nhân, h gia

ử ụ ụ ượ ạ ề ị ế đình s d ng hàng hoá và d ch v đ c t o ra trong n n kinh t ủ ệ . Khái ni m c a

ườ ượ ử ụ ữ ả ng i tiêu dùng đ ệ ử ụ c s d ng trong các ng c nh khác nhau, do đó vi c s d ng

ủ ể ậ ữ và ý nghĩa c a thu t ng này có th khác nhau.

ữ ế ườ ườ i tiêu dùng ậ Trong thu t ng kinh t và marketting: " là ng i tiêu th ụ "Ng

ư ậ ụ ị ườ ọ ộ hàng hoá và d ch v . Nh v y, ng i tiêu dùng đóng m t vai trò quan tr ng trong

ế ủ ộ ở ố ườ ầ ợ ệ ố h th ng kinh t c a m t qu c gia, b i vì trong tr ng h p không có nhu c u thì

ế ầ ư ụ ằ ổ ề n n kinh t h u nh s p đ . Mahatma Gandhi đã nói r ng khách hàng là ng ườ i

ấ ọ ưở ủ khách quan tr ng nh t trong nhà x ng c a chúng ta. Khách hàng không ph ụ

ụ ả ộ ộ thu c vào chúng ta mà chúng ta ph i ph thu c vào khách hàng. Khách hàng

ụ ả ạ ấ ủ không làm gián đo n quá trình s n xu t c a chúng ta mà khách hàng là m c tiêu

ủ c a chúng ta.

ộ ố ộ ề ẽ ế ạ ị ạ N u xét trong xã h i v khía c nh t o giá tr cho cu c s ng s có hai bên

ề ợ ạ ồ ạ ấ ố ấ ề ố ậ đ i l p v quy n l ư i nh ng l i th ng nh t nhau cùng t n t ả i là nhà s n xu t và

ườ ấ ả ể ấ ả ườ ế ng i tiêu dùng, nhà s n xu t s n xu t ra đ ng ử ụ i tiêu dùng s d ng, n u nh ư

ư ế ấ ả ấ ờ ọ ọ ấ th i bao c p hàng hóa thi u thì s n xu t là r t quan tr ng nh ng khi khoa h c

ệ ề ể ầ ả ơ ấ công ngh phát tri n hàng hóa s n xu t ra nhi u h n nhu c u tiêu dùng thì ng ườ i

ầ ầ ượ ượ ế ượ ự ọ tiêu dùng d n d n đ c nâng lên th ng đ , đ ớ c l a ch n cái mình thích v i

ợ ườ ư ậ giá phù h p. Nh v y, không có ng ộ i tiêu dùng thì xã h i không phát tri n đ ể ượ c

ấ ẽ ị ườ ả ấ ẩ ớ ả s n xu t, s không có hàng hóa, s n ph m m i cung c p ra th tr ng.

ạ ủ ộ ộ ọ ượ ệ ỳ ị Từ năm 1962, t i m t cu c h p c a Th ổ ng Ngh Vi n Hoa K , T ng

ể ố ỳ ườ ị Ng i tiêu dùng theo đ nh nghĩa, bao th ng Hoa K John Kennedy đã phát bi u: "

ể ọ ườ ả ấ ả ưở ị ồ g m toàn th chúng ta. H là nhóm ng i đông đ o nh t, có nh h ng và ch u

ả ưở ế ị ủ ế ề ầ ế ướ nh h ng c a h u h t các quy t đ nh v kinh t ủ , dù là c a nhà n c hay t ư

ậ ọ ườ ủ ể ọ ộ nhân. V y mà h là nhóm ng ấ i quan tr ng đ c nh t mà quan đi m c a h ọ

ườ ượ th ng không đ c chú ý t i ớ "[17].

ư ậ ề ợ ệ ườ ệ ấ ả ả ả Nh v y, b o v quy n l i ng i tiêu dùng là b o v t t c chúng ta.

ề ợ ủ ả ườ ộ ế ệ B o v quy n l i c a ng ệ i tiêu dùng là m t vi c làm có ý nghĩa thi ự t th c liên

ờ ố ủ ủ ề ả ả ộ ườ ế quan đ n m i ọ khía c nhạ c a đ i s ng xã h i; đ m b o quy n c a ng i tiêu

ấ ẳ ầ ộ ộ ố dùng góp ph n vào công cu c ch ng b t bình đ ng trong xã h i.

ệ ữ ấ ớ ệ ạ ế ả Bên c nh quan h gi a các nhà s n xu t v i nhau, quan h kinh t ch ủ

ệ ữ ộ ườ ấ ế y u trong xã h i là quan h gi a ng ả i tiêu dùng và nhà s n xu t, kinh doanh,

ư ố ố ị ườ ụ phân ph i hàng hoá, d ch v . Tuy là s đông, nh ng ng i tiêu dùng không đ ượ c

ứ ạ ơ ẻ ủ ứ ế ạ ấ ọ ọ ổ t ch c l i nên h khó có s c m nh, ti ng nói đ n l c a h cũng r t ít đ ượ c

ữ ữ ả ấ ớ ở ữ ắ l ng nghe. So v i nh ng nhà s n xu t, nh ng nhà chuyên môn, thì nh ng lĩnh

ườ ể ế ơ ở ậ ố ấ ị ự v c nh t đ nh, ng i tiêu dùng kém hi u bi t h n. B i v y, trong m i quan h ệ

ữ ọ ớ ấ ườ ứ ở ế ế ả gi a h v i các nhà s n xu t kinh doanh, ng i tiêu dùng luôn đ ng th y u và

ề ị ệ ự ự ự ề ể ế ộ ch u nhi u thi t thòi. Đi u này th c s đã kìm hãm s phát tri n kinh t xã h i.

ừ ề ướ ư ả T nhi u năm nay, các n c đ u ề dành u tiên cao cho công tác b o v ệ

ề ợ ườ ủ ề ọ ườ ố quy n l i ng i tiêu dùng, tôn tr ng các quy n c a ng i tiêu dùng, ch ng l ạ i

ụ ủ ữ ữ ả ấ ấ ộ ự ạ s l m d ng c a nh ng nhà s n xu t kinh doanh và nh ng b t công trong xã h i.

ướ ế ớ ề ế ậ ụ ơ ố Đa s các n c trên th gi i đ u thi t l p c quan chuyên trách ph trách công

ệ ườ ả ượ ự ủ tác này. Công tác b o v ng i tiêu dùng cũng đ c s quan tâm c a các t ổ ứ ch c

ố ế ặ ệ ạ ộ ồ ệ ệ ấ ố ớ ố qu c t , đ c bi t là Liên hi p qu c v i vi c Đ i h i đ ng đã th ng nh t thông

ố ề ả ẫ ủ ệ ườ ướ ệ ừ qua H ng d n c a Liên hi p qu c v b o v ng i tiêu dùng t năm 1985.

ữ ể ế ằ ổ ướ đ i m i Ở ệ Vi t Nam, có th nói r ng, cho đ n nh ng ngày tr c “ ớ ”, h uầ

ề ợ ủ ư ườ ệ ả ộ nh quy n l i c a ng i tiêu dùng nói chung và b máy b o v quy n l ề ợ ủ i c a

ườ ư ượ ể ả ừ ộ ng i tiêu dùng nói riêng ch a đ c chú ý m t cách thích đáng, k c t góc đ ộ

ườ ả ứ ủ ụ ẫ ứ ậ ấ ị ng i s n xu t, kinh doanh hàng hoá và cung ng d ch v l n nh n th c c a toàn

ề ộ ừ ữ ế xã h i. Đi u này có nguyên nhân sâu xa t ố nh ng năm tháng chi n tranh kh c

ệ ộ ậ ệ ổ ả ậ ự ả li ố ệ t, chúng ta ph i t p trung cho s nghi p giành đ c l p và b o v T qu c

ụ ồ ề ở ứ ố ư ầ ạ ọ cũng nh giai đo n ph c h i sau đó, m i nhu c u tiêu dùng đ u m c t ể i thi u.

ề ả ề ợ ủ ệ ậ ấ ườ ư ượ Chính vì v y, v n đ b o v quy n l i c a ng i tiêu dùng ch a đ ọ c chú tr ng

ờ ỳ ấ ị ữ ầ trong th i k này ph n nào do nh ng nguyên nhân khách quan nh t đ nh.

ờ ỳ ổ ướ ớ ướ ể ạ ừ ề B c vào th i k đ i m i, n c ta đã chuy n m nh t n n kinh t ế ế k

ế ị ườ ạ ậ ơ ướ ộ ho ch hoá t p trung sang c ch th tr ị ng, đ nh h ủ ng xã h i ch nghĩa. Cũng

ữ ệ ả ấ ị ừ t ộ đây, quan h mua bán, giao d ch gi a m t bên là nhà s n xu t, kinh doanh hàng

ộ ị ườ ỏ ề ụ ể ị ụ ớ hoá và d ch v v i m t bên là ng ụ i b ti n ra mua hàng hoá và d ch v đ ph c

ủ ạ ổ ứ ượ ọ ụ v cho sinh ho t, tiêu dùng c a cá nhân, gia đình và t ch c (đ c g i chung là

ườ ượ ủ ậ ớ ườ ng i tiêu dùng) đã đ c xác l p v i vai trò c a ng i tiêu dùng ngày càng đ ượ c

nâng cao.

ể ề ẩ ề Khi n n kinh t ế ị ườ th tr ấ ng càng phát tri n thì càng làm n y sinh nhi u v n

ế ườ ậ ớ ộ ế ố ế ề đ liên quan đ n ng ệ i tiêu dùng. V i vi c h i nh p kinh t qu c t và xu th ế

ế ớ ầ ơ ộ ữ ệ ả ạ ớ toàn c u hóa trên th gi i, bên c nh nh ng c h i m i trong vi c tho mãn

ề ả ơ ả ữ ư ề ế ậ ẩ ầ ớ ị ụ ớ nh ng nhu c u c b n nh quy n ti p c n v i nhi u s n ph m và d ch v v i

ấ ượ ả ả ả ợ ườ ứ ướ ch t l ng đ m b o và giá c thích h p, ng i tiêu dùng cũng đ ng tr ữ c nh ng

ơ ớ ấ ượ ệ ủ ậ ẩ ể nguy c m i. Vi c ki m soát an toàn, ch t l ng c a hàng hoá nh p kh u tr ở

ị ườ ệ ẽ ề ả ấ nên khó khăn, th tr ng s ngày càng xu t hi n nhi u hành vi gây nh h ưở ng

ề ợ ườ ư ả ế đ n quy n l i ng i tiêu dùng nh buôn bán hàng gi ấ , hàng nhái, hàng kém ch t

ề ợ ủ ế ạ ườ ượ l ng. Các hành vi vi ph m đ n quy n l i c a ng i tiêu dùng cũng tinh vi và

ứ ạ ề ươ ứ ố ơ ph c t p h n. Nhi u ph ng th c kinh doanh, hành vi kinh doanh gian d i gây

ệ ạ ớ ợ ườ ư ậ ữ ỉ thi t h i t i l i ích ng i tiêu dùng. Nh ng hành vi nh v y không ch gây thi ệ t

ườ ể ả ưở ạ h i cho ng i tiêu dùng mà còn có th gây nh h ự ố ớ ng tiêu c c đ i v i tình hình

ế ế ị ườ ậ ộ ơ ề ấ kinh t xã h i nói chung. Chính vì v y, trong c ch th tr ng, v n đ ng ườ i

ệ ườ ả ọ ở tiêu dùng và b o v ng i tiêu dùng càng càng tr nên quan tr ng.

ể ấ ư ậ ườ ấ ấ ả Nh v y, có th th y ng i tiêu dùng là r t đông, là t t c chúng ta,

ề ợ ư ư ượ ệ ả ạ ạ nh ng quy n l i ch a đ c b o v thích đáng. Tình tr ng vi ph m quy n l ề ợ ị i b

ườ ề ợ ệ ệ ả ườ ẩ x y ra th ng xuyên, trong khi đó vi c b o v quy n l i ng ư i tiêu dùng ch a

ủ ậ ộ ượ ự đ c s quan tâm thích đáng c a toàn xã h i. Chính vì v y, làm sao quy n l ề ợ i

ườ ượ ệ ố ơ ề ả ng i tiêu dùng đ c b o v t t h n trong n n kinh t ế ị ườ th tr ầ ề ng là đi u c n

thi t.ế

ệ ả ệ ề ợ ủ ườ 1.1.2. Ý nghĩa c a vi c b o v quy n l i ng ề i tiêu dùng trong n n

kinh t ế ị ườ th tr ng

ố ớ ộ ề ế 1.1.2.1. Đ i v i toàn b n n kinh t

ươ ứ ả ấ ừ ộ ủ ả ớ ấ ể V i b t k ph ng th c s n xu t nào t ế c ng s n nguyên th y, chi m

ệ ế ư ả ủ ệ ữ h u nô l , phong ki n, t b n ch nghĩa và hi n nay là kinh t ế ị ườ th tr ề ng đ u

ể ệ ể ấ ế ủ ử ề ạ ị th hi n tính l ch s , quá trình phát tri n t t y u c a nhân lo i. N n kinh t ế ị th

ườ ự ủ ể ạ ộ tr ng là m t thành t u phát tri n chung c a nhân lo i, là m t b ộ ướ ấ ế ủ t y u c a c t

ế ở ỗ ả ả ấ ể ầ ố ươ ề n n kinh t m i qu c gia c n ph i tr i qua, tuy nhiên b t k ph ứ ả ng th c s n

ớ ề ấ ị ứ ữ ế ạ ấ xu t nào cũng ch a trong mình nh ng h n ch nh t đ nh. V i n n kinh t ế ị th

ườ ự ủ ả ướ ướ ẽ ế ả tr ng có s qu n lý c a Nhà n c, Nhà n ặ ể ạ c s qu n lý đ h n ch các m t

ủ ư ệ ữ ể ề ả ả ả trái c a kinh t ế ị ườ th tr ả ng nh vi c đ m b o phát tri n b n v ng, gi m kho ng

ệ ệ ả ạ ườ ạ ả ả ề cách giàu nghèo, t o đi u ki n b o v môi tr ẹ ng xanh s ch đ p, đ m b o phát

ả ướ ữ ể ề ề ồ ệ ả ề ợ ệ tri n đ ng đ u gi a các vùng mi n trong c n c. Vi c b o v quy n l i ng ườ i

ủ ề ụ ả ặ ằ ằ ớ tiêu dùng cũng không n m ngoài m c tiêu nh m gi m b t m t trái c a n n kinh

ệ ườ ả ố ể ệ ự ể ủ ế ị ườ t th tr ng, b o v ng i tiêu dùng t t th hi n s văn minh, phát tri n c a xã

ể ệ ự ế ệ ủ ệ ướ ế ệ ớ ộ h i, th hi n s có trách nhi m c a th h đi tr c v i th h đi sau thông qua

ấ ả ẩ ế ệ ệ ạ ườ ả s n xu t s n ph m an toàn, ti t ki m nhiên li u, không phá ho i môi tr ng.

ề ủ ữ ề ế ấ ấ ấ ộ ố ỉ Nh ng v n đ này đ n nay không ch là v n đ c a m t qu c gia mà là v n đ ề

toàn c u.ầ

ị ụ 1.1.2.2. Đ i v i t ố ớ ổ ứ , cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v ch c

ấ ả ấ ớ ố ậ ư S n xu t và tiêu dùng là hai ố vế đ i l p nh ng th ng nh t v i nhau trong

ạ ộ ế ả ể ả ấ ấ ho t đ ng kinh t , s n xu t không có tiêu dùng thì s n xu t không phát tri n, và

ể ử ụ ề ả ấ ẩ ả ế tiêu dùng nhi u không có s n xu t thì cũng không có s n ph m đ s d ng. N u

ư ướ ể ử ụ ế ỷ ệ ẩ ả ả nh tr ấ ạ c th k 19 không có s n ph m đ s d ng thì hi n nay s n xu t đ i

ệ ể ượ ả ề ấ ơ ườ công nghi p phát tri n, hàng hóa đ c s n xu t nhi u h n, ng i tiêu dùng đã có

ọ ả ể ự ề ề ẩ ườ ượ ự nhi u quy n đ l a ch n s n ph m. Lúc này ng i tiêu dùng đ ọ ả c l a ch n s n

ố ả ợ ớ ườ ượ ẩ ph m t t, an toàn v i giá c h p lý. Ng i tiêu dùng ngày nay đã đ c tôn vinh

ượ ố ượ ế ể ả ấ là th ng đ , là đ i t ng đ các nhà s n xu t kinh doanh quan tâm và chăm sóc.

ủ ể ậ ườ ế ị ế Quan đi m và nh n xét c a ng i tiêu dùng có tính quy t đ nh đ n s ự

ổ ứ ả ấ ườ ạ ủ thành b i c a các t ch c, cá nhân s n xu t kinh doanh, ng ư ấ i tiêu dùng nh t m

ả ả ủ ế ế ấ ấ ậ ả ươ g ng ph n chi u chân th t nh t k t qu s n xu t kinh doanh c a doanh

ế ệ ệ ượ ườ ư ớ ồ nghi p. N u doanh nghi p đ c ng ệ i tiêu dùng a thích đ ng nghĩa v i vi c

ủ ọ ố ẩ ề ấ ượ ứ ẩ ườ ả s n ph m c a h t t, đáp ng tiêu chu n v ch t l ng và môi tr ng.

ề ợ ệ ệ ả ườ ồ ớ ế Vi c quan tâm đ n b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng đ ng nghĩa v i vi c

ữ ế ươ ế ả ổ ứ ấ ả gi cho chi c g ng ph n chi u các t ch c cá nhân s n xu t kinh doanh sáng,

ệ ẽ ấ ả ư ậ ấ ẩ ả rõ. Nh v y các doanh nghi p s không dám s n xu t, cung c p s n ph m kém

ấ ượ ị ườ ả ạ ụ ế ể ộ ọ ch t l ng ra th tr ng mà ph i c nh tranh đ áp d ng ti n b khoa h c k ỹ

ấ ả ẩ ẩ ậ ả ằ ố ơ ả thu t nh m gi m giá thành s n ph m, cung c p s n ph m t ơ t h n, an toàn h n

ườ ợ ộ ẽ ượ ủ ớ v i môi tr ng, khi đó l i ích c a xã h i s đ c nâng lên.

ườ ố ớ 1.1.2.3. Đ i v i chính ng i tiêu dùng

ệ ả ườ ề ả ả B o v ng i tiêu dùng trong n n kinh t ế ị ườ th tr ng là đ m b o cho

ườ ề ợ ự ữ ủ ng i tiêu dùng th c thi nh ng quy n l ể ệ ự ế i chính đáng c a mình, th hi n s ti n

ữ ủ ề ặ ắ ầ ộ ụ ộ ủ b c a xã h i, góp ph n kh c ph c nh ng m t trái c a n n kinh t ế ị ườ th tr ng.

ườ ượ ề ợ ả ủ ả ậ ị Khi ng i tiêu dùng đ ả c đ m b o quy n l i theo quy đ nh c a Lu t B o v ệ

ề ợ ườ ố ế ị quy n l i ng ư i tiêu dùng cũng nh các quy đ nh qu c t khác đã th hi n s ể ệ ự

ủ ướ ề ợ ế ấ ủ ườ quan tâm c a Nhà n c và các c p đ n quy n l i chính đáng c a ng i tiêu

ườ ượ ề ợ ả ể ệ ệ dùng. Ng i tiêu dùng đ ả c đ m b o quy n l ể i cũng th hi n vi c phát tri n

ố ế ủ ủ ế ổ ộ ị ự ề ữ b n v ng và n đ nh c a xã h i, tuân th theo các cam k t qu c t và khu v c.

ủ ơ ổ ứ ệ 1.1.3. Trách nhi m c a c quan, t ố ớ ch c, cá nhân có liên quan đ i v i

ả ệ ề ợ ườ b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ệ ả ườ ủ ệ ướ B o v ng i tiêu dùng là trách nhi m chung c a Nhà n c và toàn xã

ệ ả ườ ế ấ ả ự h iộ . Công tác b o v ng i tiêu dùng liên quan đ n t ờ t c các lĩnh v c trong đ i

ế ộ ủ ấ ướ ạ ấ ả ề ị ươ ố s ng kinh t xã h i c a đ t n c, t t c các vùng mi n đ a ph i t ng trong c ả

ệ ườ ả ậ ả ầ ệ ả ướ n ể c. Chính vì v y, đ công tác b o v ng i tiêu dùng có hi u qu c n ph i có

ứ ủ ố ượ ỗ ố ượ ộ ự s chung tay góp s c c a các đ i t ng liên quan trong xã h i, m i đ i t ng có

ệ ố ơ ề ợ ụ ệ ệ ầ ả ộ ườ m t nhi m v riêng trong vi c góp ph n b o v t t h n quy n l i ng i tiêu

dùng.

ệ ả ủ ơ 1.1.3.1. Trách nhi m c a c quan qu n lý nhà n ướ ề ệ ả ệ c v vi c b o v

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng

ủ ơ ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ Trách nhi m c a c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ủ ươ ủ ướ ề ả ệ ườ ư tiêu dùng là đ a các ch ch ng, chính sách c a Nhà n c v b o v ng i tiêu

ộ ủ ấ ướ ờ ố ế ề ợ ệ ả ằ dùng vào đ i s ng kinh t xã h i c a đ t n c nh m b o v quy n l ợ i ích h p

ườ ủ pháp c a ng i tiêu dùng.

ủ ệ ổ ứ ộ 1.1.3.2. Trách nhi m c a các t ch c xã h i

ả ạ ơ ướ ổ ứ ộ Bên c nh c quan qu n lý nhà n c, các t ấ ch c xã h i đóng vai trò r t

ậ ả ề ợ ự ệ ệ ọ ườ quan tr ng trong vi c th c thi pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng và

ề ợ ả ườ ượ ệ ố ự ả đ m b o quy n l i ng i tiêu dùng đ c th c hi n t t, đóng vai trò nh m t t ư ộ ổ

ứ ủ ệ ả ướ ứ ả ổ ch c ph n bi n các chính sách c a nhà n ộ c. T ch c xã h i tham gia b o v ệ

ề ợ ườ ạ ộ ơ ả ữ ộ quy n l i ng i tiêu dùng có nh ng n i dung ho t đ ng c b n sau:

ỡ ư ấ ướ ườ ầ ẫ H ng d n giúp đ , t v n cho ng i tiêu dùng khi có yêu c u;

ệ ạ ườ ặ ự ệ ệ ợ Đ i di n ng ở i tiêu dùng kh i ki n ho c t ở mình kh i ki n vì l i ích

công c ng;ộ

ả ấ ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ Cung c p cho c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ậ ủ ổ ề ạ ứ dùng thông tin v hành vi vi ph m pháp lu t c a t ch c, cá nhân kinh doanh

ị ụ hàng hóa, d ch v ;

ộ ậ ố ế ử ử ệ ả ả ả ệ Đ c l p kh o sát, th nghi m; công b k t qu kh o sát, th nghi m

ấ ượ ụ ệ ả ị ch t l ự ng hàng hóa, d ch v do mình th c hi n; thông tin, c nh báo cho ng ườ i

ụ ệ ề ị ị ướ tiêu dùng v hàng hóa, d ch v và ch u trách nhi m tr ậ ề ệ c pháp lu t v vi c thông

ị ơ ủ ế ả ướ ử ề ẩ tin, c nh báo c a mình; ki n ngh c quan nhà n c có th m quy n x lý vi

ề ợ ệ ạ ườ ậ ề ả ph m pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng;

ủ ươ ự ậ ươ ướ Tham gia xây d ng pháp lu t, ch tr ng, chính sách, ph ng h ng, k ế

ề ả ề ợ ệ ệ ạ ườ ho ch và bi n pháp v b o v quy n l i ng i tiêu dùng;

ổ ế ứ ụ ế ề ậ Tham gia tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t và ki n th c tiêu

dùng;

ố ế ề ả ề ợ ợ ườ H p tác qu c t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng;

ụ ượ ự ệ ệ ướ Th c hi n các nhi m v đ c nhà n c giao.

ủ ổ ứ ệ ị ụ 1.1.3.3. Trách nhi m c a t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v

ổ ứ ố ượ ụ ị ề ỉ T ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v là đ i t ng đi u ch nh ch ủ

ề ợ ệ ườ ủ ệ ậ ả ế y u trong lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Trách nhi m c a các t ổ ứ ch c

ụ ừ ệ ề ấ ị ị cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v t vi c cung c p thông tin v hàng hóa d ch

ườ ệ ả ả ưỡ ế ườ ệ ạ ụ v cho ng i tiêu dùng đ n vi c b o hành, b o d ồ ng, b i th ng thi t h i, thu

ế ậ ả ạ ủ ế ườ ồ h i hàng hóa khuy t t t và gi ế i quy t các khi u n i c a ng ậ i tiêu dùng. Lu t

ề ợ ệ ườ ở ướ ề ầ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng các n ị c đ u có quy đ nh yêu c u các t ổ

ứ ụ ự ệ ả ị ị ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v ph i th c hi n nghiêm các quy đ nh

ướ ấ ượ ề ề ệ ư ự ẩ nhà n c v ch t l ng hàng hóa, v v sinh an toàn th c ph m cũng nh các

ề ợ ệ ả ị ườ ằ quy đ nh khác nh m b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ệ ầ ổ ứ ụ ự ị Vi c yêu c u các t ệ ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v th c hi n

ủ ỉ ị ướ ệ ằ ả ầ ộ nghiêm ch nh các quy đ nh c a nhà n c m t ph n nh m b o v quy n l ề ợ ủ i c a

ườ ể ệ ự ủ ậ ầ ộ ng i tiêu dùng, m t ph n th hi n s nghiêm minh c a pháp lu t. Đây là cách

ấ ạ ườ ế ệ ạ ạ ố t t nh t t o ra môi tr ạ ng c nh tranh lành m nh, h n ch các doanh nghi p làm

ị ườ ấ ăn b t chính trên th tr ng.

ủ ệ ườ 1.1.3.4. Trách nhi m c a ng i tiêu dùng

ườ ể ầ ướ ị Ng i tiêu dùng c n tìm hi u thông tin tr ể c giao d ch, ki m tra hàng hóa,

ấ ứ ớ ơ ệ ề ạ ẩ xu t x , thông báo v i c quan có th m quy n khi phát hi n vi ph m trên th ị

ườ ồ ườ ầ ườ ồ ưỡ tr ờ ả ng, đ ng th i b n thân ng i tiêu dùng cũng c n th ng xuyên b i d ng,

ử ụ ứ ể ế ế ầ ứ ơ ả nâng cao ki n th c khi mua và s d ng hàng hóa, c n tìm hi u ki n th c c b n

ể ự ả ệ ấ ấ ở ườ ể đ có th t b o v chính mình, ph n đ u tr thành ng i tiêu dùng thông minh.

ủ ơ ề ệ 1.1.3.5. Trách nhi m c a c quan truy n thông

ư ứ ớ ớ ầ ả ườ V i ch c năng đ a thông tin chính xác t i đông đ o qu n chúng ng i tiêu

ộ ự ượ ề ơ ụ ữ ệ ộ dùng, c quan truy n thông báo chí là m t l c l ng, m t công c h u hi u đ ể

ủ ươ ườ ố ướ ề ế ớ ơ ư đ a ch ch ng đ ng l i Nhà n c đ n v i nhân dân. C quan truy n thông

ủ ươ ề ệ ủ ướ ề ả ệ báo chí có trách nhi m tuyên truy n ch ch ng c a Nhà n ề c v b o v quy n

ườ ố ượ ự ồ ờ ộ ị ợ l i ng ế i tiêu dùng đ n các đ i t ng ch u s tác đ ng, đ ng th i tiên phong

ệ ệ ố ườ ế ể trong vi c phát hi n, t giác, thông báo cho ng i tiêu dùng bi ị t các đ a đi m c ơ

ề ợ ạ ọ ườ ể ườ ở s vi ph m nghiêm tr ng quy n l i ng i tiêu dùng đ ng i tiêu dùng trá nh

ụ ủ ơ ở ử ụ ệ ố ạ ẩ ả ị không s d ng s n ph m hàng hóa d ch v c a c s đó. Bên c nh vi c t giác,

ườ ề ổ ứ ề ợ ạ ườ ả c nh báo ng i tiêu dùng v các t ch c cá nhân vi ph m quy n l i ng i tiêu

ề ể ầ ơ ờ ị ươ ổ ứ dùng, c quan truy n thông cũng c n k p th i bi u d ữ ng nh ng t ch c cá nhân

ề ả ụ ố ẩ ị ứ ầ ườ có nhi u s n ph m hàng hóa d ch v t t đáp ng yêu c u ng i tiêu dùng, ti ế t

ệ ệ ả ả ườ ấ ả ượ ư ki m nhiên li u, đ m b o an toàn môi tr ng. T t c thông tin đ ế c đ a đ n

ườ ờ ể ầ ị ườ ế ị ớ v i ng i tiêu dùng c n đúng, k p th i đ ng i tiêu dùng có quy t đ nh đúng

đ n.ắ

ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ 1.2. Qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ề ậ ả 1.2.1. Lý lu n chung v qu n lý nhà n ướ c

ụ ả 1.2.1.1. Khái ni mệ , vai trò và m c tiêu qu n lý nhà n ướ c

ệ a. Khái ni m Nhà n ướ c

ử ạ ạ ị ướ ướ ữ ế L ch s nhân lo i có 4 lo i hình Nhà n c đó là: Nhà n c chi m h u nô

ướ ướ ủ ộ ệ l , Nhà n ế c phong ki n, Nhà n ướ ư ả c t s n, Nhà n ấ c xã h i ch nghĩa. Dù b t

ướ ướ ụ ắ ự ỳ k nhà n ứ c theo hình th c nào thì nhà n ệ c luôn là công c đ c l c và có hi u

ấ ể ự ệ ợ ệ ả ả ề ị ị qu nh t đ th c hi n và b o v l ạ ị ố i ích, quy n và đ a v th ng tr hay lãnh đ o

ự ượ ấ ị ư ể ổ ứ ề ầ ả ố ủ c a giai c p th ng tr hay l c l ng c m quy n, cũng nh đ t ch c và qu n lý

ằ ộ ế ậ ậ ự ự ổ ộ ị xã h i nh m thi t l p tr t t và s n đ nh cho xã h i.

ề ề ị ướ ư Có nhi u đ nh nghĩa v nhà n ị c, nh ng theo tôi đ nh nghĩa sau đây v ề

ướ ầ ủ ơ ả ứ ủ ự ọ ị nhà n c là đ y đ h n c và l a ch n đ nh nghĩa này cho nghiên c u c a mình:

ướ ổ ề ự ứ ủ ố ờ c là t ậ ch c quy n l c công c a qu c gia, nh có pháp lu t “Nhà n

ươ ệ ưỡ ế ợ ả ổ ứ ả ữ vành ng ph ng ti n c ng ch h p pháp nên có kh năng t ch c và qu n lý

ả ệ ợ ư ự ụ ệ ằ ạ ổ ố dân c trong ph m vi lãnh th qu c gia nh m th c hi n m c đích, b o v l i ích

ự ượ ấ ị ằ ầ ế ậ ữ ố ủ c a giai c p th ng tr hay l c l ề ng c m quy n và nh m thi t l p, gi ậ gìn tr t

ộ ướ ứ ệ ạ ộ ự t xã h i; nhà n ố c là đ i di n chính th c cho qu c gia, dân t c trong các quan

ủ ể ộ ậ ệ ạ ố ệ ố ộ h đ i n i, đ i ngo i và là ch th đ c l p trong quan h qu c t ố ế” [26].

ả ướ b. Qu n lý nhà n c

ả ướ ệ ủ ệ ấ ướ Qu n lý nhà n ớ ự ấ c xu t hi n cùng v i s xu t hi n c a Nhà n ả c, là qu n

ướ ủ ả ộ ướ ụ ổ ệ ủ lý công vi c c a Nhà n c. N i hàm c a qu n lý nhà n ộ c thay đ i ph thu c

ế ộ ể ộ ị ộ ủ ố vào ch đ chính tr , trình đ phát tri n kinh t ỗ ế xã h i c a m i qu c gia qua các

ử ạ ị giai đo n l ch s .

ả ướ Theo giáo trình qu n lý hành chính nhà n c:

ả ướ ự ộ ổ ứ ề ằ c là s tác đ ng có t ề ỉ ch c và đi u ch nh b ng quy n “Qu n lý nhà n

ướ ạ ộ ố ớ ủ ộ ự l c Nhà n c đ i v i các quá trình xã h i và hành vi ho t đ ng c a con ng ườ i

ậ ự ể ệ ố ộ ằ ậ ể đ duy trì và phát tri n các m i quan h xã h i và tr t t ự pháp lu t nh m th c

ụ ủ ữ ứ ệ ệ ướ ộ hi n nh ng ch c năng và nhi m v c a Nhà n ự c trong công cu c xây d ng

ả ệ ổ ố CNXH và b o v t qu c XHCN ” [21].

ư ậ ả ướ ề ự ạ ộ ấ Nh v y, qu n lý nhà n c là ho t đ ng mang tính ch t quy n l c nhà

ượ ử ụ ề ự ướ ể ề ệ ỉ ướ n c, đ c s d ng quy n l c nhà n ộ c đ đi u ch nh các quan h xã h i.

ả ướ ượ ạ ộ ủ ứ ộ ướ Qu n lý nhà n c đ c xem là m t ho t đ ng ch c năng c a nhà n c trong

ạ ộ ứ ể ặ ả ộ ệ ả qu n lý xã h i và có th xem là ho t đ ng ch c năng đ c bi t. Qu n lý nhà n ướ c

ể ượ ể có th đ c hi u theo hai nghĩa.

ả ộ ướ ủ ộ ạ ộ ộ Theo nghĩa r ng: Qu n lý nhà n c là toàn b ho t đ ng c a b máy nhà

ạ ộ ạ ộ ế ậ ư ướ ừ ạ ộ n ho t đ ng l p pháp, ho t đ ng hành pháp, đ n ho t đ ng t c t pháp.

ẹ ả ướ ạ ộ ồ ỉ Theo nghĩa h p: Qu n lý nhà n c ch bao g m ho t đ ng hành pháp.

ả ề ậ ề ệ ả Qu n lý nhà n ướ ượ c đ c đ c p trong đ tài này là khái ni m qu n lý nhà

ả ộ ướ ạ ộ ộ ồ ướ n c theo nghĩa r ng; qu n lý nhà n c bao g m toàn b các ho t đ ng ban hành

ự ế ạ ộ ố ượ ủ ệ ế ậ ả ỉ ạ các văn b n pháp lu t, đ n vi c ch đ o tr c ti p ho t đ ng c a các đ i t ng b ị

ề ư ả ấ ớ ố ượ ầ ả ế ủ ướ qu n lý và v n đ t pháp v i đ i t ng qu n lý c n thi t c a nhà n c.

ủ ướ c. Vai trò c a Nhà n c

ướ ủ ộ ữ ặ ệ ọ Nhà n c xã h i ch nghĩa gi vai trò đ c bi t quan tr ng mang tính

ờ ồ ạ ệ ố ế ị ế ị ự ị quy t đ nh trong h th ng chính tr . Nó quy t đ nh s ra đ i, t n t ể i, phát tri n

ệ ố ế ị ủ ư ấ ặ ả ị ệ ố ủ c a h th ng chính tr ; quy t đ nh b n ch t, đ c tr ng, vai trò c a h th ng

ướ ụ ữ ủ ệ ộ ị chính tr . Nhà n c xã h i ch nghĩa là công c h u hi u nh t đ ệ ấ ể th c hi n ự

ề ự ủ ộ ướ ố ấ ả ủ ộ quy n l c c a nhân dân lao đ ng. Nhà n c xã h i ch nghĩa chi ph i t t c các

ệ ố ư ể ậ ị ổ ứ t ch c trong h th ng chính tr . Nó có th cho phép thành l p cũng nh có th ể

ấ ộ ố ể ề ệ ố ị làm m t đi m t thành t nào đó trong h th ng chính tr . Nó có th đi u hòa đ ượ c

ệ ữ ự ượ quan h gi a các l c l ị ng chính tr trong xã h i ộ [26].

ủ ụ ả ướ d. M c tiêu c a qu n lý nhà n c

ư ả ề ư ề ể ả ế Kinh t ế ị ườ th tr ng có nhi u u đi m nh : đ m b o cho n n kinh t có

ấ ượ ề ố ượ ụ ệ ả ạ ị ấ năng su t, ch t l ng và hi u qu cao, hàng hóa d ch v đa d ng v s l ng,

ạ ặ ổ ộ ớ ề ủ phong phú v ch ng lo i, gi ẫ àu tính năng đ ng, luôn luôn đ i m i m t hàng m u

ệ ệ ả ạ ơ mã, công ngh , các doanh nghi p có kh năng c nh tranh cao h n…

ộ ạ ề ế ậ Tuy nhiên n i t i n n kinh t ế ị ườ th tr ữ ng cũng có nh ng khuy t t ư t nh :

ữ ế ế ả ầ ỉ ữ Ch chú ý đ n nh ng nhu c u có kh năng thanh toán. Vì th có nh ng

ầ ơ ả ủ ộ ượ ứ nhu c u c b n c a xã h i không đ c quan tâm chú ý, đáp ng vì không đem l ạ i

ư ậ ố ợ l i nhu n nh mong mu n.

ặ ợ ễ ẫ ả ấ ế ề ậ ậ ầ ụ Đ t m c tiêu l i nhu n lên đ u nên d d n đ n h u qu x u v môi

ườ ữ ề ấ ố ộ tr ng, an ninh qu c gia và nh ng v n đ xã h i.

ệ ế ậ ự Có s khác bi ẫ t trong thu nh p, d n đ n phân hóa gi àu nghèo, gây ra b tấ

ộ ộ công, xung đ t trong xã h i.

ụ ớ ố ự ủ ữ ề V i m c tiêu phát huy t i đa nh ng tích c c c a n n kinh t ế ị ườ th tr ng,

ể ệ ư ữ ủ ự ể ế ướ ệ ạ h n ch nh ng tiêu c u, th hi n u đi m c a Nhà n c Vi ả t Nam, Đ ng ta đã

ủ ươ ự ề ự ướ ch tr ng xây d ng n n kinh t ế ị ườ th tr ả ng có s qu n lý nhà n c. Theo đó

ướ ề ự ủ ằ Nhà n c b ng quy n l c hành chính c a mình phát huy t ự ủ ề ố đa tích c c c a n n i

ữ ể ế ấ ả ấ ồ ờ kinh t ế ị ườ th tr ự ủ ứ ng, đ ng th i gi m thi u đ n m c th p nh t nh ng tiêu c c c a

ề n n kinh t ế ị ườ th tr ng gây ra.

ụ ủ ả ộ 1.2.1.2. N i dung và công c c a qu n lý nhà n ướ c

ủ ộ ả a. N i dung c a qu n lý nhà n ướ c

ủ ả ộ ướ ổ ứ ắ ả ộ N i dung c a qu n lý nhà n c là t ế ch c ra b máy qu n lý, s p x p

ử ụ ự ề ệ ả ồ ố nhân s , đi u hành công vi c qu c gia, s d ng ngu n tài chính và công s n đ ể

ấ ướ ự ủ ữ ệ ề ổ ứ th c hi n nh ng chính sách c a đ t n c. Đó là quy n t ề ch c, đi u hành các

ạ ộ ế ờ ố ư ằ ộ ữ ậ ự ho t đ ng kinh t ậ xã h i, đ a pháp lu t vào đ i s ng nh m gi gìn tr t t an

ụ ợ ụ ộ ủ ả ả ninh xã h i, ph c v l ả i ích c a công dân, đ m b o dân sinh và gi ế i quy t các

ử ụ ề ể ệ ả ả ộ ồ ể ấ v n đ xã h i và s d ng có hi u qu ngu n tài chính và công s n đ phát tri n

ệ ộ ấ ướ đ t n c m t cách toàn di n.

ớ ư ủ ắ ề ấ ơ V i t ố cách là c quan hành chính cao nh t, Chính ph n m quy n th ng

ụ ấ ả ị ế ố ộ ệ nh t qu n lý các nhi m v chính tr , kinh t , văn hóa, xã h i, qu c phòng, an ninh

ạ ủ ố ướ ấ ủ ộ ệ ố ả ố và đ i ngo i c a Nhà n c; qu n lý h th ng th ng nh t c a b máy hành chính

ươ ổ ệ ố ơ ở ế nhà n ướ ừ c t Trung ị ệ ng đ n c s trong khuôn kh h th ng chính tr hi n

hành.

ụ ủ ả b. Công c c a qu n lý nhà n ướ c

ấ ả ươ ủ ể ử ụ ệ ể ụ ả Công c qu n lý là t t c các ph ả ng ti n ch th qu n lý s d ng đ tác

ố ượ ạ ượ ằ ả ể ự ụ ệ ả ộ đ ng lên đ i t ng qu n lý nh m đ t đ ụ c m c tiêu qu n lý. Đ th c hi n m c

ả ướ ử ụ ủ ế ụ ả ơ tiêu qu n lý nhà n c, các c quan qu n lý s d ng các công c ch y u nh ư

ế ị ả ả ở sau: Công s , công s n, quy t đ nh qu n lý hành chính.

ệ ủ ơ ụ ở ơ ộ ơ ơ Công sở: là tr s c quan, là n i làm vi c c a c quan, là n i cán b lãnh

ế ị ứ ụ ự ạ đ o, công ch c và nhân viên th c thi công v , ban hành các quy t đ nh hành chính

ổ ứ ố ộ ế ị ự ệ ế ạ ố ơ và t ch c th c hi n các quy t đ nh, là n i giao ti p đ i n i, đ i ngo i...

ứ ả ố ộ Công s nả : là tài s n công là v n (kinh phí) và cán b , công ch c và các

ề ươ ể ự ệ ệ ệ ệ đi u ki n, ph ụ ng ti n đ th c hi n nhi m v .

ế ị ự ể ủ ệ ướ ả Quy t đ nh qu n lý hành chính : là s bi u hi n ý chí c a Nhà n c nh ư

ộ ậ ế ậ ị ị ư ế ị ị Hi n pháp, B lu t, Lu t, Ngh đ nh, Thông t ỉ , Quy t đ nh, Ch th , Công văn. Là

ả ự ệ ệ ệ ề ơ ươ ế k t qu th c hi n quy n hành pháp mang tính m nh l nh đ n ph ủ ng c a

ề ự quy n l c nhà n ướ [25]. c

ổ ứ ả 1.2.1.3. T ch c qu n lý nhà n ướ c

ổ ứ ộ ướ ủ ộ ệ ố ố ơ ộ T ch c b máy nhà n c c a m t qu c gia là m t h th ng các c quan

ướ ơ ấ ổ ứ ứ ụ ệ ề ạ ị nhà n c có v trí, ch c năng, nhi m v và quy n h n và c c u t ch c, quan

ế ớ ể ố ượ ổ ấ ạ ứ ệ ậ h m t thi ộ t v i nhau, t o thành m t th th ng nh t. Đ c t ạ ch c và ho t

ữ ế ậ ắ ị ộ đ ng theo nh ng nguyên t c chung do pháp lu t quy đ nh, trong đó Hi n pháp là

ậ ơ ả ấ ủ ố ị lu t c b n, có giá tr pháp lý cao nh t c a qu c gia.

ộ ướ ự ụ ệ ậ ả B máy nhà n c có 3 nhi m v chính là: xây d ng văn b n pháp lu t, thi

ử ậ ậ ạ ướ ạ ộ ế hành lu t và xét x các vi ph m pháp lu t. Nhà n c ti n hành các ho t đ ng đó

ề ự ướ ề ậ ự d a trên ba quy n l c khác nhau mà Nhà n c có đ c: ượ quy n l p pháp, hành

ư ề ự ự ổ ơ ướ ẽ . S phân b quy n l c đó cho các c quan nhà n c s khác nhau pháp, t pháp

ữ ố gi a các qu c gia.

ề ự ướ ấ ố Ở ệ Vi t Nam, quy n l c nhà n ậ c là th ng nh t và t p trung, không có s ự

ố ợ ự ư ữ ơ ượ ề phân chia nh ng có s phân công, ph i h p gi a các c quan đ c trao quy n đ ể

ề ự ự ạ th c thi ba lo i quy n l c trên.

ề ậ ả ậ ượ ố (ban hành văn b n pháp lu t) đ ộ c trao cho Qu c h i. Quy n l p pháp

ộ ừ ề ự ấ ừ ư ậ ố ơ ơ ấ Nh v y, Qu c h i v a là c quan quy n l c cao nh t v a là c quan duy nh t

ề ậ ộ ồ ế ậ ượ ơ ị có quy n l p hi n và l p pháp. H i đ ng nhân dân đ c quy đ nh là c quan

ề ự ươ ề ậ ư quy n l c nhà n ướ ở ị c đ a ph ng nh ng không có quy n l p pháp.

ề ư ượ ệ ố ơ ộ đ ệ c trao cho h th ng các c quan thu c Tòa án và Vi n Quy n t pháp

ể ki m soát.

ề ượ ệ ố ạ ộ ơ đ c trao cho h th ng các c quan t o nên b máy Quy n hành pháp

ướ ề ề ậ ơ hành chính nhà n c. Quy n hành pháp là quy n thi hành pháp lu t do c quan

ổ ứ ề ố ộ ơ ả ự ữ ệ ậ l p pháp ban hành và t ố ch c th c hi n nh ng chính sách c b n v đ i n i, đ i

ạ ủ ự ằ ủ ề ề ệ ố ố ngo i c a qu c gia, quy n đi u hành công vi c chính s h ng ngày c a qu c gia.

ề ượ ự ạ ệ Quy n hành pháp đ ộ c th c thi thông qua b máy hành pháp. T i Vi t Nam c ơ

ủ ứ ủ ướ ầ ấ quan hành pháp cao nh t là Chính ph , đ ng đ u là Th t ng.

ơ ộ ạ ươ ầ B máy c quan hành pháp t i Trung ủ ứ ng là Chính ph đ ng đ u là Th ủ

ộ ơ ỉ ạ ự ả ộ ướ t ạ ị ng ch đ o các B , c quan ngang b qu n lý theo ngành và lĩnh v c. T i đ a

ươ ố ự Ủ ộ ỉ ươ ứ ầ ph ng là y ban nhân dân t nh/thành ph tr c thu c Trung ng đ ng đ u là

ủ ị Ủ ủ ị ệ ả ỉ ị ỉ ươ Ch t ch y ban nhân dân t nh, giúp vi c Ch t ch t nh qu n lý trên đ a ph ng là

ở các S , ban ngành.

ủ ộ ề ợ ả 1.2.2. Qu n lý nhà n ướ c a B Công Th c ề ả ệ ươ v b o v quy n l ng i

ườ ng i tiêu dùng

ụ ả 1.2.2.1. Khái ni m,ệ vai trò và m c tiêu c a ủ qu n lý nhà n ướ ề b o vả c v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng

ệ ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ a. Khái ni m qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ư ệ ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ Hi n nay ch a có khái ni m qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ự ề ả ị ướ ứ tiêu dùng, tuy nhiên d a trên đ nh nghĩa v qu n lý nhà n ệ c, ch c năng nhi m

ướ ệ ả ướ ề ả ệ ả ụ ủ v c a qu n lý nhà n c, khái ni m qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ượ ư ể ng i tiêu dùng đ c hi u nh sau:

ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ Qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là vi cệ cơ

ướ ử ụ ụ ả ư ả quan qu n lý nhà n c s d ng các công c qu n lý nh pháp lu t b o v ậ ả ệ

ề ợ ườ ả ệ ệ ố ộ ề ằ ợ quy n l i ng i tiêu dùng và h th ng b máy nh m b o v quy n, l i ích

ủ ườ . chính đáng c a ng i tiêu dùng

ơ ề ả ề ợ ệ ườ ở ả C quan qu n lý nhà n ướ v b o v quy n l c i ng i tiêu dùng đây bao

ở ươ ươ ộ ồ g m: Trung ộ ng là B Công Th ng và các B , ban ngành có liên quan, ở ị đ a

ươ ấ ở ươ ở ph ng là UBND các c p, S Công Th ng và các S Ban ngành có liên quan.

ậ ả ề ợ ệ ườ ả ồ Pháp lu t b o v quy n l i ng ề i tiêu dùng bao g m các văn b n đi u

ề ợ ự ế ệ ả ỉ ườ ệ ạ ộ ch nh tr c ti p ho t đ ng b o v quy n l i ng ề ậ ả i tiêu dùng (lu t b o v quy n

ườ ả ướ ả ẫ ợ l i ng i tiêu dùng và các văn b n h ng d n) và các văn b n chuyên ngành

ả ướ ậ ằ ở ẫ ả ộ (lu t và các văn b n h ng d n n m các B , ban ngành khác qu n lý).

ả ề ợ ườ b. Vai trò c a ủ c a ủ qu n lý nhà n ả ệ ướ ề b o v quy n l c v i ng i tiêu

dùng

ướ ị ướ ạ ộ ọ Nhà n c đóng vai trò trung tâm và đ nh h ả ng trong m i ho t đ ng b o

ườ ề ợ ệ ườ ệ ệ v ng ả i tiêu dùng. B o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng là trách nhi m chung c a

ủ ơ ộ ướ ị toàn xã h i, trong đó vai trò c a c quan nhà n c là mang tính trung tâm và đ nh

ơ ổ ự ứ ứ ệ ớ ướ h ng cho các c quan, t ch c, cá nhân th c hi n theo. V i ch c năng là c ơ

ự ề ậ ẩ ả ơ quan xây d ng, trình c quan có th m quy n ban hành các văn b n pháp lu t và

ỉ ạ ự ậ ả ơ ướ ề ả ệ ch đ o th c thi các văn b n pháp lu t đó, c quan nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ứ ị ướ ạ ộ ủ ậ ộ ng i tiêu dùng có ch c năng đ nh h ng ho t đ ng c a các b ph n khác trong

ộ ừ ự ế ể xã h i, t khâu ban hành chính sách, th c thi chính sách đ n thanh tra ki m tra các

ạ ộ ộ ho t đ ng đó trong xã h i.

ướ ị ướ ở ơ ỉ Nhà n c đóng vai trò trung tâm và đ nh h ng b i ch riêng có c quan

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ế ị ớ nhà n c v b o v quy n l i ng ả i tiêu dùng m i có các quy t đ nh gây nh

ế ề ậ ầ ưở h ạ ộ ộ ng đ n các thành ph n khác trong xã h i, có quy n cho thành l p, ho t đ ng

ạ ộ ứ ấ và ch m d t ho t đ ng.

ụ ủ ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ c. M c tiêu c a qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ụ ả ướ ố ớ ệ ả ủ M c tiêu chung c a qu n lý nhà n c đ i v i công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ủ ụ ằ ả ng i tiêu dùng cũng không n m ngoài m c tiêu chung c a qu n lý nhà n ướ ố c đ i

ộ ề ế ủ ấ ướ ề ự ủ ướ ớ v i toàn b n n kinh t c a đ t n c là dùng quy n l c c a nhà n ể ả c đ b o

ề ợ ủ ợ ườ ệ ả ổ ứ ệ v quy n l i ích h p pháp c a ng i tiêu dùng, b o v các t ch c cá nhân kinh

ọ ự ưở ờ ứ ủ ồ doanh chân chính, đ ng th i kêu g i s h ộ ộ ng ng và hành đ ng c a toàn xã h i

ề ợ ệ ả ườ ụ ữ ằ ố ớ đ i v i công tác b o v quy n l i ng ặ ắ i tiêu dùng nh m kh c ph c nh ng m t

ủ ề ư trái c a n n kinh t ế ị ườ th tr ề ng, đ a n n kinh t ế ủ ấ ướ c a đ t n ể c phát tri n nhanh,

ổ ề ữ ị n đ nh và b n v ng.

ụ Có ba m c tiêu là:

ứ ấ ằ ợ ườ ệ Th nh t: Cân b ng l ủ i ích c a ng i tiêu dùng, doanh nghi p và l ợ i

ích toàn xã h iộ

ữ ị ườ ớ ổ ứ Do trong các giao d ch gi a ng i tiêu dùng v i các t ch c, cá nhân kinh

ụ ị ườ ườ ề ề ế doanh hàng hóa d ch v , ng i tiêu dùng th ự ế ơ ng là bên y u th h n v ti m l c

ề ế ậ ả ề ợ ứ ệ ớ tài chính, v ki n th c chuyên môn. V i lý do đó, lu t b o v quy n l i ng ườ i

ủ ệ ệ ớ ị ườ tiêu dùng đã quy đ nh trách nhi m c a doanh nghi p v i ng i tiêu dùng, trong đó

ệ ạ ấ ạ ữ ề ườ ề ả ợ ặ đ c bi t nh n m nh t i Đi u 16 là nh ng tr ế ớ ng h p đi u kho n giao k t v i

ườ ệ ố ư ệ ề ẽ ế ả ng ợ i tiêu dùng s vô hi u n u doanh nghi p c tình đ a đi u kho n đó vào h p

ế ớ ườ ữ ệ ồ đ ng ký k t v i ng ộ i tiêu dùng. Nh ng n i dung vô hi u đó là:

ạ ừ ủ ổ ứ ệ ị Lo i tr trách nhi m c a t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v ụ

ườ ủ ậ ị ố ớ đ i v i ng i tiêu dùng theo quy đ nh c a pháp lu t;

ệ ủ ạ ừ ề ế ế ạ ạ ở ườ H n ch , lo i tr quy n khi u n i, kh i ki n c a ng i tiêu dùng;

ổ ứ ụ ơ ị ươ Cho phép t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v đ n ph ng thay

ủ ề ệ ậ ồ ợ ỏ ướ ườ ặ ổ đ i đi u ki n c a h p đ ng đã th a thu n tr ớ c v i ng i tiêu dùng ho c quy

ố ớ ụ ụ ị ị ườ ứ ắ t c, quy đ nh bán hàng, cung ng d ch v áp d ng đ i v i ng i tiêu dùng khi

ử ụ ụ ị ượ ể ệ ụ ể ợ ồ mua, s d ng hàng hóa, d ch v không đ c th hi n c th trong h p đ ng;

ổ ứ ụ ơ ị ươ Cho phép t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v đ n ph ng xác

ườ ộ ố ự ệ ặ ộ ị đ nh ng ụ i tiêu dùng không th c hi n m t ho c m t s nghĩa v ;

ổ ứ ụ ị ị Cho phép t ặ ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v quy đ nh ho c

ạ ứ ể ờ ị ổ thay đ i giá t ụ i th i đi m giao hàng hóa, cung ng d ch v ;

ổ ụ ả ứ ị Cho phép t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v gi ợ i thích h p

ườ ả ủ ợ ề ợ ồ ượ ể ồ đ ng trong tr ng h p đi u kho n c a h p đ ng đ c hi u khác nhau;

ạ ừ ủ ổ ứ ệ ị Lo i tr trách nhi m c a t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v ụ

ườ ợ ổ ứ ụ ị trong tr ng h p t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v bán hàng hóa,

ứ ụ ứ ị cung ng d ch v thông qua bên th ba;

ắ ộ ườ ủ ụ ả ả B t bu c ng i tiêu dùng ph i tuân th các nghĩa v ngay c khi t ổ ứ ch c,

ụ ủ ị ụ cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v không hoàn thành nghĩa v c a mình;

ổ ụ ứ ể ị Cho phép t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v chuy n giao

ụ ứ ề ượ ườ ồ quy n, nghĩa v cho bên th ba mà không đ c ng i tiêu dùng đ ng ý.

ề ợ ệ ả ậ ườ ề ị Ngoài ra lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng cũng quy đ nh Đi u 10 là

ữ ệ ấ ố ớ nh ng hành vi c m đ i v i doanh nghi p đó là:

ụ ừ ứ ặ ổ ố ị ầ T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v l a d i ho c gây nh m

ườ ạ ộ ả ấ ặ ẫ l n cho ng ấ i tiêu dùng thông qua ho t đ ng qu ng cáo ho c che gi u, cung c p

ề ộ ủ ệ ầ ộ thông tin không đ y đ , sai l ch, không chính xác v m t trong các n i dung sau

đây:

ụ ị ổ ứ ị + Hàng hóa, d ch v mà t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v ụ

cung c p;ấ

ấ ả ả ị ụ ủ + Uy tín, kh năng kinh doanh, kh năng cung c p hàng hóa, d ch v c a

ị ổ ứ t ụ ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v ;

ữ ặ ộ ị ườ ớ ổ ứ ể + N i dung, đ c đi m giao d ch gi a ng i tiêu dùng v i t ch c, cá nhân

ị ụ kinh doanh hàng hóa, d ch v .

ổ ứ ấ ố ụ ị ườ T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v qu y r i ng i tiêu dùng

ụ ủ ế ớ ố ị ườ ừ ị thông qua ti p th hàng hóa, d ch v trái v i ý mu n c a ng i tiêu dùng t 02

ở ả ả ặ ở ưở ế ệ ầ l n tr lên ho c có hành vi khác gây c n tr , nh h ạ ng đ n công vi c, sinh ho t

ườ ườ bình th ủ ng c a ng i tiêu dùng.

ổ ứ ụ ộ ị ườ T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v ép bu c ng i tiêu dùng

ự ệ ệ ộ thông qua vi c th c hi n m t trong các hành vi sau đây:

ự ệ ặ ọ ự + Dùng vũ l c, đe d a dùng vũ l c ho c các bi n pháp khác gây thi ệ ạ t h i

ủ ứ ả ẩ ạ ỏ ườ ự ế đ n tính m ng, s c kh e, danh d , uy tín, nhân ph m, tài s n c a ng i tiêu

dùng;

ợ ụ ủ ườ ặ ợ ụ ả + L i d ng hoàn c nh khó khăn c a ng i tiêu dùng ho c l i d ng thiên

ệ ể ộ ị ị tai, d ch b nh đ ép bu c giao d ch.

ổ ứ ụ ự ạ ộ ệ ị T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v th c hi n ho t đ ng xúc

ế ươ ớ ố ượ ự ế ề ạ ị ườ ti n th ị ng m i, đ ngh giao d ch tr c ti p v i đ i t ng là ng i không có

ự ặ ự ườ ự ấ năng l c hành vi dân s ho c ng ự i m t năng l c hành vi dân s .

ổ ứ ụ ầ ị ườ T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v yêu c u ng i tiêu dùng

ụ ấ ậ ỏ ị ướ thanh toán hàng hóa, d ch v đã cung c p mà không có th a thu n tr ớ c v i

ườ ng i tiêu dùng.

ườ ổ ề ợ ứ ệ ả ộ ườ Ng i tiêu dùng, t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng i tiêu

ổ ứ ụ ợ ụ ệ ả ệ ị dùng, t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v l ề i d ng vi c b o v quy n

ườ ạ ợ ướ ề ợ ợ l i ng ể i tiêu dùng đ xâm ph m l ủ i ích c a Nhà n c, quy n, l ợ i ích h p pháp

ủ ổ ứ c a t ch c, cá nhân khác.

ổ ứ ụ ợ ụ ả ị T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v l i d ng hoàn c nh khó

ườ ặ ợ ụ ể ấ ị ủ khăn c a ng i tiêu dùng ho c l ệ i d ng thiên tai, d ch b nh đ cung c p hàng

ấ ượ ụ ả ả ị hóa, d ch v không b o đ m ch t l ng.

ứ ụ ả ả ổ ị ấ T ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v không b o đ m ch t

ệ ạ ế ả ủ ạ ỏ ườ ượ l ng gây thi ứ t h i đ n tính m ng, s c kh e, tài s n c a ng i tiêu dùng.

ề ợ ệ ề ả ậ ả ơ ọ ườ Đi u quan tr ng h n c đó là Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng đã

ườ ề ộ ể ợ quy đ nhị : trong các tr ủ ợ ng h p có các cách hi u khác nhau v n i dung c a h p

ổ ứ ế ả ề ả ế ệ ấ ồ đ ng thì t ch c cá nhân ti n hành gi i quy t tranh ch p v b o v quy n l ề ợ i

ườ ẽ ả ướ ợ ườ ng i tiêu dùng s gi i thích theo h ng có l i cho ng i tiêu dùng.

ề ợ ệ ị ườ ư ả Xác đ nh b o v quy n l i ng ọ i tiêu dùng là quan tr ng nh ng không có

ể ể ệ ả ổ ứ ợ ụ ả nghĩa b o v thái quá, không th đ các t ch c cá nhân l ệ i d ng vi c b o v ệ

ườ ệ ả ể ấ ạ ng i tiêu dùng đ làm h i doanh nghi p s n xu t kinh doanh chân chính.

ề ậ ậ ớ ị Do v y, lu t đã quy đ nh trong Đi u 11 v i các cá nhân t ổ ứ ợ ụ i d ng ch c l

ề ợ ệ ệ ả ườ ệ ạ vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng gây h i cho doanh nghi p thì tùy theo

ứ ộ ử ừ ử ế ấ ạ ạ m c đ vi ph m mà x lý, t x ph t hành chính đ n rút gi y phép kinh doanh,

ố ơ ặ n ng h n là truy t ự ệ trách nhi m hình s .

ườ ữ ệ ề ạ ị ượ ớ V i ng i tiêu dùng bên c nh vi c quy đ nh nh ng quy n đ ệ ả c b o v ,

ủ ệ ậ ị ườ ằ ợ lu t cũng quy đ nh trách nhi m c a ng ằ i tiêu dùng nh m cân b ng l ữ i ích gi a

ườ ệ ng i tiêu dùng và doanh nghi p.

ả ệ ề ợ ứ ộ ườ Th hai: Xã h i hóa công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ộ ủ ộ ớ ự ằ ọ ả Nh m kêu g i đóng góp và s vào cu c c a toàn xã h i v i công tác b o

ề ợ ườ ậ ả ề ợ ệ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng, trong lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã

ươ ụ ủ ề ề ị ổ ứ giành 01 ch ng quy đ nh v các quy n nghĩa v c a các t ộ ch c xã h i tham gia

ề ợ ệ ườ ặ ệ ể ả ả ả ơ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Đ c bi t đ gi m t i cho c quan qu n lý nhà

ộ ố ụ ệ ả ậ ơ ị ướ ướ n c lu t đã quy đ nh m t s nhi m v mà c quan qu n lý nhà n c có th ể

ổ ứ ệ ộ giao cho các t ư ự ch c xã h i th c hi n thay nh :

ỡ ư ấ ướ ườ ầ ẫ H ng d n, giúp đ , t v n ng i tiêu dùng khi có yêu c u;

ệ ạ ườ ặ ự ệ ệ ợ Đ i di n ng ở i tiêu dùng kh i ki n ho c t ở mình kh i ki n vì l i ích

công c ng;ộ

ả ấ ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ Cung c p cho c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ậ ủ ổ ề ạ ứ dùng thông tin v hành vi vi ph m pháp lu t c a t ch c, cá nhân kinh doanh

ị ụ hàng hóa, d ch v ;

ộ ậ ố ế ử ử ệ ả ả ả ệ Đ c l p kh o sát, th nghi m; công b k t qu kh o sát, th nghi m

ấ ượ ụ ệ ả ị ch t l ự ng hàng hóa, d ch v do mình th c hi n; thông tin, c nh báo cho ng ườ i

ụ ệ ề ị ị ướ tiêu dùng v hàng hóa, d ch v và ch u trách nhi m tr ậ ề ệ c pháp lu t v vi c thông

ị ơ ủ ế ả ướ ử ề ẩ tin, c nh báo c a mình; ki n ngh c quan nhà n c có th m quy n x lý vi

ề ợ ệ ạ ườ ậ ề ả ph m pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng;

ủ ươ ự ậ ươ ướ Tham gia xây d ng pháp lu t, ch tr ng, chính sách, ph ng h ng, k ế

ề ả ề ợ ệ ệ ạ ườ ho ch và bi n pháp v b o v quy n l i ng i tiêu dùng;

ổ ế ụ ứ ề ế ậ Tham gia tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t và ki n th c tiêu

dùng.

ở ể ề ệ ậ ổ ứ ị Ngoài ra, Lu t cũng quy đ nh đi u ki n m đ các t ch c cá nhân có đ ủ

ề ệ ể ậ ả ườ đi u ki n có th thành l p văn phòng hòa gi i ng i tiêu dùng.

ứ ệ ế ế ả ệ ườ Th ba: Hoàn thi n thi t ch b o v ng i tiêu dùng

ự ụ ả ớ ộ ơ ướ V i m c tiêu xây d ng b máy c quan qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ừ ươ ế ị ươ ệ ộ quy n l i ng i tiêu dùng t Trung ng đ n đ a ph ng, hi n nay B Công

ươ ộ ộ ụ ố ợ ự ớ ư ị ị Th ng đang ph i h p v i B N i v xây d ng thông t liên t ch quy đ nh b ộ

ệ ậ ả ị ướ ề ả ề ợ ệ ườ ph n ch u trách nhi m qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ươ ạ t ị i các đ a ph ng.

ơ ả ụ ả ướ ề ả ệ Trên đây là 3 m c tiêu c b n trong qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ộ ươ ượ ụ ể ậ ợ l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng đã đ ư c c th hóa trong Lu t và đ a

ủ ấ ướ ễ ả ự ụ ượ ấ vào th c ti n s n xu t kinh doanh c a đ t n c. Các m c tiêu trên đã đ c B ộ

ươ ể ả ộ Công Th ng tri n khai thông qua các n i dung qu n lý.

ả ả ướ ộ 1.2.2.2. N i dung ụ và công c qu n lý ủ c a qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng

ộ ề ợ ườ a. N i dung ề ả ệ QLNN v b o v quy n l i ng i tiêu dù ng

ạ ệ ả ơ ướ ậ ị Ho ch đ nh QLNN: là vi c c quan qu n lý nhà n c l p chi n l ế ượ c,

ế ế ạ ạ ươ ự ạ quy ho ch, k ho ch, k ho ch ch ng trình, d án, chính sách pháp lu t v ậ ề

ề ợ ệ ả ườ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ớ ư ệ ơ ị ướ ủ ố ấ V i t cách là c quan ch u trách nhi m tr ả c Chính ph th ng nh t qu n

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ộ ươ lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, B Công Th ng có trách

ư ủ ế ệ ề ạ ố ấ ớ nhi m tham m u, đ xu t v i Chính ph , Qu c h i ộ k ho ch ban hành các văn

ố ượ ề ằ ậ ỉ ị ự ả b n pháp lu t nh m đi u ch nh các đ i t ự ộ ng ch u s tác đ ng trong lĩnh v c

ề ợ ệ ườ ế ị ư ệ ậ ị ị ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh : Pháp l nh, Lu t, Ngh đ nh, Quy t đ nh,

Thông t ...ư

ươ ể ế ạ ị ộ Ngoài ra, B Công Th ng cũng lên k ho ch tri n khai quy đ nh pháp

ỉ ạ ừ ậ ị ươ ự ệ lu t cho t ng năm và ch đ o các đ a ph ng cùng th c hi n.

ổ ứ ệ ơ ả ướ ự T ch c QLNN : là vi c c quan qu n lý nhà n ệ ố c xây d ng lên h th ng

ươ ế ị ươ ể ự ệ ả ơ c quan qu n lý nhà n ướ ừ c t trung ng đ n đ a ph ng đ th c thi nhi m v ụ

ề ợ ệ ườ ề ợ ự ệ ả ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu

ủ ộ ự ệ ệ ả ị dùng, Chính ph giao B Công Th ươ ch u trách nhi m th c hi n qu n lý nhà ng

ề ả ề ợ ệ ườ ậ ả ủ ị ướ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng . Theo quy đ nh c a Lu t b o v ệ

ề ợ ườ ả ơ ộ ướ ề ả ệ quy n l i ng i tiêu dùng, b máy c quan qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ượ ư ị ợ l i ng i tiêu dùng đ c quy đ nh nh sau :

Chính phủ

ộ

B Công

ộ Th ngươ

B , ban, ngành khác

UBND t nhỉ

ở ươ S Công Th ng

ở S , ban, ngành khác

ơ ồ ổ ứ ộ ả ơ ồ ố S đ s 1. 1: S đ t ch c b máy qu n lý nhà n ướ ề ả ệ c v b o v

ề ợ ườ ạ ệ [5]. quy n l i ng i tiêu dùng t i Vi t Nam

ủ ố ả ấ ướ ề ả ề ợ ệ ườ Chính ph th ng nh t qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

dùng

ạ ươ T i trung ng:

ộ ươ ệ ị ướ ủ ự ệ ả B Công Th ng ch u trách nhi m tr c Chính ph th c hi n qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ở ươ ướ ề ả n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trung ng.

ộ ưở ụ ả ạ ơ ộ ươ C c Qu n lý c nh tranh là c quan giúp B tr ng B Công Th ự ng th c

ệ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả hi n qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ố ợ ộ ộ ớ ươ ệ Các B , ban ngành có trách nhi m ph i h p v i B Công Th ự ng th c

ề ợ ệ ệ ả ườ ự ả hi n b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c mình qu n lý.

ạ ị ươ T i đ a ph ng:

ấ ỉ ạ ị ươ ả ơ ướ UBND c p t nh t i đ a ph ng là c quan qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ở ị ươ quy n l i ng i tiêu dùng đ a ph ng.

ở ươ ủ ị ủ ấ ỉ ơ S Công Th ự ng là c quan giúp Ch t ch y ban nhân dân c p t nh th c

ệ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ạ ị ươ ả hi n qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i đ a ph ng.

ố ợ ở ớ ở ươ ệ Các S , ban ngành có trách nhi m ph i h p v i S Công Th ự ng th c

ề ợ ệ ệ ả ườ ự ả hi n b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c mình qu n lý

ự ể ệ ả ơ Tri n khai, th c thi QLNN : Là vi c c quan qu n lý nhà n ướ ổ c t ứ ch c

ự ụ ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ th c thi các nhi m v qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng,

ộ ụ ể c th là các n i dung sau:

ổ ế ề ậ ư ấ Th ứ nh tấ : Tuyên truy n ph bi n pháp lu t BVNTD, t ỗ ợ v n, h tr , nâng

ậ ứ ề cao nh n th c v BVQLNTD

ạ ộ ư ủ ấ ả ằ ị ậ Nh m đ a các quy đ nh c a pháp lu t vào trong ho t đ ng s n xu t kinh

ấ ướ ộ ươ ố ợ ự ả ạ ủ doanh c a đ t n c, B Công Th ớ ế ng ph i xây d ng k ho ch, ph i h p v i

ươ ệ ạ ớ ướ ẫ ị các ph ng ti n thông tin đ i chúng gi ệ i thi u, h ng d n thi hành các quy đ nh

ệ ậ ổ ứ ổ ộ ả ộ pháp lu t này. Ngoài ra, còn có trách nhi m t ị ch c các bu i h i th o, h i ngh ,

ấ ằ ư ấ ỗ ợ ề ậ ộ ồ ậ t p hu n nh m t ứ v n, h tr nâng cao nh n th c cho c ng đ ng v công tác

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ủ ả ổ ộ ổ ứ ứ ứ Th hai ạ ộ : Qu n lý ho t đ ng c a các t ch c xã h i, t ch c hòa gi ả i,

ệ ề ể ồ ợ ị ẫ ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung

ộ ươ ệ ệ ả B Công Th ụ ớ ề ng có trách nhi m qu n lý v chuyên môn nghi p v v i

ổ ề ợ ứ ệ ả ộ ườ các t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng, có trách nhi m

ồ ơ ớ ổ ứ ế ậ ậ ớ đóng góp ý ki n v i các h s xin thành l p, chia tách, sáp nh p v i t ch c xã

ạ ộ ụ ắ ế ị ệ ạ ỉ ớ ở ộ h i ho t đ ng trong ph m vi hai t nh tr lên; Quy t đ nh giao nhi m v g n v i

ệ ướ ổ ứ ạ ộ ừ ỉ ụ ủ nhi m v c a Nhà n c cho t ạ ộ ch c xã h i ho t đ ng trên ph m vi t hai t nh

ở tr lên.

ố ớ ủ ổ ứ ả ạ ộ ạ ạ ộ Đ i v i ho t đ ng c a các t ch c hòa gi i ho t đ ng trên ph m vi hai

ở ộ ươ ẩ ậ ả ể ỉ t nh tr lên, B Công Th ề ng có th m quy n thành l p, gi ạ i th và giám sát ho t

ủ ộ đ ng c a trung tâm này.

ạ ộ ể ề ệ ẫ ợ ồ ị Ho t đ ng ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung:

ộ ươ ệ ể ộ ị B Công Th ứ ủ ng ch u trách nhi m ki m soát n i dung và hình th c c a 9

ụ ằ ụ ụ ả ạ ị ị ợ lo i hàng hóa, d ch v n m trong Danh m c hàng hóa, d ch v ph i đăng ký h p

ế ị ề ệ ẫ ố ị ồ đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung theo Quy t đ nh s 02/2012/QĐTTg

ủ ướ ủ ngày 13 tháng 1 năm 2012 c a Th t ủ ng Chính ph .

ơ ở ự ụ ệ ả ứ Th ba: ụ Xây d ng c s thông tin ph c v công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ồ ưỡ ự ạ ồ ệ ụ ụ ụ ng i tiêu dùng; đào t o ngu n nhân l c, b i d ng nghi p v ph c v công tác

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ự ụ ệ ệ ộ ươ ệ Ngoài vi c th c hi n các nhi m v chuyên môn, B Công Th ng còn

ề ả ề ợ ệ ệ ổ ợ ườ có trách nhi m t ng h p báo cáo thông tin v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ị ươ ề ợ ệ ườ ả ướ ủ c a các đ a ph ộ ả ng và các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong c n c.

ệ ụ ớ ố ớ ự ệ ặ ệ Đ i v i các nghi p v m i phát sinh ho c các quy trình th c hi n nhi m

ộ ươ ệ ổ ứ ổ ậ ụ ượ v đ c ban hành, B Công Th ng có trách nhi m t ấ ch c các bu i t p hu n

ớ ướ ộ ự ụ ệ ẫ gi ệ i thi u, h ng d n chuyên môn nghi p v cho các cán b th c thi công tác

ề ợ ệ ườ ạ ỉ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i các t nh

ố ế ề ả ề ợ ự ợ ườ ệ Th tứ ư: Th c hi n h p tác qu c t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ộ ươ ủ ặ ệ ầ ố B Công Th ng thay m t Chính ph Vi t Nam làm đ u m i tham gia

ố ế ề ợ ệ ườ ả ợ ợ h p tác qu c t ự ả trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng, c h p tác song

ươ ợ ươ ế ớ ự ớ ố ph ng và h p tác đa ph ng v i các đ i tác trong khu v c và trên th gi i.

ứ ộ ự ố ợ ộ ơ ệ ả ớ Th năm: Ph i h p v i các B , c quan ngang b th c hi n qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ự ướ ề ả n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong các lĩnh v c có liên quan

ể ể ả ể Ki m tra, ki m soát QLNN là vi c ệ thanh tra, ki m tra, gi ế ế i quy t khi u

ậ ả ề ợ ử ệ ạ ườ ạ ố n i t cáo và x lý vi ph m pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ụ ượ ứ ệ ươ Theo ch c năng nhi m v đ ộ c giao B Công Th ệ ng có trách nhi m

ạ ộ ủ ế ể ổ ứ ti n hành thanh tra, ki m tra ho t đ ng c a các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng

ả ướ ụ ạ ị ặ ằ ạ hóa d ch v trên ph m vi c n ề c nh m ngăn ch n các hành vi vi ph m quy n

ườ ườ ườ ử ơ ế ợ l i ng i tiêu dùng. Trong tr ợ ng h p ng ạ ế i tiêu dùng g i đ n khi u n i đ n

ộ ươ ộ ươ ệ ơ ớ B Công Th ng, B Công Th ố ợ ng có trách nhi m ph i h p v i các c quan có

ả ầ ủ ế ườ liên quan gi i quy t yêu c u c a ng i tiêu dùng.

