Giới thiệu tài liệu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò then chốt trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển. Tuy nhiên, tác động của FDI đến bất bình đẳng thu nhập (BBĐTN) – một vấn đề xã hội quan trọng – vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi và chưa có kết luận thống nhất trong cả lý thuyết lẫn thực tiễn. Tại Việt Nam, một nền kinh tế đang phát triển năng động và phụ thuộc nhiều vào FDI, tình trạng BBĐTN vẫn có xu hướng gia tăng, đặc biệt là chênh lệch giữa lao động có kỹ năng và không kỹ năng. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu làm rõ cơ chế tác động của FDI đến BBĐTN, xác định các yếu tố điều tiết mối quan hệ này, từ đó cung cấp cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp chính sách nhằm hài hòa mục tiêu thu hút FDI với đảm bảo công bằng xã hội và phát triển bền vững tại Việt Nam.
Đối tượng sử dụng
Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực kinh tế học, kinh tế phát triển và nghiên cứu chính sách; các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam về đầu tư nước ngoài, lao động, an sinh xã hội và phát triển kinh tế; và các tổ chức quốc tế quan tâm đến vấn đề bất bình đẳng và phát triển bền vững.
Nội dung tóm tắt
Luận án này tập trung phân tích toàn diện tác động phức tạp của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến bất bình đẳng thu nhập (BBĐTN) tại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2018, một vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định xã hội và tăng trưởng kinh tế bền vững. Bằng việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng tiên tiến, bao gồm hồi quy dữ liệu bảng (FEM, REM, GMM) và mô hình kinh tế lượng không gian, nghiên cứu đã khám phá các kênh và cơ chế mà FDI tác động đến phân phối thu nhập. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng FDI có tác động tiêu cực đến BBĐTN tại Việt Nam, mặc dù mức độ tiêu cực này có xu hướng giảm dần theo thời gian. Cụ thể, FDI làm gia tăng sự chênh lệch thu nhập giữa lao động có kỹ năng và lao động phổ thông, đồng thời tạo ra bất bình đẳng tiền lương giữa các ngành nghề và khu vực khác nhau. Luận án cũng nhấn mạnh vai trò của các yếu tố điều tiết như chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả thể chế trong việc định hình mối quan hệ giữa FDI và BBĐTN, đồng thời phát hiện ra tác động lan tỏa về mặt không gian của FDI đến BBĐTN giữa các tỉnh/thành phố. Từ những phát hiện này, nghiên cứu đề xuất các nhóm giải pháp chính sách trọng tâm. Các giải pháp bao gồm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để tối đa hóa lợi ích từ FDI, cải thiện thể chế quản trị và môi trường kinh doanh, cũng như các khuyến nghị cụ thể nhằm thu hút FDI vào các ngành sử dụng nhiều lao động phổ thông và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Mục tiêu là để giảm thiểu tác động tiêu cực của FDI, góp phần xây dựng một nền kinh tế có tăng trưởng bao trùm và đảm bảo công bằng xã hội bền vững tại Việt Nam.
