
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
CAO XUÂN PHAN
Tæ CHøC D¹Y Tù HäC SINH HäC TÕ BµO
CHO HäC SINH CHUY£N SINH HäC
TRUNG HäC PHæ TH¤NG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
CAO XUÂN PHAN
Tæ CHøC D¹Y Tù HäC SINH HäC TÕ BµO
CHO HäC SINH CHUY£N SINH HäC
TRUNG HäC PHæ TH¤NG
Chuyên ngành: Lý luận và PPDH bộ môn sinh học
Mã số: 9140111
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Lê Đình Trung
HÀ NỘI - 2018

i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các
kết quả, số liệu trình bày trong luận án là trung thực và chƣa đƣợc công
bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả
Cao Xuân Phan

ii
LỜI CẢM ƠN
Luận án này đƣợc hoàn thành tại Bộ môn PPDH Sinh học, Khoa Sinh học,
Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội. Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã nhận đƣợc
nhiều sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hƣớng dẫn khoa học
PGS.TS. Lê Đình Trung đã tận tâm giúp đỡ, hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình
nghiên cứu, thực hiện Luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể Bộ môn PPDH, khoa Sinh học, Phòng sau
Đại học, Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội, đã tạo mọi điều kiện cho
tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nam,
Lãnh đạo trƣờng THPT chuyên Biên Hòa; các thầy giáo, cô giáo, các em học sinh
các trƣờng THPT chuyên nơi tôi tiến hành khảo sát và thực nghiệm sƣ phạm. Tôi
cũng xin cảm ơn các thầy giáo, cô giáo, các nhà nghiên cứu sƣ phạm đã gửi ý kiến
đóng góp để luận án đƣợc hoàn thiện hơn.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động
viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Hà Nội, tháng 5 năm 2018
Tác giả luận án
Cao Xuân Phan

iii
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan .......................................................................................................................... i
Lời cảm ơn ........................................................................................................................... ii
Mục lục ................................................................................................................................ iii
Danh mục các bảng ............................................................................................................ vii
Danh mục các biểu đồ ........................................................................................................ ix
Danh mục các sơ đồ .............................................................................................................. x
PHẦN 1. MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ................................................................................................... 1
2. MỤC ĐÍCH NGHÊN CỨU ............................................................................................. 2
3. ĐỐI TƢỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU ........................................................ 2
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC ........................................................................................... 2
5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU ............................................................................................... 3
6. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ........................................................................................... 3
7. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................................... 3
8. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN ............................................................10
9. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN .......................................................................................10
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ L LUẬN V THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI...........................11
1.1. LƢỢC SỬ NGHIÊN CỨU VỀ TỰ HỌC VÀDẠY TỰ HỌC ................................11
1.1.1. Trên thế giới .........................................................................................................11
1.1.2. Ở Việt Nam ..........................................................................................................15
1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN .......................................................................................................19
1.2.1. Tự học ...................................................................................................................19
1.2.2. Năng lực ...............................................................................................................28
1.2.3. Năng lực tự học ....................................................................................................33
1.2.4. Dạy tự học ............................................................................................................36
1.2.5. Chủ đề học tập và dạy học theo chủ đề ..............................................................39
1.2.6. Mối liên hệ giữa dạy tự học và tự học ................................................................40
1.2.7. Tài liệu và tài liệu dạy tự học ..............................................................................40
1.3. CƠ SỞ THỰC TIỄN DẠY TỰ HỌC VÀ TỰ HỌC Ở CÁC TRƢỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN .........................................................................41