ỉ ạ ự ứ ệ ệ ả ấ ạ ố ơ Bên c nh vi c th c hi n ch c năng c quan th ng nh t ch đ o qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ộ ươ nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, B Công Th ệ ng có trách nhi m

ề ợ ợ ự ệ ả ườ ự ệ th c thi b o v quy n l i l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c công nghi p và

ươ ư ơ ạ ả th ng m i (nh c quan qu n lý ngành).

ướ ề ả ệ ề ợ ườ ụ ả b. Công c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ụ ướ ươ ể ệ ả ả Công c qu n lý nhà n c là các ph ủ ể ng ti n đ ch th qu n lý là c ơ

ướ ố ượ ế ộ ị ự ằ ả ả quan qu n lý nhà n c tác đ ng đ n đ i t ng ch u s qu n lý nh m đ t đ ạ ượ c

ố Ở ụ ụ ả ả ậ m c đích mong mu n. ệ ố đây công c qu n lý là h th ng văn b n pháp lu t, h ệ

ố ừ ươ ế ị ươ ể ư ị ơ th ng c quan t Trung ng đ n đ a ph ậ ả ng đ đ a các quy đ nh pháp lu t b o

ề ợ ườ ờ ố ế ộ ủ ấ ướ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng vào đ i s ng kinh t xã h i c a đ t n c.

ệ ố ả ậ H th ng văn b n pháp lu t

ướ ả ậ ả ộ Nhà n ư ệ ố c qu n lý xã h i thông qua h th ng các văn b n pháp lu t nh :

ế ế ệ ậ ị ị ị ư ị ỉ Hi n pháp, Pháp l nh, Lu t, Ngh đ nh, Ngh quy t, Thông t ự , Ch th ... Lĩnh v c

ề ợ ệ ườ ạ ệ ả ả ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng cũng không ph i là ngo i l ề ệ . B o v quy n

ườ ự ộ ề ế ộ ớ ợ l i ng ề i tiêu dùng là m t lĩnh v c r ng l n, liên quan đ n nhi u ngành, nhi u

ề ợ ự ệ ả ậ ườ ượ ụ lĩnh v c. Do v y, công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ ề c áp d ng nhi u

ậ ả ệ ề ế ả ậ ỉ ề ự văn b n pháp lu t khác nhau, trong đó tr c ti p đi u ch nh là Lu t b o v quy n

ườ ả ướ ậ ả ự ẫ ợ l i ng i tiêu dùng và các văn b n h ậ ng d n th c thi lu t. Ngoài Lu t b o v ệ

ề ợ ườ ớ ư ự ế ế ề ả quy n l i ng i tiêu dùng v i t ề ỉ cách là văn b n đi u ch nh tr c ti p đ n quy n

ườ ề ề ả ậ ấ ỉ ợ l i ng ế i tiêu dùng còn có r t nhi u văn b n pháp lu t khác cũng đi u ch nh đ n

ề ợ ườ ộ ậ ư ậ ạ ậ quy n l i ng ự i tiêu dùng nh : B lu t Dân s , Lu t C nh tranh, Lu t Doanh

ệ ậ ươ ấ ượ ậ ạ ả ẩ nghi p, Lu t Th ng m i, Lu t Ch t l ng s n ph m, hàng hóa ...

ụ ụ ố ả ậ ớ ả (Ph l c s 1.1: Danh sách các văn b n pháp lu t liên quan t i b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng).

ờ ỳ ừ ấ ừ ầ ủ ự ả ơ Tùy t ng th i k và xu t phát t ễ yêu c u c a th c ti n, c quan qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ể ề ủ ấ nhà n c v b o v quy n l i ng ố i tiêu dùng có th đ xu t Chính ph , Qu c

ử ế ậ ổ ị ị ị ư ỉ ộ h i ban hành, s a đ i Lu t, Ngh đ nh, Ngh quy t, Thông t ị ể ề , Ch th đ đi u

ạ ộ ề ợ ệ ả ỉ ườ ch nh các ho t đ ng trong công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ở ở ậ ệ ố ấ ươ ế ị ươ H th ng c s v t ch t và con ng ườ ừ i t Trung ng đ n đ a ph ng

ơ ở ậ ệ ố ấ ườ ủ ơ ả ướ H th ng c s v t ch t và con ng i c a c quan qu n lý nhà n c v ề

ề ợ ệ ườ ừ ươ ế ị ươ ấ ả ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng t Trung ng đ n đ a ph ng là t t c các

ươ ế ị ươ ứ ệ ơ c quan nhà n ướ ừ c t Trung ng đ n đ a ph ụ ủ ng theo ch c năng nhi m v c a

ố ợ ề ợ ự ệ ệ ệ ả mình, có trách nhi m tham gia, ph i h p và th c hi n b o v quy n l i ng ườ i

tiêu dùng.

ạ ượ ầ ấ ả ố T i Trung ng ơ ươ : C quan đ ố c giao đ u m i và th ng nh t qu n lý nhà

ề ả ề ợ ệ ườ ộ ươ ộ ướ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là B Công Th ng. Các B , ngành

ề ủ ố ợ ế ệ ả ạ ẩ ớ liên quan trong ph m vi th m quy n c a mình ti n hành b o v và ph i h p v i

ộ ươ ự ứ ệ ả ướ ề ả ệ B Công Th ng th c hi n ch c năng qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ạ ị ủ ị Ủ ệ ả ỉ ị T i đ a ph ng ươ : Ch t ch y ban nhân dân t nh ch u trách nhi m qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ị ươ ả nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trên đ a ph ng mình qu n lý.

ươ ủ ị Ủ ư ơ ở Trong đó, S Công Th ng là c quan tham m u giúp Ch t ch y ban nhân dân

ự ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ỉ t nh th c hi n qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ệ ự ệ ề ả 1.2.3. Các tiêu chí đánh giá hi u l c, hi u qu QLNN v BVQLNTD

ệ ự 1.2.3.1. Các tiêu chí đánh giá hi u l c QLNN

ự ự ệ ự ề ệ ằ ờ ị Hi u l c QLNN v BVQLNTD là s th c hi n k p th i, công b ng, minh

ả ứ ụ ượ ế ệ ậ ạ b ch, đúng pháp lu t có k t qu ch c năng, nhi m v đ ằ c giao nh m đ t đ ạ ượ c

ụ ề ề ả ướ ố ớ ả ề ợ ệ ườ các m c tiêu đ ra v qu n lý nhà n c đ i v i b o v quy n l i ng i tiêu

ự ự ề ự ệ ự ễ ệ ề dùng. V th c ti n, hi u l c QLNN v BVQLNTD là s th c hi n nghiêm túc,

ươ ệ ể ơ ổ ứ ệ ẩ kh n tr ng, tri t đ các các c quan, t ch c, cá nhân trong vi c thi hành chính

ậ ủ ướ ề ợ ệ ằ ả ườ sách, pháp lu t c a Nhà n c nh m b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ệ ự ự ề Đánh giá hi u l c QLNN v BVQLNTD d a vào các tiêu chí sau:

ế ậ ơ ở ấ ệ ố H th ng t ổ ứ ượ ch c đ c thi ứ t l p trên c s phân c p rành rõ ràng ch c

ữ ề ẩ ơ ổ ứ ệ ố ấ năng, th m quy n gi a các c quan, t ch c, các c p trong h th ng QLNN v ề

BVQLNTD.

ậ ủ ệ ả ố ướ ằ ả H th ng văn b n pháp lu t c a Nhà n ự c nh m qu n lý lĩnh v c

ứ ọ ổ ợ ơ ế ậ ạ BVQLNTD có căn c khoa h c, h p lý, t o nên khuôn kh pháp lý và c ch v n

ố ủ ộ ả ộ ồ ị ả hành đ ng b , nh p nhàng, nhanh chóng, thông su t c a b máy QLNN, đ m b o

ệ ự ủ ộ ứ ề ể ệ phát huy vai trò và hi u l c c a b máy QLNN căn c đi u ki n phát tri n kinh

ộ ủ ấ ướ ừ ế t xã h i c a đ t n ờ ỳ c trong t ng th i k .

ộ ả ề ợ ệ ả ộ ườ ệ Đ i ngũ cán b đ m nhi m công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ộ ỹ ị ạ ứ ấ ẩ ấ ố các c p có ph m ch t chính tr , đ o đ c, trình đ , k năng chuyên môn t t đáp

ứ ể ự ụ ượ ự ủ ễ ệ ệ ầ ng yêu c u c a th c ti n đ th c hi n nhi m v đ ề c giao v QLND v ề

BVQLNTD.

ơ ở ậ ạ ộ ề ậ ấ ỹ C s v t ch t, k thu t, tài chính cho ho t đ ng QLNN v BVQLNTD

ươ ế ị ươ ừ t trung ng đ n đ a ph ng.

ả ủ ệ ề ở ứ ệ ự ộ Hi u qu c a QLNN v BVQLNTD m c đ nào thì hi u l c QLNN

ướ ả ủ ự ệ ệ ệ ươ ế chính là th c đo tính hi u qu c a vi c th c hi n các ch ạ ng trình, k ho ch

ủ ằ ề ợ ủ ệ ả ườ ủ c a Chính ph nh m b o v quy n l i c a ng i tiêu dùng.

ệ ả 1.2.3.2. Các tiêu chí đánh giá hi u qu QLNN

ệ ả ộ Hi u qu chung cho toàn xã h i

ụ ể ạ ộ ụ ể ệ ạ ừ ả ầ Đ ho t đ ng QLNN đ t hi u qu c n có các m c tiêu c th cho t ng

ạ ụ ể ụ ụ ụ ể ặ ộ ế giai đo n c th , m c tiêu đó có th là m c tiêu xã h i ho c m c tiêu kinh t mà

ạ ượ ố ả ẽ ạ ệ ề ấ ấ ớ QLNN mu n đ t đ ệ c v i chi phí th p nh t. QLNN hi u qu s t o đi u ki n

ế ạ ộ ể ổ ữ ề ệ ả ị ề cho n n kinh t ho t đ ng, phát tri n n đ nh và b n v ng. Hi u qu chung cho

ề ả ề ợ ệ ộ ườ ạ toàn xã h i mà QLNN v b o v quy n l i ng i tiêu dùng đem l ả i đó là đ m

ủ ề ằ ộ ườ ượ ả ả ự b o s công b ng trong xã h i, các quy n c a ng i tiêu dùng đ ả c đ m b o;

ổ ứ ụ ẽ ạ ẳ ị các t ơ ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v s c nh tranh bình đ ng h n

ấ ượ ụ ụ ị ấ ớ v i m c đích ngày càng cung c p hàng hóa, d ch v có ch t l ấ ớ ng cao nh t v i

ạ ộ ả ả ố ẽ ạ ề giá c ph i chăng. Ngoài ra, ho t đ ng QLNN t t s t o ni m tin cho các nhà

ướ ị ườ ế ả ấ ầ ư đ u t trong và ngoài n c ti n hành s n xu t, kinh doanh trên th tr ng Vi ệ t

Nam.

ả ố ớ ệ Hi u qu đ i v i nhà n ướ c

ả ẽ ạ ệ ể ề ệ ạ ồ ộ ệ QLNN đ t hi u qu s t o đi u ki n tri n khai đ ng b các bi n pháp

ạ ượ ằ ụ ề ệ ề ả nh m đ t đ ệ c các m c tiêu đã đ ra. Hi u qu QLNN v BVQLNTD là vi c

ủ ươ ủ ướ ượ ể ề các ch ch ng chính sách c a nhà n c đã đ c tri n khai trong n n kinh t ế

ư ế ữ ợ ộ ạ ượ ừ nh th nào, nh ng l i ích mà xã h i đ t đ c t các chính sách đó ra sao, bao

ợ ủ ủ ệ ườ ồ g m l i ích c a doanh nghi p, c a ng i tiêu dùng.

ả ố ớ ổ ệ ứ ả ấ ị Hi u qu đ i v i t ch c, cá nhân s n xu t kinh doanh hàng hóa, d ch

v ụ

ố ớ ổ ứ ụ ệ ị Đ i v i các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v thì hi u qu ả

ề ữ ợ ế QLNN v BVQLNTD mô t ả ố ươ m i t ng quan gi a l i ích kinh t mà doanh

ạ ượ ệ ể ạ ượ ợ ớ ỏ ệ ả nghi p đ t đ c v i chi phí b ra đ đ t đ c l ề i ích đó. Trong b o v quy n

ườ ợ ự ự ả ướ ạ ợ l i ng i tiêu dùng l i ích th c s do qu n lý nhà n c đem l i cho doanh

ự ệ ạ ấ ả ườ nghi p s n xu t kinh doanh chân chính đó là t o d ng môi tr ng kinh doanh

ừ ả ề ợ ợ ủ ữ ệ ệ ẳ ườ bình đ ng gi a các doanh nghi p, v a b o v quy n l i h p pháp c a ng i tiêu

ề ợ ệ ủ ả ấ ả dùng và cũng b o v quy n l ệ i ích c a các doanh nghi p s n xu t kinh doanh

ả ạ ạ ỏ ưở chân chính kh i các hành vi c nh tranh không lành m nh, gây nh h ế ng đ n uy

ươ ệ ủ ả ủ ệ tín th ẩ ng hi u c a s n ph m, c a doanh nghi p.

ả ớ ệ ườ Hi u qu v i ng i tiêu dùng

ệ ả ớ ườ ề ợ ệ ườ Hi u qu QLNN v i ng i tiêu dùng là vi c quy n l i ng i tiêu dùng

ủ ế ả ả ướ ượ đ c đ m b o đ n đâu thông qua các chính sách c a nhà n c, các công c h ụ ỗ

ườ ượ ư ế ụ ể ạ ộ ủ ể ợ tr ng i tiêu dùng đ c tri n khai nh th nào, c th là ho t đ ng c a các t ổ

ề ợ ứ ệ ả ộ ườ ủ ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng ạ ộ i tiêu dùng, ho t đ ng c a các trung

ả ả ế ế ạ ườ tâm hòa gi ệ i, các bi n pháp gi i quy t khi u n i ng ậ i tiêu dùng nhanh, thu n

ệ ệ ả ướ ớ ề ợ ti n. Nói cách khác hi u qu QLNN h ng t i đích là các quy n và l ợ i ích h p

ườ ượ ả ả ủ pháp c a ng i tiêu dùng đ c đ m b o.

ế ố ả ưở ế ề 1.2.4. Các y u t nh h ng đ n QLNN v BVQLNTD

ườ ể ế ủ Môi tr ng th ch , chính sách c a Nhà n ướ c

ườ ế ố ậ ệ ạ ề ả Môi tr ợ ng là t p h p các y u t ố , các đi u ki n t o nên khung c nh s ng

ườ ủ ế ể ướ ổ ủ ể ủ c a ch th . Môi tr ng th ch , chính sách c a Nhà n ế ợ c là t ng h p các y u

ề ướ ư ả ưở ự ế ế ố t ệ , các đi u ki n mà Nhà n c đ a ra, có nh h ế ng tr c ti p hay gián ti p đ n

ủ ể ạ ộ ủ ề ế ạ ộ ề ằ ỉ ho t đ ng c a các ch th trong n n kinh t ủ nh m đi u ch nh các ho t đ ng c a

ủ ể ể ạ ượ ụ ằ ợ ủ ể ữ các ch th đ đ t đ c m c tiêu cân b ng l ề i ích gi a các ch th trong n n

kinh t . ế

ườ ể ế ủ ướ ưở Môi tr ng th ch chính sách c a Nhà n ả c – có nh h ắ ế ng sâu s c đ n

ế ể ề QLNN nói chung và QLNN v BVQLNTD nói riêng. Th ch , chính sách Nhà

ệ ố ể ồ ườ ố ả ướ n c bao g m h th ng các quan đi m, đ ng l ủ i, chính sách c a Đ ng và Nhà

ề ằ ế ủ ể ạ ộ ủ ề ế ướ n c nh m đi u ti t ho t đ ng c a các ch th trong n n kinh t ế ậ . Do v y, n u

ườ ủ ể ế ướ ộ ồ môi tr ng th ch chính sách c a Nhà n ấ ạ c rõ ràng, minh b ch, đ ng b , nh t

ạ ộ ể ễ ậ ợ ạ ệ quán, ho t đ ng QLNN có th d dàng, thu n l i mang l ả i hi u qu cao trong

ề QLNN nói chung và QLNN v BVQLNTD nói riêng và ng ượ ạ c l i.

ể ủ ề ộ ế Trình đ phát tri n c a n n kinh t

ề ề ể ế ủ ố ỗ Trong quá trình đi u hành phát tri n n n kinh t c a m i qu c gia, ở ỗ m i

ờ ỳ ụ ư ế ạ ộ ỗ ọ giai đo n, m i th i k có m t m c tiêu tr ng tâm riêng. N u nh trong th i k ờ ỳ

ự ề ế ầ ạ ị ầ ủ đ u c a quá trình xây d ng n n kinh t ọ , nhà ho ch đ nh chính sách c n tìm m i

ầ ư ướ ướ ề ả ệ ầ cách thu hút đ u t trong n c và n c ngoài, lúc đó các yêu c u v b o v môi

ườ ề ợ ả ườ ư ượ ặ tr ệ ng, b o v quy n l i ng i tiêu dùng, lãng phí tài nguyên ch a đ c đ t nên

ể ề ạ ộ ộ cao. Tuy nhiên, sau m t giai đo n phát tri n, n n kinh t ế ạ ượ đ t đ c m t trình đ ộ

ấ ị ạ ầ ầ ệ ề ễ ấ nh t đ nh, các tài nguyên thiên nhiên d n d n c n ki t, v n đ ô nhi m môi

ườ ề ữ ể ổ ấ ọ ị tr ề ng ngày càng nghiêm tr ng, v n đ phát tri n n đ nh và b n v ng đ ượ ặ c đ t

ể ổ ữ ữ ề ể ầ ộ ị lên hàng đ u. M t trong nh ng tiêu trí đ phát tri n n đ nh và b n v ng đó là

ề ợ ườ ượ ề ả ả ậ ế quy n l i ng i tiêu dùng đ c đ m b o. Do v y, n n kinh t ể càng phát tri n,

ề ợ ườ ượ ả ậ ố quy n l i ng i tiêu dùng càng đ ả c quan tâm và đ m b o, mu n v y QLNN

ị ướ ủ ể ố ớ ỉ ạ ộ ầ c n đóng vai trò đ nh h ng và ch đ o đ i v i các ch th trong xã h i trong

ệ ả ề ợ ệ ườ vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ủ ứ ậ ộ Nh n th c chung c a toàn xã h i

ề ợ ả ườ ủ ệ ệ B o v quy n l i ng ộ i tiêu dùng là trách nhi m chung c a toàn xã h i,

ườ ề ế ề ưở ở b i ai cũng là ng ủ ể i tiêu dùng, các ch th trong n n kinh t đ u h ng l ợ ừ i t

ề ợ ệ ườ ượ ẽ ả ả vi c quy n l i ng i tiêu dùng đ ạ c đ m b o. Công tác BVQLNTD s khó đ t

ả ố ế ế ự ừ ứ ượ đ c k t qu t ư t n u nh không đ ượ ự ưở c s h ng ng tích c c t các ch th ủ ể

ư ơ ả ộ ướ ệ ệ ơ ộ trong xã h i nh (c quan qu n lý nhà n c, doanh nghi p, các hi p h i, c quan

ề ườ ủ ể ể truy n thông báo chí và chính ng ậ i tiêu dùng). Khi các ch th trên hi u và nh n

ắ ề ầ ề ợ ứ ọ ườ ủ th c sâu s c v t m quan tr ng c a công tác BVQLNTD thì quy n l i ng i tiêu

ầ ượ ả ể ả ố ẽ ầ dùng s d n d n đ c b o đ m và tri n khai t t trong th c t ự ế .

ậ ế ố ế ủ ấ ướ ộ Quá trình h i nh p kinh t c a đ t n qu c t c

ộ ế ố ế ế ấ ế ờ ạ ủ ờ ậ H i nh p kinh t qu c t là xu th t t y u c a th i đ i, th i gian qua

ệ ự ổ ứ ễ Vi t Nam đã tích c c tham gia vào các t ch c, di n đàn kinh t ế ế ớ th gi i và khu

ư ậ ộ ế ự v c nh : WTO, APEC, ICPEN, ASEAN... Trong quá trình h i nh p kinh t ố qu c

ệ ự ế ế ả ế t Vi t Nam ph i th c thi các cam k t mà mình đã ký. Trong các cam k t đó có

ế ề ả ề ợ ườ ệ ự ế ệ cam k t v b o v quy n l ng i tiêu dùng. Th c t ả công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ế ớ ượ ể ừ ữ ậ ng i tiêu dùng trên th gi i đã đ c tri n khai t nh ng năm 1960, do v y khi

ề ậ ệ ẽ ể ộ h i nh p ngày càng sâu vào n n kinh t ế ế ớ th gi i Vi ả t Nam s ph i tri n khai

ạ ộ ề ợ ề ế ệ ả ườ ư nhi u ho t đ ng liên quan đ n b o v quy n l i ng ố i tiêu dùng nh các qu c

ể gia khác đã tri n khai.

ứ ệ ả ướ ề ả ệ Tóm l i:ạ Nghiên c u hoàn thi n qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ộ ươ ứ ể ệ ợ l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng là nghiên c u vi c tri n khai các

ủ ộ ộ ả ươ ượ ư ế ể n i dung qu n lý c a B Công Th ng đã đ c tri n khai nh th nào?

ữ ộ ượ ữ ộ ể Nh ng n i dung nào đã đ c tri n khai? Nh ng n i dung nào ch a đ ư ượ c

ề ấ ể ả ố ộ ả tri n khai? Đ xu t các gi ể ể i pháp đ tri n khai t t các n i dung qu n lý nhà

ướ ậ ả ệ ề ợ ủ ị ườ n c theo quy đ nh c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng? Vi c t ệ ổ ứ ch c

ướ ề ả ệ ề ợ ườ ộ ả ộ b máy qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công

ươ ự ễ ư ứ ề ể ầ ầ ấ Th ệ ng đã đáp ng yêu c u th c ti n ch a? C n đ xu t gì đ hoàn thi n

ướ ề ả ệ ề ợ ườ ủ ộ ổ ứ t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a B Công

ươ Th ng?

ế ớ ề ệ ả ướ ố ớ ả ệ 1.3. Kinh nghi m th gi i v qu n lý nhà n ề c đ i v i b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng

ế ớ ề ổ ứ ộ ệ ả ướ ố 1.3.1. Kinh nghi m th gi ch c b máy qu n lý nhà n i v t c đ i

ề ợ ườ ớ ả ệ v i b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ổ ứ ộ ả ướ 1.3.1.1. Các mô hình t ch c b máy qu n lý nhà n ố ớ ả c đ i v i b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng trên th gi ế ớ i

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ệ ố H th ng t ả ổ ứ qu n lý nhà n ch c c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ế ị ạ ộ ạ ộ ủ ứ ệ ả có tác đ ngộ quy t đ nh đ nế hi u qu ho t đ ng và cách th c ho t đ ng c a các

ổ ề ợ ứ ệ ả ườ ơ c quan, t ch c, cá nhân tham gia vào công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ế ớ ồ ạ ệ ệ ố ạ ổ ứ dùng. Hi n nay, trên th gi i t n t i 2 lo i mô hình h th ng t ả ch c qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ệ ố ổ ứ ề ả cướ chính v b o v quy n l n i ng i tiêu dùng: H th ng t ả ch c qu n lý nhà

ề ả ề ợ ệ ườ ướ n c v b o v quy n l i ng ệ ố i tiêu dùng theo mô hình hình chóp và h th ng

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ổ ứ t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ạ i tiêu dùng theo mô hình h t

nhân.

ổ ứ ướ ề  H th ng t ệ ố ả ch c qu n lý nhà n c v BVNTD theo mô hình hình

chóp

ổ ứ ướ ề ệ ố H th ng t ả ch c qu n lý nhà n c v BVNTD theo mô hình hình chóp

ướ ư ụ ả ậ ỳ ượ đ c các n c nh Đài Loan, Nh t B n, Hoa K , Thái Lan, Úc áp d ng. Theo

ệ ố ệ ả ơ ườ ượ ổ ứ mô hình này, h th ng các c quan b o v ng i tiêu dùng đ ch c thành c t

ộ ơ ạ ớ Ủ ộ ồ ự ặ ộ y ban ho c H i đ ng tr c thu c Chính ph ủ ệ ố h th ng v i m t c quan d ng

ủ ủ ư ặ ỳ ho c Qu c h i ố ộ (nh USFTC c a Hoa K và ACCC c a Úc).

ố ớ ướ ư ệ ặ ả ơ ỳ ườ Đ i v i các n c nh Hoa K ho c Úc, c quan b o v ng i tiêu dùng

ề ự ớ ạ ộ ệ ả ơ ườ ơ là c quan có quy n l c l n trong ho t đ ng b o v ng i tiêu dùng, là c quan

ự ộ ộ ị ươ ố ộ ậ ề ầ ố tr c thu c Qu c h i, có v trí t ẩ ng đ i đ c l p và có th m quy n yêu c u các

ố ợ ủ ộ ả ế ỏ ơ c quan chuyên ngành khác thu c Chính ph ph i h p và gi i quy t th a đáng

ậ ả ạ ủ ế ệ ạ ố ườ các khi u n i c a NTD. T i các qu c gia này, pháp lu t b o v ng i tiêu dùng

ế ậ ử ụ ể ả ệ ợ ủ ạ ti p c n theo cách s d ng ứ s c m nh c a th tr ị ườ đ b o v l ng ủ i ích c a NTD

ề ợ ủ ự ừ ệ ế ả ơ ừ nên vai trò c a các c quan này v a tr c ti p b o v quy n l i NTD, v a đem

ệ ả ả ườ ạ ạ ạ ợ l i l i ích cho NTD thông qua vi c b o đ m môi tr ng c nh tranh lành m nh.

ặ ở ơ ệ ả ườ ứ M c dù c quan này, b o v ng ả i tiêu dùng không ph i là ch c năng duy

ư ứ ề ẩ ấ ấ ộ ự nh t, nh ng là m t trong các ch c năng chính, có th m quy n cao nh t trong th c

ệ ướ ề ụ ả thi nhi m v qu n lý nhà n c v BVNTD.

ố ớ ướ ậ ả ư ả ơ Đ i v i các n c nh Đài Loan, Thái Lan, Nh t B n, c quan qu n lý nhà

ộ Ủ ủ ặ ậ ộ ướ ề n ộ ồ c v BVNTD là m t y ban ho c H i đ ng (mô hình c a Nh t) thu c Chính

Ủ Ủ ủ ọ ơ ề ấ ph (sau đây g i chung là y ban). V c p hành chính thì y ban này là c quan

ủ ứ ộ ộ ớ ầ Ủ thu c Chính ph và do đó ngang v i các B , ngành khác. Tuy nhiên, đ ng đ u y

ủ ướ ủ ướ ặ Ủ ban là Th t ng ho c Phó Th t ng và các thành viên y ban là ng ườ ứ i đ ng

ề ự ớ Ủ ấ ộ ơ ầ đ u các B , ngành khác nên y ban này là c quan có quy n l c l n nh t trong

ệ ườ Ủ ề ẩ ự ả lĩnh v c b o v ng i tiêu dùng. y ban có th m quy n ban hành các chính sách

ệ ườ ế ậ ả ạ ổ ạ và l p k ho ch b o v ng ế i tiêu dùng, phân b các k ho ch cho các ngành và

ị ươ ự ự ệ ề chính quy n đ a ph ng th c hi n. Trong quá trình th c thi các chính sách và k ế

ệ ạ ườ Ủ ự ứ ầ ả ho ch b o v ng ệ i tiêu dùng, y ban có ch c năng giám sát, yêu c u th c hi n

ạ ộ ủ ự ệ ả ơ và đánh giá hi u qu ho t đ ng c a các c quan th c thi.

ệ ố ổ ứ Nhìn chung, theo mô hình hình chóp trong h th ng t ả ch c qu n lý nhà

ộ ậ Ủ ơ ị ướ ề n c v BVNTD có y ban là c quan chuyên môn đ c l p, có v trí cao trong t ổ

ứ ộ ướ ề ự ề ơ ch c b máy nhà n ố ố ớ c và có quy n l c đi u ph i đ i v i các c quan khác trong

ạ ộ ệ ả ườ ườ ự ế ho t đ ng b o v ng ơ i tiêu dùng. C quan này th ng không tr c ti p gi ả i

ạ ủ ự ế ế ế ồ ự ớ quy t các khi u n i c a NTD và trên th c t thì v i ngu n l c và mô hình nh ư

ệ ả ế ự ề ợ ế ạ ậ v y, vi c gi ụ ệ i quy t tr c ti p các v vi c xâm ph m quy n l ụ ể i NTD c th là

ứ ả ườ ượ ộ ậ không kh thi. Do v y, ch c năng này th ng đ c giao cho các B , ngành và

ệ ề ấ ạ ị ươ Ủ ặ đ c bi t là phân c p m nh cho chính quy n đ a ph ng và y ban đóng vai trò là

y ban Ủ

ộ

Các b ngành chuyên môn

ị

ươ

ề Chính quy n đ a ph

ổ ứ

ộ T ch c xã h i

ự ệ ệ ơ c quan giám sát vi c th c hi n.

ố ệ ổ ứ ướ S đ s ơ ồ ố 2: Mô hình h th ng t 1. ả ch c qu n lý nhà n c v ề

BVNTD theo hình chóp.

ả ổ Ngu n:ồ Tác gi ợ t ng h p

ổ ứ ướ ề  H th ng t ệ ố ả ch c qu n lý nhà n ạ c v BVNTD theo mô hình h t

nhân

ổ ứ ướ ề ạ ệ ố H th ng t ả ch c qu n lý nhà n c v BVNTD theo mô hình h t nhân

ướ Ấ ư ố ộ ố ượ đ c các n c nh Malaysia, n Đ , Trung Qu c, Pháp, Hàn Qu c, Singapore,

ả ơ ụ Hà Lan, Canada áp d ng. Theo mô hình này, c quan có chuyên môn b o v ệ

ườ ộ ơ ộ Ở ộ ướ ườ ng i tiêu dùng là m t c quan thu c B . các n c này, thông th ơ ng c quan

ệ ườ ượ ụ ụ ặ ậ ộ ộ ả b o v ng i tiêu dùng đ ứ c thành l p là C c ho c V thu c các B có ch c

ướ ề ế ươ ệ ạ ả năng qu n lý nhà n c v kinh t , th ng m i và công nghi p.

ề ợ ệ ả ứ ơ Trong công tác b o v quy n l ề i NTD, các c quan này có ch c năng đi u

ề ợ ử ạ ộ tra và x lý các hành vi vi ph m quy n l ệ i NTD. Các B , ngành khác có nhi m

ẽ ớ ơ ệ ườ ả ặ ể ử ụ ố ợ v ph i h p ch t ch v i c quan b o v ng i tiêu dùng đ x lý các hành vi vi

ấ ượ ạ ị ườ ụ ằ ả ph m và giám sát ch t l ị ng hàng hóa d ch v trên th tr ả ng nh m đ m b o an

toàn cho NTD.

ề ổ ứ ệ ả ơ ộ ộ ơ ườ V t ch c, do là c quan thu c B nên c quan b o v ng i tiêu dùng

ư ụ ề ệ ẩ ặ theo mô hình này không có th m quy n giám sát cũng nh áp đ t nhi m v cho

ệ ố ơ ổ ứ ướ ề ả ệ ườ các c quan khác trong h th ng t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v ng i tiêu

ụ ắ ự ữ ứ ư ớ dùng. Tuy nhiên, v i nh ng công c đ c l c nh các trung tâm nghiên c u, giám

ử ề ề ạ ẩ ớ ơ ị ị đ nh cùng v i các th m quy n đi u tra và x lý, các c quan này có v trí h t nhân

ệ ả ườ ệ ơ trong công tác b o v ng ố i tiêu dùng và các c quan khác có trách nhi m ph i

ề ợ ụ ể ệ ả ộ ể ạ ợ h p hành đ ng đ cùng đ t m c tiêu b o v quy n l i cho NTD. Có th mô hình

ơ ề

:C quan qu n lý nhà ướ n

ả c v BVNTD

ộ

ị

ươ

:Các B , ngành chuyên môn, Chính quy n đ a ph

ề ộ ổ ứ ng và T ch c xã h i

ổ ứ ướ ề ả ệ ườ ư ệ ố hóa h th ng t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v ng i tiêu dùng trên nh sau:

ổ ứ ướ ề S đ s 1. ơ ồ ố 3: Mô hình t ả ch c qu n lý nhà n c v BVNTD theo mô

ạ hình h t nhân .

ả ổ Ngu n:ồ tác gi ợ t ng h p

ượ ủ ể ổ ứ  u, nh Ư c đi m c a các mô hình t ả ch c qu n lý nhà n ướ ề c v

BVNTD

ư ữ ề ể ạ ỗ ượ ể M i lo i mô hình đ u có nh ng u đi m và nh ệ c đi m, tuy nhiên vi c

ọ ổ ứ ụ ể ộ ộ ế ủ ự l a ch n mô hình t ch c còn ph thu c vào trình đ phát tri n kinh t ỗ c a m i

ị ủ ơ ư ả ướ ề ả ệ ướ n c cũng nh ý chí chính tr c a c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ể ạ ả ộ ố ng ỗ ụ i tiêu dùng. M t qu c gia có th áp d ng c hai lo i mô hình, tuy nhiên m i

ượ ụ ở ộ ể ạ mô hình đ c áp d ng ủ m t giai đo n khác nhau c a quá trình phát tri n kinh t ế

ạ ượ ụ ưở ế ộ ủ ấ ướ c a đ t n c, sao cho đ t đ c m c tiêu tăng tr ng kinh t ừ ả xã h i và v a b o

ề ợ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng.

 Mô hình hình chóp

Ư ể u đi m:

ự ệ ệ ả ơ ị ườ + C quan ch u trách nhi m chính trong lĩnh v c b o v ng i tiêu dùng

ề ự ớ ệ ủ ự ệ ề ầ ơ có quy n l c l n, có quy n yêu c u và giám sát vi c th c hi n c a các c quan

ề ự ớ ơ ườ ứ ầ ườ khác. Do là c quan có quy n l c l n, ng i đ ng đ u th ng là Th t ủ ướ ng

ủ ướ ặ ề ả ưở ế ho c Phó Th t ế ị ng nên quy n quy t đ nh cao và có nh h ộ ng đ n các B ,

ị ươ ế ị ả ớ ượ ngành và các đ a ph ng l n. Các quy t đ nh có tính kh thi cao vì đ ự c th c thi

ủ ơ ộ ộ ạ t i các B , ngành, do các B , ngành cũng là thành viên c a c quan này. Trong

ỗ ộ ề ấ ề ả ề ợ ệ ậ ộ m i B , ngành cũng có b ph n chuyên trách v v n đ b o v quy n l i ng ườ i

ệ ả ề ợ ế ạ ườ tiêu dùng nên vi c gi i quy t vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng nhanh, không có

ệ ượ ệ ẩ hi n t ng đùn đ y trách nhi m.

ủ ơ + Tính chuyên môn hóa c a các c quan cao

ề ợ ề ệ ả ộ ơ Do các B , ngành đ u là thành viên trong c quan b o v quy n l i ng ườ i

ơ ườ ự ỉ tiêu dùng nên tính chuyên môn hóa cao, c quan th ệ ị ng tr c ch ch u trách nhi m

ụ ệ ố ợ ữ ề ế ề ố ơ ộ đi u ph i, ph i h p gi a các c quan khi v vi c liên quan đ n nhi u B , ngành

ề ứ ạ ữ ặ ấ ho c nh ng v n đ ph c t p.

ậ ợ ấ ế ệ ạ ả ố ườ + Thu n l i th ng nh t k ho ch b o v ng i tiêu dùng cho các ngành

ươ ị và đ a ph ng

ộ ị ươ ề ả ề ậ ộ Do các B , ngành đ a ph ng đ u có b ph n chuyên trách v b o v ệ

ề ợ ườ ể ố ệ ổ ể quy n l i ng ợ ố ệ i tiêu dùng nên vi c t ng h p s li u đ th ng kê và tri n khai k ế

ạ ộ ị ươ ệ ấ ậ ạ ho ch t i các B ngành và đ a ph ng r t thu n ti n.

ậ ợ ạ ộ ệ ệ ả ườ + Thu n l i cho vi c đánh giá và báo cáo ho t đ ng b o v ng i tiêu

dùng

ượ Nh ể c đi m:

ủ ị ồ ổ ứ ộ ơ ề + T ch c trong Chính ph b c ng k nh do phát sinh thêm m t c quan.

ộ Ủ ệ ở ấ ươ ệ ậ ả ộ ậ Vi c thành l p m t y ban c p Trung ề ng và b ph n b o v quy n

ườ ạ ộ ị ươ ưở ợ l i ng i tiêu dùng t i các B , ngành và các đ a ph ề ng là đi u lý t ể ự ng đ th c

ậ ả ề ợ ệ ườ ề ệ thi pháp lu t b o v quy n l i ng ấ i tiêu dùng, tuy nhiên trong đi u ki n đ t

ộ ơ ể ế ệ ả ầ ướ n c đang phát tri n, c n tinh gi m biên ch , thì vi c hình thành m t c quan

ư ậ ẽ ồ ủ ề ả ơ ộ ố nh v y s c ng k nh, gây t n kém cho c quan qu n lý, lãng phí c a xã h i.

ạ  Mô hình h t nhân

Ư ể u đi m:

ụ ậ ượ ệ ố ỉ ầ ệ ơ ị + T n d ng đ ẩ c h th ng c quan hi n hành, ch c n phân đ nh th m

ề ộ ủ quy n rõ ràng c a các B , ngành.

ố ợ ữ ệ ế ơ ơ ị ả + Có c ch ch u trách nhi m và ph i h p rõ ràng gi a các c quan qu n

ệ ườ ả ơ lý chuyên ngành và c quan b o v ng i tiêu dùng

ủ ệ ả ơ ơ ườ + Tính chuyên môn hóa c a các c quan cao, c quan b o v ng i tiêu

ề ợ ứ ề ạ ử dùng có ch c năng đi u tra x lý hành vi vi ph m quy n l i NTD.

ượ Nh ể c đi m:

ấ ế ệ ố ệ ả ạ ố + Không có tính h th ng, khó cho vi c th ng nh t k ho ch b o v ệ

ườ ng i tiêu dùng

ệ ả ơ ị ướ ề ả ệ ườ + C quan ch u trách nhi m qu n lý nhà n c v b o v ng i tiêu dùng

ề ự ể ạ ộ ủ ủ ể ơ không đ quy n l c đ có th giám sát ho t đ ng c a các c quan khác.

ế ệ ổ ứ ộ ả ướ ề ả Xin xem chi ti t kinh nghi m t ch c b máy qu n lý nhà n c v b o v ệ

ề ợ ườ ổ ứ ộ quy n l i ng i tiêu dùng qua : (Ph l c s 1. ụ ụ ố 2; 1.3; 1.4; về t ch c b máy

ả ậ ả ủ qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng i tiêu dùng c a Malaysia, Nh t B n, Hà

Lan)

ế ớ ề ọ ệ ệ ả ả 1.3.2. Bài h c kinh nghi m th gi i v nâng cao hi u qu qu n lý nhà

ướ ề ả ệ ề ợ ườ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ệ ự ả ọ ướ ề ả ề ợ ệ ườ Vi c l a ch n mô hình qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ế ố ụ ủ ề ố ỗ ộ ể ế ư ị dùng c a m i qu c gia ph thu c vào nhi u y u t nh : Th ch chính tr , quan

ỗ ấ ướ ủ ể ạ ệ ả ố đi m lãnh đ o c a m i đ t n c. Tuy nhiên, mu n công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ệ ả ả ạ ơ ướ ề ả ệ ng i tiêu dùng đ t hi u qu cao, c quan qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ả ượ ế ố ữ ề ệ ợ l i ng i tiêu dùng ph i có đ c nh ng đi u ki n và y u t sau:

ủ ơ ế ị ườ ư ể 1.3.2.1. Phát huy u đi m c a c ch th tr ng

ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả ả C quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ph i phát

ị ườ ứ ủ ủ ể ạ ạ huy s c m nh c a th tr ệ ng đ nâng cao tính c nh tranh c a các doanh nghi p,

ờ ế ạ ộ ả ộ ướ ề ả ệ ồ đ ng th i ti n hành xã h i hóa các ho t đ ng qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ả ằ ướ ợ l i ng ặ i tiêu dùng nh m gi m gánh n ng chi phí cho ngân sách nhà n ạ c, t o

ề ệ ọ ổ ứ ề ệ ể ả đi u ki n cho m i cá nhân, t ề ch c đ u có th tham gia công tác b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng.

ề ự ủ ơ ả ướ ề 1.3.2.2. Quy n l c c a c quan qu n lý nhà n c v BVNTD

ệ ườ ả ơ ủ ố Nhìn chung, c quan b o v ng ề i tiêu dùng c a các qu c gia nói trên đ u

ượ ự ủ ộ ấ ớ ủ ề ơ ị ị ậ nh n đ c s ng h r t l n v chính tr . Chính v trí c a các c quan này trong

ấ ự ủ ố ớ ủ ộ ướ ệ ố h th ng Chính ph đã cho th y s ng h đó. Đ i v i các n c theo mô hình

Ủ ủ Ủ ộ ưở ủ ề ộ y ban thu c Chính ph , các thành viên c a y ban đ u là các B tr ng và ch ủ

ủ ướ ủ ướ ặ ậ ơ ị Ủ t ch y ban là Th t ng ho c Phó Th t ng nên c quan này luôn nh n đ ượ c

ộ ủ ủ ề ả ầ ỳ ự ủ s ng h c a Đ ng c m quy n. Ngoài ra, theo mô hình c a Hoa K , FTC đ ượ c

ư ộ ơ ố ộ ộ ậ ự ứ ầ ậ ộ thành l p nh m t c quan đ c l p tr c thu c Qu c h i. Đ ng đ u FTC là Đoàn

ộ ả ủ ị ỷ ỷ Ch t ch có 5 U viên, trong đó không quá 3 U viên cùng m t đ ng phái chính

ủ ị ệ ổ ố ị ượ ượ ệ ổ tr . Ch t ch FTC do T ng th ng b nhi m và đ c Th ng vi n thông qua. Do

ấ ớ ộ ề ự ủ ị đó s ng h v chính tr là r t l n.

ớ ự ủ ộ ạ ị ơ ệ ả ườ ẽ ề Cùng v i s ng h m nh m v chính tr , c quan b o v ng i tiêu

ạ ậ ố ượ ự ủ ủ ệ ộ dùng t i các qu c gia này luôn nh n đ ộ c s ng h và tín nhi m c a xã h i.

ệ ứ ươ ừ ủ ệ ả ườ Đây là hi u ng t ng tác t ơ vai trò c a các c quan b o v ng ớ i tiêu dùng v i

ự ộ ơ ả xã h i. Các c quan này luôn đóng vai trò tích c c trong công tác gi ế ế i quy t khi u

ỗ ợ ề ố ớ ư ổ ứ ạ ủ n i c a NTD và h tr v chuyên môn cũng nh tài chính đ i v i các t ch c xã

h i. ộ

ề ự ủ ơ ả ướ ề ả ệ ườ Quy n l c c a c quan qu n lý nhà n c v b o v ng ủ i tiêu dùng c a

ướ ố ớ ả ướ ơ các n c là khá cao. Đ i v i c các n c theo mô hình c quan hình chóp hay mô

ệ ả ạ ơ ơ ườ ề ơ hình c quan h t nhân thì c quan b o v ng i tiêu dùng đ u là c quan trung

ệ ườ ả tâm b o v ng i tiêu dùng.

ề ự ớ ữ ậ ơ Pháp lu t trao cho các c quan này nh ng quy n l c l n và các công c ụ

ể ả ệ ượ ệ ể ệ ả ạ ộ ữ h u hi u đ có th b o v đ ề c NTD m t cách hi u qu , bên c nh các quy n

ế ề ạ ả ế ế ban hành chính sách, k ho ch, quy n thanh tra, giám sát, gi ạ i quy t khi u n i,

ệ ệ ở ợ ệ ả ườ kh i ki n doanh nghi p vì l ơ i ích công, các c quan b o v ng i tiêu dùng

ườ ạ ơ ả ộ ố ề th ng có m t s quy n h n c b n sau đây:

ổ ứ ấ ầ ầ Yêu c u các t ch c cá nhân liên quan cung c p các thông tin c n thi ế t

ệ ả ế ạ trong vi c gi ế i quy t khi u n i NTD;

ụ ệ ẩ ạ ả ố ị ậ Công b các s n ph m, d ch v và các doanh nghi p vi ph m pháp lu t

ệ ườ ươ ệ ạ ả b o v ng i tiêu dùng trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng;

ề ổ ứ ế ả ả ủ Có quy n t ch c ti n hành hoà gi ế ị i và quy t đ nh hoà gi i c a các c ơ

ườ ệ ự quan này th ng có hi u l c pháp lý cao.

ề ổ ứ ơ ướ ề ể V t ch c c quan, dù theo mô hình nào thì các n c đ u có đi m chung

ệ ả ấ ấ ạ ườ ề là phân c p r t m nh công tác b o v ng ị i tiêu dùng cho chính quy n đ a

ươ ạ ơ ươ ạ ộ ế ph ng. Bên c nh đó, c quan Trung ng cũng ti n hành các ho t đ ng h tr ỗ ợ

ế ị ươ ể ự ệ ố ể ơ ầ c n thi ơ t cho các c quan đ a ph ng đ các c quan này có th th c hi n t t vai

ự ỗ ợ ả ề ủ ể ậ ỹ ề trò c a mình. S h tr đó có th là v tài chính, k thu t và c v chính sách.

ộ ậ ủ ơ ả ướ ề 1.3.2.3. Tính đ c l p c a c quan qu n lý nhà n c v BVNTD

ố ớ ướ ậ ả ư ả ướ ề Đ i v i các n ơ c nh Nh t B n, c quan qu n lý nhà n c v BVNTD là

ủ ề ấ ộ Ủ Ủ ộ ơ ộ m t y ban thu c Chính ph . V c p hành chính, y ban là c quan thu c Chính

ầ Ủ ủ ứ ớ ộ ph và do đó ngang v i các B , ngành khác, tuy nhiên đ ng đ u y ban là Th ủ

Ủ ườ ứ ầ ộ ướ t ng và các thành viên y ban là ng Ủ i đ ng đ u các B , ngành khác nên y

ề ự ớ ấ Ủ ề ẩ ơ ban này là c quan có quy n l c l n nh t. y ban này có th m quy n ban hành

ệ ế ả ạ ậ ườ ế ổ các chính sách và l p k ho ch b o v ng ạ i tiêu dùng, phân b các k ho ch

ề ị ươ ự ự ệ cho các ngành và chính quy n đ a ph ng th c hi n. Trong quá trình th c thi các

ế ệ ả ạ ườ Ủ ứ chính sách và k ho ch b o v ng i tiêu dùng, y ban có ch c năng giám sát,

ạ ộ ủ ự ệ ệ ả ầ ơ yêu c u th c hi n và đánh giá hi u qu ho t đ ng c a các c quan này.

ệ ả ơ ườ ộ ơ ầ Nhìn chung, c quan b o v ng i tiêu dùng c n là m t c quan chuyên

ộ ậ ị ổ ứ ộ ướ ế môn đ c l p, có v trí cao trong t ch c b máy nhà n ố ớ c và có ti ng nói đ i v i

ạ ộ ệ ả ơ ườ các c quan khác trong ho t đ ng b o v ng ơ i tiêu dùng. C quan BVNTD

ườ ự ế ả ự ế ế ế th ng không tr c ti p gi ạ ủ i quy t các khi u n i c a NTD và trên th c t ớ thì v i

ồ ự ư ậ ệ ả ụ ệ ế ạ ngu n l c và mô hình nh v y, vi c gi i quy t các v vi c xâm ph m quy n l ề ợ i

ụ ể ứ ậ ả ạ ủ ế ả NTD c th là không kh thi. Do v y, ch c năng gi ế i quy t khi u n i c a ng ườ i

ườ ượ ặ ệ ạ tiêu dùng th ng đ ộ c giao cho các B , ngành và đ c bi ấ t là phân c p m nh cho

ị ươ Ủ ệ ơ ề chính quy n đ a ph ự ng và y ban đóng vai trò là c quan giám sát vi c th c

hi n. ệ

ố ớ ướ ư ả ơ Đ i v i các n c nh Hà Lan, Malaysia c quan qu n lý nhà n ướ ề ả c v b o

ộ ạ ộ ơ ộ ướ ườ ệ ườ v ng i tiêu dùng là m t c quan thu c B . T i các n c này, thông th ng c ơ

ệ ườ ượ ậ ướ ạ ụ ụ ộ ả quan b o v ng i tiêu dùng đ c thành l p d ặ i d ng C c ho c V thu c các

ứ ả ướ ề ế ươ ệ ạ ộ b có ch c năng qu n lý nhà n c v kinh t , th ng m i và công nghi p.

ề ợ ệ ả ứ ơ Trong công tác b o v quy n l ề i NTD, các c quan này có ch c năng đi u

ề ợ ử ạ ệ ộ tra và x lý các hành vi vi ph m quy n l i NTD. Các b ngành khác có nhi m v ụ

ố ợ ệ ả ặ ườ ể ử ẽ ớ ơ ph i h p ch t ch v i c quan b o v ng i tiêu dùng đ x lý các hành vi vi

ấ ượ ạ ị ườ ụ ả ằ ph m và giám sát ch t l ị ng hàng hóa d ch v trên th tr ả ng nh m đ m b o an

toàn cho NTD.

ề ổ ứ ệ ả ơ ộ ộ ơ ườ V t ch c, do là c quan thu c B nên c quan b o v ng i tiêu dùng

ư ụ ề ệ ẩ ặ theo mô hình này không có th m quy n giám sát cũng nh áp đ t nhi m v cho

ệ ố ơ ế ế ả ệ ườ các c quan khác trong h th ng thi t ch b o v ng ớ i tiêu dùng. Tuy nhiên v i

ụ ắ ự ữ ư ứ ớ ị nh ng công c đ c l c nh các trung tâm nghiên c u, giám đ nh cùng v i các

ử ề ề ạ ẩ ơ ị th m quy n đi u tra và x lý, các c quan này có v trí h t nhân trong công tác

ệ ườ ố ợ ệ ơ ả b o v ng ộ i tiêu dùng và các c quan khác có trách nhi m ph i h p hành đ ng

ề ợ ụ ệ ả ạ ể đ cùng đ t m c tiêu b o v quy n l i cho NTD.

ạ ướ ự ủ ồ ơ ả 1.3.2.4. M ng l i và ngu n nhân l c c a các c quan qu n lý nhà n ướ ề c v

BVNTD

ủ ệ ả ặ ườ ầ ầ Do đ c thù riêng c a công tác b o v ng ớ i tiêu dùng (yêu c u g n v i

ị ườ ầ ề ợ ả ộ ố qu n chúng, th tr ệ ng, b o v quy n l i cho m t s đông không đ ượ ổ ứ ch c, c t

ế ườ ấ ế ả không có chuyên môn, thi u thông tin và th ế ề ng r t y u th v kh năng th ươ ng

ộ ệ ố ườ ệ ượ l ng), m t h th ng ơ c quan b o vả ệ quy n l ề ợ ng i ẽ i tiêu dùng s có hi u qu ả

ỉ ượ ế ậ ả ộ ỏ ẻ ủ ừ ơ ị ch khi nó đ c tr i r ng đ n t n các đ n v hành chính nh l ị c a t ng đ a

ươ ỹ ề ư ệ ậ ả ả ố ơ ườ ph ng. Các qu c gia nh Nh t B n, M đ u có c quan b o v ng i tiêu

ệ ố ả ế ế ạ ấ ừ ươ dùng và h th ng gi i quy t khi u n i, tranh ch p bao trùm t Trung ế ng đ n

ươ ệ ố ủ ư ể ạ ộ ị đ a ph ỏ ỏ ng. Đây là m t đi m m nh c a các h th ng này, nh ng nó cũng đ i h i

ổ ộ ồ ể ủ ệ ấ ộ ồ ự m t ngu n l c kh ng l ầ đ đ cung c p cho vi c duy trì b máy. Do đó, c n

ệ ể ử ụ ề ẵ ộ ở ơ ở ự ả ph i tri t đ s d ng các b máy chính quy n s n có c s , nhân l c có

ề ư ư ụ ả ẩ ả ẵ ạ ộ chuyên môn s n có (ví d nh các th m phán đã v h u), và đ m b o ho t đ ng

ả ớ ự ệ ễ ấ ậ ộ ấ th c thi pháp lu t di n ra m t cách nhanh chóng, hi u qu v i chi phí th p nh t.

ạ ơ ạ ị ươ ậ ượ ừ Bên c nh đó, các c quan t i đ a ph ng luôn nh n đ c kinh phí t ề chính quy n

ư ự ỗ ợ ủ ơ ệ ườ ả ạ ươ cũng nh s h tr c a c quan b o v ng i tiêu dùng t i Trung ng.

ồ ự ủ ơ ề ệ ả ườ ấ ươ V ngu n l c c a c quan b o v ng i tiêu dùng c p Trung ng, có

ể ấ Ủ ươ ụ ạ ằ ạ ỳ th l y y ban th ả ng m i công b ng Hoa K làm ví d . T i, FTC có kho ng

ự ề ồ ượ ậ ấ 1100 nhân viên, trong đó r t nhi u ngu n nhân l c đ c t p trung vào công tác

ệ ườ ồ ự ủ ượ ả b o v ng i tiêu dùng. Trong đó, 55% các ngu n l c c a FTC đ c dùng đ ể

ệ ườ ượ ạ ả b o v ng i tiêu dùng còn 45% đ c dành cho c nh tranh.

ố ợ ữ ự ơ ả 1.3.2.5. S ph i h p gi a các c quan qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng i

ớ ơ ề ế tiêu dùng v i các c quan đi u ti t ngành

ố ớ ố ượ ệ ố ứ ả ơ Đ i v i các qu c gia đã đ c nghiên c u, h th ng c quan b o v ng ệ ườ i

ạ ứ ấ ệ ố ố ợ ủ ế tiêu dùng t i đây đ ượ ổ c t ơ ch c r t h th ng nên c ch ph i h p c a các c ơ

ươ ặ ố quan có liên quan t ẽ ng đ i ch t ch .

ư ướ ế ớ ườ Nh trên đã phân tích, các n c trên th gi i th ng theo hai mô hình ch ủ

ổ ứ ệ ả ơ ườ ố ớ ỗ ạ đ o trong t ch c các c quan b o v ng i tiêu dùng. Đ i v i m i mô hình, s ự

ố ợ ữ ặ ạ ơ ướ ử ụ ph i h p gi a các c quan có nét đ c thù riêng. T i các n c s d ng mô hình c ơ

ệ ả ườ ơ ị ơ quan hình chóp, c quan b o v ng i tiêu dùng là c quan có v trí cao trong

ề ả ủ ệ ấ ườ ề ự ớ Chính ph và có các quy n l c l n trong v n đ b o v ng i tiêu dùng, trong

ạ ộ ề ậ ế ệ ả ậ ạ đó có quy n l p chính sách, l p k ho ch và giám sát ho t đ ng b o v ng ườ i

ạ ộ ố ợ ệ ố ự ủ ơ ủ tiêu dùng c a các c quan trong h th ng nên s ph i h p trong ho t đ ng c a

ệ ố ệ ả ơ ườ ả ả ị các c quan trong h th ng b o v ng i tiêu dùng luôn đ m b o nh p nhàng và

ố ớ ờ ướ ử ụ ạ ơ ơ ị k p th i. Còn đ i v i các n ả c s d ng mô hình c quan h t nhân, c quan b o

ườ ư ớ ơ ị ệ v ng i tiêu dùng tuy không có v trí l n nh theo mô hình c quan hình chóp,

ư ặ ọ ớ ệ ề ể ẩ nh ng v i vai trò quan tr ng và đ c bi ề t là th m quy n đi u tra, ki m tra, gi ả i

ủ ế ế ệ ậ ạ ấ ộ ơ quy t tranh ch p,… pháp lu t luôn t o ra c ch ràng bu c trách nhi m c a các

ạ ộ ố ợ ớ ơ ệ ườ ệ ả ơ c quan khác trong vi c ph i h p ho t đ ng v i c quan b o v ng i tiêu dùng.

ả ủ ơ ế ả ệ ế 1.3.2.6. Tính hi u qu c a c ch gi ấ i quy t tranh ch p

ề ậ ớ ở ư ộ ệ ố ả ấ ẽ ế ỉ Nh đã đ c p t i trên, m t h th ng gi i quy t tranh ch p s ch có

ự ả ệ ệ ả ườ ể ả ộ ế hi u qu trong lĩnh v c b o v ng i tiêu dùng n u nó có th tr i r ng trên toàn

ố ế ấ ị ươ ổ ậ ủ ấ ả ệ ạ qu c đ n c p đ a ph ng. Bên c nh đó, kinh nghi m n i b t c a t ố t c các qu c

ặ ệ ườ ệ ố ủ ả ợ gia nói trên, đ c bi t trong tr ng h p c a Malaysia, là h th ng này ph i tách

ệ ệ ố ỏ ẳ ườ ề ệ ố bi t kh i h n h th ng toà án thông th ế ng, v n đã có quá nhi u vi c và thi u

ườ ấ ớ ị chuyên môn, th ế ệ ng b coi là không m y thân thi n v i các cá nhân NTD thi u

ủ ụ ứ ả ế ấ thông tin và không đ ượ ổ c t ch c. Các th t c gi ả i quy t tranh ch p cũng ph i

ứ ư ể ế ế ả ẩ ả ơ ượ đ c đ n gi n hoá, đ y nhanh và gi m chi phí đ n h t m c có th , nh trong

ườ ợ ủ ể ớ ượ ử ụ ườ tr ng h p c a Malaysia thì m i có th mong đ c NTD s d ng th ng xuyên.

ươ ứ ượ ử ụ ườ Ngoài ra, các ph ng th c khác cũng nên đ c s d ng th ng xuyên,

ạ ự ư ế ế ư ấ ế ế ạ ườ nh khi u n i tr c tuy n, t ậ v n hay ti p nh n khi u n i qua đ ng dây nóng.

ố ế ệ ế ể ế ạ ầ ộ ơ ậ Vi c có m t trung tâm đ u m i ti p nh n khi u n i và chuy n đ n các c quan

ứ ệ ơ ả ộ ơ ế ấ ch c năng có trách nhi m, hay c quan gi ế ấ i quy t tranh ch p là m t c ch r t

ệ ả hi u qu .

ố ớ ọ ệ ề ệ 1.3.3. Bài h c kinh nghi m QLNN v BVQLNTD đ i v i Vi t Nam

ủ ề ọ ề ứ ạ 1.3.3.1. Bài h c v phát huy s c m nh c a n n kinh t ế ị ườ th tr ng

ề ề ư ư ể ặ N n kinh t ế ị ườ th tr ơ ả ng có nhi u u đi m trong đó nét đ c tr ng c b n

ạ ườ ệ ạ ạ là t o ra môi tr ng c nh tranh lành m nh, các doanh nghi p mu n t n t ố ồ ạ ượ c i đ

ứ ạ ạ ộ ủ ệ ả ph i nâng cao s c c nh tranh c a mình. Khi các doanh nghi p ho t đ ng trong

ộ ườ ấ ượ ắ ả ạ m t môi tr ộ ng c nh tranh, b t bu c ph i nâng cao ch t l ả ng hàng hóa, c i

ế ẩ ả ấ ấ ả ẫ ớ ổ ố ừ ti n m u mã s n ph m, không ng ng đ i m i cung c p s n ph m t t giá c ả

ả ớ ườ ề ệ ọ ph i chăng t i tay ng i tiêu dùng. Đi u quan tr ng là các doanh nghi p luôn coi

ườ ướ ế ị ế ng ọ i tiêu dùng là tr ng tâm, đích h ng đ n trong các quy t đ nh kinh doanh

ề ợ ạ ạ ườ ẽ ả ủ c a mình. Khi đó tình tr ng vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng s gi m.

ộ ặ ơ ả ề ợ ư ủ ệ ả Ngoài ra, m t đ c ch ng c b n c a công tác b o v quy n l i ng ườ i

ủ ế ệ ộ tiêu dùng là trách nhi m c a toàn xã h i, công tác này liên quan đ n các B ộ, ban,

ở ươ ị ươ ế ầ ế ngành trung ng và đ a ph ọ ng, liên quan đ n m i thành ph n kinh t ậ do v y

ộ ủ ồ ự ọ ự ọ ọ ộ ỉ ủ ầ c n kêu g i s vào cu c c a toàn xã h i, kêu g i m i ngu n l c không ch là c a

ướ ủ ả ị ổ ứ ơ ướ ề nhà n c mà c a c các đ n v , t ch c, cá nhân trong và ngoài n c đ u có th ể

ự tham gia và đóp góp tài chính và nhân l c cho công tác này.

ề ự ủ ơ ọ ề 1.3.3.2. Bài h c v nâng cao quy n l c c a c quan QLNN

ự ừ ễ ướ ế ớ ằ ơ ỉ T th c ti n các n c trên th gi i ch ra r ng, khi c quan QLNN

ượ ả ự ụ ẽ ệ ơ BVQLNTD đ c nâng cao thì hi u qu th c thi s cao h n, các m c tiêu v ề

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ễ ượ ự ơ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng d đ c th c thi h n.

ệ ệ ơ ượ ướ ạ T i Vi t Nam, hi n nay c quan đ ả c giao qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ộ ươ ạ quy n l i ng i tiêu dùng là B Công Th ng, theo cách phân chia t ầ i ph n trên

ổ ứ ướ ề ả ề ợ ệ ườ thì mô hình t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a

ệ ượ ế ẩ ạ ạ Vi t Nam đ ề ớ c x p vào mô hình h t nhân. V i mô hình h t nhân, th m quy n

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ư ượ ả ơ c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ch a đ c cao,

ứ ả ế ị ưở ế ộ ố các quy t đ nh khó có s c nh h ng đ n các B , ban ngành khác. Mu n nâng

ơ ế ị ệ ự ủ ự ả ệ cao hi u l c th c thi c a công tác này thì ph i ban hành c ch ch u trách nhi m

ố ợ ữ ệ ệ ả ơ ề và ph i h p rõ ràng gi a các c quan cùng có trách nhi m tham gia b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng.

ọ ề ự ạ ướ ự ồ 1.3.3.3. Bài h c v xây d ng m ng l i và ngu n nhân l c cho c ơ

ề ợ ườ ả ệ quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ề ợ ệ ườ ả ỉ ả Do công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng x y ra không ch trung

ươ ở ấ ả ị ươ ự ệ ả ầ ậ ơ ng mà t c các đ a ph t ề ng, do v y c n xây d ng c quan b o v quy n

ườ ạ ướ ộ ả ướ ạ ắ ợ l i ng i tiêu dùng thành m ng l i r ng kh p trong ph m vi c n c. Trên

ự ế ệ ố ả ơ ươ ế ị ươ th c t h th ng c quan qu n lý nhà n ướ ừ c t Trung ng đ n đ a ph ề ng đ u

ộ ộ ớ ẽ ậ ậ ắ ẵ ờ ộ có s n, trong m t th i gian ng n cho thành l p m t b ph n m i s lãng phí

ể ạ ượ ậ ự ự ồ ụ ạ ướ ơ ả ngu n nhân l c, v t l c. Đ đ t đ c m c đích là có m ng l i c quan b o v ệ

ề ợ ườ ạ ữ ệ ấ ầ ị quy n l i ng i tiêu dùng t i các c p, c n phân đ nh rõ trách nhi m gi a các c ơ

ế ự ự ệ ế ệ ả ơ ơ ơ quan, c ch th c hi n, c ch báo cáo d a trên các c quan qu n lý hi n hành.

ạ ươ ươ ạ ươ Ở ệ Vi ệ t Nam hi n nay t i Trung ộ ng là B Công Th ng, t ị i các đ a ph ng là

ở ươ ạ ậ ế ệ ặ ậ S Công Th ng, t ệ i các qu n/huy n là Phòng kinh t qu n/huy n (ho c phòng

ế ạ ầ ồ ự ẽ ệ ỡ ố ủ ả ộ kinh t h t ng). S hi u qu và đ t n kém ngu n l c, kinh phí c a xã h i khi

ứ ự ệ ệ ơ ị ị ta quy đ nh thêm ch c năng, trách nhi m cho các đ n v này trong vi c th c thi

ề ợ ệ ả ườ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ả ủ ơ ọ ề ệ ả ế 1.3.3.4. Bài h c v nâng cao hi u qu c a c quan gi i quy t tranh

ự ế ề ợ ạ ấ ườ Th c t ụ ệ cho th y khi các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng đ ượ c

ả ệ ể ố ượ ệ ả ụ ệ ả gi ế i quy t tri t đ , nhanh chóng hi u qu , thì s l ng các v vi c gi ế i quy t

ầ ạ ệ ầ ớ ệ ờ ẽ ả s gi m d n theo th i gian. Tuy nhiên, t i Vi t Nam hi n nay, ph n l n các tranh

ủ ấ ườ ượ ả ế ườ ươ ượ ch p c a ng i tiêu dùng đ c gi i quy t thông qua con đ ng th ng l ng,

ả ự ệ ệ ề ậ ộ hòa gi i, do v y vi c có th c thi hay không tùy thu c nhi u vào thi n chí c a t ủ ổ

ứ ự ệ ệ ọ ạ ch c cá nhân kinh doanh. Bi n pháp th c hi n qua Tòa án và Tr ng tài l i ít đ ượ c

ả ế ụ ệ ờ ả ế ụ ệ ử ụ s d ng do phí gi i quy t v vi c cao, th i gian gi i quy t v vi c lâu, trình t ự

ả ế ụ ệ ừ ự ứ ạ ệ ố gi ễ i quy t v vi c ph c t p. T th c ti n các qu c gia có các bi n pháp gi ả i

ề ợ ế ấ ườ ệ ả ấ ầ quy t tranh ch p quy n l i ng ứ i tiêu dùng hi u qu cho th y c n nghiên c u

ệ ả ấ ủ ế ườ mô hình tòa án chuyên bi t gi i quy t các tranh ch p c a ng i tiêu dùng (tòa án

ả ồ ạ ế ư ủ ụ ứ ạ ấ ờ này gi i quy t các t n t i nh th t c ph c t p, th i gian lâu, phí th p).

ộ ậ ủ ơ ả ướ ề 1.3.3.5. Bài h c v t ọ ề ính đ c l p c a c quan qu n lý nhà n c v BVNTD

ế ớ ừ ệ ằ ậ ỉ ưở ệ ẽ ả T kinh nghi m th gi i ch ra r ng th t là lý t ng và s có hi u qu cao

ế ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ơ h n n u c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là c ơ

ủ ơ ộ ậ ế ị ị ả ưở ợ quan đ c l p. Khi đó các quy t đ nh c a c quan này không b nh h ng l i ích

ệ ủ ơ ợ ườ ườ ọ và can thi p c a các c quan có cùng l i ích mà ng i ta th ậ ng g i theo thu t

ữ ừ ổ ế ề ạ ế ừ v a đá bong v a th i còi ng dân gian là “ ”. N u xét v khía c nh kinh t và chi

ộ ạ ệ ạ ệ ư ậ ơ phí cho xã h i, t i giai đo n hi n nay Vi ả t Nam ch a nên thành l p c quan b o

ề ợ ườ ộ ậ ề ể ơ ệ v quy n l i ng ồ ự i tiêu dùng là c quan đ c l p đ tránh lãng phí v ngu n l c.

ể ườ ế ử ụ ủ ứ ơ Mà theo quan đi m cá nhân ng i vi ạ t nên s d ng s c m nh c a các c quan

ệ ấ ả ủ ệ ơ ề hi n có, đ xu t các gi ả ự i pháp nâng cao hi u qu th c thi c a các c quan này.

ữ ơ ọ ề ố ợ ệ ả 1.3.3.6. Bài h c v nâng cao hi u qu ph i h p gi a c quan QLNN v ề

ơ ề ế BVQLNTD và các c quan đi u ti t ngành

ị ớ ọ ệ ả Bài h c này hoàn toàn đúng và có giá tr v i Vi ơ t Nam, do c quan qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ủ ệ ượ nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi t Nam đ ự c xây d ng

ạ ượ ậ ạ ệ ế ả ơ ướ ạ d i d ng mô hình h t nhân. Th t khó mà đ t đ c hi u qu cao n u c quan

ệ ả ướ ề ơ ế ượ đ ụ c giao nhi m v qu n lý nhà n ố ợ c v BVQLNTD không có c ch ph i h p

ả ớ ư ệ ả ơ ế ẩ hi u qu v i các c quan qu n lý ngành nh : Y t ự , An toàn th c ph m, Nông

ệ nghi p….

ƯƠ CH NG II

Ự Ả Ạ ƯỚ Ủ Ộ TH C TR NG QU N LÝ NHÀ N C C A B CÔNG TH ƯƠ VỀ NG

Ề Ợ Ả Ệ ƯỜ B O V QUY N L I NG I TIÊU DÙNG

ủ ộ ứ ệ ạ ị ụ 2.1. V trí, ch c năng, nhi m v , ph m vi QLNN c a B Công

ươ ề ạ Th ng v BVQLNTD và khái quát tinh hình vi ph m QLNTD

ủ ộ ứ ệ ạ ị ụ 2.1.1. V trí, ch c năng, nhi m v , ph m vi QLNN c a B Công

Th ngươ

ủ ộ ị ươ ề ng v BVQLNTD V trí c a B Công Th :

ị ạ ề ợ ệ ề ả ậ ườ Theo quy đ nh t i Đi u 47 Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng, B ộ

ươ ấ ượ ơ ủ ệ ả Công Th ng là c quan cao nh t đ ự c Chính ph giao th c hi n qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ộ ươ ở ượ ướ ề ả n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng. B Công Th ng đây đ c xem là

ủ ươ ự ệ ầ ấ ố ươ ơ c quan cao nh t, là đ u m i th c hi n các ch tr ng, chính sách, ch ng trình,

ề ợ ệ ạ ườ ả ướ ạ ề ả ế k ho ch v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong ph m vi c n c.

ứ ủ ộ ươ ề ng v BVQLNTD Ch c năng QLNN c a B Công Th ạ ộ : là các ho t đ ng

ủ ế ủ ộ ươ ự ụ ệ ệ ằ ch y u c a B Công Th ng nh m th c hi n các nhi m v QLNN trong lĩnh

ề ợ ườ ệ ự ả v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ủ ụ ệ ộ ươ ề Nhi m v QLNN c a B Công Th ng v BVQLNTD:

ị ậ ả ề ợ ệ ườ Theo quy đ nh t ề ạ Đi u 48 i , Lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng , Bộ

ủ

ặ

ạ ộ ả

ả Qu n lý ho t đ ng c a TCXH, ợ ổ ứ i, Ki m soát h p t

ể ch c hòa gi ẫ ồ đ ng m u

ẩ ề Ban hành theo th m quy n ho c ẩ ề trình c quan có th m quy n và thi ậ ề ả hành các văn b n pháp lu t v BVQLNTD

ề

ậ

ế

ổ Tuyên truy n ph bi n pháp lu t BVNTD ỗ ợ ư ấ T v n, h tr , nâng cao nh n ậ ứ ề th c v BVQLNTD

ơ ự Xây d ng c ở ữ ệ s d li u thông tin, đào ồ ạ t o ngu n nhân l c ự ụ ụ ph c v công tác BVQLNTD

ươ ụ ự ệ ệ ệ Công Th ng có có trách nhi m th c hi n các nhi m v chính sau:

ụ ệ Nhi m v ủ ộ c a B Công ngươ

ợ

ố ế ề v

ể ạ ủ

ế

ả i ườ

Thanh tra, ki m tra, gi quy t khi u n i c a ng

H p tác qu c t BVQLNTD

ế tiêu dùng

ụ ả ệ ướ ủ ộ ươ S đ s 2. ơ ồ ố 1: Nhi m v qu n lý nhà n c c a B Công Th ng

ủ ạ ộ ươ ề Ph m vi QLNN c a B Công Th ng v BVQLNTD :

ề ạ V không gian: Tr ên ph m vi c n ả ướ c

ự ệ ả ộ V ề n i dung qu n lý: Là th c hi n 6 nhi m ề ệ vụ QLNN v BVQLNTD nh ư

ụ m c trên.

ạ ộ ươ ự ấ ả ơ Tóm l i, B Công Th ng là c quan cao nh t th c thi công tác qu n lý

ướ ề ả ệ ề ợ ườ ả ướ ạ nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong ph m vi c n c. Ngoài ra,

ư ộ ộ ươ ệ ệ ả cũng nh các b ngành khác B Công Th ng có trách nhi m b o v quy n l ề ợ i

ườ ự ệ ươ ạ ng i tiêu dùng trong lĩnh v c công nghi p và th ng m i.

ự ị ủ ế ạ 2.1.2. Các lĩnh v c b vi ph m ch y u

ề ợ ả ườ ự ấ ộ ậ ộ ệ B o v quy n l i ng ề i tiêu dùng là m t lĩnh v c r t r ng do v y quy n

ườ ạ ở ầ ờ ố ủ ự ế ị ợ l i ng i tiêu dùng b vi ph m h u h t các lĩnh v c trong đ i s ng c a ng ườ i

ạ ủ ố ệ ế ề ố ườ tiêu dùng, theo s li u th ng kê v các khi u n i c a ng i tiêu dùng trong c ả

ủ ụ ả ộ ươ ướ n ạ c c a C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng trong năm 2010 và năm

ự ạ ậ 2011 thì các vi ph m t p trung các lĩnh v c sau.

ố ả ề ợ ề ạ ườ : (các vi ph m v quy n l i ng i tiêu dùng trong c n ả ướ c B ng s 2.1

năm 2010 và năm 2011)

ố ụ ạ ỉ ệ T l

ị ụ ấ ượ Hành vi vi ph mạ ng hàng hóa d ch v Ch t l S v vi ph m 1504 ầ ph n trăm 51,3%

ngườ ấ

ạ Đo l Cung c p thông tin Giá Các hành vi vi ph m khác 547 131 214 520 18,8% 4,5% 7,3% 18%

ạ ộ ị Ghi chú: Các hành vi vi ph m khác là bán sai quy đ nh, thái đ nhân viên

ụ ụ ư ố ấ ứ ủ ụ ế ề ả ạ ph c v ch a t t, khuy n m i, xu t x hàng hóa, b n quy n, th t c hành chính,

ườ ự ẩ ồ b i th ng, th c ph m...

ấ ượ ả ả ị Ch t l ụ ng hàng hóa d ch v không đ m b o

ụ ệ ề ợ ạ ố ườ ườ Trong s các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng do ng i tiêu

ế ạ ế ươ ộ ả ệ ỉ ườ dùng khi u l ở i đ n S Công Th ng các t nh và h i b o v ng i tiêu dùng

ả ướ ấ ượ ụ ệ ả ả ị trong c n c thì vi c hàng hóa d ch v không đ m b o ch t l ấ ng, kém ch t

ả ỉ ệ ế ế ấ ượ l ng, hàng nhái hàng gi ế chi m t l ụ ệ cao nh t chi m đ n 51,3% các v vi c.

ấ ượ ả ở ả ị ấ ượ Ch t l ụ ng hàng hóa d ch v không đ m b o ồ đây bao g m ch t l ng không

ấ ượ ư ố ố ớ ầ ế ả đúng nh công b , hàng hóa kém ch t l ng x y ra đ i v i h u h t các hàng hóa

ụ ụ ụ ư ệ ế ẩ ướ ễ ề ị d ch v ph c v nhu y u ph m hàng ngày nh : đi n n c, vi n thông, đi u hòa

ệ ộ ủ ạ ạ ướ ố nhi t đ , t l nh, ti vi, xe máy, xe đ p, ô tô, n c u ng đóng chai...

