
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
-------------------------
Huỳnh Vũ Lam
NGHIÊN CỨU TRUYỆN DÂN GIAN KHMER
NAM BỘ DƯỚI GÓC NHÌN BỐI CẢNH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Tp. Hồ Chí Minh, Năm 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Huỳnh Vũ Lam
NGHIÊN CỨU TRUYỆN DÂN GIAN KHMER
NAM BỘ DƯỚI GÓC NHÌN BỐI CẢNH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Chuyên ngành : Văn học Việt Nam
Mã số : 62.22.01.21
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1.TS. Hồ Quốc Hùng
2. PGS. TS. Phan Thị Thu Hiền
Tp. Hồ Chí Minh, Năm 2015

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Luận án này là công trình nghiên cứu thực
sự của cá nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của
TS Hồ Quốc Hùng và PGS. TS. Phan Thu Hiền.
Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày
trong luận án này là trung thực. Có một phần kết quả nghiên cứu
trong luận án này đã được công bố trong các bài báo khoa học của tôi,
còn lại các nội dung khác chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức
nào.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.
Tác giả
Huỳnh Vũ Lam

MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục chữ viết tắt
MỤC LỤC ........................................................................................................ 4
DẪN NHẬP ...................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................ 1
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................... 3
3. Lịch sử vấn đề ............................................................................................... 3
3.1. Nghiên cứu VHDG theo bối cảnh ở Việt Nam – những ứng dụng
khởi đầu ........................................................................................... 3
3.2. Nghiên cứu truyện dân gian Khmer Nam Bộ - cái nhìn tổng quan . 12
3.2.1. Các công trình về văn hóa .................................................. 12
3.2.2. Các công trình về VHDG. .................................................. 14
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................... 22
5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................. 26
6. Đóng góp của luận án .................................................................................. 29
7. Bố cục của luận án ...................................................................................... 29
NỘI DUNG ..................................................................................................... 32
Chương 1 TỔNG QUAN VỀ LÍ THUYẾT VÀ ỨNG DỤNG TRONG
NGHIÊN CỨU TRUYỆN DÂN GIAN DƯỚI GÓC NHÌN BỐI
CẢNH ........................................................................................... 32
1.1. Nghiên cứu truyện dân gian theo văn bản - những điều nhìn lại ............. 32
1.1.1. Văn bản truyện dân gian nghiên cứu theo hướng ngữ văn ........... 34
1.1.2. Văn bản truyện dân gian nghiên cứu theo type và motif .............. 39
1.2. Nghiên cứu folklore trong bối cảnh – khuynh hướng mới ở phương
Tây. .......................................................................................................... 44

1.2.1. Chuyển hướng trong định nghĩa về folklore ................