Luận án Tiến sĩ: Quản lý nhà nước về tài chính dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ theo hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao tại Việt Nam

Sự phát triển của hạ tầng giao thông đường bộ (GTĐB) có vai trò trọng yếu đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam, thúc đẩy giao thương và giảm chi phí vận tải. Mặc dù nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) là cần thiết, nhưng không thể đáp ứng đủ nhu cầu đầu tư lớn, đòi hỏi huy động vốn từ khu vực tư nhân thông qua các hợp đồng Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao (BOT). Tuy nhiên, từ sau khi Luật PPP năm 2020 được ban hành, số lượng dự án BOT GTĐB giảm đáng kể do các chính sách ưu đãi tài chính chưa hiệu quả và việc triển khai còn chậm. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ những bất cập trong hoạt động quản lý nhà nước (QLNN) về tài chính đối với các dự án này. Do đó, việc hoàn thiện QLNN về tài chính trong các dự án BOT GTĐB là cấp thiết để tối ưu hóa hiệu quả tài chính và thúc đẩy phát triển hạ tầng bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý nhà nước, nhà đầu tư, và chuyên gia trong lĩnh vực quản lý xây dựng và tài chính hạ tầng giao thông tại Việt Nam.

Luận án này tập trung nghiên cứu sâu rộng về quản lý nhà nước (QLNN) đối với các khía cạnh tài chính trong các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ theo hình thức BOT (Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao) tại Việt Nam, nhằm mục tiêu đề xuất các giải pháp toàn diện để nâng cao hiệu quả. Nghiên cứu hệ thống hóa các cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn liên quan đến QLNN về tài chính dự án BOT, xây dựng một khung nghiên cứu vững chắc. Tác giả tiến hành phân tích thực trạng QLNN, xác định các yếu tố chính ảnh hưởng, đồng thời đánh giá những thành công đạt được và những hạn chế tồn tại, đặc biệt là các vấn đề như quản lý phân tán, quy định pháp lý chưa đồng bộ, dự báo tài chính thiếu chính xác và giám sát chưa hiệu quả, dẫn đến thất thoát doanh thu và kéo dài thời gian hoàn vốn. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính (phân tích, so sánh, phỏng vấn chuyên gia, thu thập dữ liệu thứ cấp) và định lượng (khảo sát, phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy đa biến bằng SPSS 20) để nhận diện và xếp hạng các yếu tố ảnh hưởng. Từ đó, luận án đề xuất một loạt giải pháp nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức, khuôn khổ pháp lý, cơ chế giám sát tài chính và tăng cường tính minh bạch, góp phần thu hút đầu tư tư nhân và thúc đẩy phát triển bền vững hạ tầng giao thông tại Việt Nam.