Đo l ngườ

ệ ế ế ậ ạ ử Vi c cân thi u, gian l n trong cân đong đo đ m t ợ i các c a hàng, các ch ,

ỉ ọ ề ợ ế ạ ườ ấ ớ các cây xăng chi m t tr ng r t l n trong các vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng

ề ợ ế ạ ườ ụ ệ chi m 18,8% các v vi c vi ph m quy n l i ng ớ i tiêu dùng. V i các cây xăng

ề ợ ệ ườ ọ ử ụ ấ ọ ạ vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng r t tinh vi, h s d ng m i hình th c t ứ ừ

ế ườ ế ể đong thi u theo cách đong thông th ng cho đ n dùng máy đ đong sai s l ố ượ ng

ườ ệ ượ ớ ạ ặ ợ cho ng i tiêu dùng. V i hi n t ng cân sai t i các ch nông thôn ho c các

ố ẫ ấ ổ ế ệ ậ ệ ạ qu n, huy n xa trung tâm thành ph v n r t ph bi n, gây thi t h i cho ng ườ i

ườ ạ ị ườ ư tiêu dùng, nh ng thông th ng giá tr vi ph m không cao nên ng i tiêu dùng

ườ ế ệ ạ th ng ng i khi u ki n.

ề ạ Vi ph m v giá

ụ ệ ề ợ ề ế ạ ạ ườ Các vi ph m v giá chi m 7,3% các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu

ề ấ ế ế ề ặ dùng, trong đó tâp trung vào v v n đ không niêm y t giá ho c niêm y t không

ộ ằ ư ế ộ ộ ự rõ ràng, hay niêm y t m t giá bán m t giá, đ a ra chính sách giá m t đ ng th c

ể ệ ộ hi n m t ki u.

ấ Cung c p thông tin

ầ ủ ệ ấ ấ ả Vi c không cung c p thông tin, cung c p thông tin không đ y đ , gi danh

ừ ả ỉ ệ ế ạ bán hàng, l a đ o bán hàng quan m ng internet chi m t l 4,5%.

ề ệ ự ẩ ạ Vi ph m v v sinh an toàn th c ph m

ề ợ ườ ạ ườ ự Đây là lĩnh v c mà quy n l i ng ị i tiêu dùng b vi ph m th ng xuyên,

ứ ụ ả ướ ề ự liên t c, tuy nhiên do ch c năng qu n lý nhà n ẩ ệ c v an toàn v sinh th c ph m

ộ ộ ế ố ượ ạ ề ở ế ơ ươ ỉ thu c B Y t nên s l ng các đ n khi u n i v S Công Th ng các t nh v ề

ầ ớ ự ệ ể ạ ườ ẩ vi ph m v sinh an toàn th c ph m là không đáng k , ph n l n ng i tiêu dùng

ạ ự ụ ự ế ế ế ặ ẩ ụ ệ ử ơ g i đ n khi u n i tr c ti p đ n C c V sinh an toàn th c ph m ho c Chi c c

ự ẩ ạ ố ự ộ ỉ ươ ệ v sinh an toàn th c ph m t i các t nh, thành ph tr c thu c trung ố ệ ng. S li u

ụ ệ ộ ộ ả ướ ủ ụ ự ạ ị ẩ các v vi c b ng đ c th c ph m các năm trên ph m vi c n c c a C c V ệ

ề ệ ự ứ ẩ ườ ạ ị sinh an toàn th c ph m là minh ch ng v vi c ng i tiêu dùng b vi ph m trong

ự lĩnh v c này.

ố ệ ụ ộ ộ ừ ố ả B ng s 2.2: S li u v ng đ c t ế năm 2009 đ n năm 2014

ế ả K t qu giám sát T ng sổ ố Năm S vố ụ S ng ố ườ i ườ ng i ăn ố ườ S ng ố ườ ắ i m c S ng ế i ch t đi vi nệ

2009 152 40432 4137 35 5212

2010 175 24072 3978 51 5662

2011 148 38915 3663 27 47000

2012 168 36604 4335 34 5541

ầ 2013 163 G n 5000 28

6t/2014 90 2035 28 2326

ự ụ ệ ẩ ợ ổ ủ Ngu n:ồ T ng h p trên trang web c a C c V sinh an toàn th c ph m

ả ề ủ ệ ể ế ộ Năm 2013 k t qu đi u tra c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn

ố ơ ở ề ệ ạ ẩ ả ấ ấ cho th y 70% s c s kinh doanh s n ph m nông nghi p là vi ph m v ch t

ấ ứ ự ề ệ ạ ẩ ả ượ l ng, xu t x , qu ng cáo và giá; 30% vi ph m v an toàn v sinh th c ph m.

ự ế ủ ứ ớ ề ỏ Lĩnh v cự Theo đi u tra tr c ti p c a nghiên c u sinh v i câu h i “

ườ ề ạ ị ng i tiêu dùng b vi ph m nhi u nh t ấ ”?

ế ượ ự ự ệ ẩ ạ ả K t qu thu đ ề c lĩnh v c an toàn v sinh th c ph m là vi ph m nhi u

ấ ượ ứ ế ế ấ ứ ị nh t chi m đ n 74.7%, th hai là ch t l ụ ng hàng hóa d ch v 67.4%, th ba là

ả ứ ư ứ ấ hàng nhái, hàng gi 53.9%, th t là cung c p thông tin 46.1%, th năm là trách

ệ ả ả ẩ nhi m b o hành s n ph m 41%.

80

70

60

50

40 An toàn vệ sinh thực phẩm Chất lượng hàng hóa dịch vụ Trách nhiệm bảo hành sản phẩm Cung cấp thông tin

30 Hàng nhái, hàng giả

20 lĩnh vực khác

10

0

ơ ồ ố ề ợ ạ ườ ề ấ ự S đ s 2.2: lĩnh v c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng nhi u nh t.

ố ệ ụ ạ ả ồ ộ Theo ngu n s li u khác, năm 2014, C c Qu n lý c nh tranh, B Công

ươ ố ơ ạ ừ ử ế ế ậ ườ Th ổ ng đã ti p nh n và x lý t ng s h n 1000 khi u n i t ng i tiêu dùng,

ệ ễ ế ế ế ề ạ ạ các khi u n i liên quan đ n đi n tho i, vi n thông, truy n hình chi m t ỷ ệ l cao

ố ượ ừ ả ấ ụ ệ ạ ố nh t là 50.02%. Con s này v a ph n ánh s l ng v vi c vi ph m liên quan

ư ự ể ả ầ ồ ờ ộ ứ ạ ủ nh ng đ ng th i cũng ph n nào ph n ánh s phát tri n sôi đ ng và ph c t p c a

ớ ố ượ ứ ự ừ ế lĩnh v c này. Nhóm th hai là v i s l ng t ự 3.6 cho đ n 8,13% là các lĩnh v c

ư ấ ộ ả ở ạ nh : B t đ ng s n, nhà , máy tính, m ng internet, hàng hóa tiêu dùng hàng ngày,

ụ ụ ươ ậ ả ệ ứ ẹ thi ế ị ệ ử t b đi n t ị gia d ng, d ch v và ph ng ti n v n t ỏ i, làm đ p, s c kh e,

ứ ụ ự ả ể ị d ch v tài chính, ngân hàng và b o hi m. Nhóm th 3 là các lĩnh v c có s l ố ượ ng

ạ ừ ế ứ ế ấ ồ ờ ộ khi u n i t ạ 0,8 đ n 2,1%, bao g m:n i ngo i th t, th i trang, trang s c, năng

ườ ụ ả ượ l ng, môi tr ng, giáo d c, gi i trí.

ế ạ ố ả ị B ng s 2.3: Các nhóm hàng hóa b khi u n i trong năm 2014

STT Ngành hàng T lỷ ệ

ệ ễ ề ạ 1 Đi n tho i, vi n thông, truy n hình 50.02%

ấ ộ ả ở 2 B t đ ng s n, nhà 8.13%

3 ạ Máy tính, m ng internet 7.42%

ườ 4 Hàng hóa tiêu dùng th ng ngày 7.36%

ụ 5 Thi ế ị ệ ử t b đi n t gia d ng 6.17%

ụ ậ ả ị ươ ệ 6 D ch v v n t i, Ph ng ti n v n t ậ ả i 6.12%

ứ ẹ 7 ỏ Làm đ p, s c kh e 4.54%

ụ ể ả ị 8 D ch v tài chính, ngân hàng, b o hi m 3.60%

ạ ấ ộ 9 ấ N i th t, ngo i th t 2.16%

ờ 10 ứ Th i trang, trang s c 2.10%

ượ ườ 11 Năng l ng, môi tr ng 1.58%

ả 12 ụ Giáo d c, gi i trí 0.80%

ừ ố ệ ụ ệ ề ợ ấ ạ ườ T s li u trên cho th y các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng

ở ỉ ơ ự ự ệ ẩ ầ ả x y ra ả các lĩnh v c không ch đ n thu n là an toàn v sinh th c ph m, b o

ả ấ ộ ả ế hành hàng hóa, hàng nhái hàng gi ế , mà còn liên quan đ n b t đ ng s n, y t , giáo

ụ d c, tài chính ngân hàng.

ư ậ ề ợ ủ ườ ị ấ ả Nh v y, quy n l i c a ng ạ t i tiêu dùng đã b vi ph m t c các lĩnh v cự

ỉ ừ ấ ượ ự ề ẩ ạ ị không ch d ng l ạ ở i an toàn th c ph m, vi ph m v ch t l ng hàng hóa d ch

ệ ấ ườ ả ụ v , cung c p thông tin sai l ch cho ng i tiêu dùng, hàng nhái hàng gi ậ , gian l n

ự ấ ế ụ ặ ị ệ ệ ả ề v giá mà đã xu t hi n c trong các lĩnh v c y t , giáo d c, du l ch đ c bi t lĩnh

ừ ả ệ ệ ườ ử ụ ự v c công ngh thông tin (s d ng công ngh cao l a đ o ng i tiêu dùng).

ề ợ ạ ườ ứ 2.1.3. Các hình th c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng

ớ ự ủ ể ề ế ự ể ọ Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t ủ , s phát tri n c a khoa h c công

ệ ạ ị ườ ố ệ ệ ấ ngh , c nh tranh trên th tr ng ngày càng kh c li t, đã xu t hi n không ít các t ổ

ứ ọ ươ ạ ượ ợ ủ ứ ằ ạ ọ ch c cá nhân tìm m i ph ng th c, m i th đo n nh m đ t đ c l ậ i nhu n cao

ề ợ ệ ạ ộ ờ ườ m t cách phi pháp. Trong th i gian qua, vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng

ễ ở ầ ế ấ ả ề ế ớ ấ ả di n ra h u h t t ự ủ t c các lĩnh v c c a n n kinh t v i t ứ t c các hình th c

khác nhau:

ề ợ ứ ạ ườ ừ ơ ế ả Các hình th c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng t ứ đ n gi n đ n ph c

t pạ

ệ ừ ố ể ạ ợ + Đi n hình là vi c l a d i, bán hàng t i các ch : các cá nhân kinh doanh

ỏ ẻ ủ ể ậ ộ nh l đã dùng các th thu t kinh doanh đ pha tr n hàng hóa kém ch t l ấ ượ ng

ấ ượ ố ượ ế ớ bán cùng hàng hóa có ch t l ệ ng, cùng v i vi c cân thi u s l ng cho ng ườ i

ề ệ ữ ư ế ạ tiêu dùng. Nh ng vi ph m v vi c cân thi u cân sai, cũng nh bán hàng không

ấ ượ ạ ợ ủ ệ ườ ớ đúng v i ch t l ng t i các ch c a Vi ễ t Nam di n ra th ụ ng xuyên, liên t c

ứ ạ ử ụ ữ ứ ệ ậ ạ ỹ ư ắ ớ v i nh ng hình th c vi ph m ph c t p có s d ng k thu t công ngh nh g n

ệ ử ế ườ ế chíp đi n t ể vào các cây xăng đ đong thi u cho ng ạ i tiêu dùng, chi m đo t

ế ủ ỉ ồ ườ ộ ố ệ hàng t đ ng do vi c đong thi u c a ng i tiêu dùng. H p thông tin s 01 minh

ứ ề ử ụ ọ ề ộ h a v m t trong nhi u cây xăng đã s d ng các hình th c khác nhau, trong đó có

ệ ắ ệ ử ằ ệ ậ ườ vi c g n chíp đi n t nh m gian l n trong vi c bán xăng cho ng i tiêu dùng.

ệ

ắ

ệ ử ể ắ Phát hi n cây xăng g n chip đi n t ố Cây xăng g n chip đi n t

ầ ố

ố

ị

ệ ử ụ ả

ử ể

ậ

ố

đ "móc túi" khách hàng ệ ử ể móc túi" khách hàng [83] ệ (Dân trí) C a hàng xăng d u s 7 ngõ 64 ph Kim Giang (Thanh Xuân) b phát hi n s d ng chíp đi n ụ ự ượ ng liên ngành ti n hành l p biên b n, hàng ch c ổ ặ kh ”. m t

ế ể đ …

có

đã

“t

đ "

ộ H p thông tin s 1: ộ ơ ử ắ t g n vào c t b m đ "móc túi" khách hàng. Ngay khi l c l ườ i ng ố

dân ở

ả S “nh y cóc”

ầ cây xăng Tr n Khát Chân

ổ

ả

ộ

ế ợ

ị ườ

ụ ể

ậ

Kho ng 9h30 sáng nay, 23/10, t ng Hà N i) k t h p cùng công an ph

ể

ạ

ầ

ờ

ổ

ố

ự ượ

ệ

c g n vào c t b m.

th tr hàng xăng d u s 7 ngõ 64 ph Kim Giang ệ ụ tra, l c l ễ

ộ ầ ố ng nghi p v phát hi n chip đi n t ộ

ố ị ườ ồ ng s 12 (Chi c c qu n lý công tác liên ngành g m đ i Qu n lý th tr ườ ử ờ ế ấ ng Kim Giang (qu n Thanh Xuân) b t ng ti n hành ki m tra c a ộ ể ộ ấ ố thu c Công ty c ph n Xăng d u ch t đ t Hà N i. T i th i đi m ki m ệ ử ượ ắ đ ố

ướ

ầ

ạ

Ông Nguy n Duy B n, đ i phó đ i QLTT s 12 cho bi

c đ u nhân viên bán xăng t

ầ ộ ơ ế t, b

ủ

ậ

đ ăn b t ti n c a khách hàng. Bà Nga, nhân viên c a hàng cho bi

ả ệ ử ể ắ

ộ ớ ề ủ ạ

ế ộ

ch đ

ệ ử hai ch đ , khi bán hàng, chip đi n t ể

ệ ử

ầ

ở

ế đ ế ộ

ệ ắ ườ ấ ị

i quen “g n giúp”. Đây là lo i chíp đi n t về thông số xăng d u bán ra. Khi b

ị ki m tra, chíp đi n t

ạ ộ ho t đ ng

ừ i đây đã th a ệ ử này t chip đi n t ệ ử ượ ặ ở ế ộ c đ t ứ ố ch đ sai s trong m c

nh n vi c g p chip đi n t ộ do m t ng ố sai s nh t đ nh cho phép.

ệ

ườ

ề

ờ

ị

t, theo công an ph

ặ Đ c bi ườ

ơ ớ

i dân v vi c

ầ ầ

ượ

ế ừ ậ ượ ơ c nhi u đ n khi u ng Kim Giang, th i gian v a qua đ n v này nh n đ ư ỏ ạ ầ ấ ượ ề ệ c a hàng xăng d u k trên bán ra lo i d u nh t kém ch t l ng, làm h h ng máy ớ ồ ấ ượ đ c thu mua ngoài lu ng và bán v i giá nhà ng

ể ớ ng d u nh t kém ch t l

ệ

ử ạ ủ n i c a ng ư ữ móc. Cũng theo nh ng đ n th này, l ể ưở ị ướ c quy đ nh đ h ng chênh l ch. n ụ

ự ượ

ặ

ế

ố

Hàng ch c ng

i dân đã có m t khi l c l

ệ

ự

ờ

ườ ậ

ng liên ngành ti n hành ki m tra đã t ư ộ ố

ầ

ừ

ề

ấ

ở

ể ườ i dân c trú g n cây xăng cho bi ả ầ

ạ

lâu b i vi c cân đong có nhi u nghi v n. H u nh ngày nào, t

ệ cáo vi c cây xăng ẩ ọ ế t, h đã “t y ữ i đây cũng x y ra cãi vã gi a

th c hi n hành vi gian l n trong th i gian khá dài. M t s ng ệ chay” cây xăng này t nhân viên bán xăng và khách hàng.

ễ

ộ

ợ ầ

ế

ề

ạ

Anh Nguy n Văn Thành, m t ng

i khu ch g n đó cho bi

ạ ồ

ồ Ở ơ

ề

ệ

ượ

ườ i buôn bán t ừ ế c cân đo đong đ m t ng đ ng.

ợ t: “tôi ch y ch đã nhi u năm ầ n i khác tôi mua 25 nghìn đ ng đ y bình, v đây

ồ

nay, vi c mua xăng luôn đ mua luôn cao h n 5 10 nghìn đ ng”.

ệ

ứ

ậ

ố

ị

ị ủ ơ

ệ ử

ứ

ầ

ỗ

ầ m i chip đi n t

ơ ư ể ể Hi n c quan ch c năng đang ti n hành giám đ nh đ xác đ nh sai s gian l n xăng d u cũng nh ki m ề ộ ề ấ ượ ng d u nh t k trên. Theo đi u tra c a c quan công an, làm sai ồ ơ

ừ

ế

ạ

ế ớ ể i các tr m b m xăng có giá t

ch ng các cáo bu c v ch t l ả ắ ạ ệ l ch k t qu g n t

ệ 2 – 4 tri u đ ng.

ư )

ả

( nh Phúc H ng

ạ ừ ủ ế ệ ứ Các hình th c vi ph m t ụ th công đ n áp d ng công ngh cao

ề ợ ể ạ ườ ề ệ ụ Tiêu bi u cho các v vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng v công ngh cao

ộ ố ử ụ ừ ề ệ ả ạ đó là l a đ o qua m ng, qua truy n hình. M t s doanh nghi p đã s d ng các

ề ề ả ậ ươ ư công ty truy n thông, th m chí c truy n hình Trung ng nh VTV1, VTV2,

ề ấ ượ ể ả ụ ằ ị VTV3 đ qu ng cáo sai v ch t l ng hàng hóa, d ch v nh m bán hàng hóa cao

ẩ ụ ệ ề

ầ

ắ

ậ

ả

ề

ị

ẩ

ị ứ

ỉ

ị

ả

ủ

ề ồ ố ộ ể

ạ

ẩ

ả

ề

ẩ

ề

ế ớ

ụ ả ớ ộ ộ ả

ế

ế ườ ( H p thông tin s 02

ị ườ

ỉ ề ạ Tuy nhiên, k t qu đi u tra m i đây c a công an và l c l

ố

ệ

ươ

ẩ

ị

ệ ườ ừ

ố

ỉ

ấ ư

ớ

ồ ộ ườ

ị ệ ủ

ệ ư

ả

ng đ i h c

ạ ọ ở ớ

ủ ấ

ụ

ả

ể ế ụ

ưở ổ ớ Thanh Niên chi u qua 10.11, ông Nguy n Kim Liên Chi c c tr ề

ề ế ụ

ố ợ

ề

ế

ọ

ỉ

ụ ủ ư

ệ ừ ả

ể

ể ố ọ

ệ ạ ỉ

ủ

ạ

ỉ

ở ẩ

ừ

ả

ế ỉ ồ

ồ ồ

ợ ệ

ấ

ị ự ủ ả ề ầ ể ơ h n nhi u l n giá tr th c c a s n ph m. Đi n hình có v vi c v vòng Titan giá ệ ợ ề ừ ả L a đ o tr ng tr n v “vòng titan th n di u” ươ ị ề ng, truy n hình cáp, vòng vàng “Titan Ph t Quan Theo qu ng cáo trên nhi u kênh truy n hình đ a ph ệ ị ự ệ ổ t Nam đ ng, tuy nhiên doanh nghi p kinh doanh đã th i tr th c ch có 4 nghìn Vi ậ ỉ ạ i khu đô th Văn Quán, qu n âm” là do Công ty TNHH SPECAL TV SHOPPING (STV SHOPPING) đ a ch t ẩ ả ả ề ậ ộ Hà Đông (Hà N i) nh p kh u và phân ph i đ c quy n. Theo qu ng cáo: “S n ph m có ch a 99,99% titan và ượ ườ ử ụ ị ử ụ ứ ồ c thăng quan ti n ch c, i s d ng đ ph ng giá tr s d ng nh làm cho ng ư ụ ậ ứ ượ c hãng SGS c a Th y Sĩ ki m đ nh và ch ng nh n có tác d ng tăng kh năng l u thông máu, germanium, đã đ ẫ ạ ượ ứ ạ ố i m u t ch ng b c x ”. Cũng theo qu ng cáo, s n ph m đang đ i c nhi u minh tinh màn b c Hollywood, ng ỏ ứ . Đi uề ố ộ ể ồ s c kh e d i dào đ bán v i giá hàng trăm nghìn. ồ ồ ề ướ nhi u n i tin dùng; m t b s n ph m g m 2 vòng đeo tay và 2 dây chuy n có giá là 1.688.000 đ ng, c trên th gi ồ khuy n mãi có giá 999.000 đ ng. ể ề ả ử ụ ệ nguy h i là doanh nghi p đã s d ng nhi u đài truy n hình các t nh đ qu ng ọ ấ ỉ ả ự ượ ủ ớ ả ề ế ng qu n lý th tr ng t nh Phú Th cho th y, ế ứ ồ ừ ượ ậ Công ty đ trang s c Thâm Quy n (Trung vòng vàng “Titan Ph t Quan âm” đã đ c STV SHOPPING mua t ạ ấ ữ ượ ề đài truy n i r t tin nh ng thông tin đ c phát đi t i Vi cáo, mà ng t Nam l ộ ả ớ ệ ạ ồ ươ ẩ ộ ả Qu c) v i giá 32 nhân dân t i Vi n ng 4.000 đ ng/b s n ph m). Qua giám đ nh t ng đ /20 b s n ph m (t ỉ ắ ớ ậ ấ ệ ỏ ọ i 71,31% là s t, ch có 2,8% titan còn Khoa h c m luy n kim đã cho th y vòng vàng “Titan Ph t Quan âm” có t ộ ề ệ ầ ơ hình. Qua đó cho th y m t ph n trách nhi m c a các c quan truy n thông trong ọ ấ ạ ạ germanium. Công an t nh Phú Th cũng đã làm rõ, Giám đ c STV l i là các t p ch t, không tìm th y nguyên t ư ở ỉ ứ t nh H ng Yên và hi n m i là sinh viên năm th 3 chuyên SHOPPING là D Th Minh H ng, sinh năm 1987, quê ướ ủ ộ ệ ườ i tiêu c khi phát sóng cho ng vi c ki m duy t tính chính xác c a n i dung tr ừ ộ ộ ậ ự ồ Hà N i. H ng th a nh n t ngành ti ng Trung c a m t tr ý đ a các n i dung qu ng cáo, thông tin ẩ ố ả ồ ự ế ẩ ề và ngu n g c s n ph m. v tác d ng c a s n ph m không đúng v i th c t dùng. ễ ườ

ả ầ

ủ

ố

ủ ả ị Trao đ i v i ng Chi c c Qu n lý th ớ t đang ti p t c ph i h p v i công an t nh đi u tra làm rõ v hành vi c a Công ty STV ng t nh Phú Th cho bi tr ầ ề ấ ướ SHOPPING. B c đ u cho th y, công ty này đã có nhi u bi u hi n l a đ o khách hàng. Hi n ch a th th ng kê ườ i t nh Phú Th đã có đã có bao nhiêu ng i đã tr thành n n nhân c a STV SHOPPING, tuy nhiên ch tính riêng t ề ườ ớ i mua s n ph m. T tháng 7.2009 đ n nay, công ty này đã ký h p đ ng qu ng cáo v i 7 đài truy n trên 1.000 ng ấ ả ợ hình, trong đó h p đ ng qu ng cáo cao nh t là 2,4 t đ ng, th p nh t là 600 tri u đ ng. ộ ệ ” ụ ệ ừ ả ề Vòng titan th n di u H p thông tin s 2: V vi c l a đ o v “ ệ Theo tìm hi u c a

ườ

ệ

ả

ị

ậ ệ ẩ ướ ủ ớ i. Hi n m ng l

i c a STV SHOPPING đã v

i c a STV SHOPPING s mang t ơ

ệ ẵ

ẽ ầ

ươ

ắ

ả

ồ

ỉ

ồ ấ ể ủ Thanh Niên, vi c kinh doanh vòng vàng “Titan Ph t Quan âm” c a STV SHOPPING ạ ự ng, không tr ng bày s n ph m mà th c hi n giao d ch thông qua đi n tho i, ươ ạ n ả c g m: TP.HCM, C n Th , Đà N ng, Đ ng Nai, H i D ng, Thái Bình, H i

ố ế

ể không theo ki u mua bán thông th ườ ủ ặ khi có khách đ t hàng thì ng ả ướ ra 13 t nh, thành ph kh p c n ọ Phòng, Phú Th , Hu , Thái Nguyên, Sóc Trăng, Vũng Tàu, Vĩnh Phúc.

Ngu n:ồ http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/200946/20091111014631.

aspx

ứ ạ ượ ệ ừ ự Hình th c vi ph m đ c th c hi n t cá nhân đ n t ế ổ ứ ch c

ề ợ ệ ườ ỉ ạ Vi c vi ph m quy n l i ng ạ i tiêu dùng không ch là các cá nhân vi ph m

ệ ệ ạ ả ượ ế ả mà có c các doanh nghi p, vi c vi ph m đ c ti n hành có bài b n và có t ổ

ụ ệ ề ợ ủ ứ ệ ể ả ạ ch c. Các v vi c tiêu bi u vi ph m quy n l ấ i c a các doanh nghi p s n xu t

ố ấ ụ ầ ả ả ị ề ư ậ kinh doanh hàng hóa d ch v g n đây d lu n đã ph n ánh và ph n đ i r t nhi u,

ả ướ ư ủ ộ ị ả ả nh hành đ ng c a công ty Vedan x n c th i ra sông Th V i, hay công ty

ề ệ ả ướ ư ử ả ườ ạ Tung kuang vi ph m v vi c x n c th i ch a x lý ra môi tr ng.

ề ợ ạ ạ ườ ễ Tình tr ng vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng do các hành vi này di n ra

ứ ộ ạ ơ ớ v i m c đ vi ph m ngày càng tinh vi h n.

ươ ư ệ ạ Trong năm 2010, các ph ng ti n thông tin đ i chúng đã đ a tin v v ề ụ

ủ ệ ệ ệ ả ả ẩ ả ậ ồ vi c hãng Toyota c a Nh t B n đã ph i tri u h i hàng tri u s n ph m b l ị ỗ i

ả ự ố ạ ị ườ ể ẹ th m sàn xe có th k t vào chân ga, xe t nhiên tăng t c t i th tr ỹ ng M , Trung

ạ ố ệ ế ệ ề ả ồ Qu c. T i Vi ẩ t Nam hãng Toyota cũng đã ti n hành tri u h i nhi u s n ph m

[111].

ạ ặ ễ ồ ở ở ạ Rau nhi m kim lo i n ng tr ng các vùng ven đô ộ ngo i thành Hà N i,

ộ ố ơ ượ ướ ằ ồ ướ ễ TP.HCM và m t s n i khác do đ i b ng ngu n n c t ạ c ô nhi m; các lo i

ư ượ ẫ ấ ả ư ẫ ậ ượ ư rau v n còn d l ệ ự ng hóa ch t b o v th c v t nh ng v n đ c đ a ra th ị

ườ ể ư tr ng đ l u thông.

ấ ả ự ứ ư ả ạ ẩ ộ ở ứ Th c ph m ch a các hóa ch t b o qu n đ c h i nh : Ph , bún ch a

ả ả ả ạ ằ ả ả phoóc môn, giò ch có s d ng ử ụ hàn the, h i s n b o qu n b ng đ m..

ứ ạ ấ ỏ Xăng ch a ch t acetôn làm h ng các lo i xe máy

ướ ươ ứ ả ư N c t ấ ng ch a ch t 3 MCPD có kh năng gây ung th

ữ ộ ượ ữ ươ ắ ấ V ụ s a b t pha n ướ đ c c g n nhãn mác là s a t i nguyên ch t gây

ầ ườ ẫ nh m l n cho ng i tiêu dùng.

ụ ệ ủ ầ ợ ị ễ ế G n đây là v vi c c a hàng trăm chi c xe ô tô, xe máy b cháy, l n nhi m

ẫ ượ ư ị ườ ượ ế ế ố ệ b nh tai xanh v n đ c l u hành trên th tr ng, đ c ch bi n thành ru c khô

ắ ườ ị ợ ạ ể và m m tép đ bán cho ng i tiêu dùng, th t l n siêu n c, rau không an toàn đ ượ c

ề ấ ử ụ s d ng quá nhi u ch t kích thích…

ề ế ệ ậ ộ ộ Ngoài ra, do n n kinh t Vi t Nam ngày càng h i nh p sâu và r ng vào

ờ ủ ề ộ ộ ể ậ ế ề n n kinh t ế ế ớ th gi i, là m t b ph n không th tách r i c a n n kinh t ự khu v c

ế ớ ự ươ ạ ượ ở ộ ồ và trên th gi i, t do hóa th ng m i đ ệ c m r ng, cũng đ ng nghĩa vi c

ữ ệ ắ ướ ướ ề ạ c nh tranh gay g t gi a các doanh nghi p trong n c và n c ngoài, đi u đó có

ự ữ ẽ ệ ề ệ ấ ậ ộ nh ng tác đ ng tiêu c c là s xu t hi n nhi u doanh nghi p, t p đoàn n ướ c

ề ợ ườ ữ ề ạ ngoài vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng xuyên biên gi ấ ớ Nh ng v n đ này đã i.

ạ ỳ ọ ủ Ủ ệ ả ườ ượ ư đ c đ a ra t i các k h p c a y ban b o v ng ộ i tiêu dùng ASEAN và cu c

ủ ạ ướ ự ệ ả ườ ố ế ệ ọ h p c a m ng l i th c thi b o v ng i tiêu dùng qu c t ICPEN. Vi c vi

ủ ệ ậ ạ ướ ơ ổ ứ ph m c a các doanh nghi p, t p đoàn n c ngoài tinh vi h n, có t ậ ch c, do v y

ố ợ ự ệ ả ơ ườ ệ ớ ơ ầ c n có s ph i h p c quan b o v ng i tiêu dùng Vi t Nam v i các c quan

ề ợ ệ ườ ố ế ể ế ử ệ ả ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng Qu c t ằ đ ti n hành x lý hi u qu nh m

ề ợ ệ ườ ớ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng xuyên biên gi i.

ự ế ề ợ ấ ườ ạ ở ầ ế ị Th c t cho th y quy n l i ng i tiêu dùng b vi ph m h u h t các lĩnh

ứ ừ ơ ứ ạ ả ừ ơ ế ả ự ớ v c v i các hình th c khác nhau t ế đ n gi n đ n ph c t p, t đ n gi n đ n công

ừ ổ ứ ụ ị ướ ế ệ ngh cao, t ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v trong n t c đ n các cá

ổ ứ ậ ạ ộ ố ạ ệ nhân t ch c, t p đoàn đa qu c gia ho t đ ng t i Vi t Nam.

ủ ườ ả ứ 2.1.4. Ph n ng c a ng i tiêu dùng

ủ ệ ẩ ả ầ ố ộ ườ Theo th ng kê g n đây c a H i Tiêu chu n và B o v ng i tiêu dùng

ệ ố ỏ ế ữ ề Vi t Nam có 55% s ng ườ ượ i đ c h i không bi t mình có nh ng quy n gì. Khi

ườ ế ữ ề ế ng i tiêu dùng không bi t mình có nh ng quy n gì thì khó mà bi t quy n l ề ợ i

ế ạ ạ ạ ị ị ư ể ủ c a mình có b vi ph m hay không, ch a k khi b vi ph m thì có đi khi u n i và

ỉ ể ượ ế ị ả ế ừ ấ ả có đ n đúng đ a ch đ đ c gi i quy t hay không t kh o sát cho th y, ng ườ i

ệ ờ ơ ớ ề ợ ủ tiêu dùng Vi ẫ t Nam v n còn th v i chính quy n l i chính đáng c a mình.

ụ ủ ạ ố ộ ươ ả Theo th ng kê c a C c Qu n lý c nh tranh B Công Th ng hàng năm c ả

ạ ủ ụ ườ ử ế ả ằ ướ n ả c kho ng ế 1500 v khi u n i c a ng i tiêu dùng b ng văn b n g i đ n các

ụ ử ế ứ ơ ướ ị ơ c quan ch c năng, trong đó 500 v g i đ n c quan nhà n c các đ a ph ươ ng

ở ươ ụ ử ế ộ ả ệ ườ ỉ (S Công Th ng), 1 000 v g i đ n H i b o v ng i tiêu dùng các t nh trong

ạ ủ ố ệ ố ụ ế ấ ườ ệ ả ướ c n c. S li u này cho th y s v khi u n i c a ng i tiêu dùng Vi t Nam

ơ ừ ấ ậ ả ế ầ ớ th p h n t 50 đ n 65 l n so v i Hà Lan và Nh t B n.

ự ế ề ợ ề ệ ạ Trên th c t các doanh nghi p vì nhi u lý do đã vi ph m quy n l i ng ườ i

ườ ệ ệ ạ tiêu dùng, trong khi đó ng i tiêu dùng Vi ế t Nam ng i đi khi u ki n, cũng không

ế ủ ụ ự ươ ứ ệ ườ bi t th t c trình t ư và ch a có ph ậ ng th c thu n ti n cho ng i tiêu dùng…

ủ ộ ườ ệ ề ợ ị Hành đ ng c a ng i tiêu dùng Vi t Nam khi quy n l ấ ạ i b vi ph m là r t

ầ ớ ề ỏ ố ọ ế ự ủ ụ ạ ít, ph n l n b qua, s nhi u trong h không bi t trình t ự ế th t c khi u n i th c

ậ ả ề ợ ệ ệ ặ ườ ị hi n ra sao, m c dù Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng đã quy đ nh các hình

ả ạ ủ ế ườ ư ề ổ ộ ứ th c gi ế i quy t khi u n i c a ng ả i tiêu dùng cũng nh có nhi u bu i H i th o,

ả ướ ạ ộ ị ớ ủ ệ ậ ộ ườ H i ngh trong ph m vi c n c gi i thi u n i dung c a lu t cho ng i tiêu

dùng.

ề ợ ừ ữ ấ ườ ị T nh ng đánh giá trên cho ta th y, quy n l i ng ạ i tiêu dùng b vi ph m

ở ầ ứ ộ ỉ ả ự ế ấ ớ h u h t các lĩnh v c, v i tính ch t m c đ ngày càng tinh vi, không ch x y ra

ở ả ở ự ề ố ự ệ lĩnh v c kinh doanh truy n th ng mà c các lĩnh v c công ngh cao, không

ộ ị ạ ỉ ươ ả ướ ạ ch ph m vi m t đ a ph ng mà trên ph m vi c n ố ụ ệ c. Trong khi đó s v vi c

ườ ứ ế ấ ả ỏ ơ ớ mà ng ự i tiêu dùng ph n ánh đ n các c quan ch c năng còn r t nh so v i th c

ứ ủ ề ậ ấ ạ ườ ề ế ị t b vi ph m, đi u đó cho th y nh n th c c a ng i tiêu dùng v quy n l ề ợ i

ủ ả ơ ướ ề ả ệ ư chính đáng c a mình còn ch a cao, c quan qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ầ ườ ữ ề ệ ơ ợ l i ng i tiêu dùng c n tăng c ng h n n a các bi n pháp tuyên truy n cho

ườ ề ợ ủ ọ ứ ộ ng ề i tiêu dùng v các quy n l i ích chính đáng c a h , cách th c hành đ ng khi

ạ ị b vi ph m.

ự ủ ộ ươ ự 2.2. Th c tr ng ạ th c thi QLNN c a B Công Th ng v ề BVQLNTD

ạ ị 2.2.1. Ho ch đ nh QLNN

ụ ệ ệ ạ ọ ộ ị ủ Vi c ho ch đ nh chính sách là m t trong nhi m v chính và tr ng tâm c a

ả ướ ờ ộ ươ ườ qu n lý nhà n c, trong th i gian qua, B Công Th ng th ậ ng xuyên rà soát l p

ạ ừ ế ạ ấ ơ ạ ế k ho ch cho giai đo n 5 năm, hàng năm t ề đó có k ho ch đ xu t các c quan

ử ổ ứ ề ậ ằ ỉ ị ố có ch c năng ban hành, s a đ i các quy đ nh pháp lu t nh m đi u ch nh các đ i

ị ự ề ậ ả ề ợ ủ ệ ỉ ườ ượ t ng ch u s đi u ch nh c a pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Trong

ộ ờ ươ ố ợ ơ ổ ứ th i gian qua B Công Th ớ ng đã ph i h p v i các c quan, t ch c, cá nhân có

ự ề ả ơ ậ ẩ liên quan xây d ng, trình c quan có th m quy n ban hành các văn b n pháp lu t

nh :ư

ậ ề ả ệ ả ả B ng 2.4. Danh sách các văn b n pháp lu t v b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ộ

ị ị ị ế Tên ố Ngh đ nh s 55/2008/NĐ N i dung Quy đ nh chi ti t thi ờ Th i gian Ngày 24 TT 1

ủ ủ ệ ả CP c a Chính ph hành pháp l nh b o v ệ tháng 4 năm

ợ ườ ề quy n l i ng i tiêu 2008

dùng

Ngày 17 ố ệ ậ ả ậ Lu t s 59/2010/QH2012 Lu t B o v quy n l ề ợ i tháng 11 năm 2 ườ ố ộ ủ c a Qu c h i ng i tiêu dùng 2010

ị ế Quy đ nh chi ti t và Ngày 27 ị ị ẫ ố Ngh đ nh s 99/2011/NĐ ướ h ộ ố ề ng d n m t s đi u tháng 10 năm 3 ủ ủ ề ậ ả CP c a Chính ph ệ lu t b o v quy n l ợ i 2011 ườ

i tiêu dùng ề ử ị ạ ng Quy đ nh v x ph t vi

ạ ph m hành chính trong

ạ ươ ộ ho t đ ng th ạ ng m i, Ngày 16 ị ị Ngh đ nh s ố 185/2013/NĐ ấ ả s n xu t, buôn bán hàng tháng 3 năm 4 ủ ủ CP c a Chính ph ả ấ gi , hàng c m, và b oả 2012

ề ợ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu

ế ị ề ệ ố Quy t đ nh s 02/2012/QĐ Ngày 13 dùng V vi c banh hành danh

ủ ướ ụ ị ủ TTg c a Th t ng Chính m c hàng hóa, d ch v ụ tháng 1 năm

ế ế phủ thi ả t y u ph i đăng ký 2012 5 ồ ẫ ợ h p đ ng theo m u,

ệ ề ị đi u ki n giao d ch

chung

ổ ồ ợ Ngu n: T ng h p

ự ủ ề ệ ẩ ơ Ngoài vi c ch trì, xây d ng, trình c quan có th m quy n ban hành các

ả ộ ươ ỉ ạ ử văn b n nêu trên, hàng năm B Công Th ị ng đã g i công văn ch đ o các đ a

ươ ả ướ ả ể ế ế ạ ị ph ng trong c n c b áo cáo k t qu tri n khai trên đ a bàn và k ho ch năm

ể ộ ổ ế ế ể ạ ợ ổ ớ ti p theo đ B t ng h p lên k ho ch t ng th cho năm t i.

ừ ế ộ ươ ủ ờ Trong th i gian t năm 2007 đ n nay, B Công Th ng đã ố ch trì, ph i

ự ề ẩ ơ ớ ơ ợ h p v i các c quan có liên quan xây d ng, trình c quan có th m quy n ban

ậ ề ả ề ợ ệ ả ườ hành các văn b n pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ờ đ ể k p th i ị

ố ượ ủ ề ỉ ị ự ả ộ ạ ộ đi u ch nh ho t đ ng c a các đ i t ậ ng ch u s tác đ ng. Các văn b n pháp lu t

ỉ ượ ấ ượ ả ả ị ả này không ch đ ờ c ban hành k p th i, đ m b o ch t l ng mà còn đ m b o s ả ự

ậ ề ả ề ợ ệ ớ ồ ườ ố ươ t ng đ ng v i pháp lu t v b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a các qu c gia

ế ớ ự trong khu v c và trên th gi i.

ộ ươ ế ộ Trong năm 2015, B Công Th ị ng đang xin ý ki n các B ngành, các đ a

ươ ủ ướ ề ủ ườ Ngày quy n c a ng i tiêu dùng ph ng trình Th t ủ ng Chính ph ban hành “

ệ ế ị ệ Vi t Nam ớ ” là ngày 15 tháng 3 hàng năm. V i vi c ban hành quy t đ nh này là c ơ

ề ầ ủ ư ệ ả ẳ ọ ị ở s kh ng đ nh thêm v t m quan tr ng cũng nh ý nghĩa c a b o v quy n l ề ợ i

ườ ủ ề ớ ự ng ể i tiêu dùng v i s phát tri n chung c a n n kinh t ế .

ọ ự ấ ằ ờ ồ ơ ộ ủ Đ ng th i nh m kêu g i s vào cu c c a các c p, các ngành, các c quan

ổ ứ ị ớ ề ợ ệ ả ườ ể đoàn th , các t ch c chính tr v i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, B ộ

ươ ủ ướ ủ ề ị Công Th ng cũng đã trình Th t ấ ộ ng Chính ph đ xu t B Chính ch ban hành

ườ ề ợ ệ ườ ị Tăng c ả ng công tác b o v quy n l i ng ạ i tiêu dùng trong giai đo n ỉ Ch th “

ế ti p theo ”.

ổ ứ 2.2.2. T ch c QLNN

ị ố ị ị Theo quy đ nh t ạ Ngh đ nh s 189/2007/NĐCP ngày 27 tháng 12 năm i

ơ ấ ổ ứ ủ ứ ụ ề ạ ộ ị ệ 2007 quy đ nh ch c năng, nhi m v quy n h n và c c u t ch c c a B Công

ộ ưở ụ ạ ả ơ ị Th ngươ , C c Qu n lý c nh tranh cũng là đ n v giúp B tr ộ ng B Công

Chính phủ

ươ ả ướ ự ạ ệ ươ ạ Th ng qu n lý nhà n c các lĩnh v c c nh tranh, phòng v th ả ng m i và b o

ộ

ươ

B Công Th

ả

ụ C c Qu n lý ạ c nh tranh

ệ ườ v ng i tiêu dùn g.

UBND các t nhỉ ướ

ơ ồ ơ ả ề ả ề ợ ệ ườ ơ ồ ố S đ s 2.3 : S đ c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ở

S Công Th

ủ ừ ộ dùng c a B Công Th ươ t ng năm 200 [2], [5] ế 7 đ n nay ươ

ạ ươ ộ ươ ượ T i trung ng B Công Th ơ ng là c quan đ ủ c Chính ph giao cho

ấ ả ề ợ ệ ố ườ ả ướ ạ th ng nh t b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong ph m vi c n ằ c. Nh m

ị ị ự ụ ủ ệ ệ ố th c hi n nhi m v trên Chính ph đã ban hành Ngh đ nh s 06/2006/NĐCP

ứ ụ ề ệ ạ ị ngày 09 tháng 1 năm 2006 quy đ nh ch c năng nhi m v , quy n h n và c c u t ơ ấ ổ

ứ ủ ụ ạ ả ch c c a C c Qu n lý c nh tranh.

Ụ

Ả

Ạ

C C QU N LÝ C NH TRANH

ừ ế T năm 2007 đ n tháng 2 năm 2013

Văn phòng C cụ

ố ế

ợ

Ban h p tác qu c t

ụ ệ ạ

ệ ạ

ạ

ề Ban đi u tra v vi c h n ế ạ ch c nh tranh

Văn phòng đ i di n t Đà N ngẵ

ề

ử

ệ ạ

ồ

ạ Văn phòng đ i di n t H Chí Minh

Ban đi u tra và x lý các ạ hành vi c nh tranh không lành m nhạ

ả

ề

ạ

Ban giám sát và qu n lý ạ c nh tranh

Trung tâm đào t o đi u tra viên

ử ố

ố Ban x lý ch ng bán phá ự ệ ợ ấ v giá, ch ng tr c p và t

Trung tâm thông tin ạ c nh tranh

ệ ườ

ả Ban B o v ng

i tiêu dùng

ụ ạ Lãnh đ o C c

Ụ

Ạ

Ả

C C QU N LÝ C NH TRANH

ừ ế T tháng 2 năm 2013 đ n nay

Văn phòng C cụ

ố ế

ợ

Phòng h p tác qu c t

ệ ạ

ạ

ề

ụ ệ ạ

ế ạ

Văn phòng đ i di n t Đà N ngẵ

Phòng đi u tra v vi c h n ch c nh tranh

ử

ệ ạ

ồ

ạ Văn phòng đ i di n t H Chí Minh

ề Phòng đi u tra và x lý các ạ hành vi c nh tranh không lành m nhạ

ả

Phòng giám sát và qu n lý ạ c nh tranh

ề

ạ

Trung tâm đào t o đi u tra viên

ụ ệ ng m i c a

ử Phòng x lý các v ki n ạ ủ ệ ươ phòng v th ướ c ngoài n

Trung tâm thông tin ạ c nh tranh

ụ ệ

ng m i c a

ề Phòng đi u tra v ki n ệ ươ phòng v th ệ doanh nghi p trong n

ạ ủ ướ c

ả

ề ợ

ệ

ườ

Phòng b o v quy n l i tiêu dùng ng

ể

ồ

ợ ệ

ẫ

Phòng ki m soát h p đ ng ề theo m u, đi u ki n giao ị d ch chung

ụ ạ Lãnh đ o C c

ơ ồ ố ơ ấ ổ ứ ủ ụ ạ ả S đ s 2.4: c c u t ch c c a C c Qu n lý c nh tranh

ơ ồ ổ ứ ướ ề ả ề ợ ệ ườ Theo s đ t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ị ượ ụ ủ ả ạ ơ ự ể ế dùng c a C c Qu n lý c nh tranh, đ n v đ c giao tr c ti p tri n khai công tác

ề ợ ệ ườ ạ ươ ấ ơ ị ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i Trung ng là c p Ban. Đ n v này đ ượ c

ề ợ ệ ườ ự ồ ả ọ g i là Ban B o v quy n l i ng i tiêu dùng. Nhân s trong ban bao g m tr ưở ng

ưở ố ượ Ban, Phó tr ng ban và các chuyên viên. S l ng nhân s c a ệ ự ủ Ban B o vả

ề ợ ườ ế ạ ộ quy n l i ng i tiêu dùng trong giai đo n 2007 2008 là 3 đ n 4 cán b , giai

ộ ừ ệ ả ạ ườ đo n 20092013 là 911 cán b . T tháng 2 năm 2013 Ban b o v ng i tiêu

ượ ề ợ ệ ả ườ dùng đ c tách thành 2 phòng: Phòng b o v quy n l i ng ể i tiêu dùng và Ki m

ệ ề ẫ ợ ồ ị soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung.

ể ệ ề ợ ồ ồ ị ẫ Phòng Ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung g m 5

ụ ệ ộ ị ưở ụ ự ả cán b , ch u trách nhi m giúp C c tr ệ ạ ng C c Qu n lý c nh tranh th c hi n

ể ệ ệ ẫ ồ ợ ớ ị ề vi c ki m soát h p đ ng theo m u đi u ki n giao d ch chung v i 09 hàng hóa

ế ị ủ ướ ụ ủ ộ ố ị ị d ch v thu c Quy t đ nh đ nh s 02/2012/QĐTTg c a Th t ủ ng Chính ph .

ề ợ ệ ả ườ ồ ộ Phòng B o v quy n l i ng i tiêu dùng bao g m 7 cán b , có trách

ụ ệ ưở ự ụ ả ạ ả ướ nhi m giúp C c tr ng C c Qu n lý c nh tranh th c thi qu n lý nhà n c v ề

ề ợ ệ ườ ư ộ ớ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng v i các n i dung nh sau:

ư ể ề ặ ơ ướ ẩ Tham m u đ ban hành theo th m quy n ho c trình c quan nhà n c có

ề ẩ ổ ế ượ ự ứ ệ ế ạ th m quy n ban hành và t ch c th c hi n chi n l ạ c, quy ho ch, k ho ch,

ươ ậ ề ả ề ợ ự ệ ườ ch ng trình, d án, chính sách, pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ộ ề ợ ệ ả ả ườ ủ ổ ứ Qu n lý ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a t ộ ch c xã h i,

ả ổ ứ t ch c hòa gi i;

ậ ề ả ổ ế ề ợ ệ ề ụ Tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t v b o v quy n l i ng ườ i

ư ấ ứ ề ả ỗ ợ ề ợ ệ ườ tiêu dùng; t ậ v n, h tr và nâng cao nh n th c v b o v quy n l i ng i tiêu

dùng.

ơ ở ữ ệ ụ ụ ự ệ ả Xây d ng c s d li u thông tin ph c v công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ồ ưỡ ự ạ ồ ệ ụ ụ ụ ng i tiêu dùng; đào t o ngu n nhân l c, b i d ng nghi p v ph c v công tác

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ể ả ạ ố ế ế ạ Thanh tra, ki m tra, gi i quy t khi u n i, t cáo vi ph m pháp lu t v ậ ề

ề ợ ệ ườ ề ẩ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng theo th m quy n.

ố ợ ố ế ự ệ ớ ợ Ph i h p v i Phòng h p tác qu c t ợ th c hi n h p tác qu c t ố ế ề ả v b o

ề ợ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ị ươ ả ướ ề ả ề ợ ệ T i các đ a ph ng công tác qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ượ ở ươ tiêu dùng đ c giao cho S Công Th ng

ơ ồ ố ơ ồ ổ ổ ứ ở ươ ủ S đ s 2.5: S đ t ng quát t ch c S Công Th ị ng c a các đ a

ph ngươ

ả ổ ợ t ng h p Ngu n: ồ tác gi

ề ơ ả ở ươ ị ươ ả ướ ề V c b n, S Công Th ng các đ a ph ng trong c n ứ c đ u có ch c

ụ ể ệ ề ặ ạ ố ị ầ năng, nhi m v , quy n h n là gi ng nhau, tuy nhiên do đ c đi m đ a lý, t m

ề ọ ị ế ở ươ ộ ố ị ủ quan tr ng, ý nghĩa v chính tr , kinh t S Công Th ng c a m t s đ a ph ươ ng

ư ề ề ế ể ơ ộ ộ ồ ấ có th nhi u h n 1 đ n 2 phòng nh Hà N i, H Chí Minh. M t đi u chung nh t

ươ ả ướ ư ộ ở ủ c a 63 S Công Th ng trong c n c là ch a có m t phòng chuyên trách v ề

ệ ả ả ạ ườ ự ế ạ ả ỉ qu n lý c nh tranh và b o v ng i tiêu dùng. Qua kh o sát th c t t i các t nh

ươ ư ư ả ắ ộ ồ nh Hà N i, H Chí Minh, B c Giang, Thái Bình, H i D ng, H ng Yên, Phú

ề ợ ệ ả ả ọ ườ ườ ượ Th , Qu ng Ninh, công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng th ng đ c giao

ả ươ ộ ố ỉ ạ ậ ấ cho Phòng Qu n lý Th ẩ ng m i, m t s t nh giao cho phòng xu t nh p kh u,

ị ườ ụ ả ế ạ ộ Chi C c Qu n lý th tr ng, riêng Hà N i giao cho Phòng k ho ch và tài chính.

ề ợ ệ ả ạ ộ ườ T i các phòng này, cán b theo dõi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ườ ề ợ ừ ệ ệ ệ ả ộ ườ th ng là cán b kiêm nhi m, v a theo dõi vi c b o v quy n l i ng i tiêu

ừ ủ ệ ả dùng v a theo dõi m ng vi c khác c a Phòng.

ừ ự ế ụ ệ ặ ả ơ ấ : M c dù nhi m v giao cho c quan qu n lý nhà T th c t trên cho th y

ề ả ề ợ ệ ườ ề ậ ộ ướ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là nhi u, tuy nhiên b ph n đ ượ c

ư ươ ệ ạ ấ ươ ộ ự ụ ự giao nhi m v th c thi là ch a t ứ ng x ng, t i c p Trung ng cán b th c thi

ớ ươ ụ ể ư ị m i có 12 con ng ườ ạ ị i, t i đ a ph ng thì ch a quy đ nh c th phòng ban nào, cán

ả ư ế ệ ệ ộ ượ b đ ẫ c giao thì kiêm nhi m d n đ n hi u qu ch a cao.

ướ ự ề ầ ấ ơ Tr ề ự c v n đ có c n tăng thêm quy n l c cho c quan th c thi và có b ộ

ề ả ề ợ ệ ậ ườ ạ ươ ph n chuyên trách v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ng hay

ứ ề ỏ không nghiên c u sinh có đi u tra hai câu h i:

ứ ấ ỏ ộ ậ ậ ị Câu h i th nh t: “ Theo Anh/ ch có nên thành l p b ph n chuyên

ả ệ ề ợ ề ườ ở ở ươ trách v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng S Công Th ng các

ỉ t nh không ?

Thành lập

Không thành lập

Ý kiến khác

ơ ồ ố ả ề ề ả ế ậ ậ ộ K t qu đi u tra thành l p b ph n chuyên trách v b o v ệ S đ s 2.6:

ề ợ ườ ạ ở ươ quy n l i ng i tiêu dùng t i S Công Th ng

ế ượ ầ ế ệ ề ả K t qu thu đ c: 96% cho là c n thi ậ ấ t. Đi u này cho th y vi c thành l p

ộ ệ ố ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ m t h th ng c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ố ừ ươ ế ị ươ ế ự ế ệ xuyên su t t Trung ng đ n đ a ph ầ ng là c n thi t. Trên th c t hi n nay

ư ậ ộ ở ở ươ ể ệ ẫ v n ch a có b ph n chuyên trách các S Công Th ng nên vi c tri n khai còn

ề ặ g p nhi u khó khăn.

ứ ỏ ề ẩ ị Câu h i th hai: “Theo Anh/ ch có nên trao thêm th m quy n cho c ơ

ướ ề ả ệ ề ợ ườ ả quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng không”

Trao thêm quyền

Không trao thêm quyền Không ý kiến

ơ ồ ả ề ế ề ề ẩ ơ ả K t qu đi u tra v trao thêm th m quy n cho c quan qu n S đ 2.7:

ướ ề ả ề ợ ệ ườ lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ế ậ ượ ề ằ ầ ẩ ả K t qu nh n đ c là 93.8% cho r ng c n trao thêm th m quy n cho c ơ

ề ợ ự ệ ả ườ ụ ệ quan th c thi công tác b o v quy n l i ng ề i tiêu dùng do nhi m v là nhi u,

ả ề ụ ệ ớ ứ ạ ế ề ẩ ớ ầ c n gi ư ệ i quy t nhi u v vi c l n, ph c t p, v i quy mô và th m quy n nh hi n

ệ ố ự ụ ượ ệ ế ỉ nay thì khó th c hi n t t nhi m v đ ằ c giao. Ch có 3.4% ý ki n cho r ng

ế ề ẩ không nên giao thêm th m quy n và 2,8% không có ý ki n.

ừ ự ề ợ ễ ệ ể ả ườ T th c ti n tri n khai công tác b o v quy n l i ng ế i tiêu dùng, k t

ề ổ ứ ế ờ ồ ế ợ h p đi u tra ý ki n các cá nhân t ọ ch c có liên quan, đ ng th i đúc k t bài h c

ế ớ ề ợ ệ ấ ả ố ườ ệ kinh nghi m th gi i cho th y, mu n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ệ ố ự ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ượ đ c th c hi n t t, c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ả ủ ạ ệ ố ạ ả ươ dùng ph i đ m nh và ph i có h th ng m ng l ướ ạ i t ị i các đ a ph ề ng. Đi u đó

ề ợ ề ệ ả ẩ ầ ơ ườ có nghĩa c n trao thêm th m quy n cho c quan b o v quy n l i ng i tiêu

ệ ệ ả ậ ồ ơ ờ ủ dùng c a Vi ệ ố t Nam, đ ng th i thành l p h th ng c quan b o v quy n l ề ợ i

ườ ừ ươ ế ị ươ ng i tiêu dùng t Trung ng đ n đ a ph ng.

ự ể 2.2.3. Tri n khai, th c thi QLNN

ổ ế ề ậ ư ấ Th ứ nh tấ : Tuyên truy n ph bi n pháp lu t BVNTD, t ỗ ợ v n, h tr , nâng

ậ ứ ề cao nh n th c v BVQLNTD

ề ợ ả ườ ự ộ ớ ấ Do v n đ ệ ề b o v quy n l i ng i tiêu dùng là m t lĩnh v c m i nên

ể ậ ế ủ ộ ớ ư ệ ứ nh n th c, hi u bi t c a toàn xã h i v i công tác này là ch a cao, vi c tuyên

ổ ế ậ ả ề ợ ụ ệ ề ườ truy n ph bi n giáo d c pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng có ý nghĩa

ổ ế ụ ứ ế ề ệ ọ ấ r t quan tr ng. Vi c tuyên truy n, ph bi n, giáo d c ki n th c pháp lu t v ậ ề

ề ợ ệ ườ ượ ộ ươ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ c B Công Th ở ng và S Công Th ươ ng

ỉ ườ ướ ứ ư ề ộ ế các t nh ti n hành th ng xuyên d ả i nhi u hình th c khác nhau nh : H i th o,

ị ậ ề ề ấ ổ ộ h i ngh , t p hu n, trao đ i chuyên đ trên đài phát thanh, truy n hình, các báo

ươ ị ươ ạ ỗ ộ ủ c a Trung ng và đ a ph ng. Trong giai đo n 20072010, m i năm B Công

ươ ổ ứ ị ớ ộ ộ ậ ả ệ ề ệ Th ng t ả ch c 20 h i th o, h i ngh gi i thi u v pháp lu t b o v quy n l ề ợ i

ườ ề ướ ả ừ ẫ ng ộ i tiêu dùng và các h i th o chuyên đ h ng d n tiêu dùng. T 01 tháng 7

ế ộ ươ ố ợ ớ năm 2011 đ n 01 tháng 7 năm 2012, B Công Th ng đã ph i h p v i các c ơ

ổ ứ ứ ả ơ ộ quan, t ch c trong và ngoài n ướ ổ c t ổ ộ ch c h n 50 bu i h i th o, h i ngh gi ị ớ i

ả ướ ủ ệ ậ ộ ẫ ậ thi u n i dung c a lu t và các văn b n h ng d n lu t.

ộ ươ ổ ứ ổ ậ Trong năm 2012, B Công Th ế ng đã ti n hành t ấ ch c 05 bu i t p hu n

ướ ậ ả ự ệ ẫ ườ ở chuyên sâu h ng d n th c thi lu t b o v ng i tiêu dùng ề các vùng mi n

ả ướ ộ ự ả ướ ề ả ệ trong c n c cho các cán b th c thi qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ổ ế ủ ộ ụ ệ ạ ậ ả ề Bên c nh vi c ch đ ng tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t b o

ề ợ ườ ộ ươ ỉ ạ ả ệ v quy n l i ng i tiêu dùng, B Công Th ng cũng có văn b n ch đ o S ở

ươ ề ợ ệ ườ ả ướ Công Th ộ ả ng và các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong c n c tích

ậ ả ề ợ ệ ạ ườ ề ự ẩ c c đ y m nh tuyên truy n pháp lu t b o v quy n l i ng ế ấ i tiêu dùng đ n c p

ệ ấ huy n, c p xã.

ỷ ệ ị ề ủ ườ ế ớ Ngày quy n c a ng i tiêu dùng Th gi i 15 3 Trong d p k ni m “ ” hàng

ươ ố ợ ủ ộ ỉ ạ ả ồ ờ ộ năm, B Công Th ớ ng đã có văn b n ch đ o đ ng th i ch đ ng ph i h p v i

ở ươ ả ướ ố ỉ ạ ộ ự ệ S Công Th ng các t nh, thành ph trên c n ầ c th c hi n các ho t đ ng c n

ế ể ổ ế ủ ề ậ ậ thi ứ ủ ị t đ tuyên truy n, ph bi n các quy đ nh c a Lu t, nâng cao nh n th c c a

ộ ố ớ ề ợ ệ ả ườ xã h i đ i v i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Năm 2011 có 22/63

ố ỉ t nh/thành ph , năm 2012 có 44/63, năm 2013 có 59/63 và năm 2014 có 55/63

ạ ộ ưở ứ ứ ề ớ ố có các ho t đ ng h ề ng ng v i nhi u hình th c tuyên truy n, ỉ t nh, thành ph

ố ế ư ổ ứ ữ ẩ ể ệ ả ộ ộ ị ph bi n khác nhau nh : t ch c H i ngh , H i th o, treo bi u ng kh u hi u, t ổ

ứ ầ ch c mitting, tu n hành…

ệ ề ượ ậ ặ Đ c bi t, năm 2012 và năm 2013, công tác tuyên truy n đ c t p trung

ớ ừ ế ế ớ ờ ố ữ chuyên sâu t i t ng ngành hàng thi t y u v i đ i s ng dân sinh. Nh ng ch ươ ng

ể ậ ấ ọ ớ ừ ố ượ ừ trình t p hu n tr ng đi m t i t ng ngành hàng, t ng đ i t ụ ể ng c th đã b ướ c

ệ ạ ả ặ ộ ượ ứ ế ầ đ u đ t hi u qu , m t m t nâng cao đ ậ c ki n th c pháp lu t cho các cá nhân,

ườ ả ự ặ ả ủ ậ ộ ổ ứ t ch c kinh doanh, ng i tiêu dùng, m t m t đ m b o s tuân th pháp lu t và

ế ậ ự ệ ữ ẳ ố ớ ầ d n thi t l p s bình đ ng trong m i quan h gi a NTD v i các DN.

ị ươ ả ướ ở Ta các S Công Th ng trong c n c, trong các năm 2011 và 2012, đã

ế ướ ổ ế ạ ộ ề ề ti n hành trên d i 1000 ho t đ ng tuy n truy n, ph bi n. Riêng năm 2013 đã

ộ ự ể ượ ậ ị ươ ự có m t s phát tri n v t b c khi các đ a ph ệ ố ng trên toàn qu c đã th c hi n

ổ ế ậ ả ạ ộ ề ợ ề ệ ườ 2403 ho t đ ng tuyên truy n, ph bi n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu

ứ ư ớ ộ ổ ộ ổ ị ả dùng v i các hình th c nh : (i) H i th o: 34 bu i; (ii) H i ngh : 181 bu i; (iii)

ề ầ ậ ấ ổ ổ T p hu n: 1519 bu i; (iv) Mitting: 24 bu i; (v) Phát thanh, truy n hình: 645 l n.

ổ ế ứ ề ế ậ ượ ụ Công tác tuyên truy n, ph bi n ki n th c pháp lu t cũng đ ả c C c Qu n

ộ ả ề ợ ệ ạ ố ườ ỉ ạ lý c nh tranh đôn đ c, ch đ o các H i b o v quy n l i ng ể i tiêu dùng tri n

̀ ́ ạ ữ ư ế khai và đã đem l ả i nh ng k t qu đáng ghi nh n. ̉ ậ Theo thông kê ch a đây đu,

̃ ́ ́ ́ ̉ ư ̉ ư ợ ́ ơ ̣ ̣ trong 3 (năm 2012 2014), các h iộ đa tô ch c, hoăc phôi h p tô ch c 216 l p tâp

̀ ́ ́ ́ ́ ́ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ huân phô biên Luât va cac văn ban phap luât co liên quan cho trên 27.600 hoc viên

̀ ́ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ư ̣ ơ ở ̣ ̣ ̣ la can bô c quan câp S , Chi cuc; chinh quyên quân, huyên; đoan thê nh MTTQ,

̃ ộ ự ̣ ư ế ươ ̣ ̣ ̣ ̉ hôi Phu n , hôi Nông dân, h i C u chi n binh, hôi Ng ̀ ộ ộ i cao tuôi và cán b h i

̀ ệ ố ộ ́ ơ ̣ viên trong h th ng h i; trên 15.500 cuôc tuyên truyên v i trên 1.146.000 l ượ t

̀ươ ng i tham gia.

́ ́ ̃ ́ ̀ ́ ̀ ̉ ̀ Viêt bai, tra l ̀ ̀ ̉ ơ i phong vân, tham gia diên đan bao chi, truyên hinh trên 460

́ ̀ ́ ̀ ̀ ấ ầ ư ̣ ̣ ̉ ẩ cuôc. In, phat hanh g n 22.000 n ph m, cuôn tai liêu, sô tay tuyên truyên, t ́ vân

́ ̀ ́ ́ ̃ ầ ờ ấ ự ự ̣ ̉ phap luât. Phat hanh g n 80.000 t g p, t ̀ ơ ơ r i. Xây d ng 982 phong s , đia, ban

̀ ́ ́ ơ ươ ̉ ư ợ ̉ ̣ ̣ tin. Treo trên 1.600 băng rôn khâu hiêu, c ph ́ ́ ̉ ư n. Tô ch c hoăc phôi h p tô ch c

́ ́ ̃ ầ ượ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ trên 100 cuôc hôi thao, hôi nghi, mit tinh, lê phat đông g n 11.000 l t ng ̀ ươ ự i d .

́ ́ ̀ ́ ́ ̃ ̀ ́ ư ử ự ư ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̣ Cac cuôc hôi thao đê câp đên nh ng vân đê thiêt th c nh s dung chât tao nac va ̀

̀ ́ ́ ́ ́ ự ượ ượ ̉ ̣ ̣ ̉ an toan th c phâm, tiêt kiêm điên, chât l ̃ ng hoa my phâm, chât l ng VSATTP,

́ ̃ ̀ ́ ươ ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̉ ̣ ̉ dich vu hâu mai, chông hang gia, san phâm dinh d ̃ ng, trach nhiêm cua doanh

̀ ́ ơ ấ ẩ ứ ả ắ ổ ̣ nghiêp v i ng ̀ ươ i tiêu dung vv... T ch c kh o sát ch t t y tr ng tinopal trong

ộ ố ị ấ ồ ư ủ ả ở ươ bún, bánh ph ; hóa ch t t n d trong rau, c , qu . M t s đ a ph ̉ ng còn tô

́ ́ ̃ ̀ ̀ ́ ̃ ̀ ư ̣ ̉ ̉ ̣ ̀ ch c cac cuôc diêu hanh băng xe may cô vu cho phong trao bao vê NTD nhân Ngay

̀ ́ ̉ quyên cua ng ̀ ̀ ươ i tiêu dung thê gi ́ ơ i.

́ ̃ ̀ ́ ́ ươ ̣ ư ̉ Trung ng Hôi, t ̀ ̣ năm 2011 đên nay đa tuyên truyên, phô biên phap luât

̀ ́ ̣ ơ ́ ơ ầ ổ ứ ̣ ̀ cho 36 l p, g n 8.800 hoc viên la can bô c quan nha n ̀ ́ ươ c, đoan thê, ̉ t ch c xã

̀ ̀ ̀ ổ ứ ̣ ̣ ̉ h iộ , t ch c, cá nhân kinh doanh trên đia ban Ha Nôi, TP H ̃ CM, Đa Năng, Quang

́ ́ ́ ̀ ̃ ̀ ̀ ̀ ̉ Ninh, Hoa Binh, Ninh Bình. Tra l ́ ̀ ̉ ơ i phong vân, viêt bai, tham gia diên đan bao chi,

̀ ̀ ̣ truyên hinh trên 350 cuôc.

́ ́ ́ ̀ ́ ́ ơ ̉ ̉ ̣ Co thê thây, công tac tuyên truyên, phô biên phap luât do các c quan

ả ướ ể ơ ứ ấ ổ ộ Đ ng, Nhà n ự c, Đoàn th , c quan Thông t n báo chí vàT ch c xã h i th c

̃ ̃ ́ ́ ̃ ư ứ ư ệ ề ậ ̣ ̉ ̣ ự hi n đa tao ra nh ng chuyên biên tich c c v nh n th c trong xa hôi. Ch a bao

̀ ̀ ̀ ươ ợ ươ ượ ̉ ̣ ̀ i tiêu dung i ng ̀ i tiêu dung gi ̀ ơ ̣ cum t ̀ ư ng “ ” va “̀ bao vê quyên l ” đ c th ng̀ ươ

̀ ́ ́ ́ ́ ̉ ư ư ộ ̣ ̉ ̣ ̣ ́ xuyên nhăc đên nh hiên nay. Tiêng noi cua tô ch c xã h i đai diên cho quyên l ợ i

̃ ́ ượ ứ ậ ượ NTD đa đ ệ c lăng nghe. Doanh nghi p ngày càng nh n th c đ ủ c vai trò c a

ế ơ ả ế ế NTD, chú ý h n đ n công tác chăm sóc khách hàng và gi ạ i quy t khi u n i.

̀ ̃ ́ ̀ ́ ́ ̀ ư ị ế ế ̣ ̣ Ng ̀ ươ i tiêu dung t ̀ v th y u, nay đa manh dan lên tiêng. Điêu đang noi la trong

́ ́ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ư ợ ̉ ̉ ự s lên tiêng đo, nhiêu ng ̀ ươ i không chi xuât phat t ̀ quyên l ̀ i ban thân ma con vi

̀ ́ ̀ ̀ ́ ̃ ́ ơ ự ̣ ̉ ̉ ̉ ̀ ̀ công đông. Chinh phong trao tây chay, du m i chi la t phat cua NTD đa lam cho

̀ ̀ ̉ ộ ứ ử ổ ́ ơ ̣ ̉ ̣ ̣ ngay ca m t tâp đoan l n cũng phai thay đ i cách ng x . Nhiêu hôi đia ph ươ ng

̃ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̃ ươ ư ắ đa lam tôt công tac tuyên truyên nh Tiên Giang, Binh D ng, Đà Năng, Đ k

́ ́ ̀ ̀ ̀ ắ L k, Khanh Hoa, Phu Yên, Hoa Binh

ủ ả ổ ộ ổ ứ ứ ứ Th hai ạ ộ : Qu n lý ho t đ ng c a các t ch c xã h i, t ch c hòa gi ả i,

ệ ể ề ợ ồ ị ẫ ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung

ủ ả ổ ứ ạ ộ Qu n lý ho t đ ng c a các t ộ ch c xã h i

ị ạ ủ ề ố ị ị Theo quy đ nh t i Đi u 37 Ngh đ nh s 45/2010/NĐCP c a Chính ph ủ

ề ổ ứ ạ ộ ả ộ ị ngày 21 tháng 4 năm 2010 [3] quy đ nh v t ch c, ho t đ ng và qu n lý h i, và

ề ợ ề ệ ả ậ ả ườ ộ ươ kho n 2, Đi u 48 Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng, B Công Th ng có

ạ ộ ủ ổ ứ ọ ắ ự ệ ệ ả ộ trách nhi m th c hi n qu n lý các ho t đ ng sau c a t ch c xã h i (g i t t là

h i):ộ

ả ậ ằ ớ ộ ộ ụ ề ệ Tham gia b ng văn b n v i B N i v v vi c cho phép thành l p; chia,

ậ ấ ợ ả ể ổ ề ệ ộ ế ị ệ tách; sáp nh p; h p nh t; gi i th ; đ i tên và phê duy t đi u l h i; quy t đ nh

ớ ộ ạ ộ ậ ạ ậ ậ ộ ộ ạ công nh n ban v n đ ng thành l p h i (v i h i có ph m vi ho t đ ng trên ph m

ả ướ vi c n c).

ể ộ ế ơ ươ ề Ban hành c ch , chính sách đ h i tham gia ch ự ng trình d án, đ tài

ứ ư ấ ộ ố ớ ủ ươ ệ ả nghiên c u, t ị v n ph n bi n và giám đ nh xã h i đ i v i các ch tr ng, chính

ướ ủ sách c a nhà n c.

ữ ệ ả ơ ị ướ ụ ụ ể Quy đ nh nh ng nhi m v c th mà c quan qu n lý nhà n c có th ể

ổ ứ ự ệ ả ộ ơ ướ giao cho các t ch c xã h i th c hi n thay cho c quan qu n lý nhà n c.

ừ ế ộ ươ ề ổ ổ ộ ứ T năm 2010 đ n nay, B Công Th ng đ u t ả ch c các bu i h i th o

ườ ổ ứ ề ằ ổ ộ th ng niên cho các t ạ ợ ch c xã h i nh m t ng h p báo cáo v tình hình ho t

ộ ị ủ ươ ồ ạ ữ ề ấ ộ đ ng c a các h i đ a ph ng, nh ng khó khăn, t n t ữ ừ i, đ xu t. T đó có nh ng

ả ụ ể ớ ữ ậ ẩ ộ ộ ớ ị gi i pháp c th v i các h i khác nhau. V i nh ng h i chu n b thành l p theo

ụ ộ ứ ệ ươ ế ằ ả ch c năng nhi m v , B Công Th ng có đóng góp ý ki n b ng văn b n v i B ớ ộ

ộ ụ Ủ ự ể ệ ằ ậ ộ ỉ N i v , y ban nhân dân t nh đ cho phép thành l p. Nh m th c hi n xã h i hóa

ạ ộ ề ợ ệ ườ ộ ươ ả ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng, B Công Th ư ư ng tham m u và đ a

ề ợ ệ ườ ụ ữ ệ ơ ậ ả vào trong lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh ng nhi m v mà c quan

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ể i tiêu dùng có th giao cho các t ổ

ư ậ ứ ự ệ ộ ộ ươ ứ ớ ơ ch c xã h i th c hi n. Nh v y, B Công Th ng v i ch c năng là c quan

ả ạ ọ qu n lý nhà n ướ ề ườ c v ng i tiêu dùng đã t o hành lang pháp lý quan tr ng cho các

ộ ượ ạ ộ ậ ổ ứ t ch c xã h i đ c thành l p và ho t đ ng.

ả ướ ế ị ươ ậ ượ ộ ả Cho đ n nay trên c n c đã có 49 đ a ph ng thành l p đ c h i b o v ệ

ề ợ ườ ộ ả ề ợ ệ ườ quy n l i ng i tiêu dùng, và 01 h i b o v quy n l i ng ạ i tiêu dùng ho t

ả ướ ạ ị ươ ạ ộ ị ộ đ ng trên ph m vi c n ố c. Trong s 49 đ a ph ng ho t đ ng có 07 đ a ph ươ ng

́ ̀ ̀ ́ ̀ ộ ặ ậ ươ ượ đ c công nh n là h i đ c thù ( Binh D ng, Tiên Giang, Đông Thap, Khanh

̀ ̀ ́ ắ ắ ượ ỗ ợ ườ Hoa, Đ k L k, Ca Mau, Bên Tre ) đ c h tr kinh phí th ộ ng xuyên. Các h i

ơ ở ậ ề ề ấ ặ ẫ khác v n còn g p nhi u khó khăn v kinh phí, c s v t ch t.

ủ ả ổ ứ ả ch c hòa gi i ạ ộ Qu n lý ho t đ ng c a các t

ệ ộ ị ươ ề ậ ẩ Theo quy đ nh hi n hành, B Công Th ng có th m quy n thành l p, gi ả i

ể ổ ứ ả ạ ộ ả ướ ạ ặ ở ỉ th t ch c hòa gi i ho t đ ng trên ph m vi c n c ho c hai t nh tr lên. Tuy

ạ ộ ư ể ở ổ ứ ả ư nhiên ho t đ ng này ch a tri n khai, b i ch a có t ch c hòa gi ạ ộ i nào ho t đ ng

ả ướ ạ ộ ượ ậ ả ạ ộ trên ph m vi c n ồ ơ c n p h s xin đ c thành l p. B n thân t i B Công

ươ ậ ổ ứ Th ư ng cũng ch a thành l p t ch c này.

ậ ả ề ợ ệ ộ ị ườ ớ ủ Đây là m t quy đ nh m i c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng, theo

ộ ươ ạ ộ ủ ổ ả ứ ả ạ đó B Công Th ng qu n lý ho t đ ng c a t ch c hòa gi ạ i có ph m vi ho t

ừ ở ở ỉ ươ ạ ộ ủ ổ ứ ả ộ đ ng t 2 t nh tr lên, S Công Th ng qu n lý ho t đ ng c a t ch c hòa gi ả i

ả ướ ạ ờ ỉ ị ộ ỉ có ph m vi trong đ a bàn t nh. Trong th i gian qua, trong c n c ch có m t trung

ả ủ ề ợ ệ ả ộ ườ ệ tâm hòa gi ẩ i c a H i Tiêu chu n và B o v quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam

ạ ộ ả ướ ạ ậ ượ đ c thành l p và ho t đ ng trên ph m vi c n c. Các trung tâm hòa gi ả ượ c i đ

ộ ả ề ợ ệ ườ ị ươ ặ ạ đ t t i 50 h i b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a các đ a ph ộ ng. B Công

ươ ố ợ ự ớ ươ Th ng đã tích c c ph i h p v i các trung tâm hòa gi ả ở i Trung ị ng và đ a

ươ ả ạ ủ ế ế ấ ơ ườ ph ng gi i quy t th u đáo các đ n khi u n i c a ng i tiêu dùng.

ề ệ ả ợ ồ ị ẫ Qu n lý h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung

ị ạ ế ị ủ ướ ủ ố Theo quy đ nh t i Quy t đ nh s 02/2012/QĐTTg c a Th t ng Chính

ủ ụ ụ ề ả ị ợ ph ngày 13 tháng 01 năm 2012 v danh m c hàng hóa d ch v ph i đăng ký h p

ề ệ ẫ ộ ị ươ ồ đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung, B Công Th ệ ng có trách nhi m

ủ ệ ề ể ẫ ồ ợ ị ổ ứ ki m soát 09 h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung c a các t ch c, cá

ụ ị nhân kinh doanh hàng hóa và d ch v sau:

ụ ả ợ ồ ụ ố ả ị B ng s 2.5. Danh m c hàng hóa, d ch v ph i đăng ký h p đ ng theo

ề ệ ẫ ị [6] m u, đi u ki n giao d ch chung

ụ

ả

ế ố ậ ậ ể ể TT 1 2 3 4 5 6 7 8

ụ ả ạ ộ ơ ị ị Hàng hóa, d ch v ạ ệ ấ Cung c p đi n sinh ho t ạ ấ ướ ạ c s ch sinh ho t Cung c p n ả ề ề Truy n hình tr ti n ạ ố ị ệ Thuê bao đi n tho i c đ nh ộ Thuê bao di đ ng tr sau K t n i Internet ườ ng hàng không V n chuy n hành khách đ ắ ườ V n chuy n hành khách đ ng s t ị ư Mua bán căn h chung c , các d ch v sinh ho t do đ n v qu n lý 9 ấ ư khu chung c cung c p

ệ ề ệ ể ẫ ằ ồ ợ ị B ng vi c ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung, c ơ

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ệ ả quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã phát hi n và yêu

ử ề ệ ậ ả ớ ợ ỉ ộ ầ c u doanh nghi p ch nh s a nhi u n i dung không phù h p v i Lu t B o v ệ

ề ợ ườ ả ưở ề ợ ự ế ế ườ quy n l i ng i tiêu dùng, có nh h ng tr c ti p đ n quy n l i ng i tiêu

ố ệ ệ ề ẫ ợ ồ ị dùng. S li u đăng ký h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung trong c ả

ư ế ố ướ n c tính đ n cu i tháng 11 năm 2014 nh sau:

83

52

51

43

38

36 Chấp nhận

Không chấp nhận

8

7

4 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2012

2013

2014

ơ ồ ố ố ệ ợ ồ ệ ề ị ẫ S đ s 2.8 s li u h p đ ng m u, đi u ki n giao d ch chung 2012

2014

ề ế ố ệ ề ệ ẫ ả ợ ồ ậ B ng trên đây là s li u v ti p nh n h p đ ng theo m u, đi u ki n giao

ạ ớ ổ ụ ạ ạ ả ị d ch chung t i C c Qu n lý c nh tranh trong giai đo n 2012 2014 v i t ng s ố

ồ ơ 338 h s .

ạ ị ươ T i Đ a ph ng:

ế ố ở ươ ả ướ Cho đ n cu i tháng 11 năm 2014 các S Công Th ng c n ế c ti p

ồ ơ ậ ạ ị ươ ề ậ ợ ả nh n 365 h s . Riêng t i các đ a ph ồ ng các h p đ ng v v n t i hàng

ậ ả ườ ắ ồ ợ ượ ớ không, v n t i đ ng s t là không có, các h p đ ng này đ c đăng ký v i B ộ

ươ ụ ạ ừ ở ỉ Công Th ng do ph m vi áp d ng t hai t nh tr lên.

ự ế ư ự ệ ề ệ ẫ ấ Th c t cho th y v n còn nhi u doanh nghi p ch a th c hi n trách

ệ ề ệ ẫ ồ ợ ị nhi m đăng ký h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung.

ơ ở ụ ự ệ ả ứ Th ba: ụ Xây d ng c s thông tin ph c v công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ồ ưỡ ự ạ ồ ệ ụ ụ ụ ng i tiêu dùng; đào t o ngu n nhân l c, b i d ng nghi p v ph c v công tác

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ơ ở ữ ệ ế ị ư ể Đ ph c v vi c ụ ụ ệ ban hành các quy t đ nh cũng nh có c s d li u v ề

ề ợ ệ ườ ộ ươ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng, hàng năm B Công Th ng ề đ u có yêu c uầ

ươ ộ ả ề ợ ệ ườ ả ướ ị các đ a ph ng, các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong c n c báo cáo

ả ể ề ợ ệ ả ườ ố ượ ế k t qu tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, s l ng các v ụ

ệ ạ ượ ả ậ ợ ế ể vi c vi ph m đ c gi ữ i quy t, nh ng thu n l i khó khăn trong tri n khai công

ề ợ ả ườ ệ tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ộ ự ề ợ ệ ệ ả ạ ườ Vi c đào t o cho cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ế ị ế ệ ệ ả ả ấ ọ ề dùng có ý nghĩa r t quan tr ng, quy t đ nh đ n hi u qu công tác b o v quy n

ườ ộ ươ ề ổ ứ ợ l i ng i tiêu dùng. Hàng năm, B Công Th ng đ u t ạ ch c các khóa đào t o

ả ướ ụ ự ệ ớ ề v chuyên môn nghi p v cho các khu v c trong c n ộ ố ị c, v i m t s đ a

ươ ầ ổ ứ ạ ộ ươ ử ph ng c n t ch c khóa đào t o riêng, B Công Th ng đã c báo cáo viên

ộ ự ề ợ ệ ả ỡ ườ ệ giúp đ . Các cán b th c hi n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở

ươ ườ ượ ạ ủ ự ổ ứ Trung ng th ng xuyên đ c tham d các khóa đào t o c a các t ố ch c qu c

ề ợ ườ ủ ả ậ ỹ ế ề ả t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a M , Châu Âu, Nh t B n, ASEAN.

ơ ộ ố ể ứ ế ộ ộ ồ Đó là c h i t ạ t đ các các cán b nâng cao trình đ , trau d i ki n th c ngo i

ể ự ệ ố ơ ụ ượ ữ ng , chuyên ngành đ th c hi n t ệ t h n nhi m v đ c giao.

ố ế ề ả ề ợ ự ợ ườ ệ Th tứ ư: Th c hi n h p tác qu c t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ậ ớ ộ ệ ơ Cùng v i quá trình h i nh p kinh t ế ấ ướ đ t n ả c, c quan b o v quy n l ề ợ i

ườ ộ ươ ự ổ ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng cũng tích c c tham gia vào các t ứ ch c

ế ớ ề ả ề ợ ự ườ ư trong khu v c và trên th gi ệ i v b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh : ACCP

ạ ướ ậ ả ề ợ ự ệ ườ ủ c a ASEAN, ICPEN – m ng l i th c thi pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu

ầ ổ ứ ợ ố ế ự ả ậ dùng toàn c u, t ch c h p tác qu c t Nh t B n (JICA), D Án MUTRAP, D ự

án STAR…

ớ ổ ứ ệ ả V i t ch c ACCP, Vi t Nam tham gia vào 3 nhóm là c nh báo xuyên biên

ớ ụ ạ ồ ườ ớ ạ ộ gi i, giáo d c và đào t o, b i th ng xuyên biên gi ầ ọ i. T i cu c h p ACCP l n

ứ ả ổ ứ ạ ệ ệ th b y t ch c t i Nha Trang Vi t Nam vào tháng 5 năm 2013, Vi t Nam chính

ủ Ủ ủ ị ứ ứ ệ ả ậ ườ ủ th c nh n ch c ch t ch luân phiên c a y ban b o v ng ệ i tiêu dùng c a hi p

ố ộ h i các qu c gia Đông Nam Á.

ự ủ ả ậ ớ ổ ậ V i D án JICA c a Nh t B n, hai bên cùng trao đ i đoàn công tác, phía Nh t

ả ử ộ ườ ạ ụ ả ạ ỡ ệ B n c cán b th ng trú t i C c Qu n lý c nh tranh giúp đ Vi ể t Nam tri n

ề ợ ệ ườ ả khai công tác b o v quy n l i ng ộ ự i tiêu dùng. Ngoài ra, còn giúp cán b th c

ề ợ ệ ườ ủ ệ ượ ọ ả thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi t Nam đ ỏ c h c h i kinh

ậ ả ự ủ ệ nghi m th c thi c a Nh t B n.

ỗ ợ ự ệ ề ệ ấ Các D án Mutrap và Star h tr Vi ổ t Nam r t nhi u trong vi c trao đ i

ậ ả ề ợ ự ệ ệ ườ kinh nghi m trong quá trình xây d ng lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ủ ệ ỹ ệ ệ ị Kinh nghi m c a các chuyên gia M , Châu Âu giúp Vi t Nam trong vi c xác đ nh

ươ ề ợ ề ệ ả ườ ầ t m nhìn trong t ng lai v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ộ ự ố ợ ộ ơ ệ ả ớ Th năm: Ph i h p v i các B , c quan ngang b th c hi n qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ự ướ ề ả n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong các lĩnh v c có liên quan

ề ả ề ợ ự ệ ệ ệ ệ ạ ườ Bên c nh vi c th c hi n các trách nhi m v b o v quy n l i ng i tiêu

ậ ộ ị ươ ớ ư ượ ủ dùng theo quy đ nh c a lu t, B Công Th ng v i t ơ cách là c quan đ c Chính

ủ ấ ả ố ướ ề ả ề ợ ệ ườ ph giao th ng nh t qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng có

ố ợ ể ả ệ ệ ớ ộ trách nhi m ph i h p v i các B , ban, ngành có liên quan đ b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ố ợ ờ ớ ộ Trong th i gian qua, công tác ph i h p v i các B , Ban, ngành có liên quan

ố ợ ố ợ ự ả ậ ớ ừ m i d ng l ạ ở i ph i h p xây d ng văn b n pháp lu t và ph i h p cùng tuyên

ạ ộ ư ượ ề ậ ể truy n pháp lu t. Các ho t đ ng khác ch a đ c tri n khai.

ố ơ ữ ự ứ ế ệ ệ ơ Liên quan đ n vi c ph i h p gi a các c quan cùng th c hi n ch c năng

ề ợ ệ ườ ứ ế ề ả b o v quy n l i ng ề ự i tiêu dùng, nghiên c u sinh đã có phi u đi u tra v th c

ố ợ ư ạ tr ng công tâc ph i h p nh sau:

ỏ ượ ố ợ ề ơ ế ặ ị ế Anh/ ch hãy cho bi ự t th c Câu h i đ c đ t ra v c ch ph i h p là: “

ố ợ ự ệ ệ ả ạ ườ ạ tr ng trong vi c ph i h p th c thi công tác b o v ng i tiêu dùng t i các c ơ

ướ quan nhà n ệ c hi n nay ”?

Chưa có cơ chế phối hợp Phối hợp rất tốt

Phối hợp mang tính hình thức ý kiến khác

80 70 60 50 40 30 20 10 0

ề ơ ế ơ ồ ố ố ợ ả ề ữ ơ ế S đ s 2.9. k t qu đi u tra v c ch ph i h p gi a các c quan

ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ế ượ ố ợ ư ơ ả K t qu thu đ c là: 71,9% tr ả ờ l ụ ể ế i ch a có c ch ph i h p c th ,

ả ờ ố ợ ứ ệ ằ ỉ ỉ 30,9% tr l ệ i vi c ph i h p ch mang tính hình th c, ch có 10,7% cho r ng vi c

ố ợ ph i h p là ấ ố r t t t.

ừ ự ế ể ề ợ ệ ả ườ T th c t tri n khai công tác b o v quy n l i ng ấ i tiêu dùng cho th y,

ố ợ ữ ệ ộ ươ ể ể ộ vi c ph i h p gi a B Công Th ng và các B Ban ngành khác đ tri n khai

ề ợ ệ ả ườ ượ ấ ố ể công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã đ c tri n khai r t t t trong công

ố ợ ạ ấ ả ự ậ ả tác ph i h p xây d ng các văn b n pháp lu t. T i t ạ t c các quá trình, công đo n

ề ử ự ậ ả ộ ộ ủ c a xây d ng văn b n pháp lu t, các B , ban ngành đ u c cán b và đóng góp ý

ế ụ ể ớ ừ ố ợ ki n c th , rõ ràng. Tuy nhiên, công tác ph i h p m i d ng l ạ ở i ự xây d ng văn

ể ệ ố ợ ư ể ề ệ ậ ả b n pháp lu t, còn vi c ph i h p trong tri n khai thì ch a th hi n rõ, đi u đó đã

ứ ề ượ đ ố ệ c minh ch ng qua s li u đi u tra trên đây.

ể ể 2.2.4. Ki m tra, ki m soát QLNN

ể Thanh tra, ki m tra

ạ ộ ị ả ủ ể ấ ơ Công tác thanh tra, ki m tra ho t đ ng c a các đ n v s n xu t kinh doanh

ụ ả ạ ườ ạ ộ ế ượ đ c C c Qu n lý c nh tranh th ề ng xuyên ti n hành thông qua ho t đ ng đi u

ạ ả ạ ưở ớ ề ợ tra các hành vi c nh tranh không lành m nh làm nh h ng t i quy n l i ng ườ i

100

ụ ạ ộ ươ ố ợ ả tiêu dùng. Ngoài ra, C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ớ ng còn ph i h p v i

ư ụ ị ườ ủ ả ộ ơ ị ị ườ các đ n v liên quan c a B nh C c Qu n lý th tr ụ ng, V Th tr ng trong

ự ụ ệ ẩ ộ ế ế ộ ướ n c và C c V sinh an toàn th c ph m, B Y t ậ , B Công an ti n hành h u

ệ ả ị ườ ể ấ ki m các doanh nghi p s n xu t kinh doanh trên th tr ng.

ề ợ ả ườ ự ộ ộ ệ B o v quy n l i ng i tiêu dùng là m t lĩnh v c r ng, có liên quan t ớ i

ự ề ộ ớ ọ ố ượ ự ọ ấ r t nhi u lĩnh v c, tác đ ng t i m i đ i t ng, m i lĩnh v c kinh t ế ừ , t tiêu

ự ệ ẩ ế ụ ể ả dùng, an toàn v sinh th c ph m, y t , giáo d c, tài chính, ngân hàng, b o hi m...

ứ ậ ượ ầ ể ọ Nh n th c đ c t m quan tr ng đó, công tác thanh tra, ki m tra, giám sát liên

ớ ự ượ ị ươ ẩ ạ ọ quan t i lĩnh v c BVQLNTD đã đ c các đ a ph ng chú tr ng và đ y m nh,

ấ ầ ữ nh t là trong nh ng năm g n đây.

ố ệ ủ ở ươ ị ươ Theo s li u báo cáo c a S Công Th ng các đ a ph ng, trong năm

ỉ ạ ị ườ ụ ả ở ố ợ ớ 2012, các S đã ch đ o Chi C c qu n lý th tr ng ph i h p v i các ban, ngành,

ể ế ả ợ ị ơ đ n v có liên quan ti n hành kho ng 30.000 đ t thanh tra, ki m tra trên c n ả ướ c

ớ ể ấ ộ ỳ ị có liên quan t ử i BVQLNTD (thanh ki m tra đ nh k và đ t xu t), trong đó x lý

ầ ạ ả ụ vi ph m hành chính kho ng g n 20.000 v .

ủ ở ươ ố Theo báo cáo c a các S Công Th ng, trong năm 2013, trên toàn qu c đã

ụ ụ ử ế ế ể ả ti n hành 90279 v thanh tra, ki m tra trong đó đã x lý 25869 v , chi m kho ng

ố ụ ự ế ệ ạ ẩ ủ ế 28% s v phát hi n. Các vi ph m ch y u liên quan đ n an toàn th c ph m, đo

ấ ượ ở ữ ệ ề ấ ườ l ng, ch t l ị ng, s h u trí tu …Tuy nhiên, khi báo cáo v n đ này, các đ a

ươ ề ượ ố ụ ử ề ợ ạ ườ ph ng đ u không bóc tách riêng đ c s v x lý vi ph m quy n l i ng i tiêu

ử ạ ủ ự ượ ề ấ ố ệ ể ị ườ ả dùng mà đ u l y s li u ki m tra, x ph t c a l c l ng qu n lý th tr ng.

ố ợ ụ ụ ả ả ạ ớ Trong năm 2014, C c Qu n lý c nh tranh ph i h p v i C c Qu n lý th ị

ườ ự ủ ế ệ ệ ể ầ ầ tr ợ ệ ng l n đ u tiên ti n hành ki m tra vi c tuân th trách nhi m th c hi n h p

ế ị ề ệ ẫ ố ị ồ đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung theo quy t đ nh s 02/2012/QĐTTg

ủ ướ ệ ổ ố ượ ả ướ ể ủ c a Th t ng. T ng s doanh nghi p đ c ki m tra trên c n c là 623 doanh

ệ nghi p, trong đó:

ự ệ ướ ế Nhóm lĩnh v c đi n, n ệ c: 338 doanh nghi p, chi m 54,2%

ự ễ ệ ế Nhóm lĩnh v c vi n thông: 197 doanh nghi p, chi m 31,6%

101

ự ư ế ệ Nhóm lĩnh v c chung c : 80 doanh nghi p, chi m 12,9%

ự ậ ả ồ ơ ế ệ Nhóm lĩnh v c v n t i: 8 h s doanh nghi p, chi m 1,28%

ơ ồ ố ợ ệ ề ẫ ị ồ S đ s 2.10: Thanh tra h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch

chung năm 2014 [42].

ả ợ ủ ế ế ệ K t qu đ t thanh tra có 512 doanh nghi p tuân th chi m 82%, 111 doanh

ệ ế ạ nghi p vi ph m chi m 18%.

ả ề ợ ế ế ạ ườ Gi ạ ề i quy t các khi u n i v vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng

ượ ả ề ợ ế ạ ườ ị Xác đ nh đ ệ c vi c gi ế i quy t các khi u n i quy n l i ng i tiêu dùng là

ệ ế ề ợ ự ệ ằ ủ ườ vi c làm thi ả t th c nh m b o v quy n l i chính đáng c a ng ụ i tiêu dùng, C c

ả ạ ộ ươ ươ ả ộ ỉ Qu n lý c nh tranh, B Công Th ở ng và S Công Th ng các t nh, H i B o v ệ

ề ợ ườ ị ươ ự ệ ướ ầ quy n l i ng i tiêu dùng các đ a ph ng th c hi n nghiêm túc, b c đ u đã có

ả ậ ế k t qu ghi nh n:

ả ạ ủ ụ ế ế ạ ả Công tác gi i quy t khi u n i c a C c Qu n lý c nh tranh

102

ả ế ơ ạ ủ ư ế ườ ượ ạ ộ Ho t đ ng gi i quy t đ n th khi u n i c a ng i tiêu dùng đ ụ c C c

ả ạ ộ ươ ệ ườ Qu n lý c nh tranh, B Công Th ặ ng đ c bi t quan tâm, ng i tiêu dùng có th ể

ệ ạ ườ ử ự ế ặ ặ ọ g i đi n tho i qua đ ử ơ ng dây nóng, ho c g i email tr c ti p, ho c g i đ n

ế ả ụ ệ ề ế ờ khi u n i t ạ ớ ụ ể ượ i C c đ đ c gi ứ i quy t. Trong th i gian qua, nhi u v vi c ph c

ượ ụ ạ ả ả ạ t p đã đ c C c Qu n lý c nh tranh gi ể . ế ứ i quy t d t đi m

ế ạ Giai đo n 2009 đ n 2012

ầ ớ ạ ượ ử ế ế ạ Trong giai đo n này ph n l n các khi u n i đ ụ c g i đ n C c thông qua

ụ ỉ ệ ả ụ ư ả ậ ườ đ ế ng văn th , hàng năm C c ti p nh n kho ng 5060 v , t l gi ế i quy t thành

công là 90%.

ạ ằ ả ừ ệ ế ế ậ ạ ở Bên c nh vi c ti p nh n khi u n i b ng văn b n t ụ năm 2012 tr đi C c

ệ ố ạ ộ ư ả ạ ư ấ ướ ẫ Qu n lý c nh tranh đã đ a vào ho t đ ng H th ng t v n, h ử ng d n và x lý

ạ ủ ế ườ ớ ố ệ ệ ằ ạ ạ khi u n i c a ng i tiêu dùng b ng đi n tho i (Call Center v i s đi n tho i là

ệ ử ư ệ ườ ề ả riêng v b o v ng i tiêu dùng t ạ i 04.39387846, và đ a trang thông tin đi n t

ứ ạ ơ ị đ a ch ỉ http://bvntd.vca.gov.vn vào ho t đ ng ộ . Ngoài ch c năng là n i tuyên

ổ ế ạ ộ ữ ủ ề ả ậ ả ị truy n, ph bi n các quy đ nh c a pháp lu t, ph n ánh nh ng ho t đ ng b o v ệ

ườ ướ ố ế ng i tiêu dùng trong n c và qu c t thì trang thông tin này cũng cho phép

ườ ượ ố ớ ữ ử ề ầ ấ ng i tiêu dùng đ ả c quy n g i các yêu c u, ph n ánh đ i v i nh ng v n đ ề

ấ ộ liên quan m t cách nhanh nh t.

ạ ộ ụ ừ ớ ủ T năm 2013, cùng v i ho t đ ng c a Call Center và trang tin, C c QLCT

ạ ủ ử ế ế ậ ạ ẩ ơ ườ đã đ y m nh h n công tác ti p nh n và x lý khi u n i c a ng i tiêu dùng.

ụ ệ ụ ử ậ ượ ộ ế Trong năm 2013, C c QLCT ti p nh n và x lý 20 v vi c đ ế ự c n p tr c ti p

ụ ệ ụ ượ ệ ố ả ạ t i C c. Trong đó, đã có trên 200 v vi c đ c ph n ánh qua h th ng Call

ụ ệ ượ ộ ề ợ ệ ả ườ Center và 70 v vi c đ c n p qua trang tin b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

103

ậ ọ ế ề ự ệ Năm 2014 là năm ghi nh n nhi u s ki n quan tr ng trong công tác ti p

ư ấ ạ ủ ử ế ườ ạ ụ ả ậ nh n, t ầ v n và x lý yêu c u, khi u n i c a ng i tiêu dùng t i C c Qu n lý

ụ ộ ươ ề ạ ạ c nh tranh (C c QLCT) – B Công Th ng xét trên nhi u khía c nh. Trong năm

ụ ả ộ ươ ử ế ậ ổ ạ 2014, C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng đã ti p nh n và x lý t ng s ố

ạ ừ ế ườ ấ ớ ng ầ i tiêu dùng, tăng g p 4,6 l n so v i năm 2013 (215 trên 1000 khi u n i t

ế ạ khi u n i).

Số lượng khiếu nại qua các tháng trong năm 2014

250

194

200

159

150

121

111

100

T10

T11

T12

Số lượng khiếu nại qua các tháng trong năm 2014

ơ ồ ố ố ế ạ ạ S đ s 2.11 – Th ng kê khi u n i trong năm 2014 t i VCA

ả ạ ạ ế ế ươ Công tác gi i quy t khi u n i t ị i các đ a ph ng

ạ ở ươ Trong giai đo n 2010 – 2014, trung bình hàng năm, S Công Th ng và

ỉ ế ệ ậ ấ ả ụ ế ế ả UBND c p huy n ch ti p nh n và gi ạ ủ i quy t kho ng 500 v khi u n i c a

ườ ng i tiêu dùng.

ả ạ ạ ế ế Công tác gi i quy t khi u n i t ộ i các h i

104

ầ ớ ừ ế ề ỏ ộ ả ệ ạ Ph n l n các khi u n i nh và v a đ u đ ượ ử ớ c g i t ề i H i b o v quy n

ườ ạ ươ ệ ẩ ả ộ ợ l i ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ề ng, trong đó H i tiêu chu n và b o v quy n

ườ ệ ậ ả ế ề ơ ợ l i ng i tiêu dùng Vi t Nam nh n gi ố ệ ả i quy t nhi u h n c . Sau đây là s li u

ả ộ ả ạ ủ ề ợ ệ ế ế ườ gi i quy t khi u n i c a các h i b o v quy n l i ng ị i tiêu dùng các đ a

ươ ph ng trong năm 2012:

Kết quả giải quyết khiếu nại các hội năm 2012

w w w .t h em e galle r y . co m

ề ệ ả ợ ườ ậ ộ Năm 2012, các h i b o v quy n l i ng ế i tiêu dùng ti p nh n 961

ườ ế ạ ợ tr ng h p khi u n i.

105

ị

Đ n v : %

Kết quả giải quyết khiếu nại các hội 2012

ơ ồ ố ả ả ế ộ ế ế ạ [48]. S đ s 2.12. K t qu gi i quy t khi u n i các h i năm 2012

K tế quảgi iả quy tế khi uế n iạ c aủ các H iộ năm 2013

180

160

140

120

100

153

137

129

17 23

12 12

20 12

6 5 14

4 8 5 12 5

10 3 5

2 2 5 3 4

2 12 3 13

Vũng Tàu

Hi Hà Ni ộộ

Hi Đăk lăk ộ

Hi Bn Tre ộế

Hi Hà Tĩnh ộ

Hi Cà Mau ộHi Đà Nng ộẵ

Hi Ngh An ộệ

Hi TP HCM ộHi Phú Th ộọ

Hi Đng Nai ộồ

Hi Qung Tr ộảị

Hi Hòa Bình ộHi Cn Th ộầơHi Bc Giang ộắ

Hi Lâm Đng ộồ

Hi Hi Phòng ộảHi Vĩnh Long ộ

Hi Sóc Trăng ộVP Phía Nam VP TW Hà Ni ộ

Hi Đng Tháp ộồ

Hi Kiên Giang ộ

ơHi Bình Đnhộị Hi Bình Dngộư

ớ Hi Trà Vinh ộHi Thanh Hóa ộHi Bình Phc ộư

Hi Bc Liêu ộạHi Long An ộHi Khánh HòaộHi Bình Thun ộậ

Hi Tin Giang ộềHi Qung Ninh ộả

VP Lut s Phan ậư

Hi Thái Nguyên ộ

Hi Tha Thiên Hu ộừế

Hi Bà Ra ộị

106

ộ ả ề ợ ệ ườ ả ướ Trong năm 2013, các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng c n ế c ti p

ậ ườ ạ ự ớ ỉ ệ ả ế ằ ả ợ nh n 1036 tr ế ng h p khi u n i tr c ti p b ng văn b n. v i t l gi ế i quy t

K tế quảgi iả quy tế khi uế n iạ c aủ các H iộ năm 2013

ư thành công nh sau:

ơ ồ ố ả ả ế ộ ế ế ạ [48]. S đ s 2.13. K t qu gi i quy t khi u n i các h i năm 2013

107

ả ế ừ ế ậ ả ộ ả ạ ủ ế ế ệ T k t qu ti p nh n và gi ề i quy t khi u n i c a các h i b o v quy n

ườ ố ượ ấ ợ l i ng i tiêu dùng năm 2012 và 2013 cho th y, s l ạ ụ ệ ng các v vi c vi ph m

ề ợ ườ ử ế ộ ừ quy n l i ng ộ i tiêu dùng g i đ n các h i hàng năm giao đ ng t ụ ế 900 v đ n

ụ ớ ỉ ệ ả ế ừ 1100 v , v i t l gi i quy t thành công t ế 70 đ n 83%.

ả ạ ề ả ề ợ ệ ế ế ườ ừ ố ệ T s li u gi i quy t khi u n i v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ạ i

ụ ả ạ ở ươ ộ ả ệ ỉ C c Qu n lý c nh tranh, S Công Th ề ng các t nh thành và H i b o v quy n

ườ ấ ợ l i ng i tiêu dùng cho th y:

ố ượ ứ ụ ệ ề ợ ạ ườ Th nh t ấ : S l ng các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng đ ượ c

ơ ấ ự ế ứ ề ơ ớ ử ớ g i t i các c quan ch c năng còn ít h n r t nhi u so v i th c t ạ vi ph m.

ạ ơ ấ ươ ỗ ự ế ứ ằ ạ Th haiứ : T i c quan c p Trung ề ng đang n l c h t s c nh m t o đi u

ậ ợ ệ ấ ườ ệ ể ế ằ ả ki n thu n l i nh t cho ng ạ i tiêu dùng đ khi u n i nh m b o v quy n l ề ợ i

ư ướ ế ỉ ế ậ ươ ố ủ c a mình. N u nh tr c đây ch ti p nh n theo ph ề ng pháp truy n th ng là

ư ệ ả ậ ườ ể ế văn th , hi n nay có th ti p nh n ph n ánh qua đ ng dây nóng, qua website,

ư ệ ử ặ ho c qua th đi n t .

ệ ế ậ ả ế ạ ượ ế Th baứ : Vi c ti p nh n và gi ế i quy t khi u n i này đ c ti n hành song

ả ở ơ ướ ộ ả ề ợ ệ ườ song c ả c quan qu n lý nhà n c và h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ự ạ ự ề ể 2.2.5. Th c tr ng tri n khai QLNN v BVLQNTD trong lĩnh v c công

th ngươ

ự ự ề ể ạ 2.2.5.1. Th c tr ng tri n khai QLNN v BVLQNTD trong lĩnh v c th ươ ng

m iạ

ị ườ ụ ả C c Qu n lý th tr ng

ị ạ ủ ố ủ ị ị Theo quy đ nh t i Ngh đ nh c a Chính ph s 10/CP ngày 23 tháng 1 năm

ề ổ ứ ạ ủ ị ườ ụ ệ ả ị ị 1995 v t ề ch c, nhi m v và quy n h n c a qu n lý th tr ng và Ngh đ nh s ố

ộ ố ề ủ ử ổ ổ ố ị ị Qu nả 27/2008/NĐCP s a đ i, b sung m t s đi u c a Ngh đ nh s 10/CP thì: “

ị ườ ự ượ ượ ổ ứ ừ ươ ế lý th tr ng là l c l ng chuyên trách đ ch c t c t Trung ệ ng đ n huy n,

ị ườ ứ ể ể ạ ấ ố có ch c năng ki m tra, ki m soát th tr ng, đ u tranh ch ng các vi ph m pháp

ạ ộ ậ ươ ệ ố ơ lu t trong ho t đ ng th ng m i ạ ở ị ườ th tr ng trong n c ướ ”. H th ng c quan

108

ị ườ ả ị ườ ứ ụ ấ ả qu n lý th tr ng đ ượ ổ c t ch c thành 3 c p: C c Qu n lý th tr ụ ng, Chi c c

ị ườ ả ị ườ ả ộ Qu n lý th tr ng và Đ i Qu n lý th tr ng

ị ườ ự ụ ả ụ ệ Trong lĩnh v c BVNTD, C c Qu n lý th tr ề ng có nhi m v và quy n

ư ạ h n nh sau:

ậ ề ổ ự ả ứ ể ả Xây d ng các văn b n pháp lu t v t ch c qu n lý công tác ki m tra,

ị ườ ể ạ ộ ử ạ ạ ươ ki m soát th tr ng, x ph t vi ph m hành chính trong ho t đ ng th ạ ng m i,

ế ể ị ườ ứ quy ch ki m soát th tr ế ộ ố ớ ng và chính sách, ch đ đ i v i công ch c làm công

ị ườ ả ể ộ ấ ươ ủ tác qu n lý th tr ng các c p đ B Công Th ng trình Chính ph ban hành

ề ặ ẩ ộ ho c B ban hành theo th m quy n.

ổ ứ ỉ ạ ị ườ ự ệ ể ể T ch c ch đ o th c hi n công tác ki m tra, ki m soát th tr ng và x ử

ạ ộ ụ ề ạ ạ ẩ ươ ạ ph t hành chính theo th m quy n các v vi ph m trong ho t đ ng th ng m i.

ườ ộ ủ ự ổ ứ ự ạ ộ ố ợ ữ Th ng tr c giúp B ch trì t ch c s ph i h p ho t đ ng gi a các c ơ

ị ườ ứ ấ ả quan Nhà n ướ ở c các ngành, các c p có ch c năng qu n lý th tr ầ ố ng, ch ng đ u

ậ ơ c , buôn l u và các hành vi kinh doanh trái phép.

ố ệ ị ườ ủ ụ ả ố Theo s li u th ng kê c a C c Qu n lý th tr ng trong 3 năm qua đã x ử

ề ả ệ ư ạ ạ lý các vi ph m v hàng gi ở ữ , hàng xâm ph m S h u trí tu nh sau:

ố ả B ng s 2.6

ố ệ ử ề ả ệ ạ S li u x lý v hàng gi ạ ở ữ , hàng xâm ph m S h u trí tu giai đo n

20102013

ố ụ ử S v x 14.008 ý 62,01 ố ề S ti n x 32,1 Năm 2013 phạt (tỉ

đồng)Giá trị

hàng vi

phạm (tỉ

13.01 12.910 10.472 35,8 35,8 44,4 18,4 3,8 đồng 2012 742011 2010

109

ị ườ ụ ả ồ Ngu n: C c Qu n lý th tr ng.

ố ệ ụ ệ ượ ư ậ ử ệ ộ Nh v y, s li u v vi c đ ờ c phát hi n và x lý ngày m t tăng theo th i

ề ợ ề ấ ườ ự ươ gian, đi u đó cho th y quy n l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c th ạ ị ng m i b vi

ề ạ ph m ngày càng nhi u.

ự ả ướ ề ạ 2.2.5.2. Th c tr ng qu n lý nhà n ự c v BVQLNTD trong lĩnh v c

công nghi pệ

ư ự ươ ự ư ệ ạ Cũng nh lĩnh v c th ng m i, trong lĩnh v c công nghi p ch a có quy

ệ ậ ả ề ợ ủ ệ ầ ườ ị đ nh riêng bi t theo yêu c u c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Tuy

ứ ằ ả ả ả ớ ườ nhiên v i ch c năng qu n lý ngành, nh m đ m b o an toàn cho ng i tiêu dùng

ữ ậ ằ ả ả ỹ ị ẩ cũng đã có nh ng quy đ nh các tiêu chu n nh m đ m b o an toàn k thu t công

ệ ệ ườ ự ệ ẩ ả nghi p và b o v môi tr ng, an toàn th c ph m, công nghi p tiêu dùng, công

ế ế ệ ị ạ ị ệ nghi p tiêu dùng và công nghi p ch bi n khác theo quy đ nh t ị i Ngh đ nh s ố

ứ ụ ệ ị ề 95/2012/NĐCP ngày 12 tháng 11 năm 2012 quy đ nh ch c năng nhi m v , quy n

ơ ấ ổ ứ ủ ộ ươ ạ h n và c c u t ch c c a B Công Th ng.

ố ệ S hi u văn Tên văn b nả Ngày ban

ị ủ ộ ỉ ươ ề ệ hành 27/06/2014 Ch th c a B Công Th ng v vi c tăng b nả 20/CTBCT

ườ ữ c ứ ng công tác phòng cháy, ch a cháy và c u

ứ ộ

ủ ướ ạ n n, c u h ệ ủ Công đi n c a Th t ủ ề ệ ng Chính ph v vi c 20/06/2014 967/CĐTTg

ườ ữ tăng c ng công tác phòng cháy, ch a cháy và

ứ ộ

ườ ự ứ ạ c u n n, c u h ị ề ệ ỉ Ch th v vi c tăng c ệ ng th c hi n công tác 21/04/2014 10/CTBCT

ệ ố ộ an toàn v sinh lao đ ng phòng ch ng cháy

ấ

ệ ả ườ ự ỉ ổ ố ớ n đ i v i doanh nghi p s n xu t thép ị ề ệ Ch th v vi c tăng c ệ ng th c hi n công tác 17/04/2014 09/CTBCT

ệ ố ộ an toàn v sinh lao đ ng phòng ch ng cháy

110

ươ ườ ả ỉ ổ n trong ngành Công Th ị ề ệ Ch th v vi c tăng c ng ng công tác qu n lý 28/03/2014 07/CTBCT

ủ ư ệ ậ an toàn đ p th y đi n trong mùa m a lũ năm

ườ ả ả ộ ng đ m b o an toàn thu c lĩnh 24/01/2014 2014 ị ỉ Ch th tăng c 05/CTBCT

ơ ệ ậ ả ố ự v c C đi n V n t i và phòng ch ng cháy

ổ n trong khai thác than

ỉ ừ ễ ả ậ ậ ấ ớ ạ D nh n th y các văn b n pháp lu t trên m i ch d ng l i an toàn trong

ụ ể ố ớ ự ư ệ ị ườ lĩnh v c công nghi p ch a quy đ nh c th đ i v i ng i tiêu dùng, theo tinh

ề ợ ủ ệ ầ ườ ư ề ượ ậ ả th n c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh quy n đ c an toàn trong

ủ ệ ệ ệ ệ ả ả công nghi p, hay trách nhi m c a doanh nghi p trong vi c đ m b o môi tr ườ ng

ẹ ạ xanh, s ch đ p.

ư ậ ệ ươ ư ạ ả Nh v y, trong ngành công nghi p và th ng m i ch a có văn b n quy

ệ ư ư ứ ự ệ ộ ả ị đ nh chuyên bi ậ t cũng nh ch a có b ph n th c hi n ch c năng gi ế i quy t yêu

ườ ậ ả ề ợ ủ ệ ị ườ ủ ầ c u c a ng i tiêu dùng theo quy đ nh c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu

dùng.

ự ạ 2.3. Đánh giá chung và nguyên nhân th c tr ng

ể ạ 2.3.1. Đi m m nh và thành công

ậ ề ả ạ ị Công tác ho ch đ nh và ban hành các văn b n pháp lu t v QLNN trong

ự ầ ượ ệ ấ ả ặ lĩnh v c BVQLNTD g n đây đ c cho là khá toàn di n trên t t c các m t, các

ự ế ầ ạ ấ ị ữ ệ ớ ộ n i dung sát v i yêu c u th c t đã mang l ả i nh ng hi u qu nh t đ nh trong

ự công tác th c thi.

ự ớ ố ệ ứ ố So v i các qu c gia trong khu v c, Vi ứ t Nam là qu c gia đ ng nhóm th 2

ậ ề ả ệ ề ả sau Singapore, Malaysia v ban hành các văn b n pháp lu t v b o v quy n l ề ợ i

ườ ậ ề ả ề ợ ệ ả ườ ng i tiêu dùng. Các văn b n pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở

ệ ế ươ ố ầ ủ ả ượ Vi t Nam cho đ n nay t ng đ i đ y đ , các văn b n này đ ự c xây d ng trên c ơ

ế ớ ế ệ ố ự ủ ễ ủ ở s đúc k t kinh nghi m c a các qu c gia trên th gi i và th c ti n c a Vi ệ t

ậ ề ả ề ợ ệ ả ườ ủ ệ Nam. Các văn b n pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi t Nam

111

ươ ế ớ ể ậ ồ ớ ố ề ơ ả v c b n là t ng đ ng v i lu t pháp các qu c gia phát tri n trên th gi ề i. Đi u

ề ệ ạ ươ ủ ệ ư ế ớ ễ này t o đi u ki n cho th ng nhân c a Vi t Nam, cũng nh th gi i d dàng

ị ườ ệ ậ ủ ơ h n trong vi c thâm nh p th tr ng c a nhau.

ề ặ ữ ữ ề ấ ộ Nh ng n i dung chính và nh ng v n đ đ t ra trong QLNN v BVQLNTD

ượ ề ậ ụ ể ả ậ đã đ c đ c p và c th hóa trong các văn b n pháp lu t.

ụ ướ ượ ử ụ ệ ố ộ ả Công c qu n lý nhà n c đã đ ấ c s d ng m t cách h th ng, th y

ủ ả ướ ố ớ ề ế ệ ố ượ đ c vai trò c a qu n lý nhà n c đ i v i n n kinh t thông qua h th ng t ổ

ự ả ứ ơ ệ ố ề ả ậ ả ỉ ch c c quan qu n lý và h th ng văn b n pháp lu t đi u ch nh lĩnh v c b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng.

ổ ứ ự ả ướ Công tác t ộ ch c và th c thi các n i dung qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ợ ườ ộ ừ ễ ồ ươ ề quy n l i ng i tiêu dùng di n ra khá đ ng b t Trung ộ ng là B Công

ươ ạ ị ươ ở ươ ỉ Th ng, t i đ a ph ng là S Công Th ng các t nh.

ạ ộ ủ ổ ứ ả ượ ể Công tác qu n lý ho t đ ng c a t ch c xã h i ộ , sau khi đ ệ c chuy n giao nhi m

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ừ ộ ọ ụ v qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t B Khoa h c công

ệ ườ ừ ự ủ ớ ự ế ộ ngh và Môi tr ng t năm 2004 đ n nay, cùng v i s tích c c c a H i Tiêu

ệ ẩ ả ườ ệ ộ ươ ố chu n và B o v ng i tiêu dùng Vi t Nam, B Công Th ng đã đôn đ c ch ỉ

ị ươ ả ướ ậ ộ ả ệ ạ đ o các đ a ph ng trong c n c thành l p đ ượ 50 h i b o v quy n l ề ợ i c

ườ ồ ờ ộ ươ ố ợ ớ ng i tiêu dùng. Đ ng th i, B Công Th ộ ộ ụ ng đã ph i h p v i B N i v ,

ệ ố ự ứ ả ướ ớ ỉ UBND các t nh th c hi n t t ch c năng qu n lý nhà n ầ ộ c v i các h i góp ph n

ệ ố ơ ề ợ ườ ả b o v t t h n quy n l i ng i tiêu dùng .

ề ệ ợ ể ẫ ị Công tác ki m soát h p đông theo m u, đi u ki n giao d ch chung là

ậ ả ề ợ ủ ể ệ ộ ườ đi m đ t phá c a lu t b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng, hi n nay trên c n ả ướ c

ế ị ế ể ợ ồ ố ẫ đã ti n hành ki m soát các h p đ ng m u theo quy t đ nh s 02/2012/QĐTTg

ủ ướ ủ ế ả ướ ầ ệ ấ ủ c a Th t ng Chính ph . K t qu b c đ u cho th y các doanh nghi p đã có ý

ớ ơ ứ ệ ả ợ ướ ồ th c trong vi c đăng ký h p đ ng v i c quan qu n lý nhà n c.

ạ ộ ủ ể ổ ứ ướ ầ ượ c đ u đ c Công tác ki m soát ho t đ ng c a các t ch c hòa gi ả b i

ế ệ ổ ứ ả ớ ượ ậ ạ ộ ả ti n hành, hi n nay c ác t ch c hòa gi i m i đ c thành l p t i các H i b o v ệ

ề ợ ườ ư ệ ặ quy n l i ng ề i tiêu dùng. M c dù còn nhi u khó khăn nh ng vi c hòa gi ả ạ i t i

112

ộ ả ề ợ ệ ườ ạ ượ ế các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã đ t đ ả c k t qu cao, t l ỉ ệ ả i gi

ế ừ ố ượ ế ố quy t thành công bình quân t năm 2007 đ n cu i năm 2013 là 80%, s l ng các

ộ ả ề ợ ệ ườ ụ ệ ượ ử ế v vi c đ c g i đ n các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong c n ả ướ c

ụ ệ ư ấ ố ệ ụ ồ ả ả kho ng 1 000 v /năm (s li u này không bao g m các v vi c t v n gi ế i quy t

ườ ệ ạ qua đ ng đi n tho i).

ậ ư ấ ỗ ợ ụ ề ổ ế Công tác tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t; t v n, h tr và

ề ậ ượ ượ ứ nâng cao nh n th c v BVQLNT đ c đánh giá là ho t đ ng ạ ộ đ ể c tri n khai

ấ ừ ạ ươ ế ị ươ ả ơ ẽ m nh m nh t t Trung ng đ n đ a ph ng. Các c quan qu n lý nhà n ướ c

ề ợ ườ ự ự ể ệ ệ ề ả v b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã tích c c tri n khai và th c hi n công tác

ậ ả ề ợ ề ệ ấ ườ ổ ế ậ t p hu n, tuyên truy n, ph bi n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ố ượ ệ ộ ườ cho các đ i t ng là cán b chuyên môn, doanh nghi p và ng ạ i tiêu dùng. Ho t

ổ ế ề ậ ượ ể ướ ộ đ ng tuyên truy n, ph bi n pháp lu t BVQLNTD đã đ c tri n khai d ề i nhi u

ứ ử ụ ươ ệ ừ ạ hình th c đa d ng, phong phú , s d ng các ph ng ti n thông tin báo chí t báo

ệ ử ỉ ự ế ề ấ ệ gi y đ n báo hình, báo đi n t ….Công tác tuyên truy n này không ch th c hi n

ả ướ ử ụ ứ ộ ở ơ b i c quan qu n lý nhà n c mà còn x d ng hình th c xã h i hóa.

ứ ề ậ ả ả ổ ộ ộ + T ch c h i th o tuyên truy n pháp lu t BVQLNTD, h i th o chuyên

ớ ườ ệ ề đ liên quan t i BVQLNTD cho ng i tiêu dùng, doanh nghi p;

ờ ơ ệ ẩ + Phát hành các t r i, treo pano, áp phích, băng rôn, kh u hi u tuyên

ề ợ ệ ề ườ ặ ệ ự ệ Ngày ậ ả truy n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng, đ c bi t nhân s ki n “

ườ ề quy n ng i tiêu dùng th gi i ế ớ ” 15 tháng 3;

ề ả ễ ệ ề ệ ổ + In và phát mi n phí các tài li u, s tay tuyên truy n v b o v quy n l ề ợ i

ườ ệ ườ ng ộ i tiêu dùng cho cán b , doanh nghi p và ng i tiêu dùng;

ề ệ ề ậ ả ợ ườ + Tuyên truy n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng trên các

ươ ư ệ ề ấ ạ ph ổ ng ti n thông tin đ i chúng nh : đài phát thanh, truy n hình, báo gi y, c ng

ệ ử ủ ệ ử ự ệ ả thông tin đi n t ỉ c a UBND t nh, báo đi n t , th c hi n các b n tin, phóng s ự

ỏ ề ề ợ ệ ườ ậ ả nh v pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng;

113

ỏ ề ự ệ ậ ả ộ ỏ ứ ủ ề + Th c hi n các cu c kh o sát, đi u tra h i đáp nh v nh n th c c a

ườ ạ ộ ề ợ ệ ệ ả ườ ng ố ớ i tiêu dùng, doanh nghi p đ i v i ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu

dùng;

ệ ổ ứ ề ế ươ + Tuyên truy n, khuy n khích các doanh nghi p t ch c các ch ng trình

ệ ả ấ ượ ề ư đ a hàng Vi ả t đ m b o ch t l ng v nông thôn;

ừ ư ề ộ + Phát đ ng các phong trào theo t ng chuyên đ nh phong trào tháng an

ự ứ ệ ằ ậ ẩ toàn v sinh th c ph m; phong trào cân đúng nh m nâng cao nh n th c cũng nh ư

ứ ủ ộ ố ớ ệ ồ ý th c c a c ng đ ng doanh nghi p đ i v i công tác BVQLNTD.

ơ ở ữ ệ ự ự ạ ồ ồ Công tác xây d ng c s d li u thông tin; đào t o ngu n nhân l c, b i

ụ ụ ụ ệ ượ ọ ừ ưỡ d ng nghi p v ph c v công tác BVQLNTD đã đ c chú tr ng t ề nhi u năm

ạ ộ ệ ổ ề ợ ệ ả ợ ườ thông qua vi c t ng h p báo cáo ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ị ươ ộ ươ ề ế ả ủ c a các đ a ph ng. Ngoài ra, B Công Th ng còn ti n hành đi u tra, kh o sát

ườ ự ể ộ ươ ể ế ạ th ng xuyên và đ t xu t ấ đ xây d ng ch ng trình, k ho ch tri n khai công

ề ợ ả ườ ạ ộ ồ ưỡ ạ ệ ệ tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Ho t đ ng đào t o, b i d ng nghi p v ụ

ề ợ ự ệ ả ườ ượ ể ừ th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã đ c tri n khai t Trung

ươ ế ị ươ ạ ươ ộ ự ả ng đ n đ a ph ng. T i Trung ng các cán b th c thi công tác b o v ệ

ề ợ ườ ỉ ượ ướ quy n l i ng i tiêu dùng không ch đ ạ c đào t o trong n c mà còn đ ượ ử c g i

ạ ạ ướ ạ ị ươ ộ ươ ườ đi đào t o t i n c ngoài. T i đ a ph ng, B Công Th ng th ng xuyên t ổ

ộ ự ổ ậ ứ ứ ấ ằ ổ ả ế ch c các bu i t p hu n nh m b sung ki n th c cho cán b th c thi công tác b o

ề ợ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng.

114

ể ả ạ ố ế ế ử Công tác thanh tra, ki m tra, gi i quy t khi u n i, t ạ cáo và x lý vi ph m

ậ ề ở ươ ượ ự ệ ườ ừ pháp lu t v BVQLNTD Trung ng đ c th c hi n th ng xuyên t năm

ệ ổ ế ằ ứ ớ ươ 2009 đ n nay b ng vi c t ch c các đoàn công tác t ị i các đ a ph ể ng ki m tra

ệ ể ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ộ vi c tri n khai các n i dung qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ạ ị ươ ể ượ ọ dùng. T i các đ a ph ng, công tác thanh tra ki m tra đã đ ể c chú tr ng và tri n

ẽ ạ ị ươ ự ượ ị ườ ả ạ khai m nh m t i các đ a ph ng thông qua l c l ng qu n lý th tr ng và

ươ ả ế ạ ố ở ươ ở thanh tra S Công Th ng. ệ Vi c gi ế i quy t khi u n i và t cáo Trung ng là

ụ ạ ả ộ ươ ạ ị ươ ở C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng, t i đ a ph ng là S Công Th ươ ng

ả ơ ỉ ướ ả các t nh. Ngoài c quan qu n lý nhà n ự c còn có s tham gia gi ế ế i quy t khi u

ổ ứ ộ ộ ả ề ợ ệ ườ ạ ủ n i c a các t ch c xã h i (5 1 h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong c ả

ướ n c).

ợ ủ ụ ạ ổ ộ ươ ả Theo t ng h p c a C c Qu n lý c nh tranh B Công Th ng, hàng năm

ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả các c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng gi ế i quy t

ụ ệ ế ả ạ ổ ứ ộ ả ụ ệ ế kho ng 500 v vi c khi u n i, các t ch c xã h i gi i quy t 1000 v vi c, t l ỉ ệ

ả ế ạ ơ ả ướ ổ ứ ộ gi i quy t thành công t i c quan qu n lý nhà n c là 90%, các t ch c xã h i là

ụ ệ ượ ử ằ ụ ệ ả 7080%. Các v vi c trên đây là v vi c đ c g i b ng văn b n.

ố ế ề ả ề ợ ườ ộ ợ Công tác h p tác qu c t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng , B Công

ươ ự ộ ề ộ ậ ế ế ớ ớ Th ng ệ đã th c hi n đúng các l trình v h i nh p kinh t th gi i v i các t ổ

ề ợ ứ ệ ả ườ ạ ch c b o v quy n l i ng ự i tiêu dùng trong khu v c và ph m vi toàn c u. ầ Là

ủ ổ ứ ố ế ề ả ề ợ ườ thành viên c a các t ch c qu c t ệ v b o v quy n l i ng ư Ủ i tiêu dùng nh y

ề ợ ệ ườ ủ ề ả ban ASEAN v b o v quy n l i ng ạ i tiêu dùng (ACCP), thành viên c a m ng

ề ợ ườ ố ế ướ ả l ệ i b o v quy n l i ng i tiêu dùng qu c t ợ ự (ICPEN), tích c c tham gia h p

ươ ề ả ề ợ ệ ườ ớ ố tác song ph ng v b o v quy n l i ng ư ỹ i tiêu dùng v i các qu c gia nh M ,

ủ ự ỗ ợ ề ậ ả ề ệ ằ ố ể Nh t B n, Hàn Qu c nh m tranh th s h tr v tài chính v kinh nghi m tri n

ề ợ ệ ả ườ ạ ướ ạ khai ho t đạ ộng b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i các n c b n

ướ ề ệ ả Công tác qu n lý nhà n c v BVQLNTD trong ngành công nghi p và

ươ ượ ộ ừ ự ồ ươ ế ị ươ th ng m ại đã đ c th c thi đ ng b t Trung ng đ n đ a ph ng thông

ị ứ ủ ơ ộ ươ ươ qua các đ n v ch c năng c a B Công Th ở ng và S Công Th ư ụ ng nh C c

115

ị ườ ả ụ ị ườ ướ ụ ệ Qu n lý th tr ng, V th tr ng trong n ạ c, C c An toàn công nghi p. Ho t

ủ ơ ự ầ ố ệ ệ ộ đ ng c a các c quan này góp ph n th c thi t ề ụ ả t các nhi m v b o v quy n

ườ ộ ươ ả ợ l i ng ủ i tiêu dùng c a B Công Th ng ằ b ng vi c ệ ngăn c n kinh doanh hàng

ả ấ ượ ả ưở ớ ề ợ gi , hàng kém ch t l ng, bán sai giá… làm nh h ng t i quy n l i ng ườ i

tiêu dùng.

ạ ộ ủ ụ ừ ả ả ủ ạ Các ho t đ ng c a C c Qu n lý c nh tranh v a là qu n lý chung c a

ề ả ề ợ ệ ườ ư ự ầ ả ướ c n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh ng cũng góp ph n th c thi

ụ ệ ả ướ ự ươ ạ các nhi m v qu n lý nhà n c trong lĩnh v c th ệ ng m i và công nghi p

ử ệ ạ ạ ả thông qua vi c x lý các hành vi c nh tranh không lành m nh, gi ế i quy t

ế ạ ư ấ ườ khi u n i và t v n cho ng i tiêu dùng.

ố ợ ệ ệ ả ớ ộ Công tác ph i h p v i các B , ban ngành trong vi c b o v quy n l ề ợ i

ườ ế ườ ẽ ớ ụ ặ ng i tiêu dùng đã ti n hành th ộ ng xuyên liên t c và ch t ch v i các B ,

ự ự ệ ả ậ ệ ban ngành trong vi c xây d ng các văn b n pháp lu t liên quan. Th c hi n

ổ ế ố ợ ự ả ậ đúng quy trình ph i h p, xây d ng và ph bi n văn b n pháp lu t.

ế ừ ự ề ợ ể ệ ễ ả ườ ậ : T th c ti n tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu K t lu n

ừ ươ ế ị ươ ữ ấ ặ ẫ dùng t Trung ng đ n đ a ph ng cho th y, m c dù v n còn nh ng khó

ề ế ậ ổ ứ ư ệ ế ả khăn v thi u văn b n pháp lu t, mô hình t ch c ch a hoàn thi n, thi u kinh

ạ ộ ạ ộ ư ề ẫ ị ươ phí ho t đ ng cho ho t đ ng chuyên môn, nh ng v n có nhi u đ a ph ng có

ả ể ề ợ ệ ả ườ ấ ố ế k t qu tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng r t t ư t nh : Kiên

ươ ề ạ ị Giang, Ti n Giang, Bình D ng, Vũng Tàu, Đăk Lak, Hà Tĩnh… T i các đ a

ươ ề ợ ệ ả ườ ượ ể ph ng này công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã đ ế c tri n khai đ n

ả ấ ệ ậ ấ c p huy n th m chí c c p xã.

ể ạ ượ ả ố ế ỉ ạ ự ủ Đ đ t đ c k t qu t ạ t đó là do s quan tâm ch đ o c a Lãnh đ o

ở ươ ệ ế ộ ạ ỉ t nh, Lãnh đ o S Công Th ặ ng, đ c bi t là có cán b tâm huy t tham gia vào

ề ợ ệ ả ườ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

116

ể ạ ế ế 2.3.2. Đi m y u và h n ch

ệ ạ ị ậ ề ả Vi c ho ch đ nh và ban hành các văn b n pháp lu t v BVQLNTD ề ơ ả v c b n là

ộ ố ể ủ ư ệ ệ ẫ ầ ầ khá đ y đ , toàn di n nh ng v n còn m t s đi m c n hoàn thi n c th , s ụ ể au

ư ẫ ậ ẫ ậ h n 3ơ ệ năm lu t ban hành, hi n v n ch a có thông t ư ướ h ị ộ ng d n b ph n ch u

ệ ả ướ ề ả ề ệ ợ ườ trách nhi m qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở ị đ a

ươ ư ụ ệ ẫ ả ướ ph ng, ch a có thông t ư ướ h ệ ng d n vi c giao nhi m v qu n lý nhà n c cho

ổ ứ ư ự ộ ượ ả ọ ạ ế các t ch c xã h i, ch a xây d ng đ c quy trình gi i quy t rút g n t i tòa.

ụ ể ề ả ề ợ ư ệ ị ườ Ch a quy đ nh c th v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong ngành công

ệ ươ ứ ả ẫ ằ ạ ở ơ nghi p và th ng m i mà ch c năng này v n n m r i rác ộ ị các đ n v trong b ,

ộ ươ ạ ộ ủ ế ớ ướ ượ B Công Th ng m i ho t đ ng ch y u d ộ ơ i góc đ c quan đ ố c giao th ng

ấ ả ướ ề ự ề ợ ệ ả ườ ệ nh t c n c v th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. ặ Đ c bi t là

ư ự ượ ậ ể ố ợ ả ơ ế ả ch a xây d ng đ ữ ệ c văn b n pháp lu t đ tăng hi u qu c ch ph i h p gi a

ộ ươ ệ ả ề ợ ệ ộ B Công Th ng và các B , ban, ngành khác trong vi c b o v quy n l i ng ườ i

tiêu dùng.

ổ ứ ổ ế ự ệ ề ặ T ch c th c hi n n ng v hành chính, ban hành, ph bi n. Trong khi đó,

ổ ứ ướ ủ ươ ề ả ệ ộ b máy t ả ch c qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ng v b o v quy n l ề ợ i

ườ ự ự ạ ề ợ ệ ả ả ơ ườ ng i tiêu dùng ph i th c s m nh. C quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ở ấ ươ ụ ư ạ ả ị ươ ứ ệ c p Trung ng là C c Qu n lý c nh ch a có v trí t ớ ng x ng v i nhi m v ụ

ụ ể ệ ả ướ ề ả ệ ượ đ c giao. Trong tri n khai nhi m v qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ở ụ ộ ơ ị ấ ạ ả ỉ ng i tiêu dùng ả C c Qu n lý c nh tranh ch có m t đ n v c p Ban (Ban b o

ườ ồ ườ ạ ừ ệ v ng i tiêu dùng) g m 11 ng i theo dõi trong giai đo n t ế 2007 đ n 2013, t ừ

ượ ớ ổ ố ộ ầ đ u năm 2014 Ban này đ c chia thành 2 Phòng v i t ng s 12 cán b . Hai phòng

ệ ể ả ộ ướ ề ẫ này có trách nhi m tri n khai các n i dung qu n lý nhà n ế c, đi u đó d n đ n

ư ề ộ ượ ư ể ể ặ ệ ể ạ nhi u n i dung ch a đ c tri n khai ho c tri n khai ch a tri ị t đ . T i các đ a

ươ ơ ượ ươ ư ộ ph ng, c quan đ ở c giao là S Công Th ậ ng, tuy nhiên ch a có b ph n

ể ả ộ ướ ề ả ề ợ ệ chuyên trách tri n khai n i dung qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ạ ộ ạ ả ế ệ tiêu dùng h n ch hi u qu ho t đ ng.

117

ủ ả ổ ứ ư ấ ố ạ ộ Qu n lý ho t đ ng c a các t ch c xã h i ọ ộ , ch a th ng nh t tên g i

ả ướ ụ ể ề ỗ ợ ơ ở ậ ư ấ ị trong c n c; Ch a có quy đ nh c th v h tr kinh phí, c s v t ch t cho

ự ự ạ ộ ư ả ộ ộ ộ ị các h i ho t đ ng; B n thân các h i ch a th c s năng đ ng. ươ ng Còn 13 đ a ph

ả ướ ậ ượ ộ ả ề ợ ư ệ ườ trong c n c ch a thành l p đ c h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ả ỏ ả ẫ ư ứ ự ễ ầ ặ ạ ộ Qu n lý ho t đ ng h a gi i v n ch a đáp ng yêu c u th c ti n đ t ra.

ặ ươ ả ủ ế ế ườ M c dù đây là ph ứ ng th c gi ạ i quy t khi u n i chính c a ng i tiêu dùng,

ộ ạ ư ả ả ậ ấ ị ế ớ nh ng có m t h n ch l n là biên b n hòa gi ấ i thành có giá tr pháp lu t r t th p,

ủ ệ ệ ư ộ nên vi c thi hành hay không là tùy theo thi n chí c a các bên. Ch a xã h i hóa

ạ ộ ệ ớ ổ ượ đ c ho t đ ng này, hi n nay m i có các trung tâm hòa gi ả ạ i t i các t ứ ch c xã

ượ ậ ị ạ ộ ộ h i và đ c thành l p theo quy đ nh , kinh phí ho t đ ng cho các trung tâm này

ư ch a có.

ạ ộ ể ề ệ ẫ ợ ồ ị Ho t đ ng ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung còn

ở ạ ở ộ ươ ế ề ệ ấ ề nhi u tr ng i B Công Th ư ng, đ n nay còn r t nhi u doanh nghi p ch a

ạ ị ề ệ ẫ ợ ồ ị ươ đăng ký h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung. T i đ a ph ở ng, S Công

ươ ệ ể ề ệ ẫ ợ ồ ị Th ng còn lúng túng trong vi c ki m soát h p đ ng m u, đi u ki n giao d ch

ệ ề ệ ẫ ợ ồ ị chung. Các doanh nghi p sau khi đăng ký h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch

ư ự ệ ợ ồ ớ ườ chung ch a th c hi n h p đ ng đăng ký v i ng i tiêu dùng.

ậ ề ả ổ ế ứ ề ệ ế Công tác tuyên truy n ph bi n ki n th c pháp lu t v b o v quy n l ề ợ i

ườ ớ ậ ở ộ ươ ở ươ ng i tiêu dùng m i t p trung B Công Th ng, S Công Th ỉ ng các t nh và

ổ ề ợ ứ ệ ả ộ ườ ư ở các t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng i tiêu dùng, nh ng các

ư ệ ộ ượ doanh nghi p và các B , ngành khác ch a đ ạ c quan tâm. Kinh phí cho ho t

ế ẫ ư ổ ề ế ứ ề ạ ộ đ ng tuyên truy n còn h n ch d n đ n ch a t ộ ch c tuyên truy n sâu r ng

ư ượ ề ộ ạ c.ượ N i dung tuyên truy n ch a đ đ c đa d ng, phong phú.

ơ ở ữ ệ ụ ụ ự ệ ệ ả Vi c xây d ng c s d li u thông tin ph c v công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ư ư ệ ạ ầ ọ ng ấ i tiêu dùng ch a mang tính hi n đ i, ch a tin h c hóa. Yêu c u cung c p

ỉ ượ ự ư ệ ầ ẩ ị thông tin ch đ ự c th c hi n khi có nhu c u phát sinh nh chu n b xây d ng

ị ị ư ứ ự ủ ệ ấ ậ lu t, ngh đ nh, thông t …, ý th c th c hi n cung c p thông tin, báo cáo c a các

ị ư ố ố ượ ủ ị ươ ử ộ ơ đ n v ch a t t, s l ng các báo cáo c a các đ a ph ng g i B Công Th ươ ng

118

ỉ ạ ấ ượ ấ ả hàng năm ch đ t trung bình 60%, ch t l ng các báo cáo còn th p nh h ưở ng

ỏ ế ế ị ủ ệ ố ộ ươ không nh đ n vi c th ng kê và ra quy t đ nh c a B Công Th ng.

ồ ưỡ ệ ạ ụ ệ ệ ả Vi c đào t o, b i d ộ ự ng nghi p v cho cán b th c hi n công tác b o v ệ

ề ợ ườ ượ ế ườ quy n l i ng i tiêu dùng đã đ c ti n hành th ng xuyên. Tuy nhiên, do các

ộ ự ề ợ ệ ả ườ ạ ươ cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ng là

ệ ườ ả ạ ậ ộ ổ ị kiêm nhi m, th ng xuyên b thay đ i, do v y luôn x y ra tình tr ng cán b lúng

ệ ụ ệ ế ể ả ế ệ túng trong tri n khai nghi p v , thi u kinh nghi m gi i quy t công vi c.

ề ợ ể ệ ả ườ Công tác thanh tra ki m tra công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ầ ớ ậ ự ể ệ ả ộ ệ ph n l n t p trung vào các ki m tra vi c th c hi n các n i dung qu n lý nhà

ươ ớ ế ỉ ế ể ướ ủ n ở c c a các S Công Th ạ ng, ch đ n năm 2013 m i ti n hành ki m tra ho t

ủ ệ ờ ớ ầ ố ượ ộ đ ng c a các doanh nghi p. Trong th i gian t ở ộ i c n m r ng đ i t ng thanh tra,

ủ ể ặ ậ ệ ủ ể ị ki m tra theo quy đ nh c a lu t, đ c bi ệ ệ t ki m tra trách nhi m c a doanh nghi p

ậ ả ề ợ ủ ệ ị ườ theo quy đ nh c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ả ế ế ạ ườ ặ ướ ầ ộ Ho t ạ đ ng gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng m c dù b ạ c đ u đã đ t

ấ ị ố ượ ế ả ạ ế ụ ế ơ ượ đ c k t qu nh t đ nh, tuy nhiên s l ứ ng các v khi u n i đ n c quan ch c

ự ế ớ ữ ạ ầ ệ ỏ năng là quá nh so v i th c t ơ vi ph m, h n n a c n h oàn thi n các công c ụ

ề ườ ự ả ư ủ ệ pháp lý đ ng i tiêu dùng t ả b o v mình nh tăng tính pháp lý c a biên b n

ả ệ ả ọ ạ ế ề ả hòa gi i thành, hoàn thi n quy trình gi i quy t rút g n t ấ i tòa, đ xu t gi m phí

ả ế ế ạ ườ ạ ọ ươ ạ gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng t i tr ng tài th ng m i.

ố ế ề ả ề ợ ợ ườ ư H p tác qu c t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ệ ch a khai thác hi u

ả ợ ư ủ ự ế ậ ộ ộ qu các l i th do quá trình h i nh p nh ng h tài chính, nhân l c và kinh

ủ ệ ổ ứ ả ề ợ ệ ườ ế ớ ể ẩ nghi m c a các t ch c b o v quy n l i ng i tiêu dùng th gi ạ i đ đ y m nh

ạ ộ ề ợ ệ ườ ướ ả ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong n c.

ộ ươ ư ị ệ ủ ươ B Công Th ng ch a có quy đ nh riêng bi t c a ngành Công Th ng v ề

ề ợ ệ ườ ư ư ậ ộ ị ả b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng cũng nh ch a có b ph n ch u trách nhi m

ả ế ế ấ ườ ộ ươ gi ề i quy t các v n đ liên quan đ n ng i tiêu dùng. B Công Th ừ ừ ng v a th a

ủ ướ ủ ự ứ ệ ả ướ ệ l nh Th t ng Chính ph th c hi n ch c năng qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ừ ự ứ ệ ả quy n l i ng ệ i tiêu dùng v a th c hi n ch c năng qu n lý ngành công nghi p,

119

ươ ề ả ề ợ ệ ạ ầ ậ ị ườ th ng m i, do v y c n có quy đ nh v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong

ươ ứ ể ệ ể ạ ngành th ộ ng m i và công nghi p đ các B , ngành khác có th nghiên c u áp

ự ễ ả ạ ơ ượ ụ d ng.ụ Trên th c ti n, ngoài C c Qu n lý c nh tranh c quan đ c giao giúp B ộ

ưở ộ ươ ự ả ướ ề ả ề ợ ệ tr ng B Công Th ng th c thi qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ề ợ ứ ệ ả ườ ở ư ụ ụ tiêu dùng, ch c năng b o v quy n l i ng i tiêu dùng còn các v nh V An

ị ườ ụ ệ ướ ụ ụ ấ ậ ẩ ả toàn công nghi p, V Th tr ng trong n c, C c xu t nh p kh u, C c Qu n lý

ị ườ th tr ng…

ệ ạ ẫ ậ ộ ộ Hi n nay t ư i các B , ngành khác v n ch a có b ph n chuyên trách làm

ề ợ ự ệ ả ố ườ ầ ệ ầ đ u m i th c hi n b o v quy n l i ng ủ ậ i tiêu dùng, do v y các yêu c u c a

ườ ẫ ượ ả ế ướ ạ ơ ố ủ ng i tiêu dùng v n đ c gi i quy t d i d ng đ n t cáo c a công dân. Ch aư

ư ị ị ế ệ ộ ươ có thông t liên t ch quy đ nh chi ti ủ t trách nhi m c a B Công Th ng và các

ể ả ề ợ ệ ộ ườ B ngành có liên quan đ b o v quy n l i ng ự i tiêu dùng trong các lĩnh v c

ươ ngoài ngành công th ng.

2.3.3. Nguyên nhân

a. Nguyên nhân khách quan

ấ ướ ề ề ế ả ế ớ ắ ầ Do đ t n c tr i qua nhi u năm chi n tranh, n n kinh t m i b t đ u m ở

ể ế ẫ ề ấ ấ ử ừ c a t ộ năm 1986, trình đ phát tri n kinh t v n còn th p cho nên v n đ này

ọ ậ ủ ệ ầ ớ ướ ẫ v n còn là m i, c n h c t p kinh nghi m c a các n ự c trong khu v c và trên th ế

gi i.ớ

ủ b. Nguyên nhân ch quan

ứ ậ ượ ự ủ ạ Th nh t: ư ấ Ch a nh n đ ấ c s quan tâm thích đáng c a lãnh đ o các c p

ề ợ ệ ườ ữ ế ế ẫ ả ớ v i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, d n đ n nh ng thi u h t v ụ ề

ế ị ườ ụ ụ ề ợ ệ ả ườ trang thi t b , kinh phí, con ng i ph c v công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ươ ố ượ ộ ự ề ợ ệ ả ạ dùng. T i Trung ng, s l ng cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng ườ i

ẫ ộ ỉ ừ ế ườ ể tiêu dùng v n còn ít ch giao đ ng t 10 đ n 12 ng i, kinh phí cho tri n khai

ụ ệ ạ ị ươ ả ướ ậ ượ ộ ư nhi m v còn ít. T i các đ a ph ng trong c n c ch a thành l p đ ậ c b ph n

ề ợ ệ ườ ầ ớ ệ ớ ả b o v quy n l i ng ỉ i tiêu dùng, ph n l n m i ch là kiêm nhi m, kinh phí cho

120

ư ỗ ợ ượ ạ ộ ế ậ ạ ề ổ ứ ho t đ ng này cũng h n ch , do v y ch a h tr đ c nhi u cho các t ch c xã

ạ ộ ố ộ h i ho t đ ng t t.

ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ứ Th hai : C quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ươ ị ươ ư ủ ạ ư ươ ứ ệ ả ở c Trung ng và đ a ph ng ch a đ m nh, ch a t ớ ng x ng v i nhi m v ụ

ề ợ ệ ả ườ ề ế ượ đ c giao. Công tác b o v quy n l i ng ộ i tiêu dùng liên quan đ n nhi u B ,

ả ươ ị ươ ị ự ơ ỉ Ban ngành c Trung ng và đ a ph ấ ng, trong khi đ n v th c thi ch là c p

ư ụ ủ ệ ệ ả ả ạ ộ ạ phòng thu c C c thì ch a đ m nh, làm gi m hi u qu công vi c, t ị i đ a

ươ ố ượ ư ị ể ự ệ ộ ph ng ch a quy đ nh rõ phòng nào, s l ng cán b là bao nhiêu đ th c hi n.

ộ ớ ứ ủ ệ ả ậ ứ Th ba: Nh n th c chung c a toàn xã h i v i công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ư ố ả ơ ả ồ ướ ả ng i tiêu dùng ch a t t, bao g m c c quan qu n lý nhà n c, c các doanh

ổ ứ ề ả ộ ơ ệ nghi p, t ch c xã h i, c quan truy n thông báo chí và chính b n thân ng ườ i

ứ ượ ế ề ợ ậ ụ ủ ệ ư tiêu dùng ch a nh n th c đ c h t quy n l i, nghĩa v và trách nhi m c a mình

ề ợ ệ ườ ả ớ v i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ự ượ ơ ế ả ữ ố ợ ơ ư Th t :ứ ư Ch a xây d ng đ ệ c c ch ph i h p hi u qu gi a các c quan

ụ ả ề ợ ự ệ ệ ườ ở ấ cùng th c thi nhi m v b o v quy n l i ng i tiêu dùng các c p.

ụ ỗ ợ ườ ự ả ệ Th nămứ : Các công c h tr ng i tiêu dùng t b o v khi quy n l ề ợ i

ườ ư ượ ạ ị ươ ọ ng i tiêu dùng b xâm ph m ch a đ ệ c hoàn thi n. Hai ph ng pháp tr ng tài

ượ ườ ủ ụ ườ ự ặ ọ và tòa án ít đ c ng i tiêu dùng l a ch n do th t c r m rà, phí cao. M c dù

ễ ạ ứ ủ ụ ả ạ ậ ơ ị pháp lu t có quy đ nh mi n t m ng án phí, th t c đ n gi n t i tòa tuy nhiên

ụ ể ừ ư ị ố ươ ch a có quy đ nh c th t tòa án nhân dân t i cao. Hai ph ứ ng th c th ươ ng

ả ổ ế ủ ả ơ ị ả ượ l ng và hòa gi i ph bi n h n, tuy nhiên giá tr pháp lý c a biên b n hòa gi i và

ươ ượ ậ ấ ớ ươ ứ th ng l ng không cao, do v y tính thi hành th p. V i ph ng th c hòa gi ả i

ụ ể ư ổ ứ ạ ộ ề ị ị ch a có quy đ nh c th cho t ư ch c này ho t đ ng nh quy đ nh v thu phí hay

ướ ỗ ợ ề h tr v ngân sách nhà n c.

ệ ươ ư ạ ị Th sáuứ : Trong ngành công nghi p và th ng m i ch a có quy đ nh riêng

ề ợ ườ ậ ề ả ị ệ ề ả v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là do các quy đ nh pháp lu t v b o v ệ

ề ợ ườ ủ ệ ẫ quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi ệ t Nam v n đang trong quá trình hoàn thi n.

121

ề ợ ệ ả ườ ớ ị ậ ả B n thân lu t b o v quy n l i ng ỗ i tiêu dùng cũng không quy đ nh v i m i

ề ả ề ợ ự ệ ả ườ ị ngành, lĩnh v c ph i có quy đ nh riêng v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ƯƠ CH NG III

Ả Ả Ệ ƯỚ Ủ Ộ CÁC GI I PHÁP HOÀN THI N QU N LÝ NHÀ N C C A B CÔNG

ƯƠ Ề Ợ Ề Ả Ệ ƯỜ TH NG V B O V QUY N L I NG I TIÊU DÙNG

ướ ể ạ ị 3.1. D báoự xu h ng vi ph m quy n l ề ợ NTD và quan đi m, đ nh i

ướ ủ ộ ệ ươ ề h ng hoàn thi n QLNN c a B Công Th ng v BVQLNTD

ứ ạ 3.1.1. Hình th c vi ph m

ệ ề ể ế ữ ủ ề ặ Do đi u ki n phát tri n kinh t nên nh ng m t trái c a n n kinh t ế ị th

ườ ể ớ ụ ượ ắ ờ ớ tr ng không th s m kh c ph c đ c ngay. Trong th i gian t i, các hành vi vi

ề ợ ạ ườ ế ụ ớ ấ ề ẫ ph m quy n l i ng ứ i tiêu dùng v n ti p t c gia tăng v i r t nhi u hình th c

ừ ơ ứ ạ ả ừ ủ ệ ế khác nhau, t ế đ n gi n đ n ph c t p, t ụ th công đ n áp d ng công ngh cao, t ừ

ế ổ ứ ẫ ế ụ ữ ề ả ả ấ ơ cá nhân đ n t ch c v n ti p t c là nh ng v n đ mà c quan qu n lý ph i gi ả i

ế ặ ệ ươ ề ợ ử ụ ứ ạ quy t. Đ c bi t, trong t ng lai hình th c vi ph m quy n l i s d ng công ngh ệ

ư ừ ả ề ủ ẽ ạ ắ ườ cao s gia tăng, nh l a đ o trên m ng, ăn c p ti n c a ng i tiêu dùng qua tài

ứ ạ ả ắ ớ kho n ngân hàng, ăn c p thông tin cá nhân. Đây là hình th c vi ph m m i đang

ễ ạ ướ ể ạ ệ ữ di n ra t i các n c phát tri n, t i Vi ụ ệ t Nam cũng đã manh nha nh ng v vi c

ự ự ự ứ ạ ứ ộ ư ư ấ ươ t ng t , tuy nhiên m c đ ch a cao và tính ch t ch a th c s ph c t p, nh v ư ụ

ề ạ ắ muaban24, ăn c p ti n t i các cây ATM…

ạ ứ ộ 3.1.2. M c đ vi ph m

ề ổ ậ ề ư ể N n kinh t ế ị ườ th tr ự ng có nhi u u đi m, trong đó n i b t là năng l c

ủ ổ ứ ụ ượ ị ạ c nh tranh c a các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v đ c nâng cao.

ổ ố ồ ạ ứ ụ ị Các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch v mu n t n t i trên th ươ ng

ườ ọ ế ộ ề ụ ậ ả ầ ọ ỹ ỹ tr ắ ng c n áp d ng m i ti n b v khoa h c k thu t, k năng qu n lý, c t

ị ườ ệ ằ ấ ả ấ ộ gi m chi phí, tăng hi u su t lao đ ng nh m cung c p ra th tr ng hàng hóa t ố t,

ẫ ẽ ả ợ ổ ứ ử ụ giá c phù h p. Tuy nhiên, v n s còn không ít các t ch c, cá nhân s d ng các

122

ứ ư ậ ạ cách th c c nh tranh mà pháp lu t không cho phép nh kinh doanh hàng nhái,

ả ấ ượ ự ệ ả ả hàng gi , hàng kém ch t l ẩ ng, hàng không đ m b o v sinh an toàn th c ph m

ề ả ả ườ ả ưở ế ứ ỏ ọ và không đ m b o v môi tr ng gây nh h ng nghiêm tr ng đ n s c kh e, tài

ủ ườ ạ ả s n, tính m ng c a ng i tiêu dùng.

ạ ạ 3.1.3. Ph m vi vi ph m

ề ậ ả ổ N n kinh t ế ị ườ th tr ng đã s n sinh ra các t p đoàn, t ng công ty, công ty

ữ ả ấ ố ị xuyên qu c gia. Nh ng công ty này có kh năng cung c p hàng hóa, d ch v ụ

ộ ị ạ ỉ ươ ị ươ ậ ả không ch trong ph m vi m t đ a ph ề ng mà nhi u đ a ph ng, th m chí c khu

ế ớ ụ ệ ề ạ ự v c và trên th gi i. Đi u đó cũng có nghĩa là các v vi c vi ph m quy n l ề ợ i

ườ ẽ ả ở ộ ị ươ ị ươ ng i tiêu dùng cũng s x y ra m t đ a ph ề ng, nhi u đ a ph ng và trên

ế ớ ạ ph m vi toàn th gi i.

ư ậ ươ ề ợ ệ ạ ườ ẫ Nh v y, trong t ng lai vi c vi ph m quy n l i ng ế i tiêu dùng v n ti p

ụ ệ ả ứ ộ ẽ ả ề ề ễ ạ ụ t c di n ra c v quy mô, m c đ , s có nhi u v vi c x y ra trên ph m vi khu

ế ớ ụ ầ ậ ấ ị ự v c và trên th gi i do các t p đoàn toàn c u cung c p hàng hóa và d ch v xuyên

ớ ề ả ỏ ơ ướ ổ ứ biên gi i. Đi u đó đòi h i các c quan qu n lý nhà n c, t ả ch c tham gia b o

ề ợ ườ ữ ữ ể ệ ệ ầ ệ v quy n l i ng ặ i tiêu dùng c n có nh ng bi n pháp h u hi u đ ngăn ch n

ạ ở ữ ề ợ ệ ạ ả ằ ộ ơ ớ nh ng hành vi vi ph m ph m vi r ng l n h n nh m b o v quy n l i ng ườ i

ệ ả tiêu dùng hi u qu .

ệ ể ả ướ ủ ộ ươ 3.1.4. Quan đi m hoàn thi n qu n lý nhà n c c a B Công Th ng

ề ợ ườ ề ả ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ả ướ ủ ươ ề ả ộ c c a B Công Th ng v BVQLNTD ph i thu hút Qu n lý nhà n

ự ượ ộ ượ đ c các l c l ng trong xã h i cùng tham gia công tác BVQLNTD.

ề ợ ả ườ ủ ệ ệ B o v quy n l i ng ộ i tiêu dùng là trách nhi m chung c a toàn xã h i,

ế ấ ả ể ừ ơ ộ ươ nó liên quan đ n t t c các B , ban ngành c quan đoàn th t Trung ế ng đ n

ươ ề ợ ệ ả ố ườ ượ ể ị đ a ph ng. Mu n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ c tri n khai t ố t

ộ ủ ọ ự ả ồ ơ ộ ầ c n kêu g i s vào cu c c a toàn xã h i, bao g m các c quan qu n lý nhà n ướ c,

ệ ổ ứ ươ ệ ạ các doanh nghi p, các t ộ ch c xã h i, các ph ng ti n thông tin đ i chúng và

123

ườ ộ ộ ứ ệ ậ ắ ậ ả ỗ chính ng ả i tiêu dùng. M i m t b ph n ph i nh n th c sâu s c b o v ng ườ i

ệ ả ườ tiêu dùng là b o v chính chúng ta, ai cũng là ng i tiêu dùng.

ụ ậ ướ ể ự ụ ồ ự T n d ng các ngu n l c trong và ngoài n ệ c đ th c hi n m c tiêu

BVQLNTD.

ạ ộ ề ợ ệ ườ ở ệ ươ ả Ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam còn t ố ng đ i

ề ệ ả ớ ừ ứ ề ế ế ậ m i, còn nhi u vi c ph i làm t tuyên truy n ki n th c pháp lu t, ki n th c v ứ ề

ệ ư ờ ố ế ậ ị ồ tiêu dùng đ n vi c đ a các quy đ nh pháp lu t vào đ i s ng. Trong khi đó ngu n

ề ườ ề ế ứ ở ướ ạ ầ ự ề l c v tài chính v con ng i v ki n th c trong n c có h n, chúng ta c n có

ệ ằ ạ ở ọ ổ ứ ề chính sách m nh m t o đi u ki n cho m i cá nhân, t ch c trong và ngoài n ướ c

ề ợ ể ệ ả ườ có th tham gia vào công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ộ ề ợ ệ ườ ượ ả Ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng không đ ế ạ c xâm ph m đ n

ướ ề ợ ủ ổ ứ ợ ợ l ủ i ích c a Nhà n c, quy n, l i ích h p pháp c a t ch c, cá nhân kinh doanh

ụ ổ ứ ị hàng hoá, d ch v và t ch c, cá nhân khác.

ề ợ ả ườ ầ ế ư ằ ệ B o v quy n l i ng i tiêu dùng là c n thi ả t nh ng ph i cân b ng l ợ i

ổ ứ ụ ở ị ủ ích c a các t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v . B i quy n l ề ợ ủ i c a

ườ ụ ủ ề ợ ệ ệ ả ng i tiêu dùng là nghĩa v c a doanh nghi p. B o v quy n l ủ i chính đáng c a

ườ ầ ế ư ợ ụ ệ ườ ng i tiêu dùng là c n thi t, nh ng không nên l ả i d ng b o v ng i tiêu dùng

ấ ả ạ ộ ủ ệ ấ ả ả ả ở gây c n tr ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. B n ch t b o v ệ

ề ợ ườ ệ ệ ả ấ ả quy n l i ng i tiêu dùng cũng là b o v doanh nghi p s n xu t kinh doanh

chân chính.

ả ướ ủ ươ ề ả ề ợ ệ ườ Qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ng v b o v quy n l i ng i tiêu

ệ ự ủ ộ ả ả ướ ả ả dùng ph i nâng cao hi u l c c a b máy qu n lý nhà n ạ c đ m b o cho các ho t

ề ợ ệ ả ườ ả ượ ế ằ ờ ị ộ đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng ph i đ c ti n hành k p th i, công b ng,

ạ ậ . minh b ch, đúng pháp lu t

124

ị ướ ệ ả ướ ủ ộ 3.1.5. Đ nh h ng hoàn thi n qu n lý nhà n c c a B Công

ươ ề ả ệ ề ợ ườ Th ng v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ả ệ ứ ủ ộ ề ề ợ ậ Nâng cao nh n th c c a toàn xã h i v công tác b o v quy n l i ng ườ i

tiêu dùng, bao g m:ồ

ứ ủ ơ ả ậ ướ + Nh n th c c a c quan qu n lý nhà n c:

ơ ướ ự ứ ắ ấ ậ ả C quan qu n lý nhà n ầ c các c p, các lĩnh v c c n nh n th c sâu s c trách

ề ợ ệ ệ ả ườ ủ ệ ộ ỉ nhi m b o v quy n l i ng i tiêu dùng không ch là trách nhi m c a B Công

ươ ủ ệ ộ ỉ ở ươ Th ng mà c a các B , ngành, trách nhi m đó không ch Trung ng mà c ả

ươ ị các đ a ph ng.

ớ ộ ươ ề ợ ệ ả ườ V i B Công Th ệ ng ngoài trách nhi m b o v quy n l i ng i tiêu

ự ệ ươ ệ ạ ộ dùng trong lĩnh v c công nghi p và th ng m i, B còn có trách nhi m là c ơ

ấ ượ ủ ấ ả ố ướ quan cao nh t đ c Chính ph giao th ng nh t qu n lý nhà n ự c trong lĩnh v c

ề ợ ệ ườ ộ ươ ủ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng. B Công Th ố ệ ng có trách nhi m ch trì, ph i

ộ ư ộ ớ ậ ả ộ ộ ộ ợ h p v i các B nh : B Y t ế B Xây d ng ự , B Giao thông v n t , i, B Văn hóa,

ệ ể ể ộ ộ ị Th thao và Du l ch, B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, B Thông tin và

ề ợ ệ ề ằ ả ả ọ ộ Truy n thông, B Khoa h c và Công ngh … nh m đ m b o quy n l i ng ườ i

ự ộ ươ tiêu dùng trong các lĩnh v c có liên quan. Ngoài ra, B Công Th ng còn thay

ủ ỉ ạ ị ươ ả ướ ể ươ Chính ph ch đ o các đ a ph ng trong c n c tri n khai các ch ng trình, k ế

ề ả ề ợ ệ ạ ườ ho ch v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ủ ộ ệ ậ ồ + Nh n th c c a c ng đ ng doanh nghi p:

ầ ườ ứ ề ế ậ C n tăng c ổ ế ng công tác tuyên truy n, ph bi n ki n th c pháp lu t cho

ệ ả ứ ượ ằ ậ ấ các doanh nghi p s n xu t kinh doanh hàng hóa nh n th c đ ệ c r ng chính vi c

ề ợ ệ ủ ườ ệ ả b o v quy n l i chính đáng c a ng ệ ả i tiêu dùng cũng là b o v doanh nghi p

ấ ườ ủ ơ ả s n xu t kinh doanh chân chính, ng ố i tiêu dùng là đích cu i cùng c a các đ n v ị

ấ ườ ấ ươ ế ế ả ả ả s n xu t kinh doanh, ng i tiêu dùng là t m g ng ph n chi u k t qu kinh

ủ ệ doanh c a doanh nghi p.

ứ ủ ậ ổ ứ ộ ươ ệ ạ + Nh n th c c a các t ch c xã h i, ph ng ti n thông tin đ i chúng

125

ổ ứ ươ ệ ầ Các t ộ ch c xã h i và các ph ự ạ ng ti n thông tin đ i chúng c n tích c c

ứ ứ ệ ế ề ế ậ ớ ơ h n trong vi c tuyên truy n ki n th c pháp lu t, ki n th c tiêu dùng t ố i các đ i

ị ự ờ ị ủ ậ ả ạ ộ ồ ờ ượ t ủ ng ch u s tác đ ng c a lu t. Đ ng th i k p th i ph n ánh các sai ph m c a

ổ ề ợ ứ ườ ớ ệ các cá nhân, t ạ ch c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng. Gi i thi u cho ng ườ i

ụ ố ể ữ ấ ị ỉ ị ườ tiêu dùng nh ng đ a ch cung c p hàng hóa d ch v t t đ ng ự i tiêu dùng l a

ch n.ọ

ứ ủ ậ ườ + Nh n th c c a ng i tiêu dùng

ườ ứ ằ ầ ậ ầ Ng i tiêu dùng c n nâng cao nh n th c r ng chính mình c n trang b ị

ứ ầ ế ế ề ệ ả ầ ướ ki n th c c n thi ủ ộ t v tiêu dùng, c n ch đ ng b o v chính mình tr c khi có

ơ ổ ứ ủ ự ợ s tr giúp c a các c quan t ch c có liên quan.

ệ ả ướ ề . ộ Hoàn thi n các n i dung qu n lý nhà n c v BVQLNTD

ổ ệ ừ ứ ể ộ ồ ươ ầ C n t ch c tri n khai đ ng b và toàn di n t trung ị ế ng đ n đ a

ươ ả ộ ượ ầ ậ ị ườ ph ng các n i dung qu n lý đã đ c quy đ nh trong lu t. C n th ng xuy ên

ế ể ệ ọ ộ ả ể đánh giá k t qu tri n khai đ rút ra bài h c kinh nghi m, nhân r ng các mô hình

ề ư ữ ấ ồ ờ ỉ ố ể ệ ố t t, đ ng th i ch ra nguyên nhân nh ng v n đ ch a làm t t đ hoàn thi n.

ư ượ ả ộ ứ ể ầ ả Các n i dung qu n lý ch a đ c tri n khai c n nghiên c u các gi i pháp

ể ư ủ ươ ề ẩ ơ ủ ả trình c quan có th m quy n đ đ a các ch ch ng chính sách c a Đ ng, Nhà

ộ ố ướ n c vào cu c s ng.

ệ ơ ế ể ạ ậ ợ ệ ề ơ Hoàn thi n c ch đ t o đi u ki n thu n l i cho các c quan, t ổ

ả ệ ề ợ ứ ườ ch c cá nhân cùng tham gia công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, c ụ

th :ể

ơ ế ộ ả ạ ộ ề ợ ệ ườ ủ + C ch ho t đ ng c a H i B o v quy n l i ng i tiêu dùng

ộ ả ề ợ ệ ầ C n có c ch ơ ế h tr ể ỗ ợ tài chính rõ ràng đ các h i b o v quy n l i ng ườ i

ạ ộ ể ấ ố ị ả ộ ơ ị tiêu dùng ho t đ ng, có th c p m t kho n kinh phí c đ nh cho các đ n v này.

ơ ế ở ồ ợ ị ơ Ngoài ra, ban hành c ch m cho các đ n v này có ngu n thu h p pháp ph c v ụ ụ

ạ ộ ủ ơ ị ho t đ ng c a chính đ n v này.

ơ ế ả ạ ủ ế ườ + C ch gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng.

126

ầ ươ ả ế ạ ướ ự C n xây d ng các ph ứ ng th c gi ế i quy t khi u n i theo h ậ ng thu n

ệ ả ườ ứ ồ ờ ả ơ ti n, nhanh và đ n gi n cho ng i tiêu dùng. Đ ng th i nghiên c u gi i pháp xã

ạ ộ ả ế ế ạ ổ ứ ộ h i hóa ho t đ ng gi i quy t khi u n i sao cho các cá nhân, t ch c cùng tham

ả ạ ủ ế ườ gia vào công tác gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng.

ơ ế ố ợ ấ + C ch ph i h p liên ngành, liên c p

ố ợ ự ế ơ ộ ươ Xây d ng c ch ph i h p liên ngành trong đó B Công Th ng là c ơ

ườ ự ể ả ề ợ ế ấ ườ quan th ng tr c đ gi ề i quy t các v n đ liên quan quy n l i ng i tiêu dùng.

ơ ổ ứ ướ ế + Ban hành c ch cho các cá nhân, t ch c trong và ngoài n ề c đ u có

ề ợ ể ệ ả ườ th tham gia công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ệ ổ ứ ướ ả ệ ề ợ Hoàn thi n t ả ch c qu n lý nhà n c vè b o v quy n l i ng ườ i

tiêu dùng

ệ ố ự ả ầ ơ ướ ề ả ệ C n xây d ng h th ng c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ố ừ ươ ế ị ươ ơ ng i tiêu dùng xuyên su t t Trung ng đ n đ a ph ng. C quan này ph i đ ả ủ

ậ ủ ạ ộ ỗ ự ệ ạ ả ườ m nh, ho t đ ng hi u qu , là ch d a đáng tin c y c a ng i tiêu dùng trong c ả

c.ướ n

ả ạ ị ổ ứ ự ể 3.2. Gi ệ i pháp hoàn thi n ho ch đ nh, t ch c, th c thi và ki m soát

ướ ủ ộ ươ ề nhà n c c a B Công Th ng v BVQLNTD

ả ệ ạ ị 3.2.1. Gi i pháp hoàn thi n ho ch đ nh QLNN

ộ ươ ầ ử ụ ụ ị ườ ệ ả B Công Th ng c n s d ng hi u qu các công c th tr ể ng đ hoàn

ệ ể ế ướ ủ ầ ổ ộ thi n th ch kinh t ế ị ườ th tr ị ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa, c n đ i m i t ớ ư

ứ ệ ệ ả ộ ướ ơ ự duy và hành đ ng trong vi c th c hi n ch c năng qu n lý nhà n ấ c c quan c p

ươ ế ị ươ ổ ư ầ ặ ả trung ấ ng đ n c p đ a ph ng. C n thay đ i t duy qu n lý mang n ng hành

ủ ụ ư ệ ệ chính, th t c, báo cáo sang t ồ ả duy mang tính hi u qu , chuyên nghi p và đ ng

ộ ụ ể ư b , c th nh sau:

127

ạ ộ ả ậ V iớ ho t đ ng xây d ng văn b n pháp lu t ự

ườ ộ ề ự ợ ủ ề ị ầ C n th ớ ng xuyên có các đi u tra xã h i v s phù h p c a quy đ nh v i

ự ế ế ủ ế ệ ị th c t ể phát tri n kinh t c a đ t n ấ ướ N u phá c. t hi n quy đ nh không còn đáp

ứ ự ế ầ ế ề ấ ả ầ ng yêu c u th c t ự c n đ xu t xây d ng văn b n thay th .

ự ệ ầ ả ộ ồ Vi c xây d ng văn b n c n nhanh chóng, mang tính đ ng b , có tính kh ả

ố ế ủ ế ệ thi cao, tuân th theo các cam k t qu c t mà Vi ự ế t Nam đã ký k t trong lĩnh v c

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ầ ụ ể ả ướ ể ẫ ậ ị ị ị C n c th các văn b n h ng d n Lu t, Ngh đ nh đ các quy đ nh này

ờ ố ụ ể ế ngay sau khi ban hành có th áp d ng trong đ i s ng kinh t ấ ộ ủ xã h i c a đ t

c.ướ n

ầ ư ề ợ ệ ả ậ ị ị ự C n xây d ng thông t ộ liên t ch quy đ nh b ph n b o v quy n l i ng ườ i

ở ị ươ ố ợ ư ớ ố tiêu dùng đ a ph ng, cũng nh ph i h p v i tòa án nhân dân t i cao ban hành

ả ế ụ ệ ạ ủ ế ườ ự ọ ủ ụ th t c gi i quy t v vi c khi u n i c a ng i tiêu dùng theo trình t rút g n.

ả ủ ụ ằ ả Gi i pháp nh m c i cách th t c hành chính

ượ ủ ầ ướ ệ Đây đ ấ c coi là yêu c u c p bách c a Nhà n c Vi ầ t Nam, g n đây đã

ế ấ ư ả ể ề ạ ề ợ ượ đ c nhi u ngành nh H i quan, thu , đ t đai tri n khai đem l i nhi u l i ích

ầ ư ướ ư ờ ộ cho xã h i nh : th i gian kê khai nhanh, nhà đ u t n c ngoài đánh giá môi

ườ ạ ệ ự ổ ướ ự ề tr ng c nh tranh Vi t Nam có s thay đ i theo h ng tích c c. Đi u đó đ ượ c

ả ả ưở ế ph n ánh k t qu tăng tr ng GDP quý I năm 2015 ở ứ ấ ấ ượ m c r t n t ng 6,03%

ợ ủ ố ằ ả ả ộ (m t con s n m ngoài kh năng mong đ i c a các nhà qu n lý). Tuy nhiên đó

ớ ỉ ướ ầ ủ ủ ụ ả m i ch là b c đ u c a quá trình c i cách th t c hành chính, theo ng ườ ứ i đ ng

ủ ờ ớ ẵ ồ ầ đ u Chính ph đã phát đi trong th i gian t i, khi mà ngu n tài nguyên s n có ngày

ạ ệ ế ậ ẩ ầ ạ ượ ắ ề ả ệ càng c n ki t, các lo i thu nh p kh u d n đ c c t gi m v 0%, Vi t Nam

ấ ướ ứ ứ ự ẫ ấ ỉ ấ ph n đ u là n c có s c h p d n th 2 trong khu v c Đông Nam Á (ch sau

ề ệ ả ườ Singapore), đi u đó không có cách nào khác là c i thi n môi tr ng đ u t ầ ư ả , c i

ạ ở ấ ả ự ẽ ủ ụ cách m nh m th t c hành chính ị t c các ngành các lĩnh v c, các đ a t

ươ ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ ả ph ng. Qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng không ph i là

ạ ệ ặ ệ ế ấ ự ề ườ ngo i l đ c bi t lĩnh v c này liên quan đ n r t nhi u ng i tiêu dùng là khách

128

ướ ộ ế ố ơ ả ắ ộ ệ ượ ự ị du l ch n c ngoài – m t y u t c b n và b t bu c Vi t Nam, đ ệ c th c hi n

ướ theo h ng sau:

ấ ượ ự ộ ể ạ ị Nâng cao ch t l ng đ i ngũ các nhà ho ch đ nh, th c thi, ki m soát

nhà n c.ướ

ượ ủ ề ả ấ ướ ế Đây đ c coi là v n đ khó c a qu n lý nhà n ề c nó liên quan đ n nhi u

ừ ươ ế ị ươ ượ ộ ạ ị ơ c quan t Trung ng đ n đ a ph ể ng. Đ có đ c đ i ngũ các nhà ho ch đ nh

ự ướ ỏ ầ ượ ả ổ ể th c thi, ki m soát nhà n c gi i c n đ c gi ể i pháp t ng th cho c đ t n ả ấ ướ c

ạ ườ ườ ạ ọ ể ọ ọ ừ t khâu đào t o con ng i trong các tr ng ti u h c, trung h c, đ i h c và các

ứ ự ự ế ễ ạ ả ọ ơ ớ ọ ấ ả ấ c p h c cao h n, ki n th c đào t o ph i sát v i th c ti n, h c ph i th c ch t

ạ ố ầ ượ không nên ch y theo thành tích; Sau khi t ệ t nghi p c n đ c tái đào t o t ạ ạ ơ i đ n

ự ằ ự ế ụ ứ ế ự ề ị ử ụ v s d ng nhân l c b ng cách áp d ng ki n th c th c t ễ vào th c ti n n n kinh

ế ấ ướ t đ t n c.

ề ấ ự ể ạ ộ ớ ộ ị M t đi u r t đáng quan tâm v i cán b ho ch đ nh, th c thi và ki m soát

ướ ự ế ứ ế ễ ề ớ nhà n ự c đó là ki n th c th c ti n. Trên th c t nhi u sinh viên m i ra tr ườ ng

ư ứ ự ế ễ ch a có ki n th c th c ti n, đôi khi còn làm không đúng chuyên môn đã đ ượ c

ề ạ ố ị ị ộ phân công b trí làm các v trí v ho ch đ nh chính sách, ữ đây là m t trong nh ng

ị ứ ụ ề ặ ứ nguyên nhân gây ra chính sách không có nhi u giá tr ng d ng, ho c có ng

ạ ượ ế ả ụ d ng cũng không đem l c k t qu cao. i đ

ệ ộ ữ Ngoài ra, vi c ban hành chính sách thu hút, đãi ng và gi chân nhân tài

ả ơ ướ ầ ặ ệ ệ trong các c quan qu n lý nhà n c cũng c n quan tâm đ c bi ể t. Vi c tuy n

ượ ộ ỏ ạ ườ ệ ụ d ng đ c cán b gi ư i đã khó nh ng t o môi tr ng làm vi c, phát huy tài năng

ườ ỏ ể ụ ụ ấ ướ ề ơ ữ ủ c a nh ng ng i gi i này đ ph c v cho đ t n ọ c còn quan tr ng h n nhi u.

ầ ự ữ ề ấ ả ệ ố ế ủ Nh ng v n đ trên c n s quan tâm gi i quy t c a toàn h th ng chính

ị ừ ươ ế ị ươ ủ ề ấ ả ộ ỉ ch t trung ng đ n đ a ph ng là v n đ chung c a kh ng ch qu n lý nhà

ề ả ề ợ ệ ườ ủ ự ế ầ ướ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng mà c a h u h t các lĩnh v c trong

ề n n kinh t ế ủ ấ ướ c a đ t n c.

ấ ượ ụ ị Nâng cao ch t l ị ng và giá tr d ch v công

129

ấ ượ ể ụ ả ị ị Đ nâng cao ch t l ng và giá tr d ch v công trong công tác qu n lý nhà

ề ả ề ợ ệ ườ ở ế ố ể ầ ướ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ị đây c n xác đ nh các y u t đ có

ủ ể ứ ể ả ấ ộ ơ ướ th nâng cao đó là: th nh t ch th tác đ ng là c quan qu n lý nhà n c, th ứ

ố ượ ứ ế ộ ứ ụ ộ ị hai cách th c tác đ ng đ n đ i t ố ị ng b tác đ ng là các d ch v công, th ba đ i

ụ ưở ườ ượ t ng th h ng là ng i tiêu dùng.

ố ớ ủ ố ượ ấ ượ ụ ị ị ộ Đ i v i ch tác đ ng: mu n tăng đ c ch t l ng và giá tr d ch v công

ủ ể ả ơ ướ ổ ư ả ư thì ch th là c quan qu n lý nhà n c ph i thay đ i t ả duy qu n lý, t duy

ể ừ ả ụ ụ ấ ả ộ ổ ị ả qu n lý ph i chuy n t qu n lý sang ph c v , thay đ i thái đ cung c p d ch v ụ

ụ ụ ở ộ ầ ị ị ị ừ t quan liêu, hách d ch, ban, cho sang thái đ c u th , ph c v , b i đây là d ch v ụ

ướ ủ ụ ụ ể ướ ộ cán b công ủ c a nhà n c ph c v nhân dân, mà quan đi m c a nhà n c là “

ộ ủ ầ ớ ứ ứ ủ ch c, viên ch c là công b c c a nhân dân, là th y t trung thành c a nhân dân ”.

ố ượ ứ ầ ộ ự ự ế ị ế Ngoài ra, c n nâng cao ki n th c, trình đ cho đ i t ng tr c ti p th c thi d ch

ướ ụ v công theo h ư ng nh trên.

ố ớ ố ượ ứ ế ộ ả ầ Đ i v i các h th c tác đ ng đ n các đ i t ổ ng qu n lý: Cũng c n thay đ i

ứ ư ụ ệ ệ ấ ị ư t duy coi vi c cung c p các d ch v công cũng nh doanh nghi p cung ng hàng

ị ườ ị ụ ố ậ ấ ầ ị ấ ụ hóa, d ch v cho th tr ng, do v y c n cung c p d ch v t ằ t nh t, b ng cách áp

ệ ệ ạ ặ ọ ệ ộ ủ ế ệ ụ d ng khoa h c công ngh hi n đ i đ c bi ọ t là ti n b c a công ngh tin h c

ồ ạ ể ệ ừ ụ ế ế ắ ả trong qu n lý, không ng ng ti p thu ý ki n kh c ph c các t n t i đ vi c cung

ộ ố ơ ụ ị ấ c p d ch v công ngày m t t t h n.

ố ớ ố ượ ụ ưở ố ượ ị ụ ưở Đ i v i đ i t ng th h ụ ng d ch v công: đ i t ng th h ị ng d ch v ụ

ở ớ ơ ế ạ ầ ạ công đây là nhân dân, nhân dân c n m nh d n lên ti ng, đóng góp v i c quan,

ụ ứ ử ể ả ấ ị ị ị ỉ ơ ơ đ n v cung c p d ch v công đ các đ n v này ch nh s a cách th c qu n lý,

ụ ầ ấ ợ ộ ị ủ ủ cung c p d ch v công h p lý. Nhân dân c n phát huy cao đ vai trò làm ch c a

ố ề ủ ề ợ ơ mình, phát huy t i đa quy n c a mình. Đây là quy n l i chính đáng mà c quan

ướ ụ ụ ệ ằ nhà n c có trách nhi m thi hành nh m ph c v nhân dân.

ề ợ ự ệ ả ườ ụ ệ ị Trong lĩnh v c B o v quy n l i ng i tiêu dùng hi n có hai d ch v công

ạ ủ ủ ụ ư ế ế ậ ườ ậ ơ đó là th t c ti p nh n đ n th khi u n i c a ng ế i tiêu dùng, ti p nh n đăng

ự ả ề ệ ệ ẫ ợ ồ ị ký h p đ ng theo m u đi u ki n giao d ch chung. Do lĩnh v c b o v quy n l ề ợ i

130

ườ ế ố ị ướ ệ ả ng i tiêu dùng có y u t là khách du l ch n c ngoài, và Vi ự t Nam đã ph i th c

ế ề ả ệ ệ ườ ữ ướ hi n các cam k t v b o v ng i tiêu dùng gi a các n ấ c ASEAN nên các v n

ấ ượ ụ ị ượ ộ ề đ chung cho nâng cao ch t l ị ng và giá tr d ch v công đã đ c B Công

ươ ư ượ ồ ộ ặ ệ ể ể ệ Th ng tri n khai. Tuy nhiên, vi c tri n khai ch a đ c đ ng b , đ c bi t là h ệ

ế ố ữ ệ ố ộ ươ th ng công ngh thông tin k t n i gi a B Công Th ở ng và S Công Th ươ ng

ậ ả ư ỉ ưở ề ợ ủ ệ ế các t nh là ch a có do v y nh h ng đ n quy n l i c a doanh nghi p và ng ườ i

ệ ế ệ ề ậ ồ ợ tiêu dùng trong vi c ti p c n thông tin v các doanh nghi p, các h p đ ng đ ượ c

ế ậ ệ ề ẫ ồ ợ ị ti p c n h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung.

ấ ượ ể ự ụ ệ ả ị ị Đ ch t l ng và giá tr d ch v công trong lĩnh v c b o v quy n l ề ợ i

ườ ượ ờ ớ ộ ươ ầ ng i tiêu dùng đ c nâng cao, trong th i gian t i B Công Th ng c n công b ố

ộ ừ ộ ồ ươ ế ở rõ ràng, công khai và đ ng b t B Công Th ng đ n các S Công Th ươ ng

ỉ ằ ươ ứ ườ ấ ờ ư ầ không ch b ng ph ng th c thông th ng nh công văn, gi y t mà c n s ử

ộ ủ ư ế ệ ạ ụ d ng các ti n b c a công ngh thông tin nh các trang báo m ng.

ả ệ ổ ứ ề 3.2.2. Gi i pháp hoàn thi n t ch c QLNN v BVQLNTD

ệ ổ ằ ứ ướ ề ả ề ợ ệ Nh m hoàn thi n t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ề ấ ươ ư tiêu dùng xin đ xu t 02 ph ng án nh sau:

ươ ữ ư ệ ộ ị Gi nguyên b máy nh hi n nay và quy đ nh c th b ụ ể ộ Ph ng án 1:

ộ ự ề ợ ệ ả ậ ườ ạ ph n và cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ị i đ a

ươ ph ng.

ươ ớ ơ ệ ầ ậ ả Theo ph ng án này không c n thành l p m i c quan b o v quy n l ề ợ i

ườ ề ệ ẩ ả ơ ng i tiêu dùng, không giao thêm th m quy n cho c quan b o v quy n l ề ợ i

ườ ẫ ử ụ ả ng ộ i tiêu dùng, v n s d ng b máy qu n lý nh hi n t ư ệ ạ ụ ể i, c th :

ạ ươ ị ượ ụ ả ạ ộ T i Trung ơ ng đ n v đ c giao là C c Qu n lý c nh tranh, B Công

ươ Th ng.

ạ ị ươ ẽ ư ậ ộ ị T i các đ a ph ng: S ban hành thông t quy đ nh b ph n và cán b ộ

ề ợ ự ệ ả ườ ạ ị ươ th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i đ a ph ng.

ớ ự ươ ẽ ơ ọ V i l a ch n theo ph ng án này, s không phát sinh thêm c quan, b ộ

ẫ ử ụ ộ ẵ ế ạ ơ máy, mà v n s d ng nguyên cán b s n có. Tuy nhiên có h n ch là c quan

131

ề ợ ự ự ụ ự ệ ệ ẽ ả ườ th c thi s khó th c thi các nhi m v do lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu

ố ế ợ ầ ự ự ộ ủ ể ề ơ ớ dùng là lĩnh v c r ng, c n s ph i k t h p c a nhi u c quan, đoàn th . V i

ả ư ả ế ượ ẽ ữ ố ợ ế ặ ơ gi i pháp này thì ch a gi i quy t đ c c ch ph i h p ch t ch gi a các c ơ

ề ợ ự ệ ả ườ quan cùng th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ươ ậ Ủ ề ả ề ợ ệ ố ườ Ph ng án 2 thành l p y ban qu c gia v b o v quy n l i ng i tiêu

dùng

ơ ở ề ấ ả ạ ộ ự C s đ xu t gi ệ i pháp là d a theo kinh nghi m ho t đ ng thành công v ề

ề ợ ệ ả ườ ủ ướ ế ớ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a các n c trên th gi ậ ư i nh Nh t

ấ ủ ề ợ ệ ả ả ố ỹ ườ B n, Hàn Qu c, M và do tính ch t c a công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ự ế ề ề dùng là liên quan đ n nhi u ngành, nhi u lĩnh v c.

ươ ạ Ph ng án này chia làm hai giai đo n:

ạ ừ ố ộ ẽ ủ ả S c ng c b máy qu n lý nhà n ướ ề ả c v b o Giai đo n 1 t 2015 2020:

ề ợ ườ ượ ư ế ươ ẽ ẫ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng và đ c ti n hành nh ph ng án 1, s v n gi ữ

ư ệ ạ ộ ụ ể ộ ộ ự ị nguyên b máy nh hi n t ậ i và quy đ nh c th b ph n và cán b th c thi công

ề ợ ả ườ ở ị ươ ệ tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ a ph ng.

ạ ừ ố ở ẽ Giai đo n 2 t ậ Ủ 2020 tr đi: S thành l p y ban qu c gia v b o v ề ả ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng

ừ ự ế ấ ướ ự ữ ể T th c t xây d ng đ t n c, trong quá trình phát tri n, có nh ng c ơ

ự ẹ ậ ậ ậ ầ ộ quan, ban ngành, lĩnh v c c n thu h p, th m chí sáp nh p vào b ph n khác,

ự ầ ở ộ ư ữ ổ ợ ớ nh ng cũng có nh ng ngành lĩnh v c c n m r ng, b sung cho phù h p v i quá

ể ế ư ầ ậ ợ ớ ộ trình phát tri n kinh t cũng nh phù h p v i yêu c u h i nh p kinh t ế ấ ướ c. đ t n

ề ộ ố ế ấ ề ấ ậ ờ ấ Trong th i gian qua, v n đ h i nh p qu c t , v n đ an toàn giao thông, v n đ ề

ụ ề ế ự ề ấ ữ ấ ọ ố phòng ch ng bão l t đ u là nh ng v n đ r t quan tr ng liên quan đ n s phát

ể ả ủ ạ ọ ườ ệ tri n kinh t ế ủ ấ ướ c a đ t n c, tính m ng tài s n c a m i ng i dân nên vi c thành

ạ ộ ộ Ủ ề ố ố ạ ộ ậ l p m t y ban qu c gia đi u ph i ho t đ ng này t i các B , ban, ngành và các

ươ ề ầ ế ượ ự ế ứ ị đ a ph ng là đi u c n thi t và đã đ c th c t ch ng minh.

ề ợ ự ệ ườ ấ ọ ả Lĩnh v c b o v quy n l i ng ớ ờ i tiêu dùng cũng r t quan tr ng v i đ i

ế ủ ấ ướ ế ấ ả ự ộ ố s ng kinh t c a đ t n c, lĩnh v c này liên quan đ n t t c các B , ngành ở

132

ươ ị ươ ế ớ ệ ậ ộ ủ ậ Trung ng và đ a ph ng, do v y vi c ti n t i thành l p m t y ban ố qu c gia

ề ợ ề ệ ả ố ườ ầ ế ả ả đi u ph i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng là c n thi ắ t, đ m b o g n

ộ ớ ậ Ủ ủ ệ ệ ố ế k t trách nhi m c a toàn xã h i v i công tác này. Vi c thành l p y ban qu c gia

ề ợ ườ ủ ệ ằ ệ ề ả v b o v quy n l i ng ộ i tiêu dùng nh m tăng thêm trách nhi m c a các B ,

ở ươ ị ươ ồ ờ ả ban ngành Trung ng và đ a ph ng, đ ng th i gi ế i quy t tri ệ ể ượ t đ đ ấ c v n

ồ ạ ố ợ ữ ự ế ệ ả ơ ơ đ ề t n t i trong c ch ph i h p gi a các c quan th c hi n công tác b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng.

ậ ủ ề ợ ệ ệ ả ườ Vi c thành l p y ban b o v quy n l i ng i tiêu dùng không phát sinh

ầ ớ ư ề ộ ở ộ thêm nhi u chi phí cũng nh không làm phát sinh b máy, b i cán b ph n l n là

ệ ừ ơ ườ ẫ ử ụ ự ộ kiêm nhi m t ộ các B , ngành . C quan th ng tr c v n s d ng b máy cũ là

ụ ả ạ ộ ươ ở ị ươ ơ ộ C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng, đ a ph ị ự ng là đ n v tr c thu c S ở

ươ ự ế ụ ả ạ ộ ươ Công Th ng. Trên th c t , C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ệ ng hi n nay

ị ươ ụ ộ ơ ươ ớ ổ ụ ệ ậ ạ đang là C c lo i m t – đ n v t ng đ ậ ng v i t ng c c. Vì v y, vi c thành l p

Ủ ề ả ề ợ ệ ố ườ ụ ả ổ y ban qu c gia v b o v quy n l i ng i tiêu dùng và đ i tên C c Qu n lý

ề ộ ụ ổ ổ ỉ ạ c nh tranh thành T ng c c xét v b máy không có gì thay đ i, ch giao thêm

ự ụ ệ ệ ả ụ nhi m v , tăng kh năng th c thi nhi m v .

ệ ổ ệ ề ợ ứ ệ ả ườ Vi c hoàn thi n t ch c b o v quy n l i ng i tiêu dùng là hoàn toàn

ế ớ ế ớ ợ ố ệ ủ phù h p v i xu th chung c a các qu c gia trên th gi ạ i. T i Vi t Nam, đ ề i u đó

ủ ướ ủ ệ ầ ẳ ớ ị ượ đ c kh ng đ nh trong thông đi p đ u năm m i 2012 c a Th t ng Chính ph ủ

ữ ụ ế ệ ể ệ ề v nhi m v trong năm 2012 và nh ng năm ti p theo đó là hoàn thi n th ch ế

ướ ẩ ơ ấ ạ ề ủ ộ kinh t ế ị ườ th tr ị ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa, thúc đ y c c u l i n n kinh t ế ,

ể ổ ưở ữ ề ể ả ả chuy n đ i mô hình tăng tr ng, đ m b o phát tri n nhanh và b n v ng. Th ủ

ủ ệ ễ ầ ấ ạ ấ ế ướ t ng Chính ph Nguy n T n Dũng đã nh n m nh c n hoàn thi n thi ế ả t ch b o

ề ợ ườ ế ể ộ ệ ạ M t th ch kinh t ế ị ườ th tr ả ng hi n đ i ph i ệ v quy n l i ng i tiêu dùng: “

ướ ườ ấ ườ ả h ề ng v ng i tiêu dùng, l y ng ừ ủ ể i tiêu dùng làm ch th . Ph i không ng ng

ế ế ả ề ợ ệ ườ ể ệ hoàn thi n các thi t ch b o v quy n l i ng i tiêu dùng, phát tri n các trung

ệ ườ ủ ẽ ậ ỉ ạ ệ ả tâm b o v ng i tiêu dùng. Chính ph s t p trung ch đ o hoàn thi n các tiêu

ẩ ệ ẩ ỹ ự ẩ ậ ườ chu n k thu t, tiêu chu n v sinh an toàn th c ph m; tăng c ể ng công tác ki m

133

ị ườ ư ẩ ậ ộ ị ổ tra hàng hoá nh p kh u và hàng hoá l u thông trên th tr ng n i đ a; b sung

ả ướ ử ệ ế ạ các ch tài x lý nghiêm các vi ph m. Rà soát, hoàn thi n các văn b n h ẫ ng d n

ậ ả ệ ườ ộ ố ạ ậ ể ư ậ Lu t B o v ng i tiêu dùng đ đ a pháp lu t vào cu c s ng; t o l p các c s ơ ở

ể ế ể ổ ứ ủ ề ả ệ pháp lý đ khuy n khích phát tri n các t ch c phi chính ph v b o v ng ườ i

tiêu dùng”.

ề ả ệ ề ấ ề ợ Ủ ố ườ Xin đ xu t mô hình y ban Qu c gia v b o v quy n l i ng i tiêu

ụ ể ư dùng, c th nh sau:

ạ ươ T i trung ng:

ậ Ủ ự ề ộ ố Thành l p y ban qu c gia (UBQG) v BVNTD tr c thu c Chính ph ủ

ủ ướ ộ ưở ộ ưở ộ ươ ớ v i m t Phó Th t ng làm Tr ng ban, B tr ng B Công Th ng là Phó

ưở ườ ộ ưở ự ộ ộ ế ưở Tr ng ban th ng tr c, B Tr ng B KHCN và B Y t làm Phó Tr ng ban

ụ ứ ệ ộ và các B ngành khác là thành viên. UBQG có các ch c năng nhi m v chính sau

đây:

ệ ị ướ ủ ề + Ch u trách nhi m tr ố c Chính ph v công tác BVNTD trên toàn qu c

ự ừ ế ạ ạ + Xây d ng k ho ch BVNTD hàng năm và t ng giai đo n.

ủ ự ừ ệ ổ ợ + T ng h p, báo cáo Chính ph th c hi n BVNTD hàng năm và t ng giai

đo nạ

ạ ộ ủ ề ố ộ + Đi u ph i ho t đ ng c a các B , ngành trong công tác BVNTD.

ỉ ạ ử ụ ệ ạ ộ ạ + Ch đ o x lý các v vi c vi ph m có ph m vi tác đ ng và gây thi ệ ạ t h i

ứ ủ ạ ả ỏ ớ ớ l n t i tài s n, s c kh e và tính m ng c a NTD.

ơ ộ ạ ươ ả ổ ứ Trong các c quan B , ngành t i Trung ng ph i t ậ ộ ộ ch c m t b ph n

ệ ậ ộ ị BVNTD. B ph n này ch u trách nhi m sau đây:

ạ ố ế ế ậ ủ ế + Ti p nh n các thông tin, khi u n i, t cáo c a NTD liên quan đ n ngành

ả mình qu n lý.

ư ầ ố ườ ứ ố ợ ầ ộ + Làm đ u m i tham m u cho ng ớ i đ ng đ u B , ngành ph i h p v i

ự ơ ộ các c quan BVNTD và các B ngành khác trong lĩnh v c BVNTD.

134

ườ ứ ế ầ ạ ộ ư + Tham m u cho ng ậ i đ ng đ u B , ngành l p k ho ch BVNTD cho

ả ự ủ ủ ệ ế ế ạ ộ B , ngành c a mình cho năm sau và báo cáo k t qu th c hi n k ho ch c a năm

ướ ề tr c, trình lên UBQG v BVNTD.

ườ ứ ầ ộ ư + Tham m u cho ng ủ ỉ ạ i đ ng đ u B , ngành ch đ o công tác BVNTD c a

ạ ị ươ ả ơ c quan qu n lý ngành t i đ a ph ng.

ủ ế ạ ả ợ ổ ơ + T ng h p các k ho ch BVNTD c a các c quan qu n lý ngành t ạ ị i đ a

ươ ả ự ủ ế ệ ế ạ ướ ph ng năm sau và các báo cáo k t qu th c hi n k ho ch c a năm tr c.

ạ ị ươ T i đ a ph ng

ố ự ậ Ủ ộ ấ ỉ Thành l p y ban BVNTD c p t nh, thành ph tr c thu c Trung ươ ng

ấ ỉ ủ ị ủ ị Ủ ọ ồ ộ ỉ (sau đây g i là c p t nh). y ban này g m có m t Phó Ch t ch t nh làm Ch t ch

Ủ ủ ị Ủ ủ ồ y ban. Ngoài ra y ban còn bao g m ba Phó Ch t ch và các y viên , trong đó có

ủ ị ộ ườ ự ố ở ươ ủ ị m t Phó Ch t ch th ng tr c là Giám đ c S Công Th ng. Các phó ch t ch và

ủ ấ ỉ Ủ ả ườ ứ ầ y viên y ban BVNTD c p t nh ph i là ng i đ ng đ u các ngành t ạ ị i đ a

ươ ấ ỉ Ủ ứ ụ ệ ph ng. y ban BVNTD c p t nh có ch c năng nhi m v sau:

ề ệ ị ạ ị + Ch u trách nhi m chung v công tác BVNTD t ỉ i đ a bàn t nh mình.

ế ạ ậ ị ỉ + L p k ho ch công tác BVNTD trên đ a bàn t nh mình cho năm sau và

ự ệ ế ệ ả ạ ườ ủ ướ ệ báo cáo vi c th c hi n k ho ch b o v ng i c a năm tr c trình lên UBQG

ề v BVNTD.

ủ ề ạ ố ạ ươ ộ + Đi u ph i ho t đ ng c a các ngành t ị i đ a ph ng trong công tác

BVNTD.

ạ ị ươ ậ ả ậ ở Các S , ngành t i đ a ph ộ ộ ng ph i thành l p m t b ph n chuyên trách

ụ ứ ệ ậ ộ ề v BVNTD. B ph n này có các ch c năng nhi m v sau đây:

ạ ố ế ế ậ ủ ế + Ti p nh n các khi u n i, t cáo c a NTD liên quan đ n ngành mình

qu n lýả

ư ầ ố ườ ứ ố ợ ầ ở + Làm đ u m i tham m u cho ng ớ i đ ng đ u S , ngành ph i h p v i

ự ở các S , ngành khác trong lĩnh v c BVNTD.

135

ườ ứ ế ạ ầ ở ư + Tham m u cho ng ậ i đ ng đ u S , ngành l p k ho ch BVNTD cho

ả ự ủ ủ ế ệ ế ạ ở S , ngành c a mình cho năm sau và báo cáo k t qu th c hi n k ho ch c a năm

ướ ấ ỉ ỷ tr c, trình lên U ban BVNTD c p t nh.

ậ ả ộ Ủ ấ ỉ Thành l p trung tâm hòa gi i NTD thu c y ban BVNTD c p t nh. Trung

ặ ạ ở ươ ụ ệ ả tâm này đ t t i S Công Th ng và có các nhi m v hòa gi ấ ủ i các tranh ch p c a

ượ ậ ả ầ ị ả NTD khi đ ủ c yêu c u theo quy đ nh c a pháp lu t. Biên b n gi ế i quy t hòa gi ả i

Chính phủ

Ề UBQG V BVNTD

ộ

B Công Th ườ ơ

ườ

C quan th

ươ ng ự ng tr c

ộ ự

ủ c a UBQG

ộ Các B , ngành khác ậ B ph n th tr c BVNTD

UBND T NHỈ

Ủ

ấ ỉ

y ban BVNTD c p t nh

i ả

ườ

ộ

ự

ng tr c

ườ

Trung tâm hòa gi ấ ủ tranh ch p c a i tiêu dùng ng

ở Các s , ngành khác ậ B ph n th BVNTD

ượ ề ẩ ơ ủ c a trung tâm đ c các c quan có th m quy n giám sát thi hành .

ươ ở ng S Công Th ơ ự ườ ng tr c C quan th ấ ỉ ủ Ủ c a y ban c p t nh

ơ ồ ố ề ổ ứ ướ S đ s 3.1 ấ : Đ xu t mô hình t ả ch c qu n lý nhà n c v ề

BVQLNTD

ồ ả ề Ngu n: Tác gi ấ đ xu t

ườ Ủ ự ự ệ ả ố ơ Mô hình c quan th ng tr c giúp y ban Qu c gia th c hi n qu n lý nhà

ề ợ ệ ườ ụ ạ ẽ ả ổ ướ ề ả n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng s là T ng C c c nh tranh và B o v ệ

136

ề ợ ườ ụ ạ ề ợ ệ ả ổ ườ quy n l i ng i tiêu dùng. T ng C c c nh tranh và b o v quy n l i ng i tiêu

ượ ậ ự ụ ạ ớ ề ơ ở ấ ơ dùng đ c thành l p d a trên c s là C c c nh tranh. V i đ xu t trên , c quan

ề ợ ệ ả ườ ề ơ ả ử ụ ạ c nh tranh và b o v quy n l i ng i tiêu dùng v c b n là s d ng đ ượ c

ệ ồ ứ ề ẩ ự ngu n nhân l c hi n có, ư nh ng đ ề ượ giao thêm ch c năng và th m quy n. Đi u c

ẽ ế ệ ậ ả ẫ ả ơ ớ đó s ti t ki m chi phí do thành l p c quan m i mà v n đ m b o nâng cao v ị

ế ả ẩ ơ ướ ề ả ệ ề th và trao thêm th m quy n cho c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ề UBQG v BVNTD

ơ ng (c ự

ộ B Công Th ườ quan th

ươ ng tr c)

ụ ạ ệ ườ

ổ ả

T ng C c c nh tranh và i tiêu dùng B o v ng

ệ ườ

ụ

ả C c B o v ng

i tiêu dùng

Phòng H p ợ tác qu c ố tế (1)

Phòng Đi u ề ph iố ho tạ ộ đ ng (2)

Phòng thanh tra, ử x lý các ụ ệ v vi c vi ph mạ QLNTD (6)

Phòng Xây d ng ự chính sách Pháp lu t ậ (3)

Phòng Nghiên ứ c u giám ấ ị đ nh ch t ượ ng l s n ả ph m ậ d chị vụ (5)

Phòng ư ấ T v n, i ả gi quy t ế khi u ế n i ạ i ườ tiêu dùng (4)

ườ ở ệ ng i tiêu dùng Vi t Nam.

ơ ồ ề ấ ổ ứ ướ ủ S đ 3.2: Đ xu t m ô hình t ả ch c qu n lý nhà n ộ c c a B Công

ươ ề ả ệ ề ợ ườ Th ng v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ả ề Ngu nồ : Tác gi ấ đ xu t

ụ ủ ứ ệ ỗ Ch c năng nhi m v c a m i phòng:

ợ Phòng 1: Phòng h p tác qu c ố tế

137

ố ế ợ ự ệ ề ấ Phòng h p tác qu c t ứ có trách nhi m nghiên c u, đ xu t, th c thi các

ạ ộ ố ế ề ợ ự ệ ả ườ ề ợ ho t đ ng v h p tác qu c t trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ố ụ ể ư ủ c a qu c gia, c th nh :

ế ề ả ề ợ ự ệ ườ ệ Th c thi các cam k t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng mà Vi t Nam

ạ ế ứ ề ả ế ố ớ ỏ đã ký k t trong kh i ASEAN v c nh báo s m hàng hóa nguy h i đ n s c kh e

ườ ụ ườ ự ng ạ i tiêu dùng, đào t o và giáo d c ng ồ i tiêu dùng trong khu v c ASEAN, b i

ườ ớ ậ ả ề ợ ự ệ ườ th ng xuyên biên gi i; Th c thi pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ạ ướ ả ề ợ ườ ầ ế theo cam k t m ng l ệ i b o v quy n l i ng i tiêu dùng toàn c u (ICPEN);

ự ị ươ ớ ợ ố ệ Th c thi các hi p đ nh song ph ng v i các qu c gia theo h p tác ASEAN m ở

ậ ả ớ ố ỹ ộ r ng v i M , Nh t B n, EU, Hàn Qu c, Úc.

ố ợ ế ủ ự ệ ậ ả ộ Khai thác t i đa l i th c a h i nh p trong lĩnh v c b o v quy n l ề ợ i

ườ ư ự ỗ ợ ề ệ ề ề ng ề ế i tiêu dùng nh s h tr v kinh phí, v công ngh , v thông tin, v ki n

ứ ủ ề ợ ệ ả ườ ể ỗ ợ th c c a các chuyên gia đ h tr công tác b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a

ệ ướ ị ự ề ả ề ợ ệ ườ Vi t Nam ừ , t ng b ể c theo k p s phát tri n v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ế ớ ự trong khu v c và trên th gi i.

ạ ộ ố ề Phòng 2: Phòng đi u ph i ho t đ ng

ề ợ ệ ườ ế ề ả Do công tác b o v quy n l i ng ộ i tiêu dùng liên quan đ n nhi u B ,

ở ề ậ ố ố ỉ ban, ngành và 63 t nh thành ph trong c n ạ ả ướ , do v y vi c đi u ph i ho t ệ c

ủ ệ ả ậ ấ ọ ỹ ề ộ đ ng có ý nghĩa r t quan tr ng. Kinh nghi m c a Malaysia, Nh t B n, M đ u

ạ ộ ủ ả ậ ấ ầ ộ ố ơ ể ề cho th y c n có b ph n này đ đi u ph i ho t đ ng c a các đ n v ả ị đ m b o

ủ Ủ ề ả ệ ế ạ ố ị ậ v n hành nh p nhàng theo k ho ch c a y ban qu c gia v b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ố ợ ớ ộ ụ ủ ứ ệ ậ ả Ch c năng nhi m v c a phòng này là ph i h p v i b ph n b o v ệ

ề ợ ườ ạ ị ươ ự ể quy n l i ng i tiêu dùng t i các B ộ, ngành và các đ a ph ng đ cùng th c thi

ệ ườ ụ ệ ả ề Ủ các nhi m v mà y ban b o v ng i tiêu dùng đã đ ra hàng năm ụ ể , c th là:

ộ ị ề ế ấ ổ ợ ươ T ng h p đ xu t ki n ngh ị c a ủ các B , ngành, đ a ph ể ậ ng đ l p k ế

ệ ườ Ủ ạ ả ho ch trình y Ban b o v ng i tiêu dùng thông qua.

138

ố ợ ớ ộ ị ươ ự ụ ệ Ph i h p v i các B , ngành, đ a ph Ủ ng th c thi các nhi m v mà y

ệ ườ ả ban b o v ng i tiêu dùng đã thông qua.

ố ợ ộ ị ươ ả ế Ph i h p các B , ngành, đ a ph ng gi ụ ệ i quy t các v vi c liên quan

ề ị ươ ộ ế đ n nhi u B , ngành đ a ph ng.

ự ậ Phòng 3: Phòng xây d ng chính sách pháp lu t

ệ ố ụ ủ ệ ả ậ ệ Nhi m v chính c a phòng là rà soát h th ng văn b n pháp lu t hi n

ẽ ở ủ ấ ơ ữ ề ằ ẩ ề hành phát hi n ệ nh ng k h c a pháp lu t nh m đ xu t c quan có th m quy n ậ

ử ổ ề ợ ự ệ ả ậ ằ ả xây d ng, s a đ i, ban hành các văn b n pháp lu t nh m b o v quy n l i ng ườ i

ạ ộ ụ ủ ệ ộ ươ ỉ tiêu dùng. Nhi m v này không ch theo dõi ho t đ ng c a B Công Th ng mà

ộ ị ươ Ủ ề ả trong t ấ ả các B ngành và các đ a ph t c ng giúp y ban qu ốc gia v b o v ệ

ề ợ ườ ị ơ ự ế ề ẩ quy n l i ng i tiêu dùng ki n ngh c quan có th m quy n xây d ng, hoàn

ề ợ ệ ệ ả ả ằ ườ ậ thi n văn b n pháp lu t nh m b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ự ứ ệ ệ ả ậ ỉ Vi c xây d ng và hoàn thi n các văn b n pháp lu t không ch đáp ng yêu

ự ể ế ộ ủ ấ ướ ứ ượ ầ c u xây d ng phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c mà còn đáp ng đ c yêu

ậ ộ ế ầ ủ c u c a quá trình h i nh p kinh t qu c t ố ế .

ư ấ ả ế ế ạ ườ Phòng 4: Phòng t v n gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng

ụ ủ ệ ư ấ ả ế ế ạ ườ Nhi m v c a phòng là t v n và gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng

ả ướ ả ụ ệ ế ế ệ ả ạ trong ph m vi c n c và gi i quy t các v vi c liên quan đ n b o v ng ườ i

tiêu dùng xuyên biên gi ớ ụ ể i, c th :

ệ ư ấ ự ả ắ ườ ệ ố Th c hi n t v n, gi ắ i đáp th c m c ng i tiêu dùng qua h th ng call –

center.

ệ ố ữ ệ ề ả ề ợ ự ệ ườ Xây d ng h th ng d li u thông tin v b o v quy n l i ng i tiêu

ủ Ủ ề ả ế ị ụ ằ ố ố dùng nh m m c đích th ng kê và ra quy t đ nh c a y ban qu c gia v b o v ệ

ườ ng i tiêu dùng

ả ế ế ạ ườ ề ẩ Gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng theo th m quy n.

ứ ề ả ạ ế ế ị ươ ế Đào t o ki n th c v gi ạ i quy t khi u n i cho các đ a ph ng.

ự ả ế ế ạ ườ ớ Th c thi gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng xuyên biên gi i.

ấ ượ ả ị ụ ứ ị Phòng 5: Phòng nghiên c u, giám đ nh ch t l ẩ ng s n ph m d ch v

139

ụ ủ ấ ượ ứ ệ ị ị Nhi m v c a phòng là nghiên c u, giám đ nh ch t l ng hàng hóa, d ch

ị ườ ấ ườ ể ườ ụ ư v l u thông trên th tr ng cung c p thông tin cho ng i tiêu dùng đ ng i tiêu

ự ọ ả ự ộ ướ ẩ dùng t ẩ mình l a ch n s n ph m. Đây cũng là m t th c đo tiêu chu n cho các

ể ự ả ế ấ ượ ệ ủ ệ ẩ ả doanh nghi p đ t c i ti n ch t l ng s n ph m c a doanh nghi p mình cung

ấ ượ ụ ố ấ ườ ị ấ c p hàng hóa d ch v có ch t l ng t t nh t cho ng i tiêu dùng. Trên th gi ế ớ i

ụ ề ể ấ ố ị ị ơ nhi u qu c gia phát tri n đã có các đ n v cung c p d ch v này trên th tr ị ườ ng

ậ ả ư ỹ nh M , Pháp, Nh t B n, Anh…

ạ ệ ệ ị ườ ụ ấ ị T i Vi t Nam hi n nay , hàng hóa d ch v cung c p trên th tr ấ ng r t

ườ ơ ở ể ự ọ ị ề nhi u, ng i tiêu dùng không có ụ ặ đủ c s đ l a ch n hàng hóa d ch v , đ c

ệ ố ả ượ ị ườ ấ ư ượ ể bi t trong b i c nh thông tin đ c cung c p trên th tr ng ch a đ c ki m soát

ộ ộ ứ ẽ ề ệ ậ ặ ị ấ ch t ch . Vi c có m t b ph n cung c p thông tin chính th c v hàng hóa d ch

ị ườ ườ ấ ầ ự ọ ế ụ v trên th tr ng cho ng i tiêu dùng l a ch n là r t c n thi t.

ụ ệ ề ợ ử ạ Phòng 6: Phòng Thanh tra, x lý các v vi c vi ph m quy n l i ng ườ i

tiêu dùng

ụ ệ ủ ụ ử ệ ệ ề Nhi m v chính c a phòng là phát hi n, đi u tra và x lý các v vi c vi

ề ợ ạ ườ ể ạ ợ ph m quy n l i ng i tiêu dùng trong ph m vi c n ồ ả ướ , ki m soát h p đ ng c

ủ ệ ề ẫ ị ệ . theo m u, đi u ki n giao d ch chung c a các doanh nghi p

ấ ế ề ể ệ ạ Ngoài ra, phòng còn có trách nhi m đ xu t k ho ch thanh tra, ki m tra

ề ợ ứ ệ ệ ả ớ ơ ị ườ ự liên ngành v i các đ n v cùng th c hi n ch c năng b o v quy n l i ng i tiêu

ạ ộ ị ươ ả ướ ả ằ dùng t i các B , ngành và các đ a ph ng trong c n ả c nh m đ m b o tính

ậ ả ề ợ ự ủ ệ ườ th c thi c a pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ị ổ ứ ướ ề ả ệ T i các đ a ph ươ mô hình t ng ả ch c qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ượ ổ ứ ư ợ l i ng i tiêu dùng nên đ ch c nh sau: c t

ấ ỉ

UB BVNTD c p t nh

ở

ơ ng (c quan

S Công Th ườ

ự

ươ ng tr c)

ả

Chi C c c nh tranh và B o

ụ ạ ệ ườ v ng

i tiêu dùng

ệ ườ

ả Phòng B o v ng

i tiêu dùng

ộ

ậ

B ộ ph n ậ Đi u ề ph iố ho tạ ộ đ ng

ậ ộ B ph n ư ấ T v n, ế ả i quy t gi ế ạ khi u n i ườ i tiêu ng dùng

B ph n thanh tra, ử x lý các ụ ệ v vi c vi ph mạ QLNTD

B ộ ph nXậ ây d ng ự chính sách Pháp lu t ậ (3)

140

ơ ồ ổ ứ ươ S đ 3.3: Mô hình t ả ch c qu n lý nhà n ướ ở ị c đ a ph ng v ề b oả

ệ ườ v ng i tiêu dùng

ộ ậ ạ ộ ố ề B ph n đi u ph i ho t đ ng

ố ợ ớ ộ ụ ủ ứ ệ ậ ậ ả ộ Ch c năng nhi m v c a b ph n này là ph i h p v i b ph n b o v ệ

ề ợ ườ ạ ố ợ ớ ơ ở ỉ quy n l i ng i tiêu dùng t i các S ngành trong t nh, và ph i h p v i c quan

ề ợ ệ ườ ự ể ệ ả ấ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng c p trên đ cùng th c thi các nhi m b o v ệ

ườ ng i tiêu dùng.

ộ ậ ự ậ B ph n xây d ng chính sách pháp lu t

ủ ộ ụ ệ ậ ậ ị Nhi m v chính c a b ph n này là rà soát các quy đ nh pháp lu t và các

ấ Ủ ủ ế ề ằ ơ ỉ ị ỉ ị quy đ nh c a T nh nh m đ xu t y ban nhân dân t nh ki n ngh các c quan liên

141

ạ ộ ề ợ ệ ề ả ị ườ ỉ quan ban hành quy đ nh đi u ch nh ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ỉ trong t nh.

ộ ậ ư ấ ả ế ế ạ ườ B ph n t v n gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng

ụ ủ ộ ệ ậ ư ấ ả ế ế ạ ườ Nhi m v c a b ph n này là t v n và gi i quy t khi u n i ng i tiêu

ỉ ạ dùng trong ph m vi toàn t nh.

ụ ệ ề ợ ử ộ ạ ậ ườ B ph n thanh tra, x lý các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu

dùng

ụ ệ ủ ụ ử ệ ề ệ Nhi m v chính c a phòng là phát hi n, đi u tra và x lý các v vi c vi

ề ợ ạ ườ ệ ề ể ẫ ợ ồ ph m quy n l i ng i tiêu dùng , ki m soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao

ủ ệ ạ ỉ ị d ch chung c a doanh nghi p ho t đ ng ạ ộ trong ph m vi t nh.

ể ề ế ự ế ủ ị ươ ệ Tùy theo đi u ki n phát tri n kinh t và th c t c a các đ a ph ng có th ể

ấ ượ ứ ậ ậ ộ ị ả thành l p thêm b ph n nghiên c u giám đ nh ch t l ị ẩ ng s n ph m cho đ a

ươ ph ng mình.

ả ề Ủ ủ ế ạ ấ Tác gi ệ đ xu t mô hình y ban trong giai đo n ti p theo c a hoàn thi n

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ở ổ ứ t ch c nhà n c v b o v quy n l i ng ề ả i tiêu dùng b i mô hình này v b n

ẫ ử ụ ầ ớ ự ề ấ ồ ch t không phát sinh nhi u ngu n nhân l c và chi phí, ph n l n v n s d ng h ệ

ể ự ệ ệ ơ ố ộ th ng các c quan chuyên ngành (các B , ngành) hi n có đ th c hi n công tác

ề ợ ệ ườ ậ Ủ ẽ ệ ớ ố ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng. V i vi c thành l p y ban Qu c gia s cho

ứ ả ả ậ ưở ớ ộ phép kh năng t p trung và có s c nh h ng t ư ự ố i các B ngành cũng nh s ph i

ị ự ữ ơ ợ ố ơ h p t t h n gi a các đ n v th c thi.

ệ ố ệ ổ ứ ướ ề ả ệ ậ Vi c thành l p h th ng t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ẽ ả ư ệ ề ả ả ơ ng ệ i tiêu dùng nh trên s đ m b o hi u qu cao h n trong đi u ki n kinh t ế

ộ ủ ấ ướ ừ ậ ụ ượ ồ ự ẵ ủ ộ xã h i c a đ t n c, v a t n d ng đ c ngu n l c s n có c a các B , ban,

ị ươ ừ ượ ứ ợ ủ ạ ổ ơ ngành và các đ a ph ng, v a phát huy đ c s c m nh t ng h p c a các c quan

ệ ố ề ợ ệ ả ơ ườ ổ ứ t ị ch c trong h th ng chính tr . Khi c quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ạ ộ ề ợ ệ ả ườ ề ả ủ ạ đ m nh, ho t đ ng b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng có hi u qu , đi u đó

ủ ệ ề ặ ớ ượ ắ ồ đ ng nghĩa v i vi c m t trái c a n n kinh t ế ị ườ th tr ầ ng d n đ ụ c kh c ph c,

ự ạ ụ ượ ủ ệ ị nâng cao năng l c c nh tranh c a các doanh nghi p, hàng hóa, d ch v đ c cung

142

ố ơ ế ẽ ỹ ạ ủ ể ổ ị ấ c p ngày càng t ề t h n, n n kinh t s đi vào qu đ o c a phát tri n n đ nh và

ề ữ b n v ng.

ủ ể ả ự ọ ươ ế ớ ậ Ủ Quan đi m c a tác gi là l a ch n ph ng án 2, ti n t i thành l p y ban

ề ả ề ợ ệ ố ườ ẽ ử ụ ơ qu c gia v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, c quan này s s d ng đ ượ c

ự ủ ệ ệ ộ ồ ồ ờ ộ ngu n nhân l c và b máy hi n có, đ ng th i tăng thêm trách nhi m c a các B ,

ở ươ ị ươ ầ ồ ờ ớ Ban ngành Trung ng và đ a ph ộ ợ ng, đ ng th i phù h p v i yêu c u h i

ậ ế ố ế ư ướ ấ ế ủ ướ ề nh p kinh t qu c t , cũng nh b c đi t t y u c a các n ể c phát tri n v công

ề ợ ả ườ ế ự ọ ươ ả ệ tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. N u l a ch n ph ng án 1, các gi i pháp

ụ ồ ạ ắ ạ ỉ ẽ s không có tính dài h n và ch mang tính kh c ph c t n t ộ i, không có tính đ t

ế ượ ầ phá và t m nhìn chi n l c.

ự ế ể ả ố ượ Ủ ụ ệ Trên th c t , đ gi m s l ể ng các y ban, có th giao nhi m v này

ộ ỷ ệ ỷ ố ể vào chung m t U ban hi n có, có th là U ban An toàn Giao thông Qu c

ỉ ạ ố ố ặ ậ ậ ươ gia, ho c Ban ch đ o Qu c gia ch ng buôn l u, gian l n th ạ ng m i và

ả ở Ủ ủ ứ ụ ộ hàng gi . B i ch c năng c a m t trong hai y ban nêu trên cũng có m c đích

ề ợ ườ ữ ớ ả ả ệ b o v quy n l i ng ơ i tiêu dùng. H n n a v i gi i pháp này không phát

ề ự ủ ơ ứ ơ ớ ề ố ạ sinh c quan m i, mà phát huy s c m nh quy n l c c a c quan đi u ph i

ự ắ ẽ ữ ự ơ ặ ừ ươ và s g n bó ch t ch gi a các c quan th c thi t Trung ị ế ng đ n đ a

ươ ph ng.

ự ệ ể 3.2.3. Hoàn thi n tri n khai, th c thi QLNN

ợ ồ ạ ộ ớ ề ệ ể ẫ ị V i ho t đ ng ki m soát h p đ ng m u, đi u ki n giao d ch chung

ộ ự ệ ả ả ớ ươ ị ươ Đây là m ng vi c m i, cán b th c thi c Trung ng và đ a ph ề ng đ u

ậ ầ ư ề ệ ườ ế ổ ch a nhi u kinh nghi m, do v y c n th ệ ng xuyên t ng k t đúc rút kinh nghi m

ủ ơ ệ ả ả ướ ơ ữ ụ ể đ hoàn thi n kh năng c a c quan qu n lý nhà n ể c. H n n a danh m c ki m

ế ị ủ ề ệ ẫ ợ ồ ị soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung theo quy t đ nh c a Th ủ

ủ ế ạ ấ ặ ầ ướ t ng chính ph cũng nên linh ho t không b t bi n là 9 m t hàng, c n th ườ ng

ặ ổ ể ế ề ặ ạ ớ ể xuyên rà soát đ thay th ho c b sung m t hàng m i có nhi u vi ph m vào ki m

ư ự ẳ ạ ướ ậ ả ườ ự ạ soát. Ch ng h n nh lĩnh v c n c sinh ho t, lĩnh v c v n t i đ ậ ắ ng s t, v n

143

ể ề ể ấ ỏ ả t ể i hàng không sau khi ki m soát xong có th đ xu t cho ra kh i danh sách ki m

ộ ố ư ị ự ề ệ ẫ ồ ợ ị soát h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung. M t s lĩnh v c nh d ch v ụ

ể ả ế ụ ầ ứ ặ ổ trong tài chính, ngân hàng, b o hi m, y t ho c giáo d c c n nghiên c u b sung

ụ ụ ị ế ế ả ẫ ồ vào danh m c hàng hóa d ch v thi ề ợ t y u ph i đăng ký h p đ ng theo m u, đi u

ư ấ ộ ứ ạ ữ ự ệ ặ ả ị ầ ki n giao d ch chung. Nh ng m t hàng, lĩnh v c ph c t p nh b t đ ng s n c n

ố ợ ẽ ớ ề ợ ự ệ ả ằ ặ ộ ườ ph i h p ch t ch v i B Xây d ng nh m b o v quy n l i ng i tiêu dùng và

ệ ả ộ ắ b t bu c các doanh nghi p ph i thi hành.

ủ ả ổ ứ ạ ộ Qu n lý ho t đ ng c a các t ộ ch c xã h i trong c n ả ướ c

ả ướ ư ề ặ ộ ả M c dù còn nhi u khó khăn nh ng trong c n c đã có 50 h i b o v ệ

ề ợ ườ ượ ạ ộ ể ạ ệ ố ề ậ quy n l i ng i tiêu dùng đ c thành l p, ho t đ ng. Đ t o đi u ki n t t cho

ạ ộ ộ ờ ớ ầ ụ ể ơ các h i này ho t đ ng, trong th i gian t i c n có chính sách c th h n h tr v ỗ ợ ề

ạ ộ ậ ự ự ể ầ ộ ơ ị tài chính, v t l c, đ a đi m cho các h i này ho t đ ng. C n xây d ng c ch đ ế ể

ủ ự ồ ộ ơ ờ ồ các h i này có ngu n thu bù chi, đ ng th i thu hút s tham gia c a các c quan,

ứ ề ợ ệ ả ớ ườ ế ớ ổ t ch c, cá nhâ n v i công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng ti n t ộ i xã h i

ạ ộ ề ợ ệ ả ườ ụ ể ệ ị hóa ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Nên quy đ nh c th vi c thành

ổ ứ ộ ề ả ề ợ ệ ườ ạ ươ ậ l p các t ch c xã h i v b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ỗ ị i m i đ a ph ng,

ị ố ỗ ổ ể ấ ứ ộ quy đ nh kinh phí t i thi u c p cho m i t ch c xã h i. Ngoài ra, kinh phí b ổ

ẽ ượ ấ ạ ộ ự ủ ế ổ ứ sung s đ ả c c p d a trên k t qu ho t đ ng c a các t ộ ch c xã h i, ho c s ặ ẽ

ụ ệ ự ế ả ổ ả ế ế ạ tính kinh phí b sung d a trên k t qu các v vi c gi i quy t khi u n i ng ườ i

ổ ứ ạ ộ ự ệ ộ tiêu dùng. Cho phép các t ch c xã h i này th c hi n các ho t đ ng kinh doanh

ạ ộ ư ế ằ ắ ủ ợ h p pháp nh ng không thu thu nh m bù đ p chi phí cho chính ho t đ ng c a

ổ ứ ư ậ ả các t ch c này nh : cho phép thành l p các trung tâm hòa gi i có thu phí (quy

ượ ộ ậ ậ ị ứ ị đ nh m c phí đ c thu); cho phép thành l p các trung tâm giám đ nh đ c l p các

ị ườ ẩ ấ ấ ả ạ ả s n ph m cung c p ra th tr ng; cho phép xu t b n các báo, t p chí liên quan

ướ ẫ ề ầ ế đ n tiêu dùng, h ng d n tiêu dùng; cho phép gi ữ ạ l ạ i ph n ti n ph t trong các v ụ

ệ ộ ợ ườ ườ ệ ắ ợ ki n công c ng vì l i ích ng i tiêu dùng trong tr ớ ng h p th ng ki n. V i

ư ậ ữ ị ổ ộ ượ ứ ậ nh ng quy đ nh nh v y các t ch c xã h i đ ớ c thành l p m i có th t n t ể ồ ạ i

144

ậ ọ ổ ứ ộ ậ sau khi thành l p, th m chí kêu g i các t ự ch c, cá nhân trong xã h i tích c c

ề ợ ệ ả ườ tham gia vào công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ộ ả ả ủ Qu n lý ho t đ ng c a các trung tâm hòa gi i

ụ ể ậ ể ậ ầ ị C n c th hóa các quy đ nh pháp lu t đ thành l p trung tâm hòa gi ả i

ộ ơ ự ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ tr c thu c c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng và các

ề ợ ệ ả ộ ườ ườ ổ ứ t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng i tiêu dùng giúp ng i tiêu dùng

ế ậ ề ợ ạ ị ễ d dàng ti p c n khi b vi ph m quy n l i.

