BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
LÊ MẠNH TG
MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
HÀ NỘI - 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
LÊ MẠNH THẮNG
MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 9.34.02.01
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.,TS. Nguyễn Thị Thanh Hoài
PGS., TS. Vương Thị Thu Hiền
PGS.,TS. Nguyễn T PGS., TS. Vương Thị Thu Hiền
HÀ NỘI - 2023
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả trong luận án là trung thực, xuất phát từ thực tế, có nguồn gốc rõ ràng và
được trích dẫn đầy đủ theo qui định.
Tác giả luận án
Lê Mạnh Thắng
ii
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, tác giả luận án gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS., TS. Nguyễn Thị
Thanh Hoài và PGS. TS. Vương Thị Thu Hiền là hai người hướng dẫn khoa học
đã tận tình chỉ bảo và động viên trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận án này.
Đồng thời, tác giả cũng trân trọng cảm ơn các cô giáo, thầy giáo giảng
dạy, các cán bộ của Khoa Thuế - Hải quan, Khoa Sau đại học – Học viện Tài
chính đã tạo mọi điều kiện cho tác giả trong suốt thời gian học tập , nghiên cứu
và thực hiện luận án này.
Tác giả chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các cán bộ Vụ Chính
sách; Cục Thanh tra, kiểm tra thuế - Tổng cục Thuế; Văn phòng Tổng cục Hải
quan; Viện Chiến lược Tài chính, Vụ Chính sách Thuế - Bộ Tài chính đã nhiệt
tình hỗ trợ tác giả trong quá trình khảo sát, thu thập dữ liệu, cung cấp các thông
tin quan trọng và cần thiết giúp tác giả hoàn thành luận án.
Tiếp đến, tác giả cũng gửi lời cảm ơn đến các đồng chí, đồng nghiệp, các
nhà khoa học đã dành thời gian trao đổi, góp ý chân thành, tạo điều kiện tốt
nhất để tác giả hoàn thiện luận án.
Và tác giả xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân đã luôn kịp thời
động viên, khích lệ tác giả trong suốt quá trình là nghiên cứu sinh của Học viện
Tài chính, đặc biệt là trong giai đoạn thực hiện luận án này.
Trân trọng cảm ơn,
Tác giả luận án
Lê Mạnh Thắng
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CƠ SỞ THUẾ ...... 8
VÀ MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ ..................................................................................... 8
1.1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ........................................ 8
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về chính sách thuế có nội dung về cơ sở thuế .... 8
1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài 8
1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước 9
1.1.2 Các công tình nghiên cứu về cơ sở thuế và mở rộng cơ sở thuế .................... 12
1.1.2.1 Các công trình nghiên cứu nước ngoài 12
1.1.2.2 Các công trình nghiên cứu trong nước 14
1.2 NHẬN XÉT CHUNG VỀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................... 16
1.2.1 Đánh giá kết quả nghiên cứu ........................................................................... 16
1.2.2. Khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu ............................................................ 16
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ............................................................................................ 18
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN .................... 19
VỀ CƠ SỞ THUẾ VÀ MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ .................................................. 19
2.1 TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THUẾ ........................................................................ 19
2.1.1 Khái quát cơ sở thuế ........................................................................................... 19
2.1.2 Các yếu tố xác định cơ sở thuế .......................................................................... 22
2.1.2.1 Phạm vi của đối tượng chịu thuế 22
2.1.2.2 Miễn thuế, giảm thuế 22
2.1.2.3 Ngưỡng đánh thuế 23
2.1.2.4 Các khoản chi phí được trừ (khấu trừ) 23
2.1.2.5 Lỗ kết chuyển 24
2.1.3 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế ......................................................................... 24
2.1.3.1 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế tiêu dùng 24
2.1.3.2 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế thu nhập 26
2.1.3.3 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế tài sản 28
2.2 MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ .................................................................................... 31
2.2.1 Khái niệm mở rộng cơ sở thuế .......................................................................... 31
2.2.2 Tác động của mở rộng cơ sở thuế ..................................................................... 32
