Luận án Tiến sĩ: Ước tính lượng CO₂ hấp thụ của rừng thường xanh bằng dữ liệu viễn thám và kỹ thuật GIS

Biến đổi khí hậu là thách thức môi trường cấp bách của thế kỷ 21, đòi hỏi các giải pháp giảm thiểu và thích ứng hiệu quả. Trong bối cảnh này, rừng đóng vai trò then chốt trong việc điều hòa khí hậu toàn cầu thông qua khả năng hấp thụ CO2 và lưu trữ carbon. Đặc biệt, các kiểu rừng thường xanh ở vùng nhiệt đới, như tại tỉnh Đắk Lắk, có khả năng tích lũy carbon lớn, góp phần trực tiếp vào giảm nhẹ biến đổi khí hậu. Việc ước tính chính xác sinh khối trên mặt đất (AGB) và khả năng hấp thụ CO2 của rừng là cơ sở khoa học quan trọng cho quản lý rừng bền vững và hoạch định chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này ra đời nhằm cung cấp bằng chứng khoa học cần thiết cho công tác giám sát tài nguyên rừng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" và các cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường.

Các nhà nghiên cứu lâm nghiệp, môi trường, khoa học Trái đất; các nhà hoạch định chính sách; các cán bộ quản lý tài nguyên rừng và chủ rừng; sinh viên và chuyên gia GIS/viễn thám.

Nghiên cứu này tập trung vào việc ước tính khả năng hấp thụ CO2 của kiểu rừng thường xanh tại tỉnh Đắk Lắk, một khu vực có ý nghĩa quan trọng trong điều tiết khí hậu nhưng đang đối mặt với suy thoái rừng và biến đổi khí hậu. Mục tiêu chính là xây dựng các mô hình ước tính sinh khối trên mặt đất (AGB) và CO2 hấp thụ một cách chính xác, dựa trên việc tích hợp dữ liệu viễn thám đa nguồn (như Sentinel-1, Landsat), kỹ thuật GIS và số liệu điều tra thực địa. Phương pháp tiếp cận bao gồm việc phân tích mối quan hệ giữa các đặc trưng ảnh viễn thám và AGB, phát triển và đánh giá các mô hình hồi quy tuyến tính, phi tuyến và đặc biệt là thuật toán học máy Random Forest. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong rừng thường xanh của Đắk Lắk từ năm 2015 đến 2025, sử dụng dữ liệu thực địa từ 2020-2024 để phát triển mô hình và dữ liệu quá khứ để kiểm định. Kết quả sẽ được sử dụng để lập bản đồ AGB và lượng CO2 tích lũy, đồng thời phân tích biến động theo không gian-thời gian. Luận án mang ý nghĩa khoa học sâu sắc trong việc làm rõ mối quan hệ giữa viễn thám và sinh khối rừng, đóng góp vào cơ sở lý luận và phương pháp luận cho việc đánh giá dịch vụ hệ sinh thái carbon. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp công cụ và thông tin quý giá cho các cơ quan quản lý, chủ rừng và các bên liên quan để đưa ra quyết định hiệu quả trong chính sách chi trả dịch vụ carbon rừng, quản lý bền vững và thực hiện các chương trình trung hòa carbon, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng ở Việt Nam.