ạ ộ ề ậ ổ ị B sung quy đ nh v thành l p và ho t đ ng trung tâm hòa gi ả ạ i t i các c ơ

ướ ế ứ ệ ả quan qu n lý nhà n ằ c. Nh m ti ầ ủ ư t ki m chi phí cũng nh đáp ng yêu c u c a

ộ ả ậ ướ ạ ị ự ệ ơ ượ xã h i, trung tâm hòa gi i nên thành l p d i d ng đ n v s nghi p đ c phép

ể ụ ụ ạ ộ ư ả ủ ể ặ ủ thu phí đ ph c v ho t đ ng c a trung tâm, cũng nh gi m thi u gánh n ng c a

ơ ở ổ ứ ộ ượ ngân sách. Trên c s đó trung tâm hòa gi ả ở i các t ch c xã h i cũng đ c phép

ạ ộ ự ậ ả ầ ộ thành l p và ho t đ ng d a trên phí hòa gi i và m t ph n ngân sách nhà n ướ ỗ c h

tr .ợ

ố ế ề ả ề ợ ợ ườ H p tác qu c t ệ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ự ế ậ ộ ồ ế ự D ki n năm 2015 là thành l p c ng đ ng kinh t ả ASEAN, lĩnh v c b o

ề ợ ườ ự ầ ẽ ậ ộ ộ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng cũng s là m t lĩnh v c c n tham gia h i nh p. Do

ệ ự ậ ự ể ộ ậ ầ ẩ ồ ị ậ v y Vi t Nam c n chu n b ngu n nhân l c v t l c đ h i nh p thành công vào

ế ớ ự ơ ộ ừ ừ ứ ậ ậ ộ khu v c và th gi ầ i. H i nh p v a là c h i v a là thách th c, do v y ta c n

ơ ộ ị ế ậ ợ ứ ẩ ậ ế chu n b ti p nh n c h i và bi n các thách th c thành thu n l ể i cho phát tri n

ế ộ ủ ấ ướ ề ợ ệ ườ kinh t xã h i c a đ t n ự ả c. Trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng s ẽ

ậ ộ ướ ệ ả có m t lu t chung cho 10 n ủ ằ c thành viên ASEAN nh m b o v công dân c a

ướ ậ ẽ ượ ậ ề ề ề ấ các n ự c trong khu v c. Lu t s đ c t p chung các v n đ v quy n, nghĩa v ụ

ườ ủ ệ ệ ặ ệ ế ọ ủ c a ng i tiêu dùng, trách nhi m c a doanh nghi p, đ c bi t chú tr ng đ n ba

lĩnh v c:ự

ệ ườ Th nh t ả ứ ấ : B o v ng i tiêu dùng xuyên biên gi ớ i

145

ớ ườ ủ ộ ố ộ ố ị V i quy đ nh này ng i tiêu dùng c a m t qu c gia thu c kh i ASEAN s ẽ

ệ ố ị ạ ớ ầ ủ ề ợ ố ượ ả đ c b o v khi đi du l ch, sinh s ng t i qu c gia khác v i đ y đ quy n l i nh ư

ố ố đang s ng trên qu c gia mình.

ả ứ Th hai: C nh báo xuyên biên gi ớ i

ẽ ườ ự ố ố Các qu c gia trong khu v c ASEAN s th ng xuyên công b thông tin

ấ ườ gây m t an toàn cho ng i tiêu dùng ở ấ ướ đ t n c mình lên trang tin đi n t ệ ử ủ c a

ướ ể ơ ề ợ ệ ả ườ ủ các n c ASEAN đ c quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a các n ướ c

ạ ị ừ ệ ạ ả ờ ơ ườ còn l i k p th i có bi n pháp c nh báo, ngăn ng a nguy c gây h i cho ng i tiêu

ở ố dùng qu c gia mình.

ụ ườ ướ Th baứ : Giáo d c cho ng i tiêu dùng trong các n c ASEAN

ở ồ ế ể ế ậ ộ Do tr thành c ng đ ng kinh t ứ ủ ứ ASEAN, đ ki n th c và nh n th c c a

ườ ữ ố ươ Ủ ồ ng i tiêu dùng gi a các qu c gia thành viên t ng đ ng nhau, hàng năm y ban

ề ợ ệ ườ ẽ ươ ể ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng ASEAN s lên ch ng trình chung đ các

ụ ề ế ố ườ qu c gia thành viên cùng ti n hành tuyên truy n, giáo d c ng i tiêu dùng. Đ ể

ề ợ ệ ả ậ ườ ả ơ ộ h i nh p thành công, c quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng c trung ươ ng

ươ ế ầ ự ả ồ ị và đ a ph ọ ng c n chú tr ng đ n đào t ử ụ ạo ngu n nhân l c có kh năng s d ng

ữ ạ ạ ặ ệ ữ ị ươ ầ ư ả ngo i ng thành th o đ c bi t nh ng đ a ph ạ ộ ng có ho t đ ng đ u t ấ s n xu t

ể ị và du l ch phát tri n.

ố ớ ổ ứ V i ho t đ ng ạ ộ công b công khai danh sách cá nhân t ề ạ ch c vi ph m quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng

ề ả ậ ơ ướ ượ Pháp lu t đã trao quy n cho c quan qu n lý nhà n ề c quy n đ c công

ổ ứ ạ ằ ậ ơ khai các t ả ch c cá nhân vi ph m nh m tăng tính dăn đe, vì v y các c quan qu n

ạ ộ ể ể ẽ ầ ạ ườ ị lý c n tri n khai m nh m ho t đ ng này đ ng ạ i tiêu dùng không b vi ph m.

ờ ớ ả ơ ướ ầ ườ Th i gian t i, các c quan qu n lý nhà n c c n tăng c ng giám sát và công b ố

ươ ể ườ ệ ạ ế công khai trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng đ ng i tiêu dùng bi t các t ổ

ề ợ ứ ạ ườ ể ch c cá nhân kinh doanh vi ph m quy n l i ng ặ ẩ i tiêu dùng đ tránh ho c t y

ị ơ chay các đ n v này.

ứ ố Hình th c công b công khai:

146

Ở ươ ệ ử ủ ụ ả ộ Trung ng là trang tin đi n t ạ c a C c Qu n lý c nh tranh, B Công

ươ ờ ạ ồ ố ố ờ Th ng trong th i h n 1 tháng, đ ng th i công b công khai trên 5 s báo liên

ế ủ ươ ạ ị ươ ti p c a báo Công Th ng và các báo, trang tin khác. T i đ a ph ng là trang tin

ệ ử ủ ở ươ ờ ạ ờ ố ồ đi n t c a S Công Th ng trong th i h n 1 tháng, đ ng th i công b công

ế ủ ố ươ khai trên 5 s báo liên ti p c a báo Công Th ng và các báo, trang tin khác

ơ ị ề ộ ố ố V n i dung công b và đ n v công b :

ạ ươ ụ ả ộ ươ T i Trung ạ ng là C c Qu n lý c nh tranh B Công Th ng, t ạ ị i đ a

ươ ươ ụ ệ ố ph ở ng là S Công Th ng. Khi có v vi c liên quan công b công khai thông

ộ ự ề ợ ệ ả ạ ườ ủ tin vi ph m cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a B ộ

ươ ươ ệ ờ ị Công Th ở ng và S Công Th ng có trách nhi m thông báo k p th i cho nhau đ ể

ề ả ờ ế ớ ườ ư ườ ị k p th i chuy n t i thông tin đ n v i ng i tiêu dùng, cũng nh trá nh tr ợ ng h p

ạ ở ỉ ạ ố ế ế ỉ ừ ề ườ ệ doanh nghi p vi ph m t nh A l i chuy n đ n t nh B l a d i ti p ng i tiêu

dùng.

ụ ự ủ ụ ọ ạ ề ả ệ ớ ụ Áp d ng trình t th t c rút g n t ề i tòa v i v án v b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng

ủ ư ặ ị ườ ỏ ẻ ị ị Đ c tr ng giao d ch c a ng i tiêu dùng là nh l , giá tr giao d ch không

ế ụ ệ ạ cao. Trong khi đó trình t ự ả gi i quy t v vi c t ủ ụ i tòa theo th t c thông th ườ ng

ế ấ ờ ườ ệ ậ ở ấ r t m t th i gian, không khuy n khích ng i tiêu dùng kh i ki n. Lu t đã cho

ả ế ế ạ ườ ự ậ ọ ộ phép gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng theo trình t rút g n. Do v y B Công

ươ ố ợ ầ ố ả Th ớ ng c n ph i h p v i tòa án nhân dân t ể ể i cao ban hành các văn b n đ tri n

ả ấ ủ ế ườ ự ọ khai gi i quy t tranh ch p c a ng i tiêu dùng theo trình t rút g n.

147

ự ử ử ự ụ ử ờ Trình t ụ ệ ấ xét x các v án dân s là 2 c p xét x , th i gian x lý v vi c

ề ợ ử ụ ề ọ ườ lâu. Nên áp d ng mụ ớ ột hình xét x rút g n v i các v án v quy n l i ng i tiêu

ụ ệ ả ạ ủ ế ườ ứ dùng. Theo hình th c này v vi c gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng ch ỉ

ọ ồ ơ ạ ủ ề ẩ ẩ ế ầ c n 01 th m phán, sau khi đ c h s khi u n i c a 2 bên, th m phán có quy n ra

ậ ứ ế ị ế ị ẩ ắ ộ ị quy t đ nh ngay l p t c, quy t đ nh đó có giá tr chung th m, có tính b t bu c thi

ớ ả hành v i c hai bên.

ả ệ ạ ộ ề ợ ạ ẩ ườ ệ ấ Đ y m nh ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng c p huy n

ề ợ ệ ả ờ ườ Trong th i gian qua công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng m i đ ớ ượ c

ầ ớ ở ể ươ ở ế ở ấ ỉ tri n khai ph n l n Trung ng, các trung tâm kinh t , và c p t nh, t ạ ấ i c p

ư ơ ư ự ể ễ ệ ạ ầ ả ề huy n h u nh c quan qu n lý ch a tri n khai. Th c ti n các vi ph m quy n

ườ ạ ầ ớ ả ạ ệ ậ ặ ợ l i ng i tiêu dùng l i ph n l n x y ra t i các qu n huy n, đ c bi ệ ở t ợ các ch ,

ươ ề ợ ệ ạ ườ trung tâm th ậ ả ng m i. Lu t b o v quy n l i ng ẩ i tiêu dùng cũng trao th m

ả ề ợ ệ ế ế ả ạ ườ ề quy n gi ơ i quy t khi u n i cho c quan b o v quy n l i ng ấ i tiêu dùng c p

ạ ộ ề ợ ệ ề ệ ả ườ huy n. Do nhi u lý do nên ho t đ ng b o v quy n l i ng ư i tiêu dùng ch a

ẽ ạ ấ ể ệ ạ ượ đ c tri n khai m nh m t i c p huy n.

ớ ộ ươ ỉ ạ ạ ầ ẩ ở ờ Trong th i gian t i, B Công Th ng c n đ y m nh ch đ o các S Công

ươ ườ ẽ ộ ủ ề ể Th ng tăng c ậ ả ạ ng tuyên truy n và tri n khai m nh m n i dung c a lu t b o

ề ợ ườ ạ ấ ệ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng t i c p huy n.

ạ ấ Ủ ự ệ ệ ệ ấ ả ơ ị T i c p huy n: Đ n v giúp y ban nhân dân c p huy n th c hi n qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ệ nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng có trách nhi m sau:

ự ệ ả ề ợ ệ ế ầ ả ườ ệ + Th c hi n vi c gi i quy t yêu c u b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ề ợ ủ ệ ậ ả ị ườ ị theo quy đ nh c a Lu t B o v quy n l i ng ị i tiêu dùng, Ngh đ nh này và các

ủ ậ ị quy đ nh c a pháp lu t có liên quan;

ạ ộ ủ ổ ứ ể ệ ả ộ + Ki m tra, giám sát ho t đ ng c a t ề ch c xã h i tham gia b o v quy n

ườ ạ ộ ệ ả ợ l i ng ị i tiêu dùng ho t đ ng trên đ a bàn huy n mình qu n lý;

ố ớ Ủ ề ệ ẩ ấ ả + Giúp y ban nhân dân c p huy n qu n lý theo th m quy n đ i v i các

ợ ươ ể ả ề ợ ệ ạ ị ườ ch , trung tâm th ng m i trên đ a bàn đ b o v quy n l i ng i tiêu dùng khi

ử ụ ụ ạ ị ể ị mua hàng hóa, s d ng d ch v t i các đ a đi m này;

148

ụ ể Ủ ướ ệ ấ ẫ ự + H ng d n chuyên môn, nghi p v đ y ban nhân dân c p xã th c

ệ ệ ầ ế ể ả ề ợ ườ hi n các bi n pháp c n thi ệ t đ b o v quy n l i ng i tiêu dùng khi mua hàng

ạ ộ ử ụ ụ ủ ị ươ ạ ạ hóa, s d ng d ch v c a các cá nhân ho t đ ng th ợ ng m i ngoài ph m vi ch ,

ươ ạ trung tâm th ng m i;

ố ổ ứ ị + Công b công khai danh sách t ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, d ch

ề ợ ườ ạ ụ v vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng;

ả ự ế ệ ả ướ ề ả ề ợ ệ + Báo cáo k t qu th c hi n qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng ườ i

ầ ủ ơ ệ ặ ị ị ẩ ỳ tiêu dùng trên đ a bàn huy n theo đ nh k ho c theo yêu c u c a c quan có th m

ề ấ quy n c p trên;

ệ ế ộ ừ ị ươ ậ ộ ề Tùy theo đi u ki n kinh t xã h i t ng đ a ph ng, b ph n giúp UBND

ề ợ ự ệ ệ ệ ả ườ ườ ứ ấ c p huy n th c hi n ch c năng b o v quy n l i ng i tiêu dùng th ng là

ế ặ ế ệ ậ ế ạ ầ phòng kinh t ho c phòng kinh t ặ qu n/huy n ho c phòng kinh t h t ng.

ể ệ ả ạ ủ ế 3.2.4. Hoàn thi n thanh tra, ki m tra, gi ế i quy t khi u n i c a ng ườ i

tiêu dùng

ớ ầ ậ ỳ ậ ể ấ ị ờ Trong th i gian t ộ i, c n t p trung ki m tra đ t xu t và đ nh k , l p các

ạ ộ ể ổ ứ đoàn thanh tra liên ngành ki m soát ho t đ ng các t ch c kinh doanh trên th ị

ườ ế ử ạ ậ ẵ tr ụ ng, kiên quy t x lý nghiêm minh các vi ph m pháp lu t, s n sàng áp d ng

ử ạ ư ệ ấ ử ạ ổ các bi n pháp x ph t hành chính, x ph t b sung nh rút gi y phép kinh doanh,

ậ ố ứ ộ ự ế ệ ạ ọ th m chí truy t ể ạ trách nhi m hình s (n u m c đ vi ph m nghiêm tr ng) đ t o

tính dăn đe trong xã h i.ộ

ạ ộ ề ợ ệ ệ ả ể Hi n nay công tác thanh tra, ki m tra ho t đ ng b o v quy n l i ng ườ i

ở ụ ỉ ừ ả ạ ớ ạ ở ể ố tiêu dùng C c Qu n lý c nh tranh m i ch d ng l ị ki m tra, đôn đ c các đ a i

ươ ự ụ ệ ệ ệ ả ướ ề ả ệ ph ng trong vi c th c hi n các nhi m v qu n lý nhà n ề c v b o v quy n

ườ ể ể ợ l i ng i tiêu dùng , riêng năm 2014 đã tri n khai ki m tra các doanh nghi p s ệ ử

ề ệ ẫ ợ ồ ị ụ d ng h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung.

ệ ố ơ ề ợ ằ ườ ộ ươ ả Nh m b o v t t h n quy n l i ng i tiêu dùng, B Công Th ầ ng c n

ố ợ ế ể ệ ớ ơ ơ ph i h p v i các c quan liên quan ti n hành thanh, ki m tra toàn di n h n các

ị ự ề ậ ả ề ợ ệ ỉ ườ ố ượ đ i t ủ ng ch u s đi u ch nh c a lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

149

ặ ư ấ ả ế ế ạ ườ ượ ế M c dù, t v n gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng đã đ c ti n hành ở

ươ ị ươ ườ Trung ng và đ a ph ệ ố ng thông qua h th ng callcenter, đ ộ ng dây nóng, h p

ườ ả ế ế ạ ườ ờ ớ ầ ư th ng i tiêu dùng, gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng. Th i gian t i c n xây

ả ư ư ấ ế ế ạ ườ ự d ng quy trình gi i quy t khi u n i cũng nh t v n ng i tiêu dùng theo h ướ ng

ệ ậ ườ chuyên môn hóa, nhanh và thu n ti n cho ng ủ ụ i tiêu dùng, công khai các th t c

ả ứ ủ ạ ộ ả gi ế i quy t này lên trang m ng c a B , nghiên c u công khai quá trình gi ế i quy t

ườ ệ ả ế ệ ụ ệ v vi c cho ng i tiêu dùng và doanh nghi p cùng theo dõi, gi i quy t. Vi c gi ả i

ạ ủ ế ế ườ ệ ậ ị quy t khi u n i c a ng ủ ủ i tiêu dùng theo quy đ nh c a Lu t là trách nhi m c a

Ủ ấ ươ ướ y ban nhân dân c p huy n ở ệ . Các S Công Th ng ầ c n h ng d n, ỉ ạ Ủ ẫ ch đ o y

ệ ế ấ ả ạ ủ ế ườ ban nhân dân c p huy n ti p nh n ậ , gi i quy t ế khi u n i c a ng i tiêu dùng ,

ư ộ ủ ụ ự ệ ậ ộ xem đây nh m t th t c hành chính và th c hi n thông qua b ph n m t c ộ ửa

ủ Ủ c a y ban nhân dân c pấ huy n. ệ

ả ấ ượ ươ ố 3.3. Gi i pháp nâng cao ch t l ủ ộ ng QLNN c a B Công Th ng đ i

ự ệ ươ ạ ề ớ v i lĩnh v c công nghi p và th ng m i v BVQLNTD

ướ ề ự ươ ả 3.3.1. Qu n lý nhà n c v BVQLNTD trong lĩnh v c th ạ ng m i

ị ườ ụ ể ả ặ ả Do đ c đi m qu n lý ngành, C c Qu n lý th tr ạ ệ ố ng có h th ng ho t

ừ ươ ế ị ươ ươ ậ ộ ộ đ ng t Trung ng đ n đ a ph ặ ng, đ c bi ệ ạ t t ị i các đ a ph ng, b ph n này

ị ườ ả ế ấ ạ ộ ằ ậ ế ộ còn có các đ i qu n lý th tr ng ho t đ ng đ n c p xã. Do v y, nh m ti ệ t ki m

ư ế ặ ộ chi phí và tránh tăng thêm biên ch cũng nh gánh n ng ngân sách, B Công

ươ ứ ả ươ ạ ả Th ng nên giao ch c năng qu n lý trong ngành th ụ ng m i cho C c Qu n lý th ị

ườ ụ ể ả ấ tr ố ng, c th nên giao cho phòng ch ng s n xu t và buôn bán hàng gi ả ở ữ , s h u

trí tu .ệ

ứ ượ ự ươ ự ẩ ạ Ch c năng đ c giao trong lĩnh v c th ả ạ ng m i là đ y m nh th c thi b o

ề ợ ườ ự ươ ạ ụ ể ư ầ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c th ng m i c th nh : yêu c u các

ụ ự ệ ị ị ổ ứ t ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v th c hi n nghiêm các quy đ nh v ề

ả ấ ượ ơ ố ị kinh doanh hàng gi , hàng kém ch t l ng; Công b công khai các đ n v kinh

ậ ả ệ ề ạ ạ ẩ ử doanh vi ph m trong th m quy n; X lý vi ph m pháp lu t b o v quy n l ề ợ i

ườ ố ợ ề ợ ệ ả ườ ng ớ ơ i tiêu dùng, ph i h p v i c quan b o v quy n l i ng ố i tiêu dùng qu c

150

ả ụ ệ ề ợ ế ạ ườ gia gi i quy t các v vi c vi ph m quy n l i ng ế i tiêu dùng liên quan đ n

ề ộ nhi u B , ban ngành .

ươ ề ả ạ ế ả ậ ả Do m ng th ớ ng m i là m ng l n trong n n kinh t do v y Qu n lý nhà

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ự ươ n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c th ạ ầ ng m i c n đ ượ c

ướ ụ ệ ệ ầ ơ ố ệ hoàn thi n theo h ự ng là c quan đ u m i th c hi n các nhi m v sau:

ạ ị ổ ế ề ứ ự ố ị Ho ch đ nh và t ạ ch c th c thi các đ nh ch v phòng, ch ng vi ph m

ụ ượ ẩ ả ị ừ QLNTD trong tiêu dùng s n ph m (hàng hóa và d ch v ) đ c mua t các c s ơ ở

ươ ẻ ị ườ ườ th ạ ng m i bán l trên th tr ộ ị ng n i đ a, ng i tiêu dùng t ự ả ự s n t tiêu, ng ườ i

ậ ả ẩ tiêu dùng nh p s n ph m t ừ ướ n ề c ngoài v tiêu dùng.

ạ ị ổ ứ ự ệ ố ị Ho ch đ nh và t ế ả ch c th c thi các đ nh ch b o v và phòng ch ng vi

ị ườ ả ẩ ạ ệ ớ ph m QLNTD trong mua – bán s n ph m trên th tr ng có quan h v i hành vi

ươ ạ ạ ạ ướ ế ươ ậ gian l n th ng m i và c nh tranh không lành m nh tr c h t trong th ạ ng m i

ẻ ộ ị ư ậ ả ấ ượ bán l n i đ a nh : Hàng th t, hàng gi , hàng kém ch t l ng...

ế ả ự ả ạ ị ị ượ ử ụ Ho ch đ nh và th c thi các đ nh ch đ m b o NTD đ ả c s d ng s n

ấ ứ ạ ử ụ ệ ả ấ ẩ ph m nhãn sinh thái, xu t x , h n s d ng; các công ngh s n xu t – kinh doanh

ệ ẩ ườ ễ ố ả s n ph m thân thi n môi tr ng; Phòng ch ng các hành vi gây ô nhi m môi

ườ ỏ ộ ạ ứ ồ ườ tr ng sinh thái, gây h i s c kh e c ng đ ng ng i tiêu dùng.

ạ ị ổ ứ ủ ụ ự ị Ho ch đ nh và t ế ề ch c th c thi các đ nh ch v quy trình, th t c QLNN

ố ế ề ả ươ ạ ằ ề ử v x lý các t cáo, khi u ki ả ện đ m b o n n th ng m i công b ng, xanh, s ch,ạ

ứ ấ ộ ệ ả ố ủ ứ đ m c răn đe th eo tính ch t, m c đ vi ph ạm và b o v NTD t ế cáo, khi u

ki n.ệ

ướ ề ự ệ ả 3.3.2. Qu n lý nhà n c v BVQLNTD trong lĩnh v c Công nghi p

ả ướ ự ầ ầ Qu n lý nhà n ố ề ụ ệ c trong lĩnh v c công nghi p c n giao đ u m i v C c

ườ ể ự ủ ụ ệ ệ An toàn và Môi tr ệ ng công nghi p đ th c hi n. Trách nhi m c a C c này

ự ứ ệ ệ ả ướ ư ầ ổ ngoài vi c th c hi n ch c năng qu n lý nhà n ị c nh đã quy đ nh c n b sung

ề ợ ự ệ ệ ả ườ ự ệ trách nhi m th c hi n b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong lĩnh v c công

nghi p.ệ

151

ề ợ ụ ề ệ ả ả ằ ấ ầ ườ C c c n đ xu t ban hành văn b n nh m b o v quy n l i ng i tiêu

ệ ả ả ườ ạ dùng trong ngành công nghi p, đ m b o môi tr ố ng an toàn và trong s ch, ph i

ớ ơ ả ạ ủ ế ườ ợ h p v i các c quan có liên quan gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng liên

ệ ế ự quan đ n lĩnh v c công nghi p.

ả ệ ủ ệ 3.4. Gi i pháp nâng cao trách nhi m x ã h i ộ c a doanh nghi p ngành

ươ ệ ự ả ệ ủ công th ng và trách nhi m t b o v chính mình c a NTD

ả ằ 3.4.1. Các gi i pháp nh m nâng cao trách nhi m ệ xã h i c a ộ ủ doanh

nghi pệ ngành công th ngươ

ấ ứ ả ẽ ệ ả ề ợ ệ ườ ầ S không c n b t c gi i pháp nào trong vi c b o v quy n l i ng i tiêu

ư ế ượ dùng n u nh câu châm ngôn “ c các doanh Khách hàng luôn luôn đúng” đ

ệ ự ỉ ượ ư ự ề ệ ệ ự nghi p nghiêm túc, t nguy n th c hi n. Nh ng đi u đó ch đ c th c hi n ệ ở

ả ấ ả ứ ề ế đâu đó ch không ph i t ệ t c các doanh nghi p trong n n kinh t ậ . Chính vì v y,

ề ợ ố ườ ượ ệ ố ả ộ ố ả ề mu n quy n l i ng i tiêu dùng đ c b o v t ấ t xin đ xu t m t s gi i pháp

ư nh sau:

ả ơ ả Gi i pháp t ừ c quan qu n lý nhà n ướ c

ạ ậ ườ ẳ ạ ạ T o l p môi tr ng c nh tranh lành m nh, bình đ ng

ơ ướ ầ ạ ậ ẳ ạ ơ ả C quan qu n lý nhà n c c n t o l p sân ch i lành m nh, bình đ ng cho

ệ ầ ọ ạ ấ ả t ộ t c các doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t ế ề ượ đ u đ c tham gia. T i đó

ụ ể ụ ư ệ ề ệ các doanh nghi p có quy n và nghĩa v nh nhau, công c đ các doanh nghi p

ị ườ ế ắ ấ ượ ủ ề ị chi n th ng trên th tr ng là ch t l ụ ng hàng hóa d ch v , là ni m tin c a ng ườ i

ấ ượ ố ố ủ ề ườ tiêu dùng. Mu n có hàng hóa ch t l ng t t và ni m tin c a ng i tiêu dùng,

ệ ả ườ ẫ không có cách nào khác là các doanh nghi p ph i th ả ế ng xuyên c i ti n m u mã,

ứ ứ ừ ụ ậ ộ ọ ỹ ả ế không ng ng nghiên c u, ng d ng ti n b khoa h c – k thu t vào trong s n

ấ ượ ấ ụ ụ ả ướ ả ế xu t, c i ti n ch t l ng ph c v khách hàng c tr c và sau bán hàng. Trên th ị

ườ ể ồ ạ ế ệ ơ ộ tr ng không đ t n t ề i các doanh nghi p đ c quy n (do c ch chính sách mà

ụ ẫ ứ ủ ậ ị ế có) cung ng hàng hóa d ch v d n đ n “ , gây ế méo mó” c a các quy lu t kinh t

ườ ấ ợ b t l i cho ng i tiêu dùng.

152

ề ợ ệ ườ Tôn vinh các doanh nghi p vì quy n l i ng i tiêu dùng

ự ệ ả ằ ạ Song song v iớ vi c xây d ng chính sách nh m nâng cao kh năng c nh

ị ườ ạ ả ơ ướ ầ ự tranh, tính c nh tranh trên th tr ng, c quan qu n lý nhà n c c n có s đánh

ạ ộ ệ ế ằ giá công minh nh m khuy n khích các doanh nghi p ho t đ ng vì quy n l ề ợ i

ườ ạ ộ ư ể ầ ưở ề ng i tiêu dùng, có th là các ho t đ ng nh : trao ph n th ệ ng v doanh nghi p

ườ ữ ệ ậ ố ượ đ c ng i tiêu dùng tin c y, công b công khai nh ng doanh nghi p có chính

ố ả ẩ ố ườ ượ ơ sách t t, s n ph m t ụ ụ t ph c v ng i tiêu dùng, đ c phép dán tem do c quan

ả ướ ề ả ệ ườ ứ ệ ấ ậ qu n lý nhà n c v b o v ng i tiêu dùng c p ch ng nh n doanh nghi p vì

ườ ạ ộ ệ ệ ạ ng i tiêu dùng…Bên c nh vi c tôn vinh doanh nghi p ho t đ ng vì quy n l ề ợ i

ườ ơ ướ ệ ng i tiêu dùng các c quan nhà n ề c cũng công khai các doanh nghi p nhi u

ề ợ ườ ạ ầ l n vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng.

ề ả ệ ề ợ ị ườ Ban hành quy đ nh v b o v quy n l i ng i tiêu dùng mang tính

ộ ạ ắ ệ b t bu c t i các doanh nghi p

ơ ướ ầ ự ắ ộ ị ả C quan qu n lý nhà n ớ c c n xây d ng quy đ nh mang tính b t bu c v i

ề ệ ủ ệ ệ ộ ả các doanh nghi p v vi c ban hành các b n n i quy c a doanh nghi p trong đó có

ề ợ ệ ườ ụ ể ư ế ả ộ n i dung b o v quy n l i ng ấ ả i tiêu dùng c th nh : Cam k t cung c p s n

ụ ố ẩ ị ườ ướ ị ph m, d ch v t t ra th tr ng, chính sách tr c, trong và sau bán hàng h ướ ng

ườ ệ ả ạ ủ ế ườ ế đ n ng i tiêu dùng, các bi n pháp gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng…

ả ừ ệ Gi i pháp t các doanh nghi p

ườ ứ ề ể ậ ậ Tăng c ng tìm hi u nâng cao nh n th c v pháp lu t BVQLNTD

ắ ằ ủ ứ ệ ệ ậ ầ Các doanh nghi p c n nh n th c sâu s c r ng vi c tuân th pháp lu t v ậ ề

ề ợ ệ ườ ụ ữ ữ ệ ộ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng là m t trong nh ng công c h u hi u đ ể

ẳ ị ươ ủ ệ ạ ả kh ng đ nh th ng hi u và nâng cao kh năng c nh tranh c a chính doanh

ệ ố ượ ư ậ ệ ầ ườ nghi p mình. Mu n làm đ c nh v y, các doanh nghi p c n tăng c ọ ng h c

ậ ề ả ề ợ ứ ệ ế ườ ậ t p ki n th c pháp lu t v b o v quy n l i ng ộ i tiêu dùng thông qua m t

ứ trong các hình th c sau:

153

ấ ự ứ ứ ể ế ậ ộ Th nh t, t tìm hi u ki n th c pháp lu t thông qua cán b chuyên trách

ậ ủ ủ ệ ộ pháp lu t c a doanh nghi p. Theo cách này cán b pháp lý c a công ty s đ ẽ ượ c

ậ ề ả ề ợ ứ ệ ệ ế ườ ứ trách nhi m nghiên c u ki n th c pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ạ ạ ả sau đó gi ng d y l ộ ủ i cho cán b c a công ty.

ọ ậ ề ủ ụ ứ ả ả ộ ộ Th hai, h c t p thông qua các cu c h i th o chuyên đ c a C c Qu n lý

ộ ươ ố ợ ệ ặ ớ ạ c nh tranh, B Công Th ng ho c ph i h p v i các doanh nghi p cùng ngành

ả ầ ướ ề ắ ề ắ ấ ớ ơ ặ đ t các yêu c u v i c quan qu n lý nhà n ủ c v các v n đ th c m c c a

ổ ộ ế ể ệ ả ọ ả doanh nghi p sau đó ti n hành các bu i h i th o, khoa h c đ cùng gi i đáp các

ứ ự ệ ấ ắ ắ ớ ợ ị ủ th c m c, tìm ra cách th c th c hi n đúng nh t phù h p v i các quy đ nh c a

pháp lu t.ậ

ứ ể ặ ỳ ị Th ba, đ nh k hàng quý ho c hàng năm có th thuê các chuyên gia pháp

ậ ề ự ề ề ấ ạ ể ả lu t v lĩnh v c chuyên môn đ gi ng d y v các v n đ quan tâm.

ả ệ ơ ế ề ợ ự ườ Xây d ng c ch chính sách b o v quy n l i ng ạ i tiêu dùng trong ho t

ủ ộ ệ ấ ả đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.

ị ượ ầ ậ ả ủ ủ ệ ọ Sau khi xác đ nh đ c t m quan tr ng c a vi c tuân th pháp lu t b o v ệ

ề ợ ườ ầ ụ ể ủ ệ ị quy n l i ng i tiêu dùng, doanh nghi p c n c th hóa quy đ nh c a nhà n ướ c

ư ộ ạ ộ ủ ệ ấ ả trong các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nh m t công c ụ

ắ ố ớ ươ ệ ạ ạ c nh tranh s c bén và công b công khai v i các ph ng ti n thông tin đ i chúng

ượ ế ể ườ đ ng i tiêu dùng đ c bi t.

ộ ố ướ ủ ế ớ ể ư ệ Theo kinh nghi m c a m t s n c phát tri n trên th gi ậ i nh : Nh t

ế ủ ệ ả ố ố ớ ườ B n, Hàn Qu c doanh nghi p mu n tăng tính cam k t c a mình v i ng i tiêu

ệ ầ ự ệ ả ả ớ dùng thì doanh nghi p c n ban hành chính sách đ m b o th c thi trách nhi m v i

ườ ớ ơ ả ướ ề ả ệ ng i tiêu dùng sau đó ký v i c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ể ơ ự ệ ệ ng ủ i tiêu dùng đ c quan này cùng giám sát vi c th c thi trách nhi m c a

doanh nghi p.ệ

ủ ệ ướ ớ Chính sách c a doanh nghi p nên h ng t i các tiêu chí sau:

154

ậ ề ự ế ệ ị Cam k t th c hi n đúng các quy đ nh pháp lu t v nhãn mác, an toàn, ch ỉ

ủ ế ầ ấ ả ẫ d n, cân đong đo, đ m, b o hành, cung c p thông tin đúng đ y đ chính xác,..

ườ cho ng i tiêu dùng.

ế ẵ ổ ạ ả ả ạ ề ế ị Cam k t s n sàng b o hành và đ i l i hàng tr l i ti n n u hàng hóa d ch

ấ ượ ả ư ả ầ ả ụ v không đ m b o ch t l ng nh qu ng cáo ban đ u.

ế ả ế ỏ Cam k t gi ế ầ ủ i quy t th a đáng các yêu c u c a khách hàng liên quan đ n

ệ ấ ẩ ả s n ph m hàng hóa do mình cung c p trong 7 ngày làm vi c.

ộ ậ ự ự ả ả Xây d ng b ph n chuyên trách đ m b o th c thi PLBVQLNTD

ệ ượ ộ ự ủ ậ ị Vi c có đ c b ph n chuyên trách th c thi các quy đ nh c a pháp lu t v ậ ề

ề ợ ệ ườ ề ộ ưở ở ượ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng là m t đi u lý t ng b i làm đ ư ậ c nh v y

ệ ẽ ả ượ ắ ủ ắ ườ doanh nghi p s gi i đáp đ c các th c m c c a ng ế i tiêu dùng liên quan đ n

ụ ủ ữ ệ ậ ẩ ơ ộ ị ả s n ph m d ch v c a mình, h n n a thông qua b ph n này doanh nghi p có

ề ẩ ủ ể ườ ế ầ th khám phá nhu c u ti m n c a ng ả i tiêu dùng liên quan đ n hàng hóa s n

ừ ả ế ứ ể ẫ ầ ậ ộ ẩ ph m t đó yêu c u b ph n nghiên c u và phát tri n c i ti n m u mã theo yêu

ị ườ ừ ẽ ề ầ c u trên th tr ng, t đó s thu hút thêm khách hàng ti m năng, nâng cao kh ả

ủ ệ ậ ạ ộ ỉ năng c nh tranh c a doanh nghi p. Tuy nhiên, b ph n chuyên trách này ch phù

ặ ớ ớ ươ ạ ị ợ h p v i quy mô các công ty l n, ho c các trung tâm th ớ ng m i, siêu th , còn v i

ỏ ệ ộ ộ ệ ậ ậ các doanh nghi p nh vi c thành l p m t b ph n chuyên trách này s l ẽ ãng phí

ồ ự ủ ệ ệ ư ậ ngu n l c c a doanh nghi p. Nói nh v y, không có nghĩa các doanh nghi p nh ỏ

ạ ủ ế ắ ắ ộ ườ ớ không có cán b theo dõi các th c m c, khi u n i c a ng i tiêu dùng. V i các

ệ ế ệ ạ ầ ỏ ọ doanh nghi p quy mô nh lãnh đ o doanh nghi p cũng c n chú tr ng đ n công

ả ắ ủ ế ườ ặ ộ tác gi ắ i quy t các th c m c c a ng i tiêu dùng, nên phân công m t ho c m t s ộ ố

ộ cán b theo dõi công tác này.

ề ả ề ợ ệ ậ ộ ườ ậ B ph n chuyên trách v b o v quy n l i ng ệ i nên t p trung vào vi c

ử ủ ế ầ ậ ườ ế ủ ti p nh n và x lý các yêu c u c a ng i tiêu dùng theo cam k t c a doanh

ố ớ ơ ệ ả ướ ề ơ nghi p đã công b v i c quan qu n lý nhà n c và c quan truy n thông báo

chí.

155

ả ẽ ữ ỉ ớ ệ Các gi ạ i pháp nêu trên s h u ích không ch v i các doanh nghi p ho t

ự ệ ươ ị ớ ạ ộ đ ng trong lĩnh v c công nghi p và th ng m i mà còn có giá tr v i các doanh

ạ ộ ự ệ ổ ệ nghi p ho t đ ng trong lĩnh v c khác trên lãnh th Vi t Nam.

ả ể ườ 3.4.2. Gi i pháp đ ng i tiêu dùng t ự ả ệ chính mình b o v

ả ơ ả Gi i pháp t ừ c quan qu n lý nhà n ướ c

ộ ươ ậ ề ả ệ ầ ị B Công Th ng c n hoàn thi n các quy đ nh pháp lu t v gi ế i quy t

ạ ủ ế ườ ạ ướ khi u n i c a ng i tiêu dùng t ọ i Tòa án và Tr ng tài theo h ệ ậ ng thu n ti n,

ườ ả ơ đ n gi n cho ng ụ ể i tiêu dùng, c th :

ầ ặ ị ả ấ ủ ế ườ C n có quy đ nh đ c thù trong gi i quy t tranh ch p c a ng i tiêu dùng

ằ ươ ứ ọ b ng ph ng th c tr ng tài

ướ ệ ả ữ ế ấ ườ ổ ứ Tr c đây, vi c gi i quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và t ch c, cá

ạ ộ ả ế ủ ọ ươ nhân kinh doanh không thu c ph m vi gi i quy t c a Tr ng tài th ạ ng m i. Tuy

ể ừ ậ ọ ươ ạ ượ ặ ệ nhiên, k t khi Lu t Tr ng tài Th ng m i đ c ban hành và đ c bi ự t là s ghi

ậ ủ ề ợ ệ ườ ấ ậ ả nh n c a Lu t b o v quy n l i ng ữ i tiêu dùng, các tranh ch p phát sinh gi a

ườ ổ ứ ể ượ ả ế ng i tiêu dùng và t ch c, cá nhân kinh doanh có th đ c gi i quy t thông qua

ọ ươ ấ ủ ế ớ ữ ệ ạ ạ ộ Tr ng tài th ng m i. Hi n nay, m t trong nh ng h n ch l n nh t c a ph ươ ng

ả ự ễ ế ấ ọ ứ th c gi i quy t tranh ch p này, là do phí tr ng tài cao. Th c ti n công tác gi ả i

ữ ế ấ ườ ổ ứ quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và t ấ ch c, cá nhân kinh doanh cho th y,

ổ ậ ủ ữ ể ạ ấ ặ ộ m t trong nh ng đ c đi m n i b t c a lo i tranh ch p này là mang tính nh l ỏ ẻ ,

ư ệ ụ ứ ế ấ ọ ị giá tr tranh ch p không cao. Do đó, n u áp d ng m c phí tr ng tài nh hi n nay

ườ ể ế ậ ắ ắ ớ ươ ả thì ng i tiêu dùng ch c ch n không th ti p c n v i ph ứ ng th c gi ế i quy t

ượ ữ ầ ặ ậ ị ấ tranh ch p này đ ơ c. Chính vì v y, c n có nh ng quy đ nh mang tính đ c thù h n

ể ặ ạ ậ ọ ế ho c có th thành l p các lo i hình tr ng tài chuyên bi ệ ể ả t đ gi i quy t các tranh

ữ ấ ườ ổ ứ ư ậ ch p gi a ng i tiêu dùng và t ch c, cá nhân kinh doanh. Có nh v y, ph ươ ng

ả ể ượ ử ụ ế ằ ấ ọ ớ ứ th c gi i quy t tranh ch p b ng tr ng tài m i có th đ ư ộ c s d ng nh m t

ữ ươ ả ả ể ả ế ệ ệ ề ấ trong nh ng ph ứ ng th c gi i quy t tranh ch p hi u qu đ b o v quy n và

156

ỉ ủ ườ ệ ả ươ ợ l i ích không ch c a ng i tiêu dùng mà còn b o v uy tín, th ệ ng hi u cho t ổ

ứ ch c, cá nhân kinh doanh.

ủ ụ ố ụ ơ ả ả ườ ị C nầ quy đ nh th t c t t ng đ n gi n khi gi ế ụ i quy t v án ng i tiêu dùng

ạ t i Tòa

ươ ả ế ằ ấ ộ Ph ứ ng th c gi ữ i quy t tranh ch p b ng tòa án là m t trong nh ng

ươ ả ế ấ ả ả ệ ể ặ ph ứ ng th c gi i quy t tranh ch p đ m b o tính tri ẽ t đ , ch t ch mang tính

ữ ế ệ ấ ườ ổ ứ ưỡ c ng ch cao. Hi n nay, tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và t ch c, cá nhân

ẫ ượ ự ư ầ ộ kinh doanh v n đ ấ c xem xét nh là m t tranh ch p dân s thu n túy. Chính vì

ệ ả ế ấ ạ ượ ụ ậ v y, vi c gi i quy t các tranh ch p này t i Tòa án đ c áp d ng theo các quy

ậ ề ố ụ ự ế ố ượ ự ủ ị đ nh c a pháp lu t v t t ng dân s . Tuy nhiên, trong th c t , s l ng các v ụ

ự ế ườ ổ ứ ệ án dân s liên quan đ n ng i tiêu dùng và t ch c, cá nhân kinh doanh hi n nay

ư ề ấ ừ ề ầ g n nh không có. Đi u này xu t phát t nhi u nguyên nhân khác nhau trong đó

ừ ự ứ ạ ủ ụ ườ ả có nguyên nhân t s ph c t p, r m rà trong quy trình, th t c gi ế i quy t tranh

ch p.ấ

ể ả ị ế ụ ủ ườ ầ Các quy đ nh pháp lý đ gi i quy t v án c a ng i tiêu dùng c n đ ượ c

ướ ổ thay đ i theo h ng sau:

ủ ụ ơ ụ ể ả ị ả ế ứ Th nh t ấ , quy đ nh rõ th t c đ n gi n đ áp d ng gi ấ i quy t tranh ch p

ườ ổ ứ ữ gi a ng i tiêu dùng và t ch c, cá nhân kinh doanh.

ứ ự ệ ề ả ứ Th hai , nghiên c u xây d ng mô hình Tòa án chuyên bi t v b o v ệ

ề ợ ườ ữ ữ ể ấ ặ ộ quy n l i ng i tiêu dùng. M t trong nh ng đ c đi m tranh ch p gi a ng ườ i

ổ ỏ ẻ ứ ầ ả ơ tiêu dùng và t ch c, cá nhân kinh doanh nh l ỏ , yêu c u đ n gi n và đòi h i

ả ủ ế ế ả ọ ị ệ vi c gi ậ i quy t ph i ti n hành nhanh g n. Tuy nhiên, quy đ nh c a pháp lu t

ộ ồ ắ ậ ử ồ ử ể ề ệ ẩ hi n nay v nguyên t c t p th xét x (thông qua H i đ ng xét x g m Th m

ử ơ ẩ ử ẩ ấ ẩ ộ phán và H i th m nhân dân) và hai c p xét x (xét x s th m và phúc th m) thì

ể ặ ệ ườ ấ r t khó đ các bên liên quan (đ c bi t là ng ể i tiêu dùng) có th tham gia m t v ộ ụ

ự ệ ki n dân s .

ủ ạ ậ ặ ị ệ M c dù các quy đ nh c a pháp lu t hi n hành đã t o hành lang pháp lý cho

ườ ậ ớ ươ ả ế ng ể ế i tiêu dùng có th ti p c n v i các ph ứ ng th c gi i quy t tranh ch p t ấ ừ

157

ế ị ề ươ ế ẽ ả ặ ấ ượ ơ đ n gi n đ n ch t ch nh t thông qua các ch đ nh v th ng l ng, hòa gi ả i,

ể ằ ọ ươ ả tr ng tài và tòa án. Tuy nhiên, có th nói r ng, các ph ứ ng th c gi ế i quy t tranh

ự ự ế ề ư ữ ệ ạ ấ ẫ ị ủ ợ ch p này hi n v n ch a th c s phù h p do có nh ng h n ch v quy đ nh c a

ề ả ậ ưở ơ ộ ế ế ậ pháp lu t có liên quan. Đi u này nh h ủ ng đ n c h i ti p c n công lý c a

ườ ổ ứ ệ ế ả ả ng i tiêu dùng và t ạ ch c, cá nhân kinh doanh và đ m b o đ n hi u năng ho t

ế ế ả ệ ử ổ ế ậ ấ ổ ủ ộ đ ng c a các thi t ch gi i quy t tranh ch p. Do v y, vi c s a đ i, b sung và

ủ ệ ể ậ ớ ị ươ ban hành m i các quy đ nh c a pháp lu t có liên quan đ hoàn thi n ph ứ ng th c

ả ế ấ ườ ể ự ả ệ ộ gi i quy t tranh ch p, giúp ng i tiêu dùng có th t b o v mình là m t trong

ữ ứ ụ ệ ế ủ ả ơ ướ nh ng nhi m v mang tính b c thi t c a các c quan qu n lý nhà n ẩ c có th m

ề ờ ớ quy n trong th i gian t i.

ả ơ ướ ổ ứ ả ộ Ngoài ra, c quan qu n lý nhà n c, các t ch c xã h i tham gia b o v ệ

ề ợ ườ ầ ổ ổ ộ ứ ề ả ấ ậ quy n l i ng i tiêu dùng c n t ch c nhi u bu i h i th o, t p hu n, h ướ ng

ặ ệ ọ ớ ấ ệ ấ ẫ d n tiêu dùng, đ c bi t chú tr ng t i c p huy n c p xã.

ả Gi i pháp t ừ ườ ng i tiêu dùng

ườ ả ọ ề Ng i tiêu dùng ph i h c và có thói quen v tiêu dùng thông minh c th ụ ể

ư nh sau:

ướ ể ề ả ị ị Tr ụ ỹ c khi giao d ch ph i tìm hi u k thông tin v hàng hóa d ch v ,

ườ ế ế ề ấ th ng xuyên tham v n ý ki n chuyên gia v tiêu dùng, kiên quy t không sử

ấ ứ ể ả ỹ ị ụ d ng hàng hóa không có xu t x rõ ràng; Trong giao d ch ph i ki m tra k hàng

ầ ị ủ ằ ị ướ ụ hóa d ch v , yêu c u đ ứ ầy đ các b ng ch ng giao d ch và h ẫ ử ụ ng d n s d ng,

ứ ự ụ ầ ọ ị ị ế n u không đáp ng yêu c u thì l a ch n hàng hóa d ch v khác; Sau khi giao d ch

ỉ ẫ ụ ị ườ ợ ị ầ ử ụ c n s d ng hàng hóa, d ch v đúng ch d n, trong tr ng h p hàng hóa, d ch v ụ

ấ ượ ả ả ệ ơ ầ ấ ị ườ ợ không đ m b o ch t l ng c n liên h đ n v cung c p, trong tr ư ng h p ch a

ả ề ợ ế ệ ế ả ả ỏ ơ ườ ượ đ c gi i quy t th a đáng ph n ánh đ n c quan b o v quy n l i ng i tiêu

ể ượ dùng đ đ ỡ c giúp đ .

ủ ộ ể ế ạ ọ ứ Ch đ ng tìm hi u các thông tin, tham gia các khóa h c, đào t o ki n th c

ả ạ ưở ề v tiêu dùng an toàn, lành m nh tránh lãng phí và không gây nh h ế ng đ n môi

ườ tr ng.

158

ấ ể ế ệ ự ủ ộ ả ớ ướ ế Ch đ ng liên h tr c ti p v i nhà s n xu t đ bi t thông tin, h ẫ ng d n

ả ẩ ả ụ ể ề ả c th v s n ph m tránh không mua ph i hàng nhái, hàng gi ấ , hàng kém ch t

ả ợ ớ ượ l ng v i giá c h p lý.

ố ớ ơ ơ ở ữ ả ấ Báo cáo, t giác nh ng c s kinh doanh b t chính v i c qu n lý nhà

ậ ả ề ợ ệ ạ ộ ườ ướ n c và cán b QLNN có hành vi vi ph m pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu

dùng.

ộ ả ề ợ ệ ườ Tham gia vào các h i b o v quy n l i ng ể i tiêu dùng đ có thông tin

ứ ệ ẻ ế ế ổ ữ h u ích liên quan đ n tiêu dùng và trao đ i ki n th c, chia s kinh nghi m tiêu

ụ ằ ớ ộ ế dùng v i các h i viên khác nh m m c đí ả ứ ch nâng cao ki n th c tiêu dùng cho b n

ồ ộ thân và c ng đ ng.

ơ ế ố ợ ữ ộ ự ươ ộ ớ 3.5. Xây d ng c ch ph i h p gi a B Công Th ng v i các B ,

ệ ả ệ ề ợ ườ ngành khác trong vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ề ợ ệ ậ ả ườ ộ ươ Lu t B o v quy n l i ng ị i tiêu dùng quy đ nh B Công Th ng là c ơ

ệ ị ướ ủ ố ấ ả ướ quan ch u trách nhi m tr c Chính ph th ng nh t qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ề ạ ạ ộ quy n l i ng ủ i tiêu dùng. Các B , Ban, ngành trong ph m vi quy n h n c a

ớ ộ ố ợ ầ ươ ề ợ ả ườ mình c n ph i h p v i B Công Th ệ ng b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong

ự ế ự ả ề ợ ệ lĩnh v c mình qu n lý. Tuy nhiên trên th c t ả , công tác b o v quy n l i ng ườ i

ạ ư ượ ộ ể ẽ ạ ầ tiêu dùng t i các B Ban ngành khác ch a đ c tri n khai m nh m và h u nh ư

ớ ộ ố ợ ươ ầ ủ ườ không có ph i h p v i B Công Th ng. Các yêu c u c a ng i tiêu dùng đ ượ c

ỉ ướ ạ ộ ả ế ử ế g i đ n các B , Ban, ngành khác ch d i d ng gi ầ ủ i quy t yêu c u c a công dân.

ề ơ ả ứ ả ầ ủ ế ườ V c b n, đây cũng là cách th c gi i quy t yêu c u c a ng ư i tiêu dùng, nh ng

ậ ả ề ợ ư ệ ầ ườ ọ ch a theo tinh th n lu t b o v quy n l i ng ế ư i tiêu dùng, ch a chú tr ng đ n

ề ủ ườ ị ế ế ế ủ ườ các quy n c a ng i tiêu dùng và v th y u th c a ng i tiêu dùng trong giao

ổ ứ ớ ị d ch v i các t ch c, cá nhân kinh doanh.

ự ế ể ả ụ ệ ự ệ ề ệ ả Trong đi u ki n th c t đ đ m b o th c thi nhi m v hi u qu , ti ả ế t

ồ ự ệ ộ ươ ầ ớ ộ ki m chi phí, ngu n l c, B Công Th ng c n ph i h p ố ợ v i các B , ngành có

ự ư ủ ừ ứ ị ị ộ liên quan xây d ng thông t liên t ch quy đ nh ch c năng c a t ng B , ngành c ụ

ể ư th nh sau:

159

ế ự ố ớ ượ ệ ệ ả ộ B Y t ể th c hi n vi c qu n lý, ki m tra, thanh tra đ i v i d ẩ c ph m,

ệ ế ị ụ ụ ế ẩ ả ạ ưở ượ d c li u, trang thi t b , d ng c y t ỹ , các lo i m ph m nh h ế ự ng tr c ti p

ẻ ườ ấ ượ ự ẩ ươ ố ự ẩ ế ứ đ n s c kho con ng i, ch t l ng th c ph m t i s ng, th c ph m đã qua

ế ế ệ ch bi n công nghi p;

ự ự ệ ể ệ ả ộ ấ ả B Xây d ng th c hi n vi c qu n lý, ki m tra, thanh tra trong t t c các

ừ ế ế ụ ự ệ khâu t ạ quy ho ch, thi t k , thi công, nghi m thu công trình xây d ng dân d ng;

ậ ả ộ ự ể ệ ệ ả B Giao thông v n t ấ i th c hi n vi c qu n lý, ki m tra, thanh tra ch t

ươ ậ ả ườ ệ ườ ộ ườ ượ l ng các ph ng ti n giao thông v n t i đ ủ ng th y, đ ng b , đ ắ ng s t,

ườ ắ ườ đ ng hàng không, ga đ ế ả ng s t, sân bay, b n c ng và các trang thi ế ị ử ụ t b s d ng

ớ ươ ậ ả ệ ằ ả ườ cùng v i ph ng ti n v n t ả i nh m đ m b n an toàn cho ng i tiêu dùng trong

ụ ề ậ ể ặ ị ườ ể ử ụ các d ch v v v n chuy n ho c khi ng i tiêu dùng mua đ s d ng các

ươ ế ị ph ệ ng ti n, thi t b này;

ố ợ ủ ể ộ ộ ớ ị B Văn hóa, Th thao và Du l ch ch trì, ph i h p v i B Công Th ươ ng

ự ệ ệ ể ả ộ ạ ộ và các B chuyên ngành th c hi n vi c qu n lý, ki m tra, thanh tra các ho t đ ng

ụ ề ề ẩ ả ị tuyên truy n, thông tin, qu ng cáo v hàng hoá, văn hóa ph m và d ch v trên các

ươ ệ ạ ph ng ti n thông tin đ i chúng;

ự ể ệ ệ ệ ả ộ ể B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn th c hi n vi c qu n lý, ki m

ấ ượ ệ ự ậ ố ả ố ố tra, thanh tra ch t l ng phân bón, thu c thú y, thu c b o v th c v t, gi ng cây,

ụ ồ ứ ụ ả ẩ ố ọ ọ gi ng con, các s n ph m sinh h c ph c v tr ng tr t và chăn nuôi, th c ăn gia

ố ợ ủ ự ệ ệ ả ớ ộ súc; ch trì, ph i h p v i các B , ngành có liên quan th c hi n vi c qu n lý,

ấ ượ ể ủ ả ạ ộ ứ ự ủ ậ ki m tra, thanh tra ch t l ng các ch ng lo i đ ng, th c v t th y s n, th c ăn

ủ ả ủ ả ả ả ư ướ ệ ả ố ố cho th y s n, h i s n, thu c b o v và thu c thú y th y s n, ng l ị i, d ch v ụ

đánh cá;

ự ệ ề ệ ể ả ộ B Thông tin và Truy n thông th c hi n vi c qu n lý, ki m tra, thanh tra

ấ ượ ụ ư ể ễ ả ị ch t l ng, giá c các d ch v b u chính và chuy n phát; vi n thông và intemet,

ề ẫ ấ ả ế ệ ầ ố truy n d n phát sóng; ạ ộ T n s vô tuy n đi n; ho t đ ng báo chí, xu t b n theo

ậ ị ủ quy đ nh c a pháp lu t;

160

ệ ự ể ệ ấ ả ộ ọ ố ệ B Khoa h c và Công ngh th c hi n vi c th ng nh t qu n lý, ki m tra,

ạ ộ ệ ẩ ườ ấ ượ ọ thanh tra ho t đ ng khoa h c, công ngh , tiêu chu n đo l ng ch t l ả ng s n

ở ữ ủ ậ ẩ ị ệ ph m, hàng hóa, s h u trí tu theo quy đ nh c a pháp lu t;

ụ ự ệ ạ ộ ả ứ B Giáo d c và Đào t o nghiên c u, xây d ng giáo trình, tài li u gi ng

ề ả ề ấ ệ ườ ủ ươ ạ d y v v n đ b o v ng ứ i tiêu dùng; nghiên c u, trình Chính ph ph ng án

ề ả ệ ấ ườ ươ ư đ a v n đ b o v ng i tiêu dùng vào ch ệ ố ụ ng trình giáo d c trong h th ng

ụ ố giáo d c qu c dân;

ệ ế ệ ườ ề Đài truy n hình Vi t Nam, Đài Ti ng nói Vi t Nam th ậ ng xuyên c p

ậ ả ệ ế ả ườ nh t, đăng t i các thông tin liên quan đ n b o v ng ờ i tiêu dùng; dành th i

ề ể ế ấ ợ ượ l ậ ề ng phát sóng thích h p đ tuyên truy n các v n đ liên quan đ n pháp lu t

ệ ườ ả b o v ng i tiêu dùng

ươ ủ ộ ầ ộ Ngoài ra, B Công Th ậ ng c n ch đ ng thành l p các đoàn thanh tra liên

ể ể ề ợ ạ ạ ườ ạ ngành đ ki m tra tình tr ng vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng t ự i các lĩnh v c

ể ọ ư ề ả ậ ậ ố ỉ mà pháp lu t ch a đi u ch nh (có th g i là kho ng tr ng pháp lu t).

ệ ư ẽ ầ ị ế ự Vi c xây d ng thông t liên t ch s không c n thi t khi thành l p đ ậ ượ Ủ c y

ề ợ ệ ố ườ Ủ ề ả ban qu c gia v b o v quy n l i ng i tiêu dùng, do trong y ban có thành

ể ế ạ ầ ạ ộ ủ Ủ ph n là lãnh đ o các B ngành, và cũng có k ho ch tri n khai hàng năm c a y

ừ ộ ban cho t ng B , ngành.

ộ ố ả 3.6. M t s gi i pháp khác

ộ ề ả ệ ứ ủ ề ợ ậ 3.6.1. Nâng cao nh n th c c a toàn xã h i v b o v quy n l i ng ườ i

tiêu dùng

ề ợ ể ệ ườ ượ ể ả Đ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ c tri n khai t ố ầ t c n

ứ ủ ậ ộ ườ ổ ứ nâng cao nh n th c c a toàn xã h i trong đó ng i tiêu dùng, các t ch c cá nhân

ụ ị kinh doanh hàng hóa d ch v đóng vai trò trung tâm.

ả ậ ướ ề ả ệ ứ ủ ơ Nâng cao nh n th c c a c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l ề ợ i

ườ ạ ươ ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ng:

161

ườ ổ ổ ữ ự ế ạ ỳ ị ầ C n th ng xuyên và đ nh k có s trao đ i, t ng k t gi a lãnh đ o B ộ

ươ ạ Ủ ể ỉ ườ ậ Công Th ng và lãnh đ o y ban nhân dân các t nh đ tăng c ng nh n th c v ứ ề

ề ợ ệ ả ườ công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ủ ể ườ ầ ả ơ ậ Đ nâng cao nh n th c c a ng i tiêu dùng, c quan qu n lý c n làm t ố t

ạ ộ các ho t đ ng sau:

ứ ầ ơ ườ ổ ạ ộ ứ Các c quan ch c năng c n th ng xuyên t ch c các ho t đ ng tuyên

ổ ế ậ ằ ư ứ ễ ề ề ấ truy n, ph bi n pháp lu t b ng nhi u hình th c nh in n và phát mi n phí các

ờ ơ ư ề ề ệ ậ ỉ ị ệ tài li u, t r i tuyên truy n v pháp lu t, cũng nh các đ a ch liên h khi ng ườ i

ề ợ ủ ệ ạ ị tiêu dùng phát hi n quy n l i c a mình b vi ph m.

ầ ợ ừ ươ Dành ph n kinh phí h p lý t ngân sách nhà n ướ ừ c t trung ị ế ng đ n đ a

ươ ạ ộ ế ề ộ ph ậ ả ng cho các ho t đ ng tuyên truy n các n i dung liên quan đ n pháp lu t b o

ề ợ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng.

ả ơ ướ ổ ộ ề ả ứ ệ Các c quan qu n lý nhà n c và các t ch c xã h i v b o v ng ườ i

ố ợ ẽ ớ ầ ặ ổ ứ tiêu dùng c n ph i h p ch t ch v i các t ệ ch c, cá nhân kinh doanh trong vi c

ổ ế ứ ụ ế ọ ị ph bi n ki n th c tiêu dùng hàng hóa, d ch v mà h kinh doanh, giúp ng ườ i

ử ụ ự ụ ầ ọ ị tiêu dùng l a ch n và s d ng đúng hàng hóa, d ch v theo nhu c u.

ườ ứ ề ế ị Trang b cho ng i tiêu dùng ki n th c v tiêu dùng, văn minh trong giao

ổ ứ ườ ớ ớ ị d ch v i các t ch c cá nhân kinh doanh, giúp ng i tiêu dùng nói không v i hàng

ấ ứ ả ấ ượ ả hóa không có xu t x , hàng nhái hàng gi ả , hàng không đ m b o ch t l ầ ng, c n

ữ ằ ử ụ ứ ư ế ơ ị ư l u tr b ng ch ng giao d ch nh hóa đ n, phi u mua hàng. Khi s d ng hàng

ườ ỹ ướ ọ ướ ử ụ ế hóa ng ầ i tiêu dùng c n đ c k h ẫ ng d n tr ệ c khi s d ng, n u phát hi n

ư ỏ ứ ặ ầ ạ ạ ầ ơ ế hàng hóa h h ng c n m nh d n lên ti ng, ho c yêu c u c quan ch c năng h ỗ

tr .ợ

ứ ủ ể ổ ứ ch c, cá nhân kinh doanh hàng hóa, ậ Đ nâng cao nh n th c c a các t

ụ ơ ả ầ ị d ch v c quan qu n lý c n:

ườ ậ ả ề ợ ề ệ ườ Tăng c ng tuyên truy n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ổ ứ ế ể ự ệ cho các t ch c cá nhân kinh doanh bi t đ th c hi n.

162

ể ế ạ ệ ử Ti n hành thanh tra, ki m tra và x ph t nghiêm minh các doanh nghi p

ề ợ ạ ườ ổ ứ vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng, thông báo công khai t ạ ch c cá nhân vi ph m

ề ợ ườ ề ầ quy n l i ng i tiêu dùng nhi u l n.

ứ ệ ầ ậ ằ ả B n thân các doanh nghi p c n nh n th c sâu săc r ng không ai khác

ườ ượ ườ ấ ượ Th ng đ chính ng i tiêu dùng “ ế” là ng i đánh giá ch t l ạ ộ ng ho t đ ng và

ố ượ ủ ệ ườ ưở ự s thành công c a doanh nghi p. Mu n đ c ng i tiêu dùng tin t ử ụ ng, s d ng

ỉ ườ ấ ượ ấ ấ hàng hóa ch có con đ ng duy nh t là nâng cao năng su t, ch t l ả ế ng, c i ti n

ụ ẩ ấ ẫ ả ả ị m u mã, gi m giá thành s n ph m, cung c p các d ch v bán hàng, và sau bán

ậ ố ệ ố ứ ể ấ hàng th t t t. Đó là cách th c phát tri n doanh nghi p t ế t nh t, n u làm ng ượ c

ế ẫ ả ẩ ạ ẽ ị ườ l i s b ng i tiêu dùng t y chay, d n đ n phá s n.

ề ấ ơ ọ Ngoài ra, các c quan truy n thông báo chí cũng có vai trò r t quan tr ng trong

ể ả ệ ủ ươ ả ướ ế ớ ườ vi c chuy n t i ch tr ủ ng chính sách c a Đ ng, Nhà n c đ n v i ng i tiêu

ổ ụ ứ ơ ị dùng và các t ề ch c cá nhân kinh doanh hàng hóa d ch v . Các c quan truy n

ể ầ ờ ươ ớ ệ ườ ế ị thông c n k p th i bi u d ng, gi i thi u cho ng i tiêu dùng bi ệ t doanh nghi p

ụ ố ể ử ụ ệ ấ ị nào cung c p hàng hóa d ch v t ừ ố t đ mua và s d ng, doanh nghi p nào l a d i

ườ ể ườ ẩ ng i tiêu dùng đ ng i tiêu dùng t y chay.

ả ệ ủ ả ự ằ ổ 3.6.2. Các gi ệ i pháp nh m nâng cao hi u qu th c hi n c a các t

ứ ộ ch c xã h i

ớ ị ươ ộ V i các đ a ph ng đã có h i:

ạ ộ ủ ệ ể ổ ứ ả ộ ả Đ nâng cao hi u qu ho t đ ng c a các t ch c xã h i tham gia b o v ệ

ề ợ ườ ả ố quy n l i ng ầ i tiêu dùng c n có các gi i pháp cho các nhân t khách quan và

ế ố ủ y u t ch quan.

ế ố ộ ố ộ ộ ỉ ươ Y u t khách quan đó là ch có 7 h i trong s 51 h i (01 h i trung ng)

ả ướ ượ ộ ặ ậ ượ ỗ ợ trong c n c đ c công nh n là h i đ c thù (đ ạ ộ c h tr kinh phí ho t đ ng

ườ ơ ở ậ ấ ế ị ố ạ ế ế ơ th ng xuyên, c s v t ch t, trang thi t b ) s còn l i chi m đ n h n 85% là

ỗ ợ ườ ư ạ ộ ề ặ ch a có kinh phí h tr th ng xuyên nên g p khó khăn v kinh phí ho t đ ng,

ế ị ạ ộ ạ ộ ự ộ ố trang thi t b , và nhân l c cho ho t đ ng này. Mu n các h i này ho t đ ng t ố ơ t c

ướ ế ằ ả ả ộ ơ ả quan qu n lý nhà n c ban hành c ch chính sách nh m đ m b o các h i có

163

ạ ộ ườ ế ị ộ ườ ượ đ c chi phí cho ho t đ ng th ng xuyên, có trang thi t b và cán b th ự ng tr c

ề ợ ự ệ ệ ả ườ ệ ậ ị th c hi n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Hi n nay lu t có quy đ nh

ộ ố ụ ượ ệ ư ậ ẽ ư ả ả m t s nhi m v đ ạ ộ c giao nh ng nh v y s không đ m b o chi phí ho t đ ng

ả ộ ươ ắ ơ ủ c a các h i, các c quan qu n lý nhà n ướ ạ c t ị i các đ a ph ng nên cân nh c xem

ộ ả ề ợ ệ ườ ộ ặ ế ấ xét h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng là h i đ c thù n u không c p kinh phí

ả ố ơ ế ở ạ ộ ể ộ ủ ả đ m b o đ chi tiêu t i thi u cho các h i ho t đ ng và ban hành c ch m cho

ế ượ ả ồ ộ ồ ị các h i có ngu n thu bù chi. Các ngu n thu này không ph i ch u thu , đ c dùng

ủ ộ ạ ộ ạ ộ ể ạ ồ ộ cho ho t đ ng c a h i. Các ho t đ ng có th đem l ư i ngu n thu cho các h i nh :

ả ự ể ậ ị ị ư thu phí nh phí hòa gi ệ i, thành l p các trung tâm giám đ nh, ki m đ nh, th c hi n

ủ ơ ề ả ầ ướ ấ các đ án theo yêu c u c a c quan qu n lý nhà n ẩ c, phát hành các n ph m

ướ ẫ báo chí, h ng d n tiêu dùng.

ế ố ủ ả ổ ứ ầ ộ Các y u t ch quan đó là b n thân các t ch c xã h i cũng c n năng

ể ệ ạ ộ ả ơ ữ ữ ệ ằ ơ ộ đ ng h n n a, ho t đ ng hi u qu h n n a nh m th hi n vai trò không th ể

ượ ề ợ ệ ả ườ ệ ế thi u đ c trong công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng thông qua vi c gi ả i

ế ạ ườ ộ ậ ệ ề ả ấ ế quy t khi u n i ng i tiêu dùng, ph n bi n đ c l p các v n đ phát sinh trong

ệ ố ộ ụ ủ ệ ướ ỉ ự xã h i, th c hi n t t các nhi m v c a nhà n c giao. Khi đó không ch các c ơ

ướ ẽ ư ề ẽ ộ ả quan qu n lý nhà n c s có cách nhìn khác v các h i, s xem xét và đ a vào

ộ ặ ượ ệ ẽ ỗ ợ ậ danh sách các h i đ c thù đ ấ c h tr kinh phí. Các doanh nghi p s nh n th y

ế ủ ộ ớ ư ữ ệ ầ ố ườ ự ầ s c n thi t c a các h i v i t cách c u n i gi a doanh nghi p và ng i tiêu

ữ ệ ả ơ ướ ọ ẵ dùng, gi a doanh nghi p và c quan qu n lý nhà n ố ợ c, h s n sàng ph i h p

ụ ượ ự ệ ệ ộ ộ ẽ ơ ở cùng các h i th c hi n nhi m v đ c giao. Trên c s đó các h i s có kinh phí

ể ệ ạ ộ ọ ộ ho t đ ng, ngày càng th hi n vai trò quan tr ng trong xã h i.

ớ ị ươ ư ộ ị ươ ị V i các đ a ph ệ ng ch a có h i hi n còn 13 đ a ph ng/63 đ a ph ươ ng

ư ậ ượ ộ ươ ụ ể ệ ầ ằ ch a thành l p đ ộ c h i, B Công Th ng c n có bi n pháp c th nh m xác

ủ ừ ị ươ ộ ể ế ậ ị đ nh khó khăn c a t ng đ a ph ng trong ỡ ạ súc ti n thành l p h i đ giúp đ đ t

ệ ấ ả hi u qu cao nh t.

ệ ề ộ ợ ườ ở ươ ả Ngoài H i b o v quy n l i ng i tiêu dùng ị các đ a ph ầ ng c n

ế ậ ổ ủ ề ứ ệ ộ ệ khuy n khích vi c thành l p các t ch c xã h i khác có đ đi u ki n tham gia

164

ề ợ ệ ườ ư ổ ứ ệ ả ả vào công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh : các t ề ch c b o v quy n

ườ ạ ổ ứ ệ ơ ợ l i ng i tiêu dùng t ơ i các c quan, t ch c, doanh nghi p, các c quan báo chí.

ự ế ờ ệ ậ ổ ộ ả ứ Th c t ậ th i gian qua đã ghi nh n vi c thành l p các t ch c xã h i b o v ệ

ề ợ ườ ỗ ợ ư ậ ộ ố ườ quy n l i ng i tiêu dùng nh : H i ch ng gian l n và h tr ng i tiêu dùng

ở ố ồ ề ợ ụ ệ ả ườ (AFCA) Thành ph H Chí Minh, chuyên m c b o v quy n l i ng i tiêu

ở ườ dùng báo Dân trí, báo VTC News, báo Vnexpess, Báo ng ạ i tiêu dùng, Câu l c

ạ ộ ữ ộ ơ ộ b tiêu dùng n Hà N i, Câu l c b tiêu dùng Thăng Long…Các c quan, t ổ ứ ch c

ề ợ ự ệ ề ả ườ này cũng có nhi u đóng góp tích c c cho công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ủ ươ ự ệ ầ ệ ả ộ dùng, góp ph n th c hi n ch tr ng xã h i hóa công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng.

ị ế 3.7. Ki n ngh

ạ ươ T i Trung ng

ề ợ ệ ườ ệ ả Do công tác b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng là trách nhi m chung c a

ả ướ ế ộ ộ ể toàn xã h i, liên quan đ n các B , ban, ngành trong c n c, đ công tác này

ể ố ư ệ ệ ậ ả ạ ượ đ c tri n khai t ậ t, bên c nh vi c hoàn thi n các văn b n pháp lu t nh : Lu t,

ể ệ ự ữ ớ ủ ầ ư ơ ị ị Ngh đ nh, Thông th , Chính ph c n có th hi n s quan tâm h n n a v i công

ụ ể ư tác này c th nh :

ầ ộ ị ươ ế ậ ạ Yêu c u các B , ban, ngành, các đ a ph ể ng hàng năm l p k ho ch tri n

ề ợ ệ ườ ế ả khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, báo cáo tình hình và k t qu ả

ồ ạ ể ử ự ệ ề ệ ấ ữ tri n khai, nêu nh ng khó khăn t n t i và đ xu t bi n pháp th c hi n g i B ộ

ươ ổ ợ Công Th ủ ng t ng h p báo cáo Chính ph .

ằ ỉ ị ườ ể ệ ả Ban hành ch th nh m tăng c ng tri n khai công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ả ướ ạ ệ ầ ng i tiêu dùng trên ph m vi c n ặ c, đ c bi ộ t yêu c u các B , ngành trong lĩnh

ề ợ ệ ả ả ầ ọ ườ ự ủ v c c a mình qu n lý c n chú tr ng công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ẽ ớ ộ ố ợ ặ ươ ể ể ố và ph i h p ch t ch v i B Công Th ng đ tri n khai t t công tác này.

ạ ị ươ T i đ a ph ng

ằ ố ề ợ ệ ườ ạ ể Nh m tri n khai t ả t công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, t ị i các đ a

ươ ụ ể ỗ ợ ữ ệ ả ằ ỉ ph ng, UBND t nh nên có nh ng bi n pháp c th nh m h tr công tác b o v ệ

165

ề ợ ườ ở ị ươ ư ở ươ quy n l i ng i tiêu dùng đ a ph ng nh : Cho phép S Công Th ng giao

ụ ắ ụ ệ ệ ả ớ ướ ề ả ề ợ ệ ườ nhi m v g n v i nhi m v qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ề ợ ệ ườ ộ ả ệ ộ ả dùng cho H i b o v quy n l i ng ề ậ i tiêu dùng, công nh n h i b o v quy n

ườ ộ ặ ị ỉ ườ ả ợ l i ng i tiêu dùng là h i đ c thù, ban hành ch th tăng c ng công tác b o v ệ

ề ợ ườ ặ ỉ ệ ủ ấ ạ ơ quy n l i ng i tiêu dùng trong t nh đ c bi t nh n m nh vai trò c a c quan

ả ướ ề ả ề ợ ệ ườ qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùn g

Ậ Ế K T LU N

ề ợ ể ệ ể ả ườ Có th nói 15 năm tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ừ ề ợ ệ ệ ả ườ ệ ự ừ (t khi Pháp l nh b o v quy n l i ng i tiêu dùng có hi u l c t năm 1999)

ệ ạ ượ ữ ế ả ệ ứ ủ ậ Vi t Nam đã đ t đ c nh ng k t qu đáng khích l ộ , nh n th c c a toàn xã h i

ụ ể ư ề ườ ắ ầ ế ổ đã có nhi u thay đ i, c th nh : Ng i tiêu dùng đã b t đ u bi ế t lên ti ng khi

ế ề ơ ả ủ ư ề ặ ạ ị b vi ph m, đã bi t các quy n c b n c a mình m c dù ch a nhi u; Các t ổ ứ ch c

ộ ề ả ề ợ ệ ườ ầ ượ ủ xã h i v b o v quy n l i ng i tiêu dùng đã d n đ c ph sóng trên t ấ ả t c

ả ướ ỉ ạ ộ ấ ố ộ ỉ các t nh thành trên c n ề c 49/63 t nh, đã có nhi u h i ho t đ ng r t t t thành

ượ ế ề ệ ầ ấ ộ ậ l p đ ư ộ c chi h i đ n c p huy n xã nh H i Ti n Giang, Vũng T u, Bình

ươ ừ ệ ướ ả ơ D ng, Đăk Lăk; Các doanh nghi p đã t ng b c sánh vai cùng c quan qu n lý

ướ ậ ề ả ự ệ ề ậ nhà n ề c tham gia tuyên truy n pháp lu t và th c thi pháp lu t v b o v quy n

ườ ư ị ả ậ ợ l i ng ị i tiêu dùng nh siêu th Pico, siêu th HC, th ữ ậm chí c nh ng t p đoàn

ư ậ ủ ố ổ ứ ủ ướ c a n c ngoài nh t p đoàn Sumsung, LG c a Hàn Qu c đã t ch c ngày chi ân

ườ ế ớ ủ ệ ệ ố ệ ả ng i tiêu dùng, ký cam k t v i Chính ph Vi ự t Nam th c hi n t t vi c b o v ệ

ề ợ ườ ề ả quy n l i ng ơ i tiêu dùng; V phía c quan qu n lý nhà n ướ ừ c t Trung ươ ng

ươ ệ ả ậ ộ ị ế đ n đ a ph ộ ng đã phân công cán b và b ph n theo dõi b o v quy n l ề ợ i

ườ ươ ư ề ệ ạ ng i tiêu dùng; Các ph ng ti n thông tin đ i chúng nh Đài truy n hình, các

166

ườ ậ ườ ế báo chí th ậ ng xuyên c p nh t thông tin cho ng i tiêu dùng bi ọ ự t và l a ch n

ụ ữ ị ướ ư ầ ị hàng hóa, d ch v . Đây là nh ng thành công b c đ u sau 15 năm đ a quy đ nh

ế ộ ủ ấ ướ ủ c a pháp lu t ờ ố ậ vào đ i s ng kinh t xã h i c a đ t n c.

ề ợ ệ ả ườ ủ Tuy nhiên, so sánh công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi ệ t

ướ ế ớ ề ấ ớ Nam v i các n ự c trong khu v c và trên th gi ệ i, chúng ta còn r t nhi u vi c

ề ợ ệ ả ả ườ ữ ớ ớ S i lên nh ng nhát ph i làm, công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng m i “

ố ụ ữ ệ ệ ệ ả ầ cu c đ u tiên ”. Trong nh ng nhi m v đó, vi c hoàn thi n qu n lý nhà n ướ ề c v

ề ợ ệ ườ ữ ụ ệ ọ ộ ả b o v quy n l i ng ấ i tiêu dùng là m t trong nh ng nhi m v quan tr ng nh t,

ề ượ ủ ướ ễ ạ ấ ấ đi u đó đã đ c Th t ng Chính Nguy n T n Dũng nh n m nh trong thông

ệ ầ ừ ệ ế t ch v b o v ế ề ả ệ đi p đ u xuân năm 2012, đó là “Không ng ng hoàn thi n các thi

ề ợ ườ ệ ố ự ứ ả quy n l i ng i tiêu dùng. Th c hi n t t ch c năng qu n lý Nhà n ướ ề ả ệ c v b o v

ề ợ ườ ẽ ề ẩ ế ị quy n l i ng ầ i tiêu dùng s góp ph n thúc đ y n n kinh t ể ổ phát tri n n đ nh

ệ ố ữ ự ề ầ ơ ố ế ề ả ế ơ h n, b n v ng h n, góp ph n th c hi n t t các cam k t qu c t v b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng ”.

ấ ừ ứ ầ Xu t phát t yêu c u khách quan đó, Nghiên c u sinh đã nghiên c uứ đ tàiề

ệ ả ướ ủ ươ ề “Hoàn thi n qu n lý nhà n ộ c c a B Công Th ng v công tác b o v ả ệ

ề ợ ườ ế ề ậ ạ làm lu n án Ti n sĩ. Đ tài đã đ t quy n l i ng i tiêu dùng ở ệ Vi t Nam”

ộ ố ế ả ượ đ c m t s k t qu sau:

ề ậ V lý lu n:

ệ ố ề ả ậ Đ tài đã h th ng hóa và phân tích sâu lý lu n v ề qu n lý nhà n ướ về c

ề ợ ệ ườ ụ ụ ậ ộ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng, xác l p rõ m c tiêu, n i dung, công c và mô

ổ ứ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ủ hình t ả ch c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a B ộ

ươ Công Th ng.

ề ự ễ V th c ti n:

ế ớ ề ứ ệ ả ướ Nghiên c u kinh nghi m th gi i v qu n lý nhà n ố ớ ả c đ i v i b o v ệ

ề ợ ườ ừ ọ ệ ụ quy n l i ng i tiêu dùng, t đó rút ra 6 bài h c mà Vi ể t Nam có th áp d ng:

ủ ề ứ ề ự ủ ơ ạ Phát huy s c m nh c a n n kinh t ế ị ườ th tr ng; Nâng cao quy n l c c a c quan

ự ạ ướ ự ệ ả ồ ơ QLNN; Xây d ng m ng l i và ngu n nhân l c cho c quan b o v quy n l ề ợ i

167

ườ ả ủ ệ ươ ả ế ng i tiêu dùng; Nâng cao hi u qu c a các ph ứ ng th c gi ấ i quy t tranh ch p

ườ ữ ơ ố ợ ệ ệ ả ủ c a ng i tiêu dùng và doanh nghi p; Nâng cao hi u qu ph i h p gi a c quan

ề ề ơ ế QLNN v BVQLNTD và các c quan đi u ti t ngành .

ụ ủ ứ ệ ộ ị ị Xác đ nh v trí, ch c năng, vai trò và nhi m v c a B Công Th ươ ng

ề ợ ệ ể ệ ả ườ trong vi c tri n khai công tác b o v quy n l i ng ự i tiêu dùng. Phân tích th c

ể ả ạ ướ ổ ứ ướ ộ tr ng tri n khai các n i dung qu n lý nhà n c và t ả ch c qu n lý nhà n c v ề

ề ợ ệ ườ ế ồ ạ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng, đánh giá k t qu ả, t n t i, nguyên nhân và

ề ầ ữ ấ ả ế ả ủ nh ng v n đ c n gi i quy t trong qu n lý nhà n ộ ướ c a B Công Th c ươ về ng

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ự ướ ề ợ ườ ế ụ D báo xu h ạ ng vi ph m quy n l i ng ẫ i tiêu dùng v n ti p t c gia

ề ụ ệ ả ứ ộ ẽ ạ ỉ ộ tăng v ề quy mô, m c đ , s có nhi u v vi c x y ra trên ph m vi không ch m t

ả ướ ỉ t nh mà trên c n c.

ư ề ả ệ ả ằ Đ tài đã đ a ra các gi i pháp nh m hoàn thi n qu n lý nhà n ướ ủ c c a

ộ ươ ả ệ ề ạ ị ổ ứ B Công Th ụ ể ng c th là: Gi i pháp v hoàn thi n ho ch đ nh, t ự ch c, th c

ể ướ ề ả ườ thi, và ki m soát nhà n c v BVQLNTD; Gi i pháp tăng c ng tính trách

ủ ệ ệ ươ ự ự ả nhi m c a doanh nghi p ngành công th ng và năng l c t ệ b o v quy n l ề ợ i

ườ ệ ả ố ợ ề ơ ữ ế ộ ủ c a ng i tiêu dùng Vi t Nam; Gi i pháp v c ch ph i h p gi a B Công

ươ ộ ả ả ả Th ng và các B , ngành có liên quan; Gi ệ i pháp nâng cao hi u qu qu n lý nhà

ươ ự ệ ươ ạ ướ ủ n ộ c c a B Công Th ng trong lĩnh v c công nghi p và th ng m i và m t s ộ ố

ả ấ gi ề i pháp và đ xu t khác.

ề ợ ệ ườ ủ ệ ượ ả Công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi t Nam đã đ c 15 năm

ặ ộ ườ ư ự ặ ớ ệ m t ch ng đ ộ ng ch a dài v i m t lĩnh v c, đ c bi t khi so sánh công tác này

ướ ư ở ỹ ượ ậ ớ v i các n c nh M đã đ ậ ả c 50 – 60 năm, Nh t B n 50 năm. Chính vì v y,

ề ợ ể ệ ệ ả ằ ậ ị ườ trong vi c tri n khai các quy đ nh pháp lu t nh m b o v quy n l i ng i tiêu

ư ệ ứ ệ ế ề ặ ả ấ ứ dùng còn r t nhi u vi c ph i làm ho c nghiên c u ti p theo nh vi c nghiên c u

ẽ ữ ơ ố ợ ế ả ặ ơ ướ ớ các c ch ph i h p ch t ch gi a c quan qu n lý nhà n ệ c v i doanh nghi p

ề ợ ủ ằ ả ả ườ ề ợ ủ nh m đ m b o quy n l i c a ng i tiêu dùng và quy n l ệ i c a doanh nghi p

168

ố ợ ữ ế ặ ơ ổ ứ ả ộ ơ ho c c ch ph i h p gi a các t ch c xã h i và c quan qu n lý nhà n ướ c

ề ợ ệ ệ ả ằ ườ ả nh m nâng cao hi u qu công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng...

ẽ ự ự ứ ủ ế ả ượ ậ Các k t qu nghiên c u c a Lu n án s th c s có ý nghĩa khi đ c các

ị ổ ự ế ứ ụ ứ ơ đ n v , cá nhân, t ch c có liên quan nghiên c u áp d ng trong th c t ằ nh m

ả ự ề ợ ệ ệ ả ườ ạ ơ nâng cao hi u qu th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i đ n v ị

ề ợ ườ ẽ ượ ệ ố ơ ả ầ ờ mình. Nh đó quy n l i ng i tiêu dùng s đ c b o v t ư t h n, góp ph n đ a

ể ổ ữ ứ ủ ề ầ ị ấ ướ đ t n ộ c phát tri n n đ nh và b n v ng, đáp ng yêu c u c a quá trình h i

ậ ế ố ế ớ nh p kinh t qu c t ờ ạ trong th i đ i m i.

Ụ Ủ Ả DANH M C CÔNG TRÌNH C A TÁC GI

ự ạ ả ệ ả i pháp b o v quy n l ề ợ i 1. Đoàn Quang Đông (2014), Th c tr ng và gi

ườ ứ ạ ươ ng i tiêu dùng ở ệ Vi t Nam , T p chí Nghiên c u Th ng m i s 7 ạ ố , Hà N i.ộ

ả ệ ả ả i pháp nâng cao hi u qu gi ế i quy t 2. Đoàn Quang Đông (2014), Gi

ữ ườ ị ạ ấ tranh ch p gi a ng ơ i tiêu dùng và đ n v kinh doanh ứ , T p chí Nghiên c u

ươ Th ng m i s 8 ạ ố , Hà N iộ .

ữ ể ấ ả ệ 3. Đoàn Quang Đông (2012), Nh ng đi m nh n trong công tác b o v

ề ợ ườ ạ ươ ạ ố ộ quy n l i ng i tiêu dùng năm 2011 , T p chí th ng m i s 6, Hà N i.

ườ ệ i tiêu dùng Vi ớ t Nam v i ngày ng ườ i 4. Đoàn Quang Đông (2011), Ng

ươ ạ ố ộ tiêu dùng th gi i ạ ế ớ , T p chí th ng m i s 7, Hà N i.

169

ả ệ ả i pháp nâng cao hi u qu công tác b o v ả ệ 5. Đoàn Quang Đông (2010), Gi

ườ ạ ươ ng i tiêu dùng , T p chí Th ạ ố ng m i s 13 , Hà N i.ộ

Ụ Ả Ệ DANH M C TÀI LI U THAM KH O

ủ ố ị ị 1. Chính ph (2001), Ngh đ nh s 69/2001/NĐCP ngày 2 tháng 10 năm

ị ị ị ế ướ ộ ố ề ệ ẫ ả 2001 Ngh đ nh quy đ nh chi ti t và h ng d n m t s đi u Pháp l nh b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng , Hà N iộ .

ủ ố ị ị 2. Chính ph (2008), Ngh đ nh s 55/2008/NĐCP ngày 24 tháng 4 năm

ị ị ị ế ướ ộ ố ề ệ ẫ ả 2008 Ngh đ nh quy đ nh chi ti t và h ng d n m t s đi u Pháp l nh b o v ệ

ề ợ ườ quy n l i ng i tiêu dùng , Hà N iộ .

170

ủ ố ị ị Ngh đ nh s 45/2010/NĐCP ngày 21 tháng 4 năm 3. Chính ph (2010),

ị ị ị ế 2010, Ngh đ nh quy đ nh chi ti ả t và qu n lý h i ộ , Hà N i.ộ

ủ ố ị ị 4. Chính ph (2011), Ngh đ nh s 99/2011/NĐCP ngày 27 tháng 10 năm

ị ị ị ế ướ ộ ố ề ậ ả ệ ẫ 2011, Ngh đ nh quy đ nh chi ti t và h ề ng d n m t s đi u Lu t B o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng , Hà N iộ .

ố ậ ố ộ 5. Qu c h i (2010), Lu t s 59/2010/QH12 ngày 17 tháng 11 năm 2010,

ậ ả ệ ề ợ ườ Lu t B o v quy n l i ng i tiêu dùng , Hà N iộ .

ủ ướ ủ ế ị ố , Quy t đ nh s 02/2012/QĐTTg ngày 13 6. Th t ng Chính ph (2012)

ề ệ ế ị ụ ị tháng 01 năm 2012, Quy t đ nh v vi c ban hành danh m c hàng hóa, d ch v ụ

ế ế ề ệ ẫ ả ợ ồ ị thi t y u ph i đăng ký h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung, Hà N i.ộ

Ủ ườ ụ ộ ố ệ 7. y ban Th ng v Qu c h i (1999), ố Pháp l nh s 13/1999/PL

ề ợ ệ ệ ả ườ UBTVQH10 ngày 27 tháng 4 năm 1999, Pháp l nh b o v quy n l i ng i tiêu

dùng, Hà N i.ộ

ễ ị ề ấ ọ ườ 8. Nguy n Th Vân Anh ứ , Đ tài nghiên c u khoa h c c p tr ng mã s ố

ộ ả ề ợ ủ ứ ệ i ng ườ i LH20103/ĐHLHN (2011), Nghiên c u vai trò c a h i b o v quy n l

ệ ệ ả ườ ạ ọ ậ tiêu dùng trong vi c b o v ng i tiêu dùng ở ệ Vi t Nam ộ , Đ i h c Lu t Hà N i,

Hà N iộ .

ứ ề ấ ọ ộ ồ 9. Lê H ng H nh ạ , Đ tài nghiên c u khoa h c c p B (2009) , Trách

ủ ụ ệ ệ ả ẩ ả ườ ệ nhi m s n ph m c a doanh nghi p – công c pháp lý b o v ng i tiêu dùng ,

ệ ọ ộ . Vi n Khoa h c pháp lý, Hà N i

ỹ ọ ấ ứ ề ộ ố ị 10. Đinh Th M Loan, Đ tài nghiên c u khoa h c c p B mã s 2006

ậ ả ề ợ ệ ệ ườ ở i ng i tiêu dùng VN 78013 (2007), Hoàn thi n pháp lu t b o v quy n l

ố ả ậ ộ ế ụ ả ạ trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t ộ . ố ế, C c Qu n lý c nh tranh, Hà N i

ị ạ ề ấ ộ ươ ứ ng th c 11. Vũ Th B ch Nga , Đ tài c p B (2012) ứ , Nghiên c u các ph

ả ữ ế ấ ườ ổ ứ gi i quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và cá nhân, t ch c kinh doanh đ ể

ề ợ ự ườ ụ ả ậ ả ệ th c thi lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng ộ . ạ , C c Qu n lý c nh tranh, Hà N i

ọ ấ ề ộ ố ứ 12. Đinh Văn Thành, Đ tài nghiên c u khoa h c c p B mã s 9778082

ọ ủ ổ ứ ậ ứ ị ườ ộ ố ặ ư ch c th tr ng và l u thông m t s m t hàng (1999), Lu n c khoa h c c a t

171

ế ế ộ ả ấ ầ ướ ệ ườ thi ả t y u theo yêu c u b o h s n xu t trong n ả c và b o v ng i tiêu dùng,

ứ ệ ươ ạ ộ Vi n Nghiên c u th ng m i, Hà N i.

ứ ề ấ ọ ộ 13. Hoàng Thanh Tùng, Đ tài nghiên c u khoa h c c p B mã s ố

ứ ả ệ ườ ả i pháp b o v ng i tiêu dùng trong 048.RD/HĐKHCN (2009), Nghiên c u gi

ườ ươ ươ ộ ề n n kinh t ế ị ườ th tr ng, Tr ộ ng cán b Công Th ng trung ng, Hà N i.

ươ ệ ậ ọ ậ Tài li u h c t p lý lu n 14. Ban t ư ưở t ng Văn hóa Trung ng (1997),

ổ ị ố ị chính tr ph thông , NXB Chính tr Qu c gia , Hà N iộ .

ụ ạ ộ ế ọ Kinh t h c Vi mô 15. B Giáo d c và đào t o (2004), , NXB Giáo d cụ , Hà

N iộ .

ị ể ươ Phát tri n th ạ ề ng m i b n v ng 16. Lê Tr nh Minh Châu (2012), ữ , Vi nệ

ứ ươ Nghiên c u Th ng m i, ạ Hà N iộ .

ụ ả ạ ộ ươ ạ ổ 17. C c Qu n lý c nh tranh, B Th ng m i (2006) ả , S tay công tác b o

ấ ả ố ị ệ ườ v ng i tiêu dùng , Nhà xu t b n Chính tr Qu c gia , Hà N iộ .

ế ố ế vĩ mô 18. Đ i h c ạ ọ Kinh t qu c dân (2007) , Giáo trình nguyên lý kinh t ,

NXB Lao đ ngộ , Hà N iộ .

ạ ươ ự ạ ủ 19. Đ i h c ạ ọ Ngo i th ng (2006) ệ , Năng l c c nh tranh c a doanh nghi p

ề ầ ệ trong đi u ki n toàn c u hóa , NXB Lao đ ngộ , Hà N i.ộ

ố ộ ề ậ Giáo trình lý lu n chung v Nhà 20. Đ i h c ạ ọ Qu c gia Hà N i (2001),

ướ ạ ọ ố n c và Pháp lu t ậ , NXB Đ i h c Qu c gia Hà N i ộ , Hà N iộ .

ả ậ c 21. Giáo trình Qu n lý hành chính nhà n ướ , t p 1, trang 407, NXB Hành

ố ộ chính Qu c gia, Hà N i

ệ ọ ồ ị Giáo trình kinh tế ố 22. H c vi n chính tr qu c gia H Chí Minh (2005),

ị ậ chính tr Mac – lênin , NXB Lý lu n chính tr ị, Hà N iộ .

ệ ọ ả ướ ố ớ Qu n lý nhà n c đ i v i ngành, và lĩnh 23. H c vi n hành chính (2010),

ậ ọ ộ ỹ v cự , NXB Khoa h c và k thu t, Hà N i.

ệ ọ ề ậ ướ Giáo trình lý lu n chung v Nhà n c và 24. H c vi n hành chính (2001),

ậ ộ ỹ ọ Pháp lu tậ , NXB Khoa h c và k thu t, Hà N i.

172

ệ ọ ố ướ Hành chính nhà n c và công 25. H c vi n hành chính Qu c gia (2006),

ệ ngh hành chính , NXB Giáo d cụ , Hà N iộ .

ị ồ ễ ữ ộ ọ ậ ơ ả ủ Nh ng n i dung c b n c a môn h c Lý lu n 26. Nguy n Th H i (2010),

ướ ư Nhà n c và Pháp lu t ậ , NXB T pháp , Hà N iộ .

ễ ị ể ườ ế Th ch môi tr ng kinh doanh 27. Nguy n Văn L ch (2012), , Vi nệ

ứ ươ Nghiên c u Th ng m i, ạ Hà N iộ .

ỹ ị ề ợ ề ỏ ườ i ng i tiêu dùng 28. Đinh Th M Loan (2007) , H i – đáp v quy n l ,

ộ NXB Lao đ ng – Xã h i ộ , Hà N iộ .

ệ ệ ọ h c 29. Paul A.Samuelson (1989), Kinh t ế ọ , H c vi n quan h qu c t ố ế, Hà

N i.ộ

ế ả qu n lý 30. S.Charles Maurice, Charles W.Smithson (1990), Kinh t , Đ iạ

ế ộ ố ọ h c kinh t qu c dân, Hà N i.

ầ ươ ứ ng pháp nghiên c u chuyên ngành và 31. Tr n Công Sách (2012), Các ph

ứ ệ ươ liên ngành, Vi n Nghiên c u Th ng m i ạ , Hà N iộ .

ầ ự ế ậ ỹ 32. Tr n Công Sách (2012), ệ K năng th c hi n lu n án Ti n sĩ , Vi nệ

ứ ươ Nghiên c u Th ng m i, ạ Hà N iộ .

ườ ứ ườ ữ ấ Nghiên c u ng i tiêu dùng nh ng v n đ ề 33. Đoàn Văn Tr ng (2002),

ề ợ ệ ả ườ ở ệ ọ ề ệ v vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng Vi t Nam , NXB Khoa h c và k ỹ

thu tậ , Hà N i.ộ

ự ướ ủ ề ộ c pháp quy n xã h i ch nghĩa 34. Đào Trí Úc (2005), Xây d ng nhà n

ệ ộ ố ị Vi t Nam , NXB Chính tr Qu c gia, Hà N i.

ề ợ ự ệ ả ườ ệ 35. Báo cáo tình hình th c hi n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ộ ả ề ợ ệ ườ ừ ế ủ c a các h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng t 2009 đ n năm 201 4, Hà N iộ .

ề ợ ự ệ ả ườ ệ 36. Báo cáo tình hình th c hi n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ố ự ộ ỉ ươ ừ ủ c a các 63 t nh/thành ph tr c thu c Trung ng t năm 2009 đ n ế 2014, Hà N iộ .

ự ế ổ ệ ệ ả ườ 37. Báo cáo t ng k t 10 th c thi Pháp L nh b o v ng ủ i tiêu dùng c a

ụ ả ạ ộ C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ươ (2009), Hà N i.ộ ng

173

ộ ươ ồ ơ ự ử ạ ị ạ ị H s d án Ngh đ nh x ph t vi ph m 38. B Công Th ng (2012),

ự ả ệ ề ợ ườ hành chính trong lĩnh v c b o v quy n l i ng i tiêu dùng , Hà N iộ .

ộ ươ ồ ơ ự ế ị ủ H s d án Quy t đ nh c a Th t ủ ướ ng 39. B Công Th ng (2012),

ủ ề ệ ụ ụ ị ế ế ể ả chính ph v vi c ban hành Danh m c hàng hóa d ch v thi t y u ph i ki m soát

ệ ẫ ồ ị ề ợ h p đ ng theo m u, đi u ki n giao d ch chung , Hà N iộ .

ộ ươ ồ ơ ự ị ị ế ị H s d án Ngh đ nh quy đ nh chi ti t và 40. B Công Th ng (2011),

ướ ậ ả ệ ộ ố ề ề ợ ẫ ườ h ng d n m t s đi u lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng , Hà N iộ .

ộ ươ ồ ơ ự ậ ả ề ợ ệ H s d án lu t b o v quy n l i ng ườ i 41. B Công Th ng (2010),

tiêu dùng, Hà N iộ .

ụ ả ạ ộ ươ ả 42. C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng (20 14), Báo cáo k t quế

ả ệ ề ợ ể ườ thanh tra, ki m tra công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng , Hà N i.ộ

ụ ả ạ ộ ươ ậ ả ệ ườ i 43. C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng (2009) , lu t b o v ng

ộ ố ướ tiêu dùng m t s n c trên th gi i ế ớ , Hà N i.ộ

ụ ạ ả ộ ươ Ủ ươ 44. C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng y ban Th ạ ng m i Hoa

ụ ệ ạ ệ ề ạ ỹ ả Tài li u khóa đào t o k năng đi u tra các v vi c c nh tranh và b o ỳ k (2012),

ả ệ ườ v ng i tiêu dùng , Qu ng Ninh.

ạ ả ộ ươ Ủ ươ 45. C c ụ Qu n lý c nh tranh, B Công Th ng y ban th ạ ng m i liên

ệ ạ ả ườ ệ i tiêu dùng trong vi c ệ bang Hoa kỳ (2008), Tài li u khóa đào t o B o v ng

ể ươ ệ ả phát tri n th ng hi u bán hàng và qu ng cáo , Hà N iộ .

ươ ệ ử ộ ươ ệ ộ ụ 46. C c Th ạ ng m i đi n t , B Công Th ng (2010) ả , Tài li u H i th o

ị ả ệ ườ b o v ng i tiêu dùng trong giao d ch đi n t ệ ử, Hà N iộ .

ợ ươ ạ ệ Tài li u Nâng ự 47. D án h ỗ tr th ng m i đa biên MUTRAP (2010),

ự ả ạ ủ ế ế ệ ả ả ườ cao năng l c gi ộ i quy t khi u n i c a h i tiêu chu n và b o v ng i tiêu dùng

ệ ạ t i Vi t Nam , Hà N i.ộ

ệ ả ộ ườ ệ ẩ 48. H i Tiêu chu n và B o v ng i tiêu dùng Vi t Nam (20122013),

ả ế ế Báo cáo gi i quy t khi u n i ạ , Hà N i.ộ

ệ ả ộ ườ ệ ẩ 49. H i Tiêu chu n và B o v ng i tiêu dùng Vi ạ t Nam, T p chí Ng ườ i

ố ừ tiêu dùng các s t ế năm 2009 đ n năm 2013.

174

ẩ ộ ệ ả ườ ệ 50. H i tiêu chu n và B o v ng i tiêu dùng Vi t Nam (2010) , H ngướ

ạ ộ ủ ể ẫ d n phát tri n và ho t đ ng c a H i ộ , Hà N i.ộ

ệ ả ộ ộ ự Nâng cao năng l c gi ả i 51. H i VINASTAS (2010), Tài li u H i th o “

ả ệ ườ ạ ủ ế ế ẩ ộ ạ ệ quy t khi u n i c a H i tiêu chu n và b o v ng i tiêu dùng t i Vi t Nam ”, Hà

N iộ .

ạ ươ ạ ố ữ ể ấ Nh ng đi m nh n trong công tác 52. T p chí Th ng m i s 6 năm 2012,

ề ợ ườ ả ệ b o v quy n l i ng i tiêu dùng năm 2011 , Hà N i.ộ

ạ ươ ạ ố ườ ệ Ng i tiêu dùng Vi ớ t Nam v i 53. T p chí Th ng m i s 7 năm 2011,

ườ ngày ng i tiêu dùng qu c t ố ế, Hà N i.ộ

ạ ươ ạ ố ả ệ Gi i pháp nâng cao hi u qu ả 54. T p chí Th ng m i s 13 năm 2010,

ả ệ ườ công tác b o v ng i tiêu dùng , Hà N i.ộ

ệ ả ộ ệ ả ườ ị B o v ng i tiêu dùng trong giao d ch xuyên biên 55. Tài li u H i th o “

ượ ổ ứ ở ố ố ố gi iớ ” đ ch c b i các qu c gia ASEAN, Hàn Qu c, Trung Qu c, Úc, M t ỹ ạ i c t

Thái Lan tháng 7 năm 2012.

ệ ả ị ị ị ế ướ ự 56. Tài li u kh o sát xây d ng Ngh đ nh quy đ nh chi ti t và h ẫ ng d n

ộ ố ề ậ ả ề ợ ệ ườ ạ thi hành m t s đi u lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng t i Hà Lan tháng 5

năm 2011.

ự ệ ạ ả ướ 57. Tài li u khóa đào t o nâng cao năng l c qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ạ ậ ả quy n l i ng i tiêu dùng t i Nh t B n tháng 3 năm 2011.

ệ ạ ườ ề ả ệ B o v ng i tiêu dùng trong n n kinh t ế ạ c nh 58. Tài li u khóa đào t o “

ạ tranh” t i Singapore tháng 5 năm 2010.

ả ủ ề ả ề ợ ệ ệ ộ ố 59. Tài li u H i th o c a 10 qu c gia ASEAN v b o v quy n l i ng ườ i

ủ tiêu dùng c a năm 2009, 2010, 2011, 2012, 2013.

ứ ậ ạ ố ộ ố 60. Văn phòng Qu c h i, T p chí Nghiên c u l p pháp s 6 tháng 3 năm

2011, Hà N i.ộ

ướ ậ ệ ộ ọ ả Tài li u H i th o khoa h c pháp ệ 61. Vi n Nhà n c và Pháp lu t (2009),

ườ ố ế ệ ự ạ ậ ề ả ệ lu t v b o v ng i tiêu dùng – kinh nghi m qu c t ể ọ , th c tr ng và tri n v ng

ở ệ Vi t Nam , Hà N iộ .

175

ả ướ ệ Tài li u tham kh o n c ngoài

62. Bureau of Standards, Metrology and Inspection, Ministry of Economic

Affairs of Japan (2003), The Commodity Inspection Act, Enforcement Rules of the

Commodity Inspection Act, Japan.

63. Consumers International (2004), Plant variety protection in Indonesia,

Philippines and Thailand, Published by Consumers international, Asia Pacific

Office, Kuala Lumpur, Malaysia.

64. Consumers International (2006), Project on Copyright and Access to

Knowledge, Country Study Indonesia, Published by Consumers International Luala

Lumpur Office, Malaysia.

65. Consumers International (2008), Project on Copyright and Access to

Knowledge, Country Study Malaysia, Published by Consumers International Luala

Lumpur Office, Malaysia.

66. Consumers International (2010), Access to Knowledge for Consumers,

Reports of Campaigns and Research 20082010, Published by Consumers

International, Regional Office for Asia Pacific and the Middle East.

67. Consumers’ Association of Penang (1994), How to complain and get

results, Published by Consumers’ Association of Penang, Malaysia.

68. CUTS Twenty Year of social Change (19842003), Is it really safe,

Published by CUTS Consumer Unity & Trust Society, India.

69. Mudah Murah & Cepat (2008), Claim Your Consumes Mr Right,

Published by Tribunal for Consumer Claims, Malaysia.

70. Proceedings of the IOCU Forum on Sustainable Consumption Rio de

Janneiro 4 June 1992, Consumers and the Environment, Published by International

Organization of Consumer Unions, Regional Office for Asia and the Pacific,

Penang, Malaysia.

71. Richard M.Alderman (2006), Know your rights, Taylor Trade Publishing

Lanham, New York, Boulder, Toronto, Oxford.

176

72. Ronald Macfarlane (1997), Green vs. Sustainable Consumption:

Choosing Sustainable Consumption, Published by Consumers International

Regional Office for Asia and the Pacific, Malaysia.

Các trang Web:

73.Http://www.answers.com/Q/What_is_the_Role_of_government_in_co

nsumer_protection

74. http://www.app.subcourts.gov.sg/sct/index.aspx

75. http://www.caa.go.jp/en/index.html

76. http://www.case.org.sg

77.

78.

http://www.chinhphu.vn

http://www.ciem.org.vn

79. http://www.consumer.go.jp/english/cprj/index.htm

81.

80. http://www.consumerauthority.nl

82.

http://www.consumersinternational.org

http://www.customs.gov.vn

83. http://www.dantri.com.vn

84. http://www.data.worldbank.org/indicator

86.

85. http://www.econsumer.gov/english

http://www.en.wikipedia.org

88.

87. http://www.fomca.org.my

89.

http://www.ftc.gov

90.

http://www.gso.gov.vn

http://www.icpen.org

91. http://www.ida.gov.sg/policies%20and

%20regulation/20060627155443.aspx

92. http://www.kpdnhep.gov.my

93.

177

94.

http://www.moit.gov.vn

95.

http://www.neu.edu.vn

96.

http://www.nguoitieudung.com.vn

http://www.oecd.org

97.

98.

http://www.qlct.gov.vn

99.

http://www.qltt.gov.vn

100.

http://www.sdh.ftu.edu.vn

http://www.settlement.org/sys/faqs_detail.asp?

k=PROTECT_RIGHTS&faq_id=4000264

102.

101. http://www.stb.gov.sg

103.

http://www.tapchithuongmai.vn

104.

http://www.tcvn.gov.vn

http://www.thanhnien.com.vn

106.

http://www.tuoitre.vn 105.

107.

http://www.un.org

108.

http://www.vfa.gov.vn

109.

http://www.vibonline.com.vn

http://www.viennghiencuuthuongmai.com.vn

111.

http://www.vietnamnet.vn 110.

http://www.vneconomy.vn

113.

http://www.vnexpress.net 112.

http://www.vtc.vn

http://www1.mt.gov.vn 114.

178

Ụ Ụ PH L C

Ụ Ụ Ố PH L C S 1.1:

Ớ Ả Ụ Ậ Ả Ệ Ề DANH M C VĂN B N LU T LIÊN QUAN T I B O V QUY N

Ợ ƯỜ L I NG I TIÊU DÙNG

SỐ SỐ

STT VĂN B NẢ CH NGƯƠ ĐI UỀ

ệ ệ ề ề ậ ậ ả ả ợ ợ ườ ườ Lu t B o v quy n l Lu t B o v quy n l i ng i ng i tiêu dùng i tiêu dùng

ẻ ệ ứ

cáo 1998

ự

ậ ng 1999 ể ả

ệ

ậ

ạ

ệ ệ nhân 2003 ượ ư c t

2005

ệ ử ệ

ắ

6 11 11 9 24 10 9 7 5 10 6 10 6 36 10 9 10 11 11 8 16 8 18 11 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1414 1515 16 1717 18 19 20 21 22 23 51 120 55 103 144 41 129 35 48 124 55 70 123 777 172 324 89 73 88 54 222 114 261

ả ẩ ẩ ỹ 2011 2011 ế Hi n pháp năm 2013 ậ ả Lu t B o v s c kho nhân dân 1989 ậ ạ ố ế Lu t Khi u n i, t ậ Lu t Hình s 1999 ườ ệ Pháp l nh Đo l Lu t Kinh doanh b o hi m 2000 ả Pháp l nh Qu ng cáo 2001 Lu t giá năm 2013 ử Pháp l nh X lý vi ph m hành chính 2002 ề Pháp l nh Hành ngh y, d ậ ệ ự Lu t Đi n l c 2004 ậ ạ Lu t C nh tranh 2004 ậ ự Lu t Dân s 2005 ệ ậ Lu t Doanh nghi p 2005 ươ ạ ậ Lu t Th ng m i 2005 ầ ư ậ 2005 Lu t Đ u t ậ ượ Lu t D c 2005 ậ ị Lu t Du l ch 2005 ị ậ Lu t Giao d ch đi n t ậ ở ữ Lu t S h u trí tu 2005 ậ ườ Lu t Đ ng s t 2005 ộ ậ B lu t Hàng h i 2005 ậ ậ Lu t Quy chu n và Tiêu chu n k thu t

ứ 2006 ậ Lu t Ch ng khoán 2006 7 11 2424 25 71 136

179

ệ

ụ ẩ ả t Nam 2006 ng s n ph m, hàng hóa 2007

ổ ứ ậ ậ ậ ậ ụ 26 2727 2828 29 Lu t Hàng không dân d ng Vi ấ ượ Lu t Ch t l ễ Lu t Vi n thông 2009 Lu t Các t ch c tín d ng 2010 10 7 10 11 202 72 63 131

ẩ ự

ệ 30 3131 32 33 ậ Lu t An toàn th c ph m 2010 ậ ư Lu t B u chính 2010 ậ ươ ọ Lu t Tr ng tài th ậ Lu t Ngân hàng Nhà n ạ ng m i 2010 ướ c Vi t Nam 2010 11 10 13 7 72 46 82 66

Ph l c s ụ ụ ố 1.2

ổ ứ ộ ả T ch c b máy qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng ủ i tiêu dùng c a Malaysia

ộ ộ ươ ả ệ ườ  B N i th ng và b o v ng i tiêu dùng Malaysia

180

ả ự ể ệ ọ ộ ở Tác gi ố ứ l a ch n Malaysia đ nghiên c u, b i vì trong hi p h i các qu c

ộ ạ ộ ố gia Đông Nam Á (ASEAN), Malaysia là m t trong các ả qu c gia có ho t đ ng b o

ề ợ ườ ố ể ự ệ v quy n l i ng i tiêu dùng t t nh t. ọ ấ Ngoài Malysia, chúng ta có th l a ch n

ấ ướ ể ấ ọ ỏ ứ Singapore đ nghiên c u, tuy nhiên do đ t n c Singapore r t nh bé, m i chính

ễ ự ề sách đ u d th c thi nên tính khách quan không cao.

ệ ả ơ ị ướ ề ả ệ ườ C quan ch u trách nhi m qu n lý nhà n c v b o v ng i tiêu dùng ở

ộ ộ ươ ệ ườ Malaysia là B N i th ả ng và b o v ng i tiêu dùng Malaysia

ộ ộ ươ ề ề ụ ấ (http://www.kpdnhep.gov.my). Trong B N i th ng, có V các V n đ v NTD

ụ ự ứ ạ ơ ph trách chuyên sâu lĩnh v c này, bên c nh các c quan ch c năng khác. Các

ộ ộ ứ ủ ươ ộ ố ư ứ ả ả ch c năng khác c a B N i th ng nh qu n lý giá c và cung ng m t s các

ạ ế ế ề ề ấ ả ườ ọ ượ lo i hàng hoá thi t y u, qu n lý các v n đ v đo l ng và tr ng l ấ ng, d u

ẽ ế ợ ệ ặ ọ ủ hi u và tên g i; cũng có liên quan ch t ch đ n l i ích c a NTD Malaysia.

ứ ự ả ả ạ Bên c nh ch c năng qu n lý hành chính và th c thi chính sách b o v ệ

ườ ộ ộ ươ ươ ế ng i tiêu dùng, B N i th ng có 3 ch ự ng trình chính liên quan đ n lĩnh v c

này, bao g m:ồ

ươ ứ ủ ụ Ch ộ ậ ng trình giáo d c và nâng cao nh n th c c a NTD – thông qua m t

ạ ộ ư ạ ướ ẫ ổ ứ lo t các ho t đ ng nh in sách h ng d n tiêu dùng, t ọ ch c các t a đàm, v.v.

ươ ệ ườ ạ Ch ả ng trình b o v ng ứ i tiêu dùng – bên c nh các công tác nghiên c u

ệ ườ ạ ủ ế ệ ậ ậ ề ả pháp lu t v b o v ng i tiêu dùng, có trách nhi m nh n khi u n i c a NTD và

ữ ể ả ế ả ồ ơ ả ơ chuy n cho các c quan h u quan gi i quy t, bao g m c các c quan gi ế i quy t

tranh ch pấ

ươ ộ ề ả ệ ể ườ Ch ng trình phát tri n phong trào xã h i v b o v ng i tiêu dùng –

ặ ỡ ổ ứ ộ ề ả ệ ườ ẽ ộ c ng tác ch t ch và giúp đ các t ch c xã h i v b o v ng i tiêu dùng t ạ i

Malaysia.

ư ấ ố  H i đ ng t ộ ồ v n NTD qu c gia

ộ ưở ậ ị ươ Lu t BVNTD Malaysia năm 1999 quy đ nh B tr ộ ộ ng B N i th ng và

ệ ườ ộ ồ ể ậ ư ấ ả b o v ng i tiêu dùng Malaysia có th thành l p H i đ ng t ố v n NTD qu c

ủ ầ ậ ọ H i đ ng gia theo ph n IX c a Lu t (sau đây g i là ‘ ộ ồ ’).

181

ộ ồ ộ ưở ư ủ ồ ổ H i đ ng bao g m các thành viên: (i) T ng Th ký c a B tr ộ ộ ng B N i

ươ ệ ườ ạ th ả ng và b o v ng ệ i tiêu dùng; và (ii) không quá 16 thành viên khác đ i di n

ợ ủ ấ ấ ả ổ ứ ủ cho l i ích c a NTD, nhà s n xu t, nhà cung c p, các t ch c phi chính ph và

ộ ưở ệ ả ọ ươ ổ vi n sĩ hàn lâm (h c gi ). Các thành viên do B tr ộ ộ ng B N i th ệ ng b nhi m

ệ ể ệ ế ệ ổ ỳ ớ v i nhi m k không quá 2 năm, và có th tái b nhi m khi k t thúc nhi m k ỳ

ộ ưở ộ ồ ẽ ổ ủ ị ủ ị ệ ố công tác. B tr ng s b nhi m Ch t ch và Phó ch t ch H i đ ng trong s các

ộ ồ ể ờ ộ ồ ự thành viên H i đ ng. H i đ ng cũng có th m i các cá nhân khác tham d các

ậ ủ ộ ọ ộ ồ ụ ớ ư ấ ề cu c h p hay tranh lu n c a H i đ ng v i m c đích t ộ ồ v n cho H i đ ng v các

ề ượ ư ả ậ ượ ề ấ v n đ đ c th o lu n, nh ng các cá nhân này không đ ỏ c quy n b phi u t ế ạ i

ậ ọ ộ ượ ề ậ ờ ị cu c h p hay tranh lu n. Cá nhân đ ủ c m i nh n ti n thù lao theo quy đ nh c a

ộ ồ ộ ồ ể ổ ủ ư ề ệ ậ H i đ ng. Ngoài ra, theo Đi u 80 c a Lu t, H i đ ng có th b nhi m th ký và

ấ ầ ứ ế ế ể ỗ ợ ộ ồ các viên ch c khác n u th y c n thi t đ h tr H i đ ng.

ậ ả ề ệ ườ ủ ệ ị Đi u 73 Lu t b o v ng ộ ề i tiêu dùng quy đ nh v trách nhi m c a H i

ệ ư ấ ộ ưở ươ ồ ồ đ ng trong vi c t v n cho B tr ộ ộ ng B N i th ng, bao g m:

ề ề ự ệ ậ ả ấ ườ ệ Các v n đ v NTD và vi c th c thi Lu t b o v ng i tiêu dùng

Malaysia;

ệ ả ẩ ườ ứ ậ Thúc đ y công tác b o v ng i tiêu dùng,và nâng cao nh n th c v ề

ệ ườ ả công tác b o v ng i tiêu dùng;

ộ ưở ề ấ ư ự ằ ậ Các v n đ khác mà B tr ng đ a ra nh m th c thi Lu t này và công

ệ ườ ả ệ ộ tác b o v ng ả i tiêu dùng m t cách hi u qu .

ả ạ ủ ế ế  Tòa án gi i quy t khi u n i c a NTD

ả ạ ủ ế ế Tòa án gi i quy t khi u n i c a NTD (Tribunal for Consumer Claims)

ủ ề ệ ầ ậ ả ậ ườ ượ đ c thành l p theo Đi u 85, ph n XII c a Lu t b o v ng i tiêu dùng

ụ ể ấ ả ề ầ ấ ồ ị Malaysia năm 1999. Ph n XII g m 38 đi u, quy đ nh c th t t c các v n đ ề

ế ủ ư ế ề ẩ liên quan đ n Toà án này nh thành viên, th m quy n pháp lý, phán quy t c a toà

ộ ộ ủ ề ậ ấ ộ ộ án và các v n đ có liên quan khác. Toà án này là m t b ph n c a B N i

ươ ứ ệ ỏ ệ ố ườ th ng, có ch c năng riêng, tách bi t kh i h th ng toà án thông th ủ ng c a

ự ồ ả ế ế ị Malaysia (bao g m các toà dân s và các toà gi ỏ ạ i quy t khi u n i có giá tr nh

182

ệ ố ị ả ế ế ạ ấ ướ d i 5,000 ringit v n ch u trách nhi m gi ữ i quy t các tranh ch p khi u n i gi a

ế ệ ượ NTD và nhà kinh doanh cho đ n khi toà chuyên bi t này đ ậ c thành l p). Đây là

ể ộ ế ạ ơ ồ ườ ữ ệ ạ ơ n i mà NTD có th n p đ n khi u n i đòi b i th ng vì nh ng thi t h i mà h ọ

ụ ả ế ả ả ị ị ạ ử ụ ph i gánh ch u do mua hàng hóa và s d ng d ch v , đ m b o cho khi u n i

ủ ụ ả ấ ắ ờ ơ ớ ượ đ ấ c xem xét trong th i gian ng n nh t, v i th t c đ n gi n và chi phí th p

ể ấ nh t có th .

ậ ả ủ ề ệ ườ ộ ồ Theo đi u 86 c a Lu t b o v ng i tiêu dùng, Tòa án g m có m t Ch ủ

ủ ị ứ ữ ư ậ ộ ị t ch và m t Phó ch t ch (là nh ng công ch c ngành Lu t & T pháp) và không ít

ộ ưở ươ ệ ố ệ ổ ơ h n 5 thành viên khác do B tr ộ ộ ng B N i th ng b nhi m. H th ng toà án

ồ ở ừ bao g m 15 toà án ủ t ng bang c a Malaysia.

ẽ ử Tòa án s xem xét và phân x :

ấ ỳ ộ ạ ồ ườ ấ ỳ ấ ế ế B t k m t khi u n i đòi b i th ng nào liên quan đ n b t k v n đ ề

ậ ẩ ị ề nào trong th m quy n theo Lu t quy đ nh;

ổ ồ ườ ượ ố ề Khi t ng s ti n đòi b i th ng không v t quá 25,000.00 Rigit;

ấ ỳ ộ ưở ề ấ ằ ị ỉ ị B t k các v n đ khác do B tr ng quy đ nh b ng ch th đăng trên

Công báo;

ủ ị ủ ị ặ ấ ỳ ộ ủ Ch t ch, Phó ch t ch ho c b t k m t thành viên nào c a Tòa án do Ch ủ

ấ ẽ ự ề ủ ề ẩ ệ ị t ch đ xu t s th c hi n th m quy n c a tòa.

ề ẩ ả ế ạ ồ ườ Tòa án không có th m quy n gi ế i quy t các khi u n i đòi b i th ng sau:

ả ừ ế ặ ệ ạ ủ N y sinh t cái ch t ho c thi ộ t h i c a m t cá nhân;

ấ ạ ấ ấ ỳ ấ ộ ặ ả ặ ợ Đòi l y l i đ t, ho c b t k b t đ ng s n nào ho c các l i ích liên quan

ề ấ ấ ế đ n v n đ đ t đai;

ấ ộ ề ấ ế ặ ả ạ ặ ề Ho c khi u n i mà trong đó quy n v đ t đai, ho c b t đ ng s n, l ợ i

ề ấ ặ ượ ề ươ ữ ề ạ ả ích v đ t đai, ho c nh ng quy n th ấ ng m i là nh ng v n đ ph i xem xét;

ế ấ ợ ườ Tranh ch p liên quan đ n: l ủ i ích c a ng ặ i nào đó theo di chúc ho c

ể ạ ấ ỳ ộ ự ự ệ ộ ọ không có di chúc đ l i; thi n chí; b t k m t s l a ch n hành đ ng nào: b t k ấ ỳ

ề ở ữ ệ ậ ộ ặ m t bí m t kinh doanh ho c quy n s h u trí tu ;

183

ườ ữ ợ ượ ậ ị ậ Trong tr ng h p có nh ng tòa án khác đ c thành l p theo lu t đ nh đã

ử ế ạ ồ ườ ề ề ấ ộ ữ xem xét và phân x nh ng khi u n i đòi b i th ẩ ng v các v n đ thu c th m

ử ủ ề quy n xét x c a các tòa án này.

ẩ ượ ớ ạ ữ ế ạ ề ủ Th m quy n c a tòa án đ c gi i h n trong nh ng khi u n i mà nguyên

ở ạ ế ế ạ ẫ nhân d n đ n hành vi khi u n i phát sinh trong vòng 3 năm tr l i.

ố ế ạ  Trung tâm khi u n i NTD qu c gia

ế ạ ố ượ ở Trung tâm khi u n i NTD qu c gia (NCCC), đ ậ c thành l p b i B ộ

ưở ươ ề ề ấ tr ộ ộ ng B N i th ng và các v n đ v NTD vào ngày 13 tháng 7 năm 2004.

ượ ở ướ ố ợ ớ ự ứ ủ ệ ộ Trung tâm này đ c kh i x ng v i s ph i h p c a Hi p h i nghiên c u và

ộ ả ụ ệ ườ giáo d c NTD (ERA), H i b o v ng i tiêu dùng các bang Selangor và Wilayah

ộ ộ ươ ề ề ấ Persekutuan và B N i th ng và các v n đ v NTD.

ứ ế ạ ố ỡ ả Trung tâm khi u n i NTD qu c gia có ch c năng giúp đ NTD gi ế i quy t

ả ằ ạ ằ ữ ề ế ệ ế ả ạ ấ v n đ và khi u n i b ng vi c đ m b o r ng nh ng khi u n i này s đ ẽ ượ c

ế ơ ứ ể ờ ồ chuy n đ n c quan ch c năng liên quan và đ ng th i trung tâm cũng đóng vai trò

ả ữ ệ ệ ả ế là trung gian hòa gi i gi a NTD và doanh nghi p trong vi c gi ấ i quy t tranh ch p

ế ạ khi u n i.

ơ ề ế  Các c quan đi u ti t ngành

ề ề ả ệ ườ ấ ấ ượ ị Các v n đ v b o v ng i tiêu dùng (an toàn, ch t l ng hàng hoá, d ch

ề ế ạ ế ư ễ ụ ụ v , khi u n i, v.v.) trong các ngành có đi u ti ệ ự t, ví d nh vi n thông, đi n l c,

ề ề ơ ế ư ỷ ụ ụ ề v.v. đ u do các c quan đi u ti t ngành ph trách. Ví d nh U ban đi u ti ế t

ộ ộ ụ ễ ề ậ ả ngành Vi n thông và Đa truy n thông có m t B ph n riêng ph trách gi ế i quy t

ạ ề ạ ủ ể ộ ấ ượ ế ế ơ ụ ị khi u n i c a NTD. NTD có th n p đ n khi u n i v ch t l ng d ch v qua

ặ ạ ạ ủ ơ ề ỷ ế m ng ho c t i văn phòng c a c quan này. Trong khi đó, U ban đi u ti t ngành

ượ ệ ự ớ ạ ố ỷ ả Năng l ng u thác cho b n công ty đi n l c l n t i Malaysia gi ế i quy t các

ề ấ ượ ạ ủ ế ụ ủ ọ ị khi u n i c a NTD v ch t l ng d ch v c a h .

ọ ừ ủ ệ Bài h c t kinh nghi m c a Malaysia

184

ướ ệ ả ườ ờ Malaysia là n ậ c ban hành Lu t B o v ng ể i tiêu dùng cùng th i đi m

ệ ư ơ ấ ổ ứ ả ậ ớ v i Vi t Nam (năm 1999), tuy nhiên, pháp lu t cũng nh c c u t ch c b o v ệ

ườ ủ ệ ề ớ ơ ệ ng i tiêu dùng c a Malaysia hoàn thi n h n nhi u so v i Vi ậ ủ t Nam. Lu t c a

ứ ệ ả ậ ộ ườ ộ Malaysia cho phép thành l p m t B có ch c năng b o v ng i tiêu dùng có v ị

ạ ộ ấ ớ ế ậ ủ ề ẩ ơ ề ả trí, th m quy n, ngân sách r t l n. C ch v n hành c a các ho t đ ng v b o

ơ ế ị ườ ủ ệ ườ v ng i tiêu dùng c a Malaysia theo c ch th tr ng.

ư ề ậ ả ạ ấ ộ T i Malaysia có r t nhi u văn b n pháp lu t, cũng nh các B , ngành, c ơ

ứ ệ ả ườ ệ ả ườ quan có ch c năng b o v ng ơ i tiêu dùng. Các c quan b o v ng i tiêu dùng

ươ ạ ộ ệ ả ầ ấ ớ ườ ớ ị đ a ph ng ho t đ ng r t hi u qu và g n gũi v i ng ề i tiêu dùng v i nhi u

ứ ủ ụ ế ậ ị ườ ặ ệ chi n d ch giáo d c, nâng cao nh n th c c a ng i tiêu dùng. Đ c bi ơ t, c quan

ề ả ệ ả ườ ượ ầ qu n lý hành chính đ u não v b o v ng ủ i tiêu dùng c a Malaysia đ ề c đi u

ộ ưở ở ộ ủ ệ ạ ặ ộ hành b i m t B tr ự ng đ c nhi m thu c văn phòng Chính ph , liên l c tr c

ủ ướ ế ớ ti p v i Th t ủ ng Chính ph .

ệ ố ể ả ọ ế ế Malaysia có h th ng tòa án rút g n đ gi ạ ủ i quy t các khi u n i c a

ườ ươ ả ế ế ả ạ ơ ng i tiêu dùng. Đây là ph ng pháp gi i quy t khi u n i nhanh, đ n gi n và ít

ườ ả ả ề ố t n kém, ng ủ ạ i tiêu dùng không ph i tr các lo i phí cho quá trình đi u tra c a

ư ạ ấ ầ chuyên gia cũng nh phí t ể ắ ậ ư i tòa, không c n thuê lu t s , không m t phí đ b t

ế ị ế ị ự ệ ệ ở ượ ả doanh nghi p th c hi n các quy t đ nh b i quy t đ nh đã đ ệ ả c đ m b o. Vi c

ậ ọ ả ữ ế ấ ườ thành l p tòa án rút g n trong gi i quy t tranh ch p gi a ng i tiêu dùng và t ổ

ấ ầ ứ ế ủ ư ặ ị ch c cá nhân kinh doanh là r t c n thi t do đ c tr ng các giao d ch c a ng ườ i

ế ệ ỏ ự ườ ạ ủ ụ tiêu dùng là nh và các th t c khi u ki n theo trình t thông th ng t i tòa án

ứ ạ ề ờ ấ ấ r t ph c t p, m t nhi u th i gian.

ệ ể ọ ể ả ự ọ ỏ Vi t Nam có th h c h i Malaysia xây d ng tòa án rút g n đ gi ế i quy t

ấ ườ ệ ậ ấ ấ ế các tranh ch p ng i tiêu dùng sao cho nhanh nh t, thu n ti n nh t và ti ệ t ki m

ườ chi phí cho ng i tiêu dùng.

185

Ụ Ụ Ố PH L C S 1.3

ổ ứ ộ ả ướ ề ả ệ ườ ủ T ch c b máy qu n lý nhà n c v b o v ng ậ i tiêu dùng c a Nh t

B nả

ừ ộ ế ớ ề ế ố ị ứ ặ T m t qu c gia b tàn phá n ng n sau chi n tranh th gi ộ i th 2, m t

ề ắ ố ệ ư ườ qu c gia có nhi u thiên tai, thiên nhiên kh c nghi t nh ng con ng i và nhân dân

ự ậ ả ồ ể Nh t B n đã g ng mình xây d ng l ạ ấ ướ i đ t n ộ c đ ngày hôm nay thành m t

ế ề ợ ệ ả ườ ấ ố ườ c ố ng qu c kinh t , có chính sách b o v quy n l i ng i tiêu dùng r t t t. Bên

ủ ả ậ ố ệ ự ọ ạ c nh đó, Nh t B n cũng là qu c gia mà Chính ph Vi ể ọ t Nam l a ch n đ h c

ự ị ị ế ướ ộ ố ề ự ẫ ị ậ t p xây d ng Ngh đ nh quy đ nh chi ti t và h ậ ng d n th c thi m t s đi u lu t

ề ợ ệ ườ ề ợ ệ ả ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Chính sách b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ậ ả ượ ệ ả ầ ấ ượ ư ủ c a Nh t B n đã đ ậ c các doanh nghi p Nh t B n th m nhu n, đ c đ a vào

ế ườ ủ ế ườ tri t lý kinh doanh, đó là ng i tiêu dùng là ông ch , ý ki n ng i tiêu dùng là

ự ệ ể ậ ả ấ ườ cao nh t. D a trên quan đi m đó, doanh nghi p Nh t B n th ng xuyên hoàn

ệ ả ụ ủ ị ườ ể ấ ẩ ị thi n s n ph m hàng hóa, d ch v c a mình đ cung c p ra th tr ả ữ ng nh ng s n

ố ấ ượ ấ ế ấ ả ạ ẩ ph m t t nh t, ch t l ấ ả ng cao nh t, giá thành c nh tranh. K t qu cho th y s n

ậ ả ặ ạ ầ ủ ế ẩ ệ ph m c a doanh nghi p Nh t B n có m t t ố i h u h t các qu c gia trên th gi ế ớ i,

ườ ử ụ ệ ề ầ ượ đ c ng i tiêu dùng tín nhi m và s d ng, đi u đó góp ph n vào thành công

ế ậ ả ủ ề c a n n kinh t Nh t B n ngày hôm nay.

ệ ậ ả ướ ế ứ ể Hi n nay, Nh t B n là n ề c có n n kinh t ứ phát tri n đ ng th ba trên

ế ớ ớ ố ệ ườ ầ ậ ườ th gi i v i s dân là 127 tri u ng i, thu nh p bình quân đ u ng i là 44.000

ề ợ ệ ả ậ ả ố ườ dollar. Nh t B n là qu c gia có mô hình b o v quy n l i ng i tiêu dùng theo

ự ứ ệ ệ ề ả ơ mô hình hình chóp, và có nhi u c quan cùng th c hi n ch c năng b o v ng ườ i

ề ả ệ ấ ườ ắ ầ ượ ạ tiêu dùng. V n đ b o v ng i tiêu dùng b t đ u đ c quan tâm t ả ậ i Nh t B n

186

ề ế ể ẽ ệ ạ ấ ừ t năm 1950, khi n n kinh t hàng hoá phát tri n m nh m và xu t hi n ngày

ụ ệ ề ệ ạ ỗ ủ càng nhi u v vi c gây thi t h i cho NTD do l ư ủ i c a hàng hoá cũng nh c a

doanh nghi p. ệ

ậ ả ề ả ề ấ ủ ủ ờ ố Theo th i gian, m i quan tâm c a Chính ph Nh t B n v v n đ b o v ệ

ườ ượ ộ ố ơ ữ ệ ả ng i tiêu dùng đ c tăng lên rõ r t. Gi a năm 1960, m t s c quan b o v ệ

ườ ượ ử ữ ự ằ ng i tiêu dùng đã đ c xây d ng nh m x lý nh ng hành vi gây thi ệ ạ ớ ợ i t h i t i l

ấ ượ ư ụ ề ự ích NTD trong nhi u lĩnh v c nh : C c chính sách ch t l ộ ố ng cu c s ng đ ượ c

ậ ơ ế ế ạ ạ ộ ươ thành l p trong C quan kinh t k ho ch năm 1965, B Ngo i th ng và Công

ư ệ ệ ệ ả ậ ộ ườ nghi p và B Nông Lâm Ng nghi p cũng thành l p Ban b o v ng i tiêu

ữ ầ ẫ ờ ơ ỏ dùng năm 1964…Tuy nhiên trong th i gian đ u, nh ng c quan này v n còn nh ,

ệ ố ư manh mún và ch a thành h th ng.

ề ự ế ờ ổ ớ ấ Cho đ n nay, sau th i gian dài v i r t nhi u s thay đ i theo c a c h ủ ả ệ

ư ự ụ ể ế ả ạ ẩ ố ị ậ ủ th ng th ch , cũng nh s đa d ng c a hàng hoá, s n ph m và d ch v , Nh t

ộ ệ ố ự ệ ả ả ơ ườ ớ B n đã xây d ng m t h th ng các c quan b o v ng i tiêu dùng v i m t c ộ ơ

ẽ ả ế ấ ụ ả ề ợ ự ệ ệ ặ ả ch , c u trúc khá ch t ch , đ m b o th c thi nhi m v b o v quy n l i NTD

ự ự ạ ố ừ t khâu: xây d ng chính sách, giám sát, th c thi trên ph m vi toàn qu c.

ộ ố ơ ệ ố ướ ể ả ơ D i đây là m t s c quan tiêu bi u trong h th ng c quan b o v ệ

ườ ự ư ệ ệ ả ng i tiêu dùng và kinh nghi m th c thi chính sách B o v ng òi tiêu dùng ở

ậ ả Nh t B n:

187

Th t

ng ộ

ủ ướ (Văn phòng N i các)

Ủ

y Ban tiêu dùng (Consumer Affairs Committee)

ộ

ụ

ố

ơ B và c quan ngang B ộ

ạ Trung tâm sinh ho t qu c dân (NCAC)

ườ ổ T ng C c ng i tiêu dùng (Consumer Affairs Agency)

ở

ạ ị

ươ

S tiêu dùng t

i đ a ph

ạ

Trung tâm sinh ho t tiêu dùng (local consumer afafairs center)

188

ƯỜ

I TIÊU DÙNG

ổ ứ ệ ố ả ệ ề ợ ơ S đơ ồ: Mô hình t ch c h th ng c quan b o v quy n l i ng ườ i

ạ ậ ả tiêu dùng t i Nh t B n

ố ế ủ ệ ậ ả ợ ổ ứ Ngu nồ : T ch c h p tác qu c t c a Nh t B n (2011), Tài li u khóa

ự ả ạ ướ ề ả ề ợ ệ ườ đào t o nâng cao năng l c qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

dùng.

189

ụ ổ ườ ậ  T ng C c Ng ả i tiêu dùng Nh t B n (Consumer Affairs

Agency)

ụ ổ ườ ậ ả ượ ứ ậ T ng C c ng i Tiêu dùng Nh t B n đ c chính th c thành l p vào tháng

ụ ả ổ ơ 9 năm 2009. T ng C c NTD đóng vai trò là c quan qu n lý hành chính nhà n ướ c

ề ợ ườ ư ự ộ ộ ệ ề ả v b o v quy n l i ng i tiêu dùng nh ng không tr c thu c N i Các.

 ụ Nhi m vệ

ạ ậ ố Thu th p thông tin qua các Trung tâm sinh ho t qu c dân. Trung bình,

ậ ừ ụ ả ậ ổ ỗ ệ ế m i năm, T ng C c NTD Nh t B n thu th p t 500.000 đ n 1 tri u thông tin

ớ ườ liên quan t i ng i tiêu dùng.

ư ợ ườ ả Đ a ra các thông tin, c nh báo, tr giúp cho ng i tiêu dùng

ố ớ ư ề ệ ấ ầ ộ Đ a ra các yêu c u, đ xu t bi n pháp đ i v i các B chuyên ngành liên

ớ ả ệ ườ ụ ề ấ ổ quan t i b o v ng i tiêu dùng. Trong v n đ giá, T ng C c NTD cũng có

ị ườ ề ả ẩ ả ị ể ộ ỉ ể th m quy n qu n lý, ki m soát giá c trên th tr ng, ra ch th đ các B chuyên

ả ủ ả ề ề ẩ ấ ợ ỉ ngành đi u ch nh v n đ giá c c a s n ph m cho h p lý.

ố ớ ư ế ệ ườ Đ a ra các khuy n cáo đ i v i doanh nghi p. Trong tr ầ ợ ng h p c n

ế ủ ụ ệ ề ầ ả ổ ộ thi ặ t, T ng C c có quy n yêu c u doanh nghi p báo cáo B ch qu n ho c

ụ ề ề ả ấ ổ ưở ớ ườ ư ỗ ủ T ng C c v các v n đ có nh h ng t i ng i tiêu dùng nh l i c a hàng

ả ố hoá, qu ng cáo gian d i,…

ự ậ ả ớ ả ệ ườ Qu n lý, th c thi các lu t có liên quan t i b o v ng i tiêu dùng.

ổ ứ ạ ộ ụ ứ ế ườ T ch c các ho t đ ng giáo d c ki n th c tiêu dùng cho ng i tiêu dùng

ừ ọ ọ ớ ể ưở (t h c sinh ti u h c t i NTD tr ng thành).

ơ ấ ổ ứ ự  C c u t ch c, nhân s

ộ ưở ứ ủ ậ ộ ầ Đ ng đ u là B Tr ả ủ ng chuyên trách N i các c a Chính ph Nh t B n,

ụ ổ ưở ươ ươ ứ ưở ụ ưở T ng C c Tr ng (t ng đ ng Th tr ổ ng), Phó T ng C c Tr ẩ ng, 2 Th m

ố ấ ụ ổ ị ấ ả ồ ngh viên và 2 C v n. T ng C c NTD có t ổ t c 9 phòng ban, g m phòng t ng

ề ế ạ ỉ ườ ợ h p, phòng đi u ch nh chính sách, phòng k ho ch, phòng thông tin ng i tiêu

ườ dùng, phòng an toàn ng i tiêu dùng,…

190

ự ủ ụ ộ ổ Nhân s c a T ng C c NTD đ ượ ấ ừ c l y t ở ị các B , ngành và các S đ a

ươ ộ ự ế ẽ ụ ệ ổ ườ ph ng. Hi n nay, T ng C c NTD có 217 cán b , d ki n s tăng lên 270 ng i.

ự ố ợ ủ ổ ụ ơ ổ ứ  S ph i h p c a T ng C c NTD và các c quan, t ch c khác

ướ ự ề ạ ế ể ạ ạ ị Tr c th c tr ng n n kinh t ề phát tri n m nh, nhi u lo i hình giao d ch

ữ ệ ạ ấ ớ ị ạ m i xu t hi n (giao d ch qua m ng) kéo theo đó là nh ng hành vi xâm ph m

ề ợ ườ ố ợ ộ ơ ổ ớ quy n l i ng ở ụ i tiêu dùng lan r ng h n, T ng C c NTD đã ph i h p v i các S ,

ậ ạ ộ ộ ị B chuyên ngành liên quan thành l p H i giao d ch qua m ng.

ụ ủ ộ ệ ạ ị Nhi m v c a H i giao d ch qua m ng:

ứ ụ ề ấ ị ị ạ Nghiên c u, cung c p thông tin v hàng hoá, d ch v giao d ch qua m ng

ườ cho ng i tiêu dùng

ố ớ ư ư ế ệ ầ Đ a ra các l u ý, khuy n cáo, yêu c u đ i v i doanh nghi p liên quan t ớ i

ệ ạ ị vi c giao d ch qua m ng

ụ ệ ề ợ ề ạ ấ ườ Cung c p thông tin v các v vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng,

ử ạ ầ ị ướ ế ệ ặ ộ xác đ nh các hành vi c n x lý vi ph m, h ng đ n ngăn ch n vi c lan r ng các

ề ợ ế ườ ạ hành vi vi ph m đ n quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ủ ạ ộ ự ệ ậ ườ Th c hi n các ho t đ ng nâng cao nh n th c c a ng i tiêu dùng.

 ậ ợ ồ ậ ị ươ ạ ặ ị Lu t H p đ ng và Lu t Giao d ch th ng m i đ c đ nh

ậ ồ ượ ắ ầ ợ Lu t H p đ ng đ ệ c ban hành vào tháng 5 năm 2000 và b t đ u có hi u

ượ ử ổ ợ ồ ộ ự ừ l c t tháng 4 năm 2001 (đ ầ ậ c s a đ i năm 2006). Lu t H p đ ng là m t ph n

ự ủ ậ ậ ậ ả ộ ộ ồ ị thu c Lu t Dân s Nh t B n. N i dung c a Lu t HĐ bao g m các quy đ nh v ề

ụ ủ ệ ườ ề ấ ấ nghĩa v c a doanh nghi p và ng i tiêu dùng, v n đ cung c p thông tin, các

ế ố ụ ể ậ ấ ơ ườ ở hành vi b t chính, c ch t t ng cho t p th ng ệ i tiêu dùng trong kh i ki n,

ề ề ệ ả ị quy đ nh v đi u kho n vô hi u.

ậ ị ươ ượ ừ ớ Lu t Giao d ch th ạ ặ ị ng m i đ c đ nh đ c ban hành t năm 1976 v i tên

ầ ậ ạ ừ ữ ạ ậ ọ g i ban đ u là Lu t Bán hàng t i nhà (t nh ng năm 70 t ả i Nh t B n đã phát

ứ ủ ể ậ ộ ị ị ươ ạ ặ ị tri n hình th c giao d ch này). N i dung c a Lu t Giao d ch th ng m i đ c đ nh

ề ị ớ ứ ặ ị ệ ư ấ quy đ nh các v n đ liên quan t i các hình th c giao d ch đ c bi t nh bán hàng

191

ệ ạ ạ ị ạ t i nhà, bán hàng qua m ng, bán hàng qua đi n tho i, giao d ch kinh doanh theo

ụ ụ ạ ấ ấ ị ị m ng (đa c p), cung c p d ch v liên t c theo quy đ nh.

ứ ệ ề ề ạ ị ị ị ộ Bên c nh các quy đ nh v hình th c giao d ch, đi u ki n giao d ch, các n i

ố ớ ừ ể ệ ạ ậ ầ ợ ồ ị dung c n th hi n trong h p đ ng đ i v i t ng lo i hình giao d ch, Lu t Giao

ươ ạ ặ ế ộ ị ị ị d ch th ề ng m i đ c đ nh cũng quy đ nh v ch đ coolingoff (cho phép ng ườ i

ổ ạ ấ ị ờ ộ ườ tiêu dùng đ i l i hàng trong m t th i gian nh t đ nh) cho ng ố i tiêu dùng: Đ i

ơ ộ ứ ấ ạ ớ v i hình th c bán hàng theo m ng (đa c p) và bán hàng kèm theo c h i kinh

ườ ề ờ ố doanh, ng i tiêu dùng có quy n coolingoff trong th i gian t i đa 20 ngày, các

ứ ồ ợ ờ hình th c khác th i gian suy nghĩ l ạ ướ i tr c khi ký h p đ ng là 8 ngày. Ngoài ra,

ệ ậ ị ổ ứ ượ ờ ấ Lu t cũng quy đ nh c m vi c các cá nhân, t ch c kinh doanh đ c chào m i, níu

ườ ứ ế ầ ườ ừ ố ị kéo ng i tiêu dùng l n th hai n u ng i tiêu dùng đã t ch i giao d ch.

ế ươ ậ ả  B Kinh t ộ , Công Th ng Nh t B n (Ministry of Economy,

Trade and Industry METI)

ậ ả ủ ư ứ ề ộ ộ B METI cũng nh các b khác c a Nh t b n đ u có ch c năng và có các

ề ợ ệ ả ườ ề phòng ban chuyên trách v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng:

ụ M c tiêu liên quan t ớ ả ệ ườ i b o v ng i tiêu dùng:

ấ ượ ủ ệ ề ả ả ị Đ m b o các doanh nghi p tuân th các quy đ nh v ch t l ả ng s n

ẩ ị ướ ớ ả ệ ườ ư ph m cũng nh các quy đ nh h ng t i b o v ng i tiêu dùng.

ữ ệ ệ ấ ẩ ổ ặ Thúc đ y vi c trao đ i, cung c p thông tin gi a các doanh nghi p (đ c

ệ ườ ề ả ấ ả ợ ưở ớ ườ bi t trong tr ng h p x y ra các v n đ nh h ng t i ng i tiêu dùng)

ụ ứ ứ ế ậ ườ Giáo d c ki n th c, nâng cao nh n th c cho ng i tiêu dùng, giúp h ọ

ủ ộ ệ ề ợ ệ ả ch đ ng trong vi c b o v quy n và l ủ i ích c a mình

ỗ ợ ả ế ấ ườ H tr gi i quy t tranh ch p cho ng i tiêu dùng

ố ợ ớ ơ ổ ứ Ph i h p v i các c quan, t ch c:

ế ớ ụ ủ ự ậ ổ ị ị Liên k t v i T ng C c NTD th c thi các quy đ nh c a Lu t giao d ch

ươ ả ế ề ấ ớ ẩ th ạ ặ ị ng m i đ c đ nh; gi i quy t các v n đ liên quan t ả i an toàn s n ph m

192

ố ợ ấ ượ ụ ẩ ớ ệ ả Ph i h p v i C c Tiêu chu n ch t l ả ng trong vi c đ m b o các quy

ậ ủ ả ặ ạ ẩ ẩ ỹ ữ ề ị đ nh tiêu chu n, k thu t c a s n ph m, tránh l p l ạ i nh ng tai n n v hàng hoá

ả ưở ớ ườ nh h ng t i ng i tiêu dùng.

ớ ở ố ợ ượ ả Ph i h p v i S Tài nguyên, năng l ệ ả ng trong vi c đ m b o ch t l ấ ượ ng

ệ ủ c a nhiên li u; v.v.

ế ộ ố ề ạ Ch đ báo cáo và công b thông tin v tai n n hàng hoá nghiêm

ọ

ạ Phát sinh tai n n nghiêm tr ng

ầ

ủ

ệ

ả

ấ

ậ

Yêu c u báo cáo c a các doanh nghi p, nhà s n xu t, nhà nh p kh uẩ

ớ

Thông báo v i NITE

ệ

ệ ồ ả

ậ

ẩ

ặ

ằ

ỉ

ả ớ METI + NITE ra m nh l nh v i các doanh nghi p, nhà s n ẩ ề ấ xu t, nhà nh p kh u nh m đi u ch nh ho c thu h i s n ph m

tr ng:ọ

193

ự ế ồ ả ụ ư ệ ẩ ưở ạ Th c t , METI đã đ a ra 2 l nh thu h i s n ph m (v lò s ằ i ch y b ng

ị ướ ầ ầ d u hôi; dùng gas đô th làm n ố c nóng trong nhà). METI đã yêu c u NITE ph i

ớ ượ ệ ạ ẩ ả ồ ỷ ợ h p v i U ban Năng l ờ ể ng h t nhân trong vi c ki m tra s n ph m, đ ng th i

ồ ả ẩ ầ ệ yêu c u doanh nghi p thu h i s n ph m.

ư ấ ườ ủ Phòng T v n ng i tiêu dùng c a METI:

ậ Thành l p tháng 7 năm 1975

ạ ộ Ho t đ ng:

ắ ủ ế ậ ườ ệ ặ ạ ắ + Ti p nh n th c m c c a ng ự i tiêu dùng qua đi n tho i, email, g p tr c

ế ả ắ ủ ườ ệ ạ ư ti p, th tay; gi ắ i đáp các th c m c c a ng i tiêu dùng qua đi n tho i.

ứ ế ệ ạ ườ + Biên so n tài li u nâng cao ki n th c tiêu dùng cho ng i tiêu dùng

ơ ở ữ ệ ử ụ ụ ệ ả ổ + C s d li u tham kh o ph c v cho vi c s a đ i chính sách v ề

BVNTD.

ộ ư ấ ớ ự ố ủ ệ ườ N i dung t v n: Liên quan t ạ i công vi c, tai n n, s c c a ng i tiêu

ư ấ ụ ủ ứ ụ ề ệ ị dùng, t ộ v n v hàng hoá, d ch v ,… thu c ch c năng, nhi m v c a METI.

ố ượ ư ấ ủ ế ỗ S l ậ ng: Trung bình m i năm, Phòng T v n NTD c a METI ti p nh n

ắ ủ ả ắ ườ kho ng 14.072 th c m c c a ng i tiêu dùng.

ố ệ ậ ỹ  Vi n k thu t và đánh giá qu c gia (National Institute of

Technology and Evaluation NITE)

ượ ứ ậ ớ NITE đ c thành l p vào tháng 10 năm 1995, v i ch c năng chính là

ậ ả ề ẩ ấ ỹ ướ ớ cung c p các thông tin v an toàn, k thu t s n ph m tiêu dùng, h ng t i góp

ự ầ ộ ườ ườ ph n xây d ng m t môi tr ng tiêu dùng an toàn cho ng i tiêu dùng. NITE

ể ổ ứ ư ộ ậ ừ ổ chuy n đ i thành t ch c có t cách pháp nhân đ c l p t tháng 4 năm 2001.

