VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN DIỆU HƢƠNG
SỰ THAM GIA CỦA CÔNG DÂN VÀO QUÁ TRÌNH
HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH CÔNG TỪ THỰC TIỄN
Ở TRUNG QUỐC HIỆN NAY
LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI - 2022
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN DIỆU HƢƠNG
SỰ THAM GIA CỦA CÔNG DÂN VÀO QUÁ TRÌNH
HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH CÔNG TỪ THỰC TIỄN
Ở TRUNG QUỐC HIỆN NAY
Ngành: Chính sách công
Mã số: 934.04.02
LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. Phùng Thị Huệ
2. TS. Nguyễn Bình Giang
HÀ NỘI – năm 2022
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ............................. 8
1.1. Các công trình nghiên cứu về lý luận chính sách công ......................... 8
1.2. Các công trình nghiên cứu về hoạch định chính sách công ............... 12
1.3. Các công trình nghiên cứu về sự tham gia của công dân vào
hoạch định chính sách công .......................................................................... 15
1.3.1. Nghiên cứu về tác dụng của sự tham gia của công dân vào quá
trình hoạch định chính sách công ............................................................ 15
1.3.2. Nghiên cứu về phương thức tham gia quá trình hoạch định
chính sách công của công dân ................................................................. 18
1.3.3. Nghiên cứu về thực trạng tham gia của công dân vào quá trình
hoạch định chính sách công .................................................................... 21
1.3.4. Nghiên cứu về trở ngại trong quá trình công dân tham gia
hoạch định chính sách công .................................................................... 25
1.3.5. Nghiên cứu đưa ra giải pháp để nâng cao tính tích cực cho
công dân tham gia hoạch định chính sách công ...................................... 29
1.4. Đánh giá tổng quan và hƣớng nghiên cứu của đề tài luận án ........... 31
1.4.1. Đánh giá tổng quan ....................................................................... 31
1.4.2. Hướng nghiên cứu của đề tài luận án ........................................... 34
Tiểu kết chƣơng 1 .......................................................................................... 36
Chƣơng 2: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ SỰ THAM GIA CỦA CÔNG
DÂN VÀO QUÁ TRÌNH HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH CÔNG ........... 37
2.1. Một số khái niệm cơ bản ........................................................................ 37
2.1.1. Khái niệm chính sách công ........................................................... 37
2.1.2. Khái niệm, các bước hoạch định chính sách công ........................ 39
2.1.3. Khái niệm công dân ...................................................................... 45
2.1.4. Khái niệm sự tham gia của công dân ............................................ 46
2.2. Chủ thể, nội dung, phƣơng thức và hình thức tham gia của công
dân vào quá trình hoạch định chính sách công .......................................... 49
2.3. Sự cần thiết tham gia của công dân vào quá trình hoạch định
chính sách công .............................................................................................. 54
2.3.1. Công dân tham gia hoạch định chính sách công là yêu cầu
tất yếu ..................................................................................................... 54
2.3.2. Công dân tham gia hoạch định chính sách công sẽ nâng cao
hiệu quả chính sách ................................................................................. 56
2.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến sự tham gia của công dân vào quá
trình hoạch định chính sách công ................................................................ 58
2.4.1. Điều kiện chính trị - kinh tế - xã hội – văn hóa cụ thể của từng
quốc gia ................................................................................................... 58
2.4.2. Tố chất của bản thân mỗi công dân .............................................. 59
2.4.3. Quy định pháp luật về việc công dân tham gia vào các hoạt
động chính trị của từng quốc gia ............................................................. 60
Tiểu kết chƣơng 2 .......................................................................................... 62
Chƣơng 3: THỰC TRẠNG THAM GIA VÀO QUÁ TRÌNH HOẠCH
ĐỊNH CHÍNH SÁCH CÔNG CỦA CÔNG DÂN Ở TRUNG QUỐC
HIỆN NAY ..................................................................................................... 64
3.1. Thể chế về sự tham gia của công dân vào hoạch định chính sách
công tại Trung Quốc ..................................................................................... 64
3.1.1. Quá trình hoạch định chính sách công ở Trung Quốc hiện nay ... 64
3.1.2. Định hướng chính trị về việc công dân tham gia hoạch định
chính sách công ở Trung Quốc ............................................................... 66
3.1.3. Chủ thể tham gia và con đường tham gia hoạch định chính
sách công của công dân Trung Quốc ...................................................... 72
3.1.4. Các quy định pháp luật về sự tham gia của công dân vào quá
trình hoạch định chính sách công ở Trung Quốc hiện nay ..................... 78
3.2. Thực trạng tham gia hoạch định chính sách công của công dân
Trung Quốc hiện nay .................................................................................... 81
3.2.1. Thực trạng công dân tham gia vào bước xác định vấn đề chính
sách công ................................................................................................. 81
3.2.2. Thực trạng công dân tham gia vào bước xây dựng phương án
chính sách ................................................................................................ 90
3.2.3. Thực trạng công dân tham gia vào bước hợp pháp hóa chính
sách công ................................................................................................. 98
3.2.4. Sự tiếp nhận của chính quyền đối với sự tham gia của công
dân vào hoạch định chính sách công ở Trung Quốc ............................... 99
3.2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia hoạch định chính sách
công của công dân Trung Quốc hiện nay ............................................. 102
3.3. Đánh giá thực trạng ngƣời dân tham gia hoạch định chính sách
công ở Trung Quốc ...................................................................................... 103
3.3.1. Những kết quả đạt được .............................................................. 103
3.3.2. Những hạn chế tồn tại ................................................................. 106
3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong việc công dân Trung
Quốc tham gia hoạch định chính sách công ......................................... 109
Tiểu kết chƣơng 3 ........................................................................................ 112
Chƣơng 4: BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ SỰ THAM GIA CỦA
CÔNG DÂN VÀO QUÁ TRÌNH HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH
CÔNG Ở TRUNG QUỐC .......................................................................... 114
4.1. Định hƣớng thu hút sự tham gia của ngƣời dân vào hoạch định
chính sách công ở Việt Nam ....................................................................... 114
4.1.1. Các bước hoạch định chính sách công ở Việt Nam .................... 114
4.1.2. Quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về sự tham gia
của công dân vào quá trình hoạch định chính sách............................... 115