Vai trò:

ự ố ề ậ ớ ả + Thu th p, phân tích thông tin v các s c liên quan t ẩ i s n ph m tiêu

dùng

ự ố ể ả ẩ ả ố ớ + Ki m tra, phong to đ i v i các s n ph m có s c

ề ẩ ả ẩ ậ ấ ỹ + Đ xu t các tiêu chu n, k thu t an toàn s n ph m

194

ề ự ố ả ư ớ ườ + Đ a ra các thông tin an toàn, thông tin v s c , c nh báo t i ng i tiêu

dùng.

ơ ấ ổ ứ C c u t ch c:

ệ ạ ộ + Có 5 cán b và 397 nhân viên làm vi c t i NITE.

ố + Chi nhánh: 8 chi nhánh trên toàn qu c (Hokkaido, Tohoku, Sikoku,...)

ư ề ế ả ạ ồ ẩ + G m các phòng ban nh Ban k ho ch, Ban đi u tra an toàn s n ph m,

ệ ụ ỹ ủ ậ phòng phân tích thông tin r i ro, Ban nghi p v k thu t (11 phòng ban).

ủ ậ ả Trong năm 2009, NITE đã thu th p, phân tích thông tin c a kho ng 4.371

ự ố ượ ủ ế ụ ớ ự ố s c so v i 5.440 v năm 2008, trong đó ch y u là các s c đ ấ c cung c p

ở b i METI.

Quy trình:

ậ ượ ề ự ố ủ ả ẩ ệ + Khi phát hi n, thu th p đ c thông tin v s c c a s n ph m, NITE s ẽ

ủ ự ố ự ế ế ả ti n hành phân tích, tìm ra nguyên nhân c a s c . D a trên k t qu phân tích,

ấ ươ ả ệ ặ ạ ự ố ế ặ ẽ ề NITE s đ xu t ph ng án gi i quy t, ngăn ch n vi c l p l i s c đó và báo

ế ả cáo k t qu cho METI.

ự ố ứ ứ ự ẽ ạ + Bên c nh đó, căn c vào các s c , NITE s nghiên c u, xây d ng tiêu

ệ ặ ạ ự ố ể ặ ẩ ố ươ chu n, quy cách đ phòng ch ng, ngăn ch n vi c l p l i s c trong t ng lai,

ờ ề ề ậ ậ ấ ỹ ị ẩ ồ đ ng th i đ xu t quy đ nh v tiêu chu n, k thu t trong các lu t có liên quan

ậ ụ ậ ạ ậ ẩ ả ệ (Lu t An toàn s n ph m cho sinh ho t tiêu dùng; Lu t An toàn v t d ng đi n

khí,…).

 ạ ố Trung tâm sinh ho t qu c dân (National Consumer Affairs

Center NCAC)

ộ ậ ạ ố ơ Trung tâm sinh ho t qu c dân (NCAC) là c quan đ c l p, trung gian liên

ữ ướ ổ ứ ớ ệ ả ườ ơ ế k t gi a các c quan Nhà n c, t ch c liên quan t i công tác b o v ng i tiêu

ạ ị ươ ệ ả ủ ế ấ dùng t i đ a ph ng, trung gian trong vi c gi i quy t các tranh ch p c a ng ườ i

ươ ổ ế ụ ứ ứ ế tiêu dùng (thông qua ph ng th c ADR), giáo d c, ph bi n ki n th c cho ng ườ i

tiêu dùng.

195

ượ ậ ừ ụ ở ạ NCAC đ c thành l p t năm 1970 có tr s t i Tokyo và 1 văn phòng t ạ i

Sagamihara.

ụ ủ ệ ạ Nhi m v c a văn phòng t i Sagamihara:

ấ ậ ư ấ ườ Thu th p, phân tích, cung c p các thông tin t v n cho ng i tiêu dùng

ử ụ ạ ướ ạ ố ệ ố (s d ng h th ng m ng l i thông tin sinh ho t tiêu dùng toàn qu c PIONET).

ử ệ ằ ẩ ả ế ắ ắ ả ả Th nghi m s n ph m nh m gi i quy t các th c m c, c nh báo cho

ườ ng i tiêu dùng.

ổ ứ ữ ấ ằ ấ ậ ườ T ch c các khoá t p hu n, thi, c p b ng cho nh ng ng i làm chuyên

ư ấ viên t v n.

ụ ủ ệ ạ Nhi m v c a văn phòng t i Tokyo:

ư ấ ườ ế ậ ư ấ ả T v n cho ng i tiêu dùng (Calling Center): ti p nh n, t v n, gi i đáp

ắ ủ ắ ườ ỗ ợ ư ấ ế ậ th c m c c a ng i tiêu dùng; ti p nh n, h tr t v n cho các Trung tâm sinh

ạ ị ươ ho t tiêu dùng đ a ph ng.

ứ ế ề ườ ướ ổ ế Tuyên truy n, ph bi n ki n th c cho ng i tiêu dùng (d ề i nhi u hình

ứ ư ề ấ ạ ờ ơ ổ th c đa d ng nh truy n thông, in n sách báo, t r i, s tay tiêu dùng, các

website tuyên truy n).ề

ự ệ ả ấ ủ ế ườ ệ Th c hi n vi c gi i quy t các tranh ch p c a ng i tiêu dùng và doanh

ệ ằ ươ ả ế ế nghi p b ng ph ứ ng th c gi ấ i quy t tranh ch p thay th (ADR).

ử ề ạ ạ ẩ Tuy nhiên, NCAC không có th m quy n x ph t vi ph m hành chính v ề

ệ ườ ố ớ ề ệ ẩ ả b o v ng ị i tiêu dùng, không có th m quy n ra l nh đ i v i các Trung tâm đ a

ươ ỉ ỗ ợ ệ ụ ư ấ ph ng mà ch h tr nghi p v t v n cho các Trung tâm này.

ườ ư ấ ự ế ườ T v n tr c ti p cho ng i tiêu ư ấ Phòng T v n cho ng i tiêu dùng:

ỗ ợ ụ ư ấ ệ ư ấ ế dùng và h tr nghi p v t v n (t ạ v n gián ti p) cho các Trung tâm sinh ho t

ị ươ tiêu dùng đ a ph ng.

ả ế ấ ằ ươ ứ ệ Làm vi c theo Phòng gi i quy t tranh ch p b ng ph ng th c ADR:

ổ ề ụ ệ ứ ọ ừ ư ứ ế cách th c g i t ng bên liên quan đ n trao đ i v v vi c và đ a ra cách th c gi ả i

ế ế ẫ ấ ả ầ ố quy t. N u quá 3 l n, 2 bên v n không th ng nh t ký vào biên b n thì v vi c s ụ ệ ẽ

196

ể ả ế ế ị ượ đ c chuy n sang toà án gi ả i quy t. Các k t qu giám đ nh liên quan t ớ ụ ệ i v vi c

ể ượ ử ụ ạ ư ứ ủ c a Phòng ADR có th đ c s d ng t ứ i toà án nh ch ng c .

ẽ ị ườ ủ ụ ề Theo quy đ nh, s có 2 ng i c a NCAC ph trách v hành chính và 2

ự ế ứ ộ ả ỗ ụ ệ chuyên gia (không thu c NCAC) tr c ti p đ ng ra hoà gi i trong m i v vi c.

ả ệ ả NCAC không thu phí hoà gi i. Chi phí cho vi c thuê chuyên gia gi ế i quy t

ủ ụ ệ ượ ấ ừ v vi c đ c l y t ngân sách c a NCAC.

ộ ư ệ ư ữ ư ệ NCAC có m t phòng t li u, l u gi các thông tin liên Phòng t li u:

ớ ấ ứ ườ ể ễ ế ậ quan t i tiêu dùng. B t c ng i tiêu dùng nào cũng có th d dàng ti p c n và

ứ ế ư ệ tra c u thông tin khi đ n Phòng t li u.

ạ ộ Ngân sách ho t đ ng:

ạ ộ ủ ự ướ Ho t đ ng c a NCAC hoàn toàn d a trên ngân sách nhà n c (trung bình

ả ỉ kho ng 3,2 t yên/năm).

ố ề ố NCAC có quy n công b thông tin (danh sách các Công b thông tin:

ọ ế ệ ệ ầ ạ ị ư ệ doanh nghi p vi ph m, các doanh nghi p đã b yêu c u g i đ n làm vi c nh ng

ề ụ ệ ề ậ ế ợ không đ n, thông tin v v vi c) và có quy n t p h p thành sách. Tuy nhiên, các

ỉ ừ ạ ở ứ ấ ị ả ộ ưở ề ế thông tin ch d ng l m c đ nh t đ nh, không nh h i ng đ n quy n đ ượ c

ữ ệ ậ gi ủ bí m t thông tin c a doanh nghi p.

 ủ ạ Trung tâm sinh ho t tiêu dùng c a Tokyo

ượ ậ Trung tâm đ ế c thành l p năm 1969. Đ n năm 1997, Trung tâm đ ượ ổ c t

ứ ạ ề ượ ứ ạ ổ ch c l i v hành chính và đ c đ i tên chính th c là Trung tâm sinh ho t tiêu

ủ dùng c a Tokyo.

ạ ộ ủ Ho t đ ng c a Trung tâm:

ỗ ợ ướ ấ ụ ệ ẫ Cung c p thông tin, h tr , h ng d n nghi p v cho các trung tâm nh ỏ

trong th đô.ủ

ạ ủ ế ế ậ ườ ủ ế ườ Ti p nh n các khi u n i c a ng i tiêu dùng (ch y u là ng i dân

ạ ớ ố ượ ụ ệ ế ệ ạ ạ ố s ng t i Tokyo, v i s l ng v vi c khi u n i 90% qua đi n tho i).

197

ộ ư ấ ủ ế ư ấ ườ ớ N i dung t v n: Ch y u t v n cho ng i tiêu dùng liên quan t ệ i vi c

ỷ ỏ ợ ế ề ạ ồ ớ ị hu b h p đ ng (quy n coolingoff), khi u n i liên quan t ạ i giao d ch qua m ng

ườ ổ ườ ườ ớ ố ượ v i đ i t ủ ế ng ch y u là ng i tiêu dùng cao tu i. Tr ợ ng h p ng i tiêu dùng

ế ượ ườ ẻ ị ư ấ ẽ ứ không t ự ả gi i quy t đ c (ng i già, tr v thành niên), t v n viên s đ ng ra

ườ ặ ườ ể ả ế ớ ệ làm ng i thay m t ng i tiêu dùng đ gi i quy t v i doanh nghi p.

ư ấ ượ ư ệ ố ẽ ề Các thông tin t v n đ c l u vào h th ng PIONET, đi u này s giúp

ấ ả ư ấ ắ ượ ổ ẫ ự cho t t c các t v n viên n m đ c tình hình và có s trao đ i l n nhau. Trong

ườ ụ ệ ề ầ ấ ộ ợ tr ng h p v vi c phát sinh nhi u l n mang tính ch t r ng rãi, Trung tâm s ẽ

ể ặ ườ ợ ặ ạ ả thông báo trong toàn Tokyo đ ngăn ch n các tr ng h p l p l i, c nh báo cho

ườ ng i tiêu dùng.

ế ộ ậ ạ ộ ư ấ ể Phòng T v n (Calling Center): Ho t đ ng theo ch đ h u ki m.

ườ ợ ụ ệ ả ế ượ Trong tr ng h p v vi c không gi i quy t đ c, Trung tâm có c ch h ơ ế ỗ

ợ ườ ị ệ ạ ứ ố ỷ ợ tr cho ng i b thi t h i (NTD) thông qua U ban đ i phó c u tr thi ệ ạ t h i.

ệ ế ỷ ả ụ ệ ỗ ợ ế Hi n nay, U ban này đang ti n hành gi i quy t 46 v vi c h tr cho ng ườ ị i b

ệ ạ thi t h i.

ủ ế ậ ố ả Theo th ng kê c a Trung tâm, năm 2010 Trung tâm đã ti p nh n kho ng

ụ ệ ư ấ ơ ườ ườ 128.000 v vi c t v n (trong đó h n 30.000 tr ợ ủ ng h p c a ng i tiêu dùng cao

ẫ ả ế ể ề ẩ ấ ả ổ ủ tu i); ti n hành ki m tra kho ng 106 m u s n ph m có v n đ theo thông tin c a

ườ ẫ ả ể ẩ ố ng i tiêu dùng; ki m tra 181 m u s n ph m trong thành ph Tokyo.

ố ượ ụ ư ấ ủ ạ S l ng các v t ế v n c a Trung tâm sinh ho t tiêu dùng Tokyo chi m

ụ ư ấ ủ ạ ổ ố ơ 15% trong t ng s các v t v n c a các Trung tâm sinh ho t tiêu dùng (h n 500

Trung tâm) trên toàn qu c.ố

ụ ề ườ Giáo d c, tuyên truy n cho ng i tiêu dùng:

ư ệ ấ ạ + Trung tâm sinh ho t tiêu dùng Tokyo có th vi n cung c p thông tin cho

ườ ớ ơ ệ ả ng i tiêu dùng v i h n 21.000 tài li u tham kh o.

ề ệ ạ + Hàng tháng, Trung tâm phát hành các t p chí v tiêu dùng (Nguy t san,

ữ ễ ườ ầ ờ ơ ờ ướ ử g i mi n phí cho nh ng ng i tiêu dùng có yêu c u), t r i, t b m (dành riêng

ố ượ ừ ư ườ ỏ ừ ể ọ cho t ng đ i t ng nh ng ẻ i già, tr nh t ti u h c).

198

ề ế ứ ế ả ạ ờ ọ + M i các giáo viên đ n gi ng d y v ki n th c tiêu dùng cho các h c

ừ ể ọ sinh t ti u h c.

ổ ươ ứ ế ằ ộ ợ ứ + T ch c các ch ng trình, h i ch nh m nâng cao ki n th c tiêu dùng

ườ cho ng i dân.

ớ ề ệ ạ ạ ộ + Ho t đ ng gi ằ i thi u v Trung tâm sinh ho t tiêu dùng Tokyo nh m

ề ề ạ ắ ả ả nâng cao hình nh, tuyên truy n v tiêu dùng (qua các đo n qu ng cáo ng n trong

ế ờ ơ các trung tâm chi u phim, t r i).

ỗ ợ ổ ứ ệ ườ ể ả ộ + H tr cho các t ch c, đoàn th xã h i trong công tác b o v ng i tiêu

dùng.

Nhân s :ự

ự ủ ệ ồ Hi n nay, nhân s c a Trung tâm bao g m 96 nhân viên, trong đó có 40 t ư

ừ ệ ệ ấ v n viên, làm vi c theo t ng nhóm chuyên ngành khác nhau (làm vi c theo biên

ế ợ ờ ồ ch và theo h p đ ng bán th i gian).

ự ư ấ ấ ộ ụ Trung tâm chia ra 10 lĩnh v c t ả v n chuyên môn (giáo d c, b t đ ng s n,

ợ ỗ ợ ườ ẩ ỹ ị ổ tài chính, m ph m, du l ch, n , h tr ng i cao tu i…). Ngoài ra, Trung tâm có

ế ờ ướ ụ ẫ ư ấ ậ ư m i thêm các lu t s , chuyên gia đ n h ệ ng d n nghi p v cho các t v n viên

ủ c a Trung tâm.

Ngân sách:

ượ ấ ừ ủ ố Năm 2010, Trung tâm đ c c p t ngân sách c a thành ph Tokyo 380

ạ ộ ủ ệ ượ ấ ệ tri u yên cho ho t đ ng c a mình. Ngoài ra, Trung tâm đ c c p 57 tri u yên t ừ

ạ ộ ủ ụ ổ ồ ộ ỹ ủ ngu n c a T ng C c NTD vào Qu Năng đ ng hoá ho t đ ng tiêu dùng c a

ượ ấ ỳ ị Trung tâm (đ c c p đ nh k 3 năm: 2009, 2010 và 2011).

ậ ả ủ ệ Bài h c ọ t ừ kinh nghi m c a Nh t B n

ậ ướ ề ệ ả ơ ả Nh t B n là n ề c có nhi u c quan tham gia vào công tác b o v quy n

ườ ấ ừ ự ố ươ ế ị ươ ợ l i ng i tiêu dùng, có s quan tâm, th ng nh t t Trung ng đ n đ a ph ng,

ố ợ ủ ề ợ ệ ả ơ ườ ự s ph i h p c a các c quan cùng tham gia công tác b o v quy n l i ng i tiêu

ề ợ ườ ượ ả ệ ấ ố ả ậ dùng, do v y, quy n l i ng i tiêu dùng đ c b o v r t t t. Chính sách b o v ệ

ề ợ ườ ở ố ượ ấ ộ quy n l i ng i tiêu dùng đã tr thành qu c sách, đ c xã h i hóa r t cao, kinh

199

ạ ộ ả ủ ủ ể ỉ phí đ ho t đ ng không ch dùng ngân sách Chính ph mà c c a các cá nhân, t ổ

ạ ộ ứ ệ ế ả ườ ậ ả ả ủ ch c đóng góp. K t qu c a ho t đ ng b o v ng ủ i tiêu dùng c a Nh t B n là

ề ề ả ề ợ ể ệ ấ ộ ườ ữ m t quá trình phát tri n. Nh ng v n đ v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở

ữ ậ ả ươ ự ư ở ệ ệ Nh t B n nh ng năm 1960 cũng t ng t nh Vi t Nam hi n nay, tuy nhiên

ứ ủ ậ ườ ứ ủ ế ậ ậ khi đó nh n th c c a ng i tiêu dùng còn ch m, đ n nay, nh n th c c a toàn xã

ườ ề ơ ệ ể ẩ ộ h i và ng i tiêu dùng đã cao h n nhi u. Vi t Nam có th đ y nhanh công tác

ề ợ ệ ườ ệ ả ả b o v quy n l i ng ề ệ i tiêu dùng thông qua hoàn thi n chính sách b o v quy n

ườ ể ư ề ợ ệ ả ườ ợ l i ng i tiêu dùng đ đ a công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng thành

ố ỉ ườ ệ ệ qu c sách, lúc đó không ch ng i tiêu dùng mà các doanh nghi p Vi t Nam s ẽ

ủ ấ ầ ệ ấ ạ ả th m nhu n, hàng hóa c a Vi ứ t Nam s n xu t ra có s c c nh tranh không ch ỉ

ướ ố ế ứ ủ ậ ầ ộ ế ố ế trong n c và qu c t , đáp ng yêu c u c a h i nh p kinh t qu c t ụ và m c

ề ữ ấ ướ ể tiêu phát tri n b n v ng đ t n c.

200

Ụ Ụ Ố PH L C S 1.4

ổ ứ ộ ả ủ T ch c b máy qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng i tiêu dùng c a Hà

Lan

ơ ả ủ  C quan qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng i tiêu dùng c a Hà Lan

ề ộ ế ể ố Hà Lan là m t qu c gia có n n kinh t ệ ớ ố phát tri n, v i s dân 16 tri u

ườ ầ ậ ườ ệ ả ng i, thu nh p bình quân đ u ng i là 48.000 dollar. Công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ượ ơ ướ ầ ng i tiêu dùng đ c các c quan Nhà n c quan tâm cách đây g n 20 năm, tuy

ệ ườ ả ơ ớ ượ ậ nhiên C quan B o v ng i tiêu dùng m i đ c thành l p năm 2007.

ụ ệ ườ ượ ậ ả C c B o v ng i tiêu dùng Hà Lan đ c thành l p năm 2007 theo quy

ủ ự ộ ộ ế ệ ả ị đ nh 2006/2004 c a Châu Âu, tr c thu c B Kinh t , nông nghi p và c i cách.

ự ủ ụ ườ Nhân s c a C c là 50 ng i.

ộ ưở B tr ng

ế ượ

ề

Chi n l

c và truy n

Ban th kýư

thông

v n

Ban pháp ch ế

Trung tâm t ườ ng

ư ấ i tiêu dùng

ố

Ban ph ụ trách th c ự thi

Ban ti p ế ậ ụ nh n v vi cệ

Văn phòng ầ đ u m i duy nh tấ ớ v i EU (SLO)

ưở ụ C c tr ng

ơ ồ ố ơ ấ ổ ứ ủ ụ ả ệ ườ S đ s C c u t ch c c a C c B o v ng i tiêu dùng Hà Lan

201

ụ ả ộ ươ ạ Ngu nồ : C c Qu n lý c nh tranh, B Công Th ả ng (5/2011), Báo cáo kh o

ề ợ ệ ườ ủ ả sát công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Hà Lan.

ụ ả ệ ườ ụ ệ ủ Nhi m v chính c a C c b o v ng i tiêu dùng

ậ ả ủ ệ ệ ườ Giám sát và nâng cao vi c tuân th pháp lu t b o v ng i tiêu dùng, và

ử ệ ế ế ầ n u c n ti n hành các bi n pháp x lý.

ệ ả ợ ườ ớ H p tác b o v ng i tiêu dùng xuyên biên gi i đòi h i s h tr ỏ ự ỗ ợ ẫ l n

ấ ủ ơ ở ầ ố ơ ố ị nhau trên c s Quy đ nh s 2006/2004 (là c quan đ u m i duy nh t c a Hà

Lan).

ườ ấ ề Trao quy n cho ng i tiêu dùng thông qua cung c p thông tin và h ướ ng

ỗ ợ ườ ượ ọ ẫ d n vào trung tâm h tr ng i tiêu dùng (đ ế ớ c g i là ConsuWijzez), liên k t v i

ư ề ạ ơ ơ ộ NMA (C quan c nh tranh) và OPTA (C quan truy n thông và b u chính đ c

l p).ậ

ả ệ ườ ữ ơ ả ậ Nh ng văn b n pháp lu t mà c quan b o v ng i tiêu dùng Hà lan

ự th c thi:

ạ ộ ươ ạ ạ Hành vi ho t đ ng th ng m i không lành m nh;

ẫ ả ầ Qu ng cáo gây nh m l n;

ươ ệ ử Th ạ ng m i đi n t ;

ủ ườ ị Giao d ch c a ng i tiêu dùng;

ề ả ồ ợ Đi u kho n h p đ ng chung;

Bán hàng t xa;ừ

ọ ị Du l ch tr n gói;

ậ ử Bán hàng t n c a:

ế Niêm y t giá;

ụ ậ ề ị Lu t v d ch v .

ệ ữ ơ ả ệ ườ ố ơ M i quan h gi a c quan b o v ng i tiêu dùng và các c quan có

liên quan khác:

ơ ợ C quan h p tác:

202

ộ ả ệ ườ + H i b o v ng i tiêu dùng;

ự ạ ơ ơ + Các c quan th c thi khác: NMA (C quan c nh tranh) và OPTA (C ơ

ộ ậ ư ề quan truy n thông và b u chính đ c l p).

ố ế ợ + H p tác qu c t (CPC, ICPEN).

ự ợ Các lĩnh v c h p tác:

ẻ + Chia s thông tin;

ự ề ợ ổ ố + H p tác cùng đi u tra trong lãnh th qu c gia và trong khu v c EU;

ế ụ ệ ể + Chuy n ti p v vi c;

ế ề ị + Các chi n d ch truy n thông.

ộ ả ệ ườ  H i b o v ng i tiêu dùng

ộ ả ệ ườ ộ ổ ứ ợ ậ H i b o v ng i tiêu dùng Hà Lan là m t t ch c phi l i nhu n, có thu

ượ ề ợ ủ ệ ậ ườ ộ phí h i viên đ ể ả c thành l p đ b o v quy n l i c a ng i tiêu dùng.

ả ướ ộ ộ H i có 250 nhân viên và 482.000 h i viên trên c n ạ c. Kinh phí ho t

ủ ộ ủ ế ừ ộ ừ ộ đ ng c a h i ch y u là t thu phí h i viên (61 euro/năm), ngoài ra t ồ ngu n thu

ướ ậ ẫ ộ ộ ạ các t p chí h ng d n tiêu dùng do h i phát hành. H i không nh n b t c s h ấ ứ ự ỗ

ợ ừ tr kinh phí nào t ủ Chính ph .

ộ ẽ ứ ủ ộ ạ ả ữ ế ớ ả V i nh ng thành viên c a h i khi có khi u n i x y ra, h i s đ ng ra b o

ề ợ ườ ữ ườ ệ v quy n l i ng i tiêu dùng mà không thu phí, còn nh ng ng i tiêu dùng

ộ ả ậ ư ư ẽ ả ả ố ộ ị ệ không ph i là h i viên mu n h i b o v thì s ph i ch u phí nh thuê lu t s , phí

ệ ở kh i ki n.

ả ệ ủ ế ườ  Tòa án gi ế i quy t các khi u ki n c a ng i tiêu dùng

ộ ộ ể ả ạ ế ế ậ T i Hà Lan có m t b ph n trong tòa án chuyên đ gi ệ i quy t khi u ki n

ườ ạ ử ệ ố ớ ụ ữ ị ủ c a ng i tiêu dùng t ỏ ơ i tòa án. Tòa x ki n đ i v i nh ng v có giá tr nh h n

ự ế ờ ớ ề ườ ẽ 5000 euro (d ki n trong th i gian t ị ụ ệ i giá tr v ki n v ng i tiêu dùng s lên

ệ ậ ả ố ổ ậ ế đ n 25000 euro). Hi n nay, đã có 10 qu n trong t ng s 19 qu n có tòa án b o v ệ

ề ợ ườ ỗ ả ế quy n l i ng i tiêu dùng. Bình quân m i ngày tòa án gi ụ ệ i quy t 250 v vi c

ệ ủ ế ườ ố ụ ệ ủ ầ ơ khi u ki n c a ng i tiêu dùng (tuy nhiên s v vi c mà đ y đ nguyên đ n và

203

ế ệ ầ ộ ỉ ị ơ b đ n cùng đ n tòa ch có 20%). Tòa làm vi c 4 ngày trong m t tu n, phí cho

ỗ ụ ệ ệ ả ả m i v vi c là 250 euro do bên thua ki n ph i tr .

ơ ả ạ ủ ế ườ  C quan gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng Hà Lan

ơ ả ạ ủ ế ườ ổ ứ C quan gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng Hà Lan là t ch c phi

ượ ể ả ấ ủ ế ườ ợ l ậ i nhu n đ ậ c thành l p đ gi i quy t các tranh ch p c a ng ớ i tiêu dùng v i

ệ ượ ậ ừ ầ ả ồ ơ các doanh nghi p, đ c thành l p t năm 1970, thành ph n g m c quan qu n lý

ướ ộ ả ủ ệ ệ ệ ệ ệ ạ ạ ộ nhà n c, đ i di n c a các hi p h i doanh nghi p, đ i di n h i b o v ng ườ i

ạ ộ ượ ướ ủ tiêu dùng; kinh phí ho t đ ng đ ợ ủ c tài tr c a nhà n c là 15%, 85% là c a các

ế ị ủ ệ ơ ả ế ế ạ ườ doanh nghi p; các quy t đ nh c a C quan gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng

ắ ả ả ộ có tính b t bu c và đ m b o thi hành.

ả ướ ệ ơ ả ế ế ạ ườ Hi n nay, c n c Hà Lan có 50 C quan gi i quy t khi u n i ng i tiêu

ệ ủ ơ ỗ ơ ề ả ướ ạ dùng, trong m i C quan đ u có đ i di n c a c quan qu n lý nhà n c, t ổ ứ ch c

ộ ề ả ệ ườ ạ ộ ệ ệ ộ xã h i v b o v ng ầ i tiêu dùng, hi p h i doanh nghi p, ho t đ ng trên h u

ề ế ệ ử ư ướ ự ủ ế h t các lĩnh v c c a n n kinh t nh : đi n t ệ , đi n, n c, giao thông v n t ậ ả i,

ở ế ụ ư ễ ả ậ ị nhà , y t ả ả , giáo d c, b u chính vi n thông, du l ch, phim nh… th m chí c b o

ậ ộ ệ ườ v ng i tiêu dùng trong mua bán đ ng v t.

ự ủ ụ ả ữ ế ế ạ ườ Trình t th t c gi i quy t khi u n i gi a ng i tiêu dùng và doanh

nghi pệ

ườ ử ơ ạ ơ ả ế ế Ng ế i tiêu dùng g i đ n khi u n i lên C quan gi ạ i quy t khi u n i

ờ ộ ừ ế ồ thông qua email, đ ng th i n p phí (t ệ 25 euro đ n 125 euro). Phía doanh nghi p

ả ộ ế ề ả ả ả ạ ộ ị b khi u n i ph i n p m t kho n ti n đ m b o thi hành.

ơ ả ứ ế ế ạ ắ ợ C quan gi i quy t khi u n i căn c trên: Nguyên t c h p lý và công

ề ụ ệ ủ ế ậ ả ạ ằ b ng; Các văn b n pháp lu t có liên quan c a Hà Lan v v vi c khi u n i;

ủ ứ ứ ủ ể ề ấ ơ ự Quan đi m c a các bên; Ch ng c các bên cung c p; Đi u tra c a C quan; D a

ế ủ ế ể ố ơ ả ế ế ạ trên đa s phi u bi u quy t c a C quan gi i quy t khi u n i.

ớ ả ế ị ủ ự ệ ắ ơ ộ Quy t đ nh c a C quan có tính b t bu c th c hi n v i c hai bên: Trong

ườ ườ ệ ệ ị ỗ tr ợ ng h p ng i tiêu dùng b thua ki n, có nghĩa doanh nghi p không có l i, khi

ệ ộ ạ ứ ề ả ả ả đó doanh nghi p đ ượ ấ ạ c l y l ế i kho n ti n n p t m ng đ m b o thi hành quy t

204

ủ ơ ườ ệ ợ ơ ị ả ị đ nh c a C quan; Trong tr ng h p doanh nghi p b thua thì C quan gi ế i quy t

ạ ả ố ề ể ả ế ị ế ệ ả ủ ộ khi u n i tr s ti n mà doanh nghi p n p đ đ m b o thi hành quy t đ nh c a

ộ ạ ứ ả ộ ủ ế ề ệ ả ơ C quan, n u kho n ti n n p t m ng không đ doanh nghi p ph i n p thêm,

ả ộ ệ ệ ộ ộ ị ệ ế n u doanh nghi p không ch u n p thì hi p h i doanh nghi p ph i n p thay, sau

ạ ủ ệ đó thu l i c a doanh nghi p.

ạ ủ ế ườ ơ T l ỉ ệ ả gi ế i quy t khi u n i c a ng i tiêu dùng thông qua C quan gi ả i

ỉ ệ ế ế ạ ế ị ự ở ợ quy t khi u n i này có t l thành công là 90% b i quy t đ nh d a trên h p lý hóa

ề ợ ụ ủ ả ượ ố quy n l i và nghĩa v c a các bên. Quá trình gi ế ụ ệ i quy t v vi c đ c s hóa,

ườ ấ ứ ệ ng ậ ể ể i tiêu dùng và doanh nghi p có th ki m tra b t c lúc nào thông qua m t

ẩ ượ ấ ạ ơ kh u đ c cung c p t ủ i website c a C quan.

ườ ọ ơ ả ế ế ạ ườ Ng ể ự i tiêu dùng có th l a ch n C quan gi i quy t khi u n i ng i tiêu

ặ ử ơ dùng ho c g i đ n lên tòa án.

ơ ả ế ế ạ ườ ộ C quan gi i quy t khi u n i ng i tiêu dùng là m t mô hình m i v gi ớ ề ả i

ế ạ ườ ơ ế quy t khi u n i ng i tiêu dùng, C quan này dung hòa đ ượ ợ c l i ích các bên do

ả ơ ả ầ ơ ướ ổ ứ thành ph n trong C quan có c c quan qu n lý nhà n c, t ch c xã h i v ộ ề

ệ ườ ạ ộ ủ ệ ệ ộ ơ ả b o v ng i tiêu dùng, hi p h i doanh nghi p. Ho t đ ng c a C quan gi ả i

ế ạ ế quy t khi u n i đem l ạ ợ i l ư i ích cho các bên tham gia nh :

ớ ơ ả ướ V i c quan qu n lý nhà n c:

ả ủ ườ ạ ồ ờ ả Gi m t ụ ệ i các v ki n c a ng i tiêu dùng t i tòa án, đ ng th i giúp C ơ

ủ ướ ề ự ự ễ ợ ớ quan đánh giá các chính sách c a nhà n c v s phù h p v i th c ti n, v ề

ề ử ề ợ ữ ấ ổ ị ụ ủ nh ng v n đ s a đ i, qua đó đã xác đ nh rõ quy n l i và nghĩa v c a ng ườ i

ữ ệ ơ ả ế ế ạ ơ tiêu dùng, doanh nghi p. H n n a, gi i quy t khi u n i thông qua C quan gi ả i

ạ ạ ề ợ ủ ế ế ề ệ ườ ượ quy t khi u n i t o đi u ki n cho quy n l i c a ng i tiêu dùng đ ự c th c thi

ạ ượ ủ ề ườ ề và t o đ c ni m tin c a ng i tiêu dùng trong n n kinh t ế ị ườ th tr ng.

ệ ớ V i các doanh nghi p:

ủ ệ ị ượ ộ ả ệ ườ Các quy đ nh c a doanh nghi p đ c h i b o v ng i tiêu dùng công

ả ế ứ ể ế ạ ườ ụ ệ ở ậ nh n, gi i quy t d t đi m các khi u n i ng i tiêu dùng, tránh v vi c tr nên

ứ ạ ồ ờ ườ ế ả ế ữ ể ầ ph c t p, đ ng th i qua ng i tiêu dùng bi ử ổ t nh ng đi m c n c i ti n, s a đ i

205

ị ườ ầ ẩ ớ ơ ứ ể ả đ s n ph m có tính thích ng cao h n v i nhu c u th tr ng, ngoài ra doanh

ậ ư ệ ả ả ả ế nghi p không ph i thuê lu t s làm gi m chi phí gi i quy t.

ườ ớ V i ng i tiêu dùng

ươ ả ế ế ạ ả ố ơ Đây là ph ng pháp gi i quy t khi u n i nhanh, đ n gi n và ít t n kém,

ườ ả ả ủ ề ạ ng i tiêu dùng không ph i tr các lo i phí cho quá trình đi u tra c a chuyên gia

ư ạ ậ ư ể ắ ấ ầ cũng nh phí t ệ i tòa, không c n thuê lu t s , không m t phí đ b t doanh nghi p

ế ị ế ị ự ệ ở ượ ữ ả ả ơ th c hi n các quy t đ nh b i quy t đ nh đã đ ộ c đ m b o, h n n a đây là m t

ươ ứ ả ủ ự ườ ph ng th c hòa gi ệ i nên nó d a trên thi n chí c a chính ng i tiêu dùng.

ủ Bài h c t ọ ừ kinh nghi mệ c a Hà Lan

ề ợ ệ ả ườ ượ Công tác b o v quy n l i ng ủ i tiêu dùng c a Hà Lan đ ắ ầ c b t đ u

ơ ở ộ ệ ệ ả ậ ơ mu n h n Vi t Nam, tuy nhiên, sau khi thành l p c quan b o v quy n l ề ợ i

ườ ả ơ ướ ế ọ ng i tiêu dùng, c quan qu n lý nhà n ự c đã quan tâm, chú tr ng đ n xây d ng

ế ị ườ ế ả ơ ồ ự ự ọ ơ c ch qu n lý (theo c ch th tr ủ ng), kêu g i ngu n l c và s tham gia c a

ơ ổ ứ ặ ệ ể ả ấ ả t t c các c quan t ch c có liên quan. Đ c bi t đã có tòa án riêng đ gi ế i quy t

ụ ệ ề ả ề ợ ệ ườ các v vi c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ứ ậ ạ ớ ệ V i Hà Lan, bên c nh viêc nghiên c u thành l p tòa án chuyên bi t gi ả i

ủ ế ầ ườ ứ ầ ỏ ọ quy t yêu c u c a ng i tiêu dùng, chúng ta c n nghiên c u h c h i mô hình

ậ ơ ả ế ấ ườ ớ ự ủ thành l p c quan gi i quy t tranh ch p ng i tiêu dùng v i s tham gia c a C ơ

ướ ộ ả ệ ườ ệ ệ ộ ả quan qu n lý nhà n c, hi p h i doanh nghi p, h i b o v ng ể i tiêu dùng đ áp

ệ ả ủ ế ươ ả ự ế ế ụ d ng vào Vi t Nam. K t qu c a ph ứ ng th c gi ạ i quy t khi u n i này d a trên

ự ề ậ ỉ ồ đ ng thu n và có tính th c thi cao, các bên tham gia đ u nghiêm ch nh thi hành.

ạ ộ ủ ớ ổ ứ ạ ứ ầ ơ ộ V i ho t đ ng c a các t ch c xã h i, ta c n nghiên c u t o c ch đ ế ể

ổ ứ ề ợ ệ ả ộ ườ ồ các t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng ụ i tiêu dùng có ngu n thu ph c

ủ ộ ạ ộ ư ủ ư ủ ộ ụ v ho t đ ng c a chính mình nh cho phép thu h i phí c a h i viên nh c a Hà

Lan.

206

ụ ụ ố Ề Ế Ph l c s 1.5: PHI U ĐI U TRA

Ề Ợ Ả ƯỜ Ệ CÔNG TÁC B O V QUY N L I NG I TIÊU DÙNG

ạ ộ ữ ơ ể ể ị 1. C quan anh/ch có nh ng ho t đ ng nào đ tri n khai công

ả ệ ề ợ ườ tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng:

ạ ậ a) ế Thành l p văn phòng khi u n i

ổ ứ ề b) ậ T ch c tuyên truy n pháp lu t:

ổ ứ ấ ượ ị c) ể T ch c ki m tra ch t l ụ ng hàng hóa, d ch v :

ư ấ ườ d) T v n cho ng i tiêu dùng:

ạ ộ ế ụ ể e) Ho t đ ng khác (xin vui lòng cho bi t c th )

…………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………

………………………………..

207

ị ế ữ ơ ổ ứ ủ 2.Anh/ ch cho bi t nh ng khó khăn mà C quan/t ch c c a anh

ả ệ ể ặ ả ị ch đang g p ph i trong quá tình tri n khai công tác b o v quy n l ề ợ i

ườ ng i tiêu dùng?

ứ ủ ậ ườ ạ Nh n th c c a ng i tiêu dùng còn h n ch ế a)

ứ ổ ư ứ ượ T ch c, cá nhân kinh doanh ch a ý th c đ ệ c trách nhi m

ủ c a mình

ế ự ỗ ợ ừ ơ ị ươ Thi u s h tr t ứ c quan ch c năng đ a ph ng c)

ế ơ ở ạ ộ ể Thi u c s pháp lý đ ho t đ ng d)

ơ ế ố ợ ư ữ ự ơ Ch a có c ch ph i h p gi a các c quan th c thi BVNTD e)

ư ủ ử ệ ớ Công tác BVNTD còn m i nên ch a đ kinh nghi m x lý f)

ạ ộ ế ụ ể Ho t đ ng khác (xin vui lòng cho bi t c th ) g)

…………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………

………………………………..

3. Anh/ ch cho bi

ị ế ụ ọ ủ ệ t nhi m v tr ng tâm c a công tác b o v ả ệ

ườ ng i tiêu dùng là gì?

ả ế ế Gi ạ i quy t khi u n i a)

ườ ụ Giáo d c ng i tiêu dùng

ậ ề ả ề ợ ệ ề ườ Tuyên truy n pháp lu t v b o v quy n l i ng i tiêu dùng c)

ươ ế ụ ể Ph ng án khác (xin vui lòng cho bi t c th ) d)

…………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………

………………………………………..

ề ợ ườ ị ị ệ 4.Theo Anh/ ch hi n nay quy n l i ng ạ i tiêu dùng b vi ph m

ạ ộ ự ề ấ nhi u nh t trong lĩnh v c nào, ho t đ ng nào sau đây?

ự ệ ẩ An toàn v sinh th c ph m a)

ấ ượ ị Ch t l ng hàng hóa d ch v ụ

208

ệ ả ả ẩ Trách nhi m b o hành s n ph m c)

ấ Cung c p thông tin d)

ả Hàng nhái, hàng gi e)

ự ế ụ ể Lĩnh v c khác (xin vui lòng cho bi t c th ) f)

……………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………

ị ế ơ ổ ứ 5. Anh/ ch cho bi t c quan, t ọ ch c nào sau đây có vai trò quan tr ng

ể ệ ấ nh t trong vi c tri n khai công tác BVNTD

ộ ươ ở ươ ỉ a) B Công Th ng, S Công Th ng các t nh

ộ ả ề ợ ườ ả ướ b) ệ H i b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong c n c

ệ ộ ở ọ ọ ệ c) B Khoa h c Công ngh , các S Khoa h c Công ngh

ơ ế ụ ể d) C quan khác (xin vui lòng cho bi t c th )

…………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

……

ậ ộ ề ậ ị 6. Theo Anh/ ch có nên thành l p b ph n chuyên trách v công tác

ả ệ ề ợ ườ ở ở ươ ỉ b o v quy n l i ng i tiêu dùng S Công Th ng các t nh không?

a) Nên thành l pậ

b) Không nên

ế ế ụ ể c) Ý ki n khác (xin vui lòng cho bi t c th )

…………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

……..

ơ ề ẩ ả ị 7. Theo Anh/ ch có nên trao thêm th m quy n cho c quan qu n lý

ướ ề ả ệ ề ợ ườ nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng không?

209

ự ề ẩ ơ a) Nên trao thêm th m quy n cho c quan th c thi công tác

BVNTD

b) Không nên

ế ế ụ ể c) Ý ki n khác (xin vui lòng cho bi t c th )

…………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

……

ế ố ợ ự ự ệ ạ ị 8. Anh/ ch hãy cho bi t th c tr ng trong vi c ph i h p th c thi công

ả ệ ườ ạ ơ ướ ệ tác b o v ng i tiêu dùng t i các c quan nhà n c hi n nay?

ố ợ ụ ể ơ ế ư a) Ch a có c ch ph i h p c th

ệ b) Vi c ph i h p r t t ố ợ ấ ố t

ố ợ ệ ỉ c) ứ Vi c ph i h p ch mang tính hình th c

ế ế ụ ể d) Ý ki n khác (xin vui lòng cho bi t c th )

…………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

……..

ủ ữ ị ổ ứ Theo Anh/ ch nh ng khó khăn c a các t ộ ch c xã h i

ả ệ ề ợ ự ệ ườ tham gia th c hi n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng là gì?

ạ ộ ế a) Thi u kinh phí ho t đ ng

ồ b) ự Không có ngu n nhân l c

ậ ượ ự ứ ủ ư c) Ch a nh n đ ộ c s quan tâm đúng m c c a toàn xã h i

ế ế ụ ể d) Ý ki n khác (xin vui lòng cho bi t c th )

…………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

……..

210

Thông tin cá nhân:

ọ H và tên:

………………………………………………………………

ơ Tên c quan……………………………………………………………

ố ị Đ a ỉ ch , s ệ đi n ạị tho :

…………………………………………………

ả ơ ọ Xin trân tr ng c m n!

Ả Ả Ế K T QU KH O SÁT

211

ế ượ ợ ừ ứ ổ ế ề Phi u đi u tra trên đ c Nghiên c u sinh t ng h p t 230 phi u phát ra và

ộ ả ế ệ ề ườ ở thu v là 178 phi u giành cho các h i b o v ng i tiêu dùng và s công th ươ ng

ả ướ ỉ các t nh trong c n c trong tháng 4, tháng 5 năm 2011.

ạ ộ ề ợ ủ ể ệ ả ườ 1. Ho t đ ng c a tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu

dùng

ằ ị ạ ở ươ ệ ả ộ Nh m xác đ nh xem t i các S Công Th ng, H i B o v quy n l ề ợ i

ườ ị ươ ạ ộ ữ ể ằ ả ng i tiêu dùng các đ a ph ng tri n khai nh ng ho t đ ng nào nh m b o v ệ

ề ợ ườ ế ề ơ ị ữ ỏ C quan anh/ch có nh ng quy n l i ng i tiêu dùng, Phi u đi u tra có câu h i: “

ả ệ ể ể ạ ộ ề ợ ế ả ho t đ ng nào đ tri n khai công tác b o v quy n l i ng i ườ ”? K t qu là thành

ế ế ạ ổ ứ ậ ậ l p văn phòng khi u n i có 28.1% phi u, t ề ch c tuyên truy n pháp lu t có

ế ổ ứ ấ ượ ể ụ ế ị 28.1% phi u, t ch c ki m tra ch t l ng hàng hóa, d ch v 20.8% phi u, t ư ấ v n

ườ ạ ộ ế ế cho ng i tiêu dùng có 39,9 phi u, ho t đ ng khác có 1,1% phi u.

40

35 Thành lập văn phòng khiếu nại

30 Tuyên truyền pháp luật

25

20 Kiểm tra chất lượng HH, DV

15 Tư vấn cho NTD

10 Hoạt động khác

5

0

ụ ơ ả ư ữ ả ỏ ơ ệ Nhóm câu h i này đ a ra nh ng nhi m v c b n mà các c quan qu n lý

ướ ề ả ề ợ ệ ườ ổ ứ nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng và các t ộ ch c xã h i tham gia

ề ợ ệ ả ả ế ế ả ấ công tác b o v quy n l i ph i ti n hành. Tuy nhiên k t qu cho th y, s l ố ượ ng

ệ ế ế ế ấ ơ ỉ ị ụ các đ n v cùng ti n hành các nhi m v nêu trên là r t ít ch chi m 20 đ n 30%

212

ừ ế ề ế ấ ị ươ ắ ả ề các phi u đi u tra. T k t qu đi u tra trên cho th y các đ a ph ng đã b t tay

ề ợ ể ệ ả ườ ư vào tri n khai công tác b o v quy n l i ng ồ i tiêu dùng, tuy nhiên ch a đ ng

ụ ượ ự ư ế ệ ệ ủ ậ ộ b và ch a th c hi n h t các nhi m v đ ả c giao c a Lu t và các văn b n

ẫ ướ h ng d n.

ạ ộ ủ 2. Khó khăn c a ho t đ ng BVQLNTD

ể ế ượ ố ớ ề ợ ữ ệ ả Đ bi t đ c nh ng khó khăn đ i v i công tác b o v quy n l i ng ườ i

ư ế ề ị ế ữ t nh ng khó khăn mà tiêu dùng, phi u đi u tra đã đ a ra câu h i: ỏ “Anh/ch cho bi

ơ ổ ứ ủ ể ặ ả ị C quan/t ch c c a anh ch đang g p ph i trong quá tình tri n khai công tác

ề ợ ệ ườ ế ấ ả ấ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng ậ ”? K t qu cho th y khó khăn nh t là do nh n

ứ ườ ế ớ ế ạ ứ ủ th c c a ng i tiêu dùng còn h n ch v i 84,8% phi u tr ả ờ l i, th hai là các

ự ự ạ ộ ề ợ ư ệ ệ ế ả ườ doanh nghi p ch a th c s quan tâm đ n ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu

ế ẫ ẫ ườ ề ạ ợ ườ dùng d n đ n v n th ng xuyên vi ph m quy n l i ng ế i tiêu dùng chi m

ả ờ ế ơ ế ố ợ ữ ư ế ơ 71,9% phi u tr l ự i, ti p theo là ch a có c ch ph i h p gi a các c quan th c

ậ ả ề ợ ệ ườ ả ờ ế ế thi lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng chi m 51.7% phi u tr l i, công tác

ề ợ ệ ườ ử ư ệ ớ ả b o v quy n l i ng ế i tiêu dùng còn m i nên ch a có kinh nghi m x lý chi m

ế ự ỗ ợ ừ ơ ế ị ươ 44,9% phi u tr ả ờ l i, thi u s h tr ứ c quan ch c năng đ a ph t ế ng chi m

ả ờ ế ế ơ ở ả ờ ế ế 39.3% phi u tr l i, thi u c s pháp lý chi m 27% phi u tr l i.

90

80 Nhận thức NTD còn hạn chế

70

60

50 Ý thức doanh nghiệp chưa tốt Thiếu hỗ trợ từ cơ quan nhà nước

40 Thiếu cơ sở pháp lý

30

20 Chưa có cơ chế phối hợp

10 Công tác BVQLNTD còn mới

0

213

ấ ớ ụ ọ ệ 3. Nhi m v quan tr ng nh t v i công tác BVQLNTD

ự ả ề ợ ệ ườ ề ớ Lĩnh v c b o v quy n l i ng ệ ự i tiêu dùng là lĩnh v c m i, nhi u nhi m

ụ ể ệ ể ướ ể ạ ụ ầ v c n tri n khai, tuy nhiên tri n khai nhi m v nào tr c đ đem l ệ i hi u qu ả

ơ ả ơ ở ụ ể ệ ề ọ ớ ị cao h n c là đi u quan tâm. Đ có c s xác đ nh nhi m v quan tr ng v i công

ề ợ ả ườ ề ế ị ỏ “Anh/ ch cho ệ tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, phi u đi u tra có câu h i:

ế ả ệ ườ ụ ọ ệ ế ả bi ủ t nhi m v tr ng tâm c a công tác b o v ng i tiêu dùng là gì ”? K t qu thu

ậ ả ề ợ ề ệ ườ ế ượ đ c, tuyên truy n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng chi m 92%, gi ả i

ụ ế ế ạ ườ ế ế ế quy t khi u n i chi m 50%, giáo d c ng i tiêu dùng chi m 46,6%, ý ki n khác

ế chi m 1,1%.

100 Giải quyết khiếu nại

80

60 Giáo dục người tiêu dùng

40 Tuyên truyền pháp luật

Phương án khác

20

0

ụ ủ ữ ế ệ ấ ả ộ ọ ả K t qu cho th y m t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a công tác b o

ề ợ ườ ế ụ ề ậ ẩ ệ v quy n l i ng ạ i tiêu dùng là ti p t c đ y m nh tuyên truy n pháp lu t cho

ố ượ ị ự ộ các đ i t ng ch u s tác đ ng.

ự ườ ề ạ ị 4. Lĩnh v c ng ấ i tiêu dùng b vi ph m nhi u nh t

ề ợ ệ ườ ạ ạ ầ ế Hi n nay quy n l i ng ị i tiêu dùng b vi ph m t ự i h u h t các lĩnh v c

ư ự ệ ẩ ả ả ẩ nh an toàn v sinh th c ph m, hàng nhái hàng gi ả , b o hành s n ph m, cung

ườ ự ằ ườ ấ c p thông tin cho ng ị i tiêu dùng, nh m xác đ nh xem lĩnh v c nào ng i tiêu

ề ề ế ặ ạ ỏ ị Theo Anh/chị ấ dùng đang b vi ph m nhi u nh t phi u đi u tra đã đ t câu h i: “

ề ợ ệ ườ ự ấ ạ ị hi n nay quy n l i ng ề i tiêu dùng b vi ph m nhi u nh t trong lĩnh v c nào,

214

ạ ộ ế ả ượ ự ự ẩ ho t đ ng nào sau đây ”? K t qu thu đ ệ c lĩnh v c an toàn v sinh th c ph m là

ấ ượ ứ ề ế ế ạ ấ ị vi ph m nhi u nh t chi m đ n 74.7%, th hai là ch t l ng hàng hóa d ch v ụ

ứ ả ứ ư ấ 67.4%, th ba là hàng nhái, hàng gi 53.9%, th t là cung c p thông tin 46.1%,

ứ ệ ả ẩ ả th năm là trách nhi m b o hành s n ph m 41%.

80

70

60

50

40 An toàn vệ sinh thực phẩm Chất lượng hàng hóa dịch vụ Trách nhiệm bảo hành sản phẩm Cung cấp thông tin

30 Hàng nhái, hàng giả

20 lĩnh vực khác

10

0

ơ ả ưở ấ ố ớ ề ườ 5. C quan có nh h ng nhi u nh t đ i v i ng i tiêu dùng

ủ ơ ả ằ ị ị ướ ề Nh m xác đ nh v trí, vai trò c a c quan qu n lý nhà n c v BVQLNTD

ộ ươ ươ ườ ặ ỏ là B Công Th ở ng và S Công Th ớ ng v i ng i tiêu dùng, câu h i đã đ t ra

ệ ạ ữ ự ơ ự s so sánh gi a các c quan cùng th c thi công tác này trong hi n t ứ i và quá kh :

ế ơ ổ ứ ấ ọ t c quan, t ch c nào sau đây có vai trò quan tr ng nh t trong ị “Anh/ch cho bi

ệ ể vi c tri n khai công tác BVNTD ”?

ả ờ ộ ươ ươ ế ỉ Câu tr l i là B Công Th ở ng và S Công Th ng các t nh chi m 84.8%,

ệ ơ ế ộ ọ ộ ướ H i BVQLNTD chi m 55%, B Khoa h c và Công ngh (c quan tr c đây

ệ ả ướ ế ề ơ ượ đ ụ c giao nhi m v qu n lý nhà n c v BVQLNTD) chi m 16,8%, c quan

khác là 3,4%.

215

90

80 Bộ, Sở Công Thương

70

60

50

40 Bộ, Sở Khoa học và công nghệ Hội BVQNLTD

30 Cơ quan khác

20

10

0

ả ề ế ấ ộ ươ ơ ọ K t qu đi u tra cho th y B Công Th ấ ng là c quan quan tr ng nh t

ề ợ ệ ệ ườ ề ộ ả trong vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Đi u đó cũng có nghĩa B Công

ươ ự ữ ệ ệ ầ ơ Th ư ng c n có trách nhi m cao h n n a trong vi c xây d ng chính sách, đ a

ố ủ ộ ố ứ ườ chính sách vào cu c s ng đáp ng mong mu n c a ng i tiêu dùng. Ngoài ra, các

ề ợ ườ ạ ươ ệ ộ ả h i b o v quy n l i ng i tiêu dùng t ị i các đ a ph ng cũng đóng vai trò quan

ề ợ ệ ọ ườ ệ ả tr ng trong vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ậ ộ ậ ề ở ở ươ 6. Thành l p b ph n chuyên trách v BVQLNTD S Công Th ng

ướ ự ệ ạ ạ ở ươ ư ộ Tr c th c tr ng hi n nay t i các S Công Th ậ ng ch a có b ph n

ề ợ ệ ả ườ ế ề chuyên trách theo dõi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, phi u đi u tra

ụ ể ơ ừ ị ữ ể ế đã xác đ nh c th h n t quan đi m nh ng ng ườ ượ i đ ỏ ề ự ầ c h i v s c thi t có

ậ ộ ạ ở ỏ ượ ặ ị Theo Anh/ ch có nên hay không có b ph n này t i S . Câu h i đ c đ t ra là: “

ề ợ ệ ề ả ậ ậ ộ ườ thành l p b ph n chuyên trách v công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng ở

ươ ở S Công Th ỉ ng các t nh không ?

216

Thành lập

Không thành lập Ý kiến khác

ầ ỏ ị ế ậ ậ ằ Nhóm câu h i này nh m xác đ nh có c n thi ộ t thành l p b ph n chuyên

ở ở ươ ề ả ề ợ ệ ườ ầ ế trách S Công Th ng v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là c n thi t hay

ư ế ầ ả ế ệ ề ấ ch a? K t qu cho th y 96% cho là c n thi ậ ấ t. Đi u này cho th y vi c thành l p

ộ ệ ố ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ m t h th ng c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng

ố ừ ươ ế ị ươ ế ự ế ệ xuyên xu t t Trung ng đ n đ a ph ầ ng là c n thi t. Trên th c t hi n nay

ư ậ ộ ở ở ươ ệ ể ẫ v n ch a có b ph n chuyên trách các S Công Th ng nên vi c tri n khai còn

ề ặ g p nhi u khó khăn.

ề ơ ả ẩ ướ ề 7. Th m quy n c quan qu n lý nhà n c v BVQLNTD

ủ ề ế ả ẩ ơ ướ Liên quan đ n th m quy n c a c quan qu n lý nhà n ề ả c v b o v ệ

ề ợ ườ ỏ ặ ệ ị Theo Anh/ ch có nên trao quy n l i ng i tiêu dùng hi n nay, câu h i đ t ra là: “

ề ả ẩ ơ ướ ề ả ệ ề ợ ườ thêm th m quy n cho c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu

ế ậ ả ượ ằ ẩ dùng không”? K t qu nh n đ ề ầ c là 93.8% cho r ng c n trao thêm th m quy n

ề ợ ự ệ ả ơ ườ ệ cho c quan th c thi công tác b o v quy n l i ng ụ i tiêu dùng do nhi m v là

ề ầ ả ụ ệ ớ ề ế ẩ ớ nhi u, c n gi ề ứ ạ i quy t nhi u v vi c l n, ph c t p, v i quy mô và th m quy n

ư ệ ệ ố ự ụ ượ ệ ế ỉ nh hi n nay thì khó th c hi n t t nhi m v đ c giao. Ch có 3.4% ý ki n cho

ề ế ẩ ằ r ng không nên giao thêm th m quy n và 2,8% không có ý ki n.

217

Trao thêm quyền

Không trao thêm quyền

ệ Hi n nay

Không ý kiến

ẩ ề th m quy n

ả ơ c quan b o c aủ

ề quy n l ợ i vệ

ng ườ i tiêu

ở ệ ộ ơ ụ ự ế ấ ộ ị ỉ dùng Vi t Nam còn th p ch là m t đ n v hành chính tr c thu c C c, ti ng nói

ưở ự ế ư ớ ộ ướ ả và nh h ng v i xã h i ch a cao. Th c t các n ự c trong khu v c và trên th ế

ớ ề ợ ệ ả ấ ố ườ ượ gi i cho th y mu n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng đ ể c tri n khai

ả ơ ướ ề ả ề ợ ệ ườ ố t t thì c quan qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng ph i đ ả ủ

ạ ờ ớ ộ ươ ấ ớ ủ ề ầ m nh. Trong th i gian t i B Công Th ố ng c n đ xu t v i Chính ph , Qu c

ề ợ ề ệ ả ẩ ơ ườ ộ h i trao thêm th m quy n cho c quan b o v quy n l i ng i tiêu dùng cho

ụ ượ ứ ệ ớ ươ t ng x ng v i nhi m v đ c giao.

218

ơ ế ố ợ ữ ự ơ 8. C ch ph i h p gi a các c quan th c thi công tác BVQLNTD

80

70

60 Chưa có cơ chế phối hợp Phối hợp rất tốt

50

40

30 Phối hợp mang tính hình thức ý kiến khác

20

10

0

ề ợ ự ệ ườ ấ ộ ả Lĩnh v c b o v quy n l i ng ế i tiêu dùng là r t r ng, liên quan đ n

ố ợ ố ự ề ậ ộ ữ ế nhi u B , ngành, do v y n u không có s ph i h p t ơ t gi a các c quan cùng

ụ ự ề ợ ệ ệ ả ườ ế ượ đ c giao nhi m v th c thi b o v quy n l i ng i tiêu dùng thì k t qu s ả ẽ

ỏ ượ ố ợ ề ơ ế ặ ị Anh/ ch hãy cho bi ế t không cao. Câu h i đ c đ t ra v c ch ph i h p là: “

ố ợ ự ự ệ ệ ả ạ ườ ạ th c tr ng trong vi c ph i h p th c thi công tác b o v ng i tiêu dùng t i các

ướ ế ả ượ ả ờ ư ơ ơ c quan nhà n ệ c hi n nay ”? k t qu thu đ c là 71,9% tr l i ch a có c ch ế

ố ợ ố ợ ứ ệ ỉ ỉ ụ ể ph i h p c th , 30,9% tr ả ờ l i vi c ph i h p ch mang tính hình th c, ch có

ố ợ ệ ằ 10,7% cho r ng vi c ph i h p là t ấ ố t t t.

ề ơ ụ ệ ừ ế ữ ế ấ ả ả T k t qu kh o sát cho th y, nh ng v vi c liên quan đ n nhi u c quan

ệ ố ự ố ợ ụ ể ữ ộ ơ ế ư ẽ ư ượ s ch a đ c th c hi n t ơ t do ch a có m t c ch ph i h p c th gi a các đ n

ề ợ ự ệ ả ườ ơ ị v cùng th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Lý do là các c quan

ề ề ẩ ơ ế ề đ u có th m quy n ngang nhau, không có c quan nào đi u ti t, ch đ o đ ỉ ạ ượ ơ c c

ờ ộ ơ ố quan nào. Trong th i gian t ớ ớ ư i v i t ầ cách là c quan đ u m i B Công Th ươ ng

ố ợ ấ ơ ẽ ơ ả ơ ể ả ề ế ệ ặ ầ c n đ xu t c ch ph i h p ch t ch h n hi u qu h n đ gi ế i quy t các v ụ

ề ợ ệ ườ ề ế ộ ạ vi c vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng liên quan đ n nhi u B , ngành, nên đ ề

ộ ơ ề ấ ầ ố ị ế ạ ộ ị xu t m t đ n v làm đ u m i đi u ti ự ơ t ho t đ ng các đ n v khác cùng th c

hi n.ệ

219

ủ ổ ứ ộ 9. Khó khăn c a các t ch c xã h i tham gia BVQLNTD

ỏ ặ ớ ổ ề ợ ứ ệ ả ộ Câu h i đ t ra v i các t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng ườ i

ủ ữ ổ ứ ộ ự ch c xã h i tham gia th c ị tiêu dùng là: “Theo Anh/ch nh ng khó khăn c a các t

ề ợ ệ ệ ả ườ ế ả ượ hi n công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng là gì ”? K t qu thu đ c là

ả ờ ậ ượ ự ư ộ 74,2% tr l i là ch a nh n đ ứ ủ c s quan tâm đúng m c c a xã h i, 61,8% tr l ả ờ i

ả ờ ế ả ờ ự ồ là thi u kinh phí, 43,9% tr l i là không có ngu n nhân l c. Trong câu tr l i trên

Thiếu kinh phí

Thiếu nhân lực

khác

Chưa có quan tâm của xã hội

ườ ế ố ả ợ ồ cũng có tr ng h p khó khăn là bao g m c 3 y u t trên.

220

ự ượ ữ ộ ạ ộ ệ ả M t trong nh ng l c l ề ng chính tham gia vào ho t đ ng b o v quy n

ườ ổ ự ượ ứ ộ ợ l i ng i tiêu dùng là các t ờ ch c xã h i . Th i gian qua l c l ng này đã có

ề ợ ữ ự ệ ả ườ nh ng đóng góp tích c c vào công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng, tuy

ạ ộ ọ ẫ ể ề ặ ả ấ nhiên h v n g p ph i nhi u khó khăn trong tri n khai ho t đ ng. Trong r t

ủ ề ổ ứ ủ ư ộ nhi u khó khăn c a các t ộ ậ ự ch c xã h i thì ch a nh n s quan tâm c a toàn xã h i

ấ ự ở ủ ơ ự ả ồ là khó khăn nh t, s quan tâm đây bao g m s quan tâm c a c quan qu n lý

ướ ệ ả ủ ự ấ nhà n ố c, s quan tâm chú ý c a các doanh nghi p s n xu t kinh doanh và cu i

ủ ự ườ ề ợ ớ cùng là s quan tâm chú ý c a chính ng i tiêu dùng v i quy n l i chính đáng

ậ ự ự ữ ự ề ế ả ố ở ơ ả ủ c a mình. Ngoài ra, s thi u th n v nhân l c, v t l c là nh ng c n tr c b n

ế ổ ứ ạ ộ ư ệ ả ộ khi n các t ch c xã h i ho t đ ng ch a hi u qu cao.

Ả Ậ Ế K T LU N KH O SÁT:

ộ ớ ề ợ ứ ủ ệ ả ậ Nh n th c chung c a toàn xã h i v i công tác b o v quy n l i ng ườ i

tiêu dùng còn th p.ấ

ậ ả ề ợ ệ ệ ề ườ ầ Vi c tuyên truy n pháp lu t b o v quy n l i ng i tiêu dùng c n đ ượ c

ạ ẩ đ y m nh.

ượ ề ợ ệ ệ ườ ơ Các c quan đ ụ ả c giao nhi m v b o v quy n l i ng ư i tiêu dùng ch a

ụ ượ ệ ể ế tri n khai h t nhi m v đ c phân công.

ủ ề ẩ ơ ượ ư ươ ụ ệ Th m quy n c a c quan đ c giao nhi m v ch a t ớ ứ ng x ng v i

ụ ượ ệ ự ẩ ầ ơ nhi m v đ ề c giao, c n trao thêm th m quy n cho c quan th c thi công tác

ề ợ ệ ườ ừ ươ ế ị ươ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng t Trung ng đ n đ a ph ờ ồ ng, đ ng th i

ạ ộ ề ợ ệ ả ậ ậ ộ ườ thành l p b ph n chuyên trách theo dõi ho t đ ng b o v quy n l i ng i tiêu

ạ ươ dùng t ị i các đ a ph ng.

ề ợ ạ ạ ườ ả ở ầ Tình tr ng vi ph m quy n l i ng i tiêu dùng x y ra ế h u h t các

ư ệ ự ả ẩ ẩ ả ự ngành lĩnh v c nh : v sinh an toàn th c ph m, b o hành s n ph m, thông tin

ườ ả ấ cung c p cho ng i tiêu dùng, hàng nhái hàng gi …

221

ả ữ ố ợ ư ự ế ệ ơ ơ Ch a có c ch ph i h p hi u qu gi a các c quan th c thi công tác

ề ợ ệ ườ ả b o v quy n l i ng i tiêu dùng.

ạ ộ ủ ổ ứ ề ợ ệ ả ộ ườ Ho t đ ng c a các t ch c xã h i tham gia b o v quy n l i ng i tiêu

ư ự ủ ậ ự ộ ủ ề ề ặ ự dùng còn g p nhi u khó khăn v nhân l c, v t l c cũng nh s ng h c a toàn

xã h i.ộ

Ở Ầ Ầ PH N M Đ U 1

ọ ề 1. Lý do ch n đ tài 1

ụ ụ ứ ệ 2. M c tiêu và nhi m v nghiên c u 3

ố ượ ứ ạ 3. Đ i t ng và ph m vi nghiên c u 4

ươ ứ 4. Ph ng pháp nghiên c u 5

Ổ Ứ T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U 10

ứ ủ ướ 1. Các nghiên c u c a n c ngoài 10

ứ ở ướ 2. Các nghiên c u trong n c 13

ữ ề ượ ư ượ ứ ố ấ 3. Nh ng v n đ đã đ ả c nghiên c u, kho ng tr ng ch a đ ứ c nghiên c u

ứ ủ ỏ ậ 4. Các câu h i nghiên c u c a lu n án 20

222

ạ ả ướ ả ệ ố ớ ọ 1. T i sao qu n lý nhà n ề c là quan tr ng đ i v i công tác b o v quy n

ườ ụ ụ ữ ộ ổ ứ ợ l i ng i tiêu dùng? Nh ng m c tiêu, n i dung, công c và t ả ch c qu n

ướ ề ả ệ ề ợ ườ lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng là gì? 20

ƯƠ CH NG I 21

Ố Ế Ủ Ộ Ố Ấ Ậ Ả Ễ Ề Ự M T S V N Đ LÝ LU N VÀ TH C TI N QU C T C A QU N LÝ

ƯỚ Ề Ả Ề Ợ Ệ ƯỜ NHÀ N C V B O V QUY N L I NG Ề I TIÊU DÙNG TRONG N N

Ị ƯỜ Ế KINH T TH TR NG 21

ế ủ ề ợ ườ ề ự ầ 1.1. S c n thi ệ ả ệ t c a vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng trong n n

kinh t ế ị ườ th tr ng 21

ườ ơ ả ướ ề ẩ Ng i tiêu dùng ph i thông tin cho c quan nhà n c có th m quy n

ụ ư ị ườ ệ ả ị khi phát hi n hàng hóa, d ch v l u hành trên th tr ả ng không đ m b o

ệ ạ ọ ặ ệ ạ ề ứ an toàn, gây thi t h i ho c đe d a gây thi ẻ ạ t h i v tính m ng, s c kho

ườ ủ ổ ứ ả và tài s n cho ng i tiêu dùng, hành vi c a t ch c, cá nhân kinh doanh

ề ợ ợ ủ ụ ế ạ ị ườ hàng hóa, d ch v xâm ph m đ n quy n l i h p pháp c a ng i tiêu

dùng. 27

ự ầ ế ả ả ệ ườ S c n thi t ph i b o v ng i tiêu dùng 27

ả ướ ề ả ệ ề ợ ườ 1.2. Qu n lý nhà n c v b o v quy n l i ng i tiêu dùng 34

ế ớ ề ệ ả ướ ố ớ ả ệ ề 1.3. Kinh nghi m th gi i v qu n lý nhà n c đ i v i b o v quy n

ườ ợ l i ng i tiêu dùng 55

ổ ứ ộ ả 1.3.1.1. Các mô hình t ch c b máy qu n lý nhà n ướ ố ớ ả ệ c đ i v i b o v

ề ợ ườ ế ớ quy n l i ng i tiêu dùng trên th gi i 55

ƯƠ CH NG II 69

Ự Ả Ạ ƯỚ Ủ Ộ ƯƠ TH C TR NG QU N LÝ NHÀ N C C A B CÔNG TH NG V Ề

Ề Ợ Ả Ệ ƯỜ B O V QUY N L I NG I TIÊU DÙNG 69

223

ủ ộ ứ ụ ệ ạ ị ươ 2.1. V trí, ch c năng, nhi m v , ph m vi QLNN c a B Công Th ng

ạ ề v BVQLNTD và khái quát tinh hình vi ph m QLNTD 69

ủ ộ ự ự ạ ươ ề 2.2. Th c tr ng th c thi QLNN c a B Công Th ng v BVQLNTD 81

ớ ự ậ ả ủ ổ V i D án JICA c a Nh t B n, hai bên cùng trao đ i đoàn công tác, phía

ậ ả ử ộ ườ ạ ụ ỡ ả ạ Nh t B n c cán b th ng trú t i C c Qu n lý c nh tranh giúp đ Vi ệ t

ả ệ ề ợ ể ườ Nam tri n khai công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng. Ngoài ra, còn

ả ệ ộ ự ề ợ ườ ủ giúp cán b th c thi công tác b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a Vi ệ t

ượ ọ ỏ ậ ả ự ủ ệ Nam đ c h c h i kinh nghi m th c thi c a Nh t B n. 98

ự ạ ự ề ể 2.2.5.1. Th c tr ng tri n khai QLNN v BVLQNTD trong lĩnh v c

ươ th ạ ng m i 107

ự ạ 2.3. Đánh giá chung và nguyên nhân th c tr ng 110

ƯƠ CH NG III 121

Ả Ả ƯỚ Ủ Ộ CÁC GI Ệ I PHÁP HOÀN THI N QU N LÝ NHÀ N C C A B CÔNG

ƯƠ Ề Ợ Ề Ả Ệ ƯỜ TH NG V B O V QUY N L I NG I TIÊU DÙNG 121

ự ướ ề ợ ạ ể ị 3.1. D báo xu h ng vi ph m quy n l i NTD và quan đi m, đ nh

ướ ủ ộ ệ ươ ề h ng hoàn thi n QLNN c a B Công Th ng v BVQLNTD 121

ả ệ ứ ủ ộ ề ề ợ ậ Nâng cao nh n th c c a toàn xã h i v công tác b o v quy n l i ng ườ i

ồ tiêu dùng, bao g m: 124

ứ ủ ơ ậ ả ướ + Nh n th c c a c quan qu n lý nhà n c: 124

ơ ả ướ ứ ấ ậ C quan qu n lý nhà n ắ ự ầ c các c p, các lĩnh v c c n nh n th c sâu s c

ả ệ ề ợ ệ ườ ỉ trách nhi m b o v quy n l i ng ệ i tiêu dùng không ch là trách nhi m

ươ ủ ộ ệ ủ ộ c a B Công Th ng mà c a các B , ngành, trách nhi m đó không ch ỉ ở

ươ ả ị ươ Trung ng mà c các đ a ph ng. 124

224

ả ạ ị ổ ứ ự ể 3.2. Gi ệ i pháp hoàn thi n ho ch đ nh, t ch c, th c thi và ki m soát nhà

ướ ủ ộ ươ ề n c c a B Công Th ng v BVQLNTD 126

ả ấ ượ ươ ố ớ 3.3. Gi i pháp nâng cao ch t l ủ ộ ng QLNN c a B Công Th ng đ i v i

ự ệ ươ ạ ề lĩnh v c công nghi p và th ng m i v BVQLNTD 149

ả ộ ủ ệ ệ 3.4. Gi i pháp nâng cao trách nhi m xã h i c a doanh nghi p ngành công

ươ ệ ự ả ệ ủ th ng và trách nhi m t b o v chính mình c a NTD 151

ầ ặ ị ả ấ ủ ế ườ C n có quy đ nh đ c thù trong gi i quy t tranh ch p c a ng i tiêu

ươ ứ ằ dùng b ng ph ọ ng th c tr ng tài 155

ủ ụ ố ụ ầ ơ ả ả ườ ị C n quy đ nh th t c t t ng đ n gi n khi gi ế ụ i quy t v án ng i tiêu

ạ dùng t i Tòa 156

ơ ế ố ợ ữ ộ ự ươ ớ ộ 3.5. Xây d ng c ch ph i h p gi a B Công Th ng v i các B , ngành

ệ ả ệ ề ợ ườ khác trong vi c b o v quy n l i ng i tiêu dùng 158

ộ ố ả 3.6. M t s gi i pháp khác 160

ế ị 3.7. Ki n ngh 164

Ậ Ế K T LU N 165

Ụ Ủ Ả DANH M C CÔNG TRÌNH C A TÁC GI 168

Ụ Ả Ệ DANH M C TÀI LI U THAM KH O 169

77. http://www.chinhphu.vn 176

97. http://www.qlct.gov.vn 177

Ụ Ụ PH L C 178

ụ ụ ố Ph l c s 1.2 179

ổ ứ ộ ả T ch c b máy qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng ủ i tiêu dùng c a

Malaysia 179

225

Ụ Ụ Ố PH L C S 1.3 185

ổ ứ ộ ả ủ ậ T ch c b máy qu n lý nhà n ướ ề ả ệ ườ c v b o v ng i tiêu dùng c a Nh t

ả B n 185

Luận án Tiến sĩ: Hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam

Chủ đề:

Chính phủ

ụ ệ Nhi m v ủ ộ c a B Công ngươ

80

70

60

50

40

An toàn vệ sinh thực phẩm Chất lượng hàng hóa dịch vụ Trách nhiệm bảo hành sản phẩm Cung cấp thông tin

30

Hàng nhái, hàng giả

20

lĩnh vực khác

10

0

ệ

ệ ử ể ắ Phát hi n cây xăng g n chip đi n t ố Cây xăng g n chip đi n t

dân ở

ả S “nh y cóc”

ầ cây xăng Tr n Khát Chân

ầ

ắ

ả ầ

Thành lập

Không thành lập

Ý kiến khác

Trao thêm quyền

Không trao thêm quyền Không ý kiến

83

52

51

43

38

36

Chấp nhận

Không chấp nhận

8

7

4

90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2012

2013

2014

Chưa có cơ chế phối hợp Phối hợp rất tốt

Phối hợp mang tính hình thức ý kiến khác

80 70 60 50 40 30 20 10 0

Số lượng khiếu nại qua các tháng trong năm 2014

Kết quả giải quyết khiếu nại các hội năm 2012

77.

97.

ƯỜ

40

35

Thành lập văn phòng khiếu nại

30

Tuyên truyền pháp luật

25

20

Kiểm tra chất lượng HH, DV

15

Tư vấn cho NTD

10

Hoạt động khác

5

0

90

80

Nhận thức NTD còn hạn chế

70

60

50

Ý thức doanh nghiệp chưa tốt Thiếu hỗ trợ từ cơ quan nhà nước

40

Thiếu cơ sở pháp lý

30

20

Chưa có cơ chế phối hợp

10

Công tác BVQLNTD còn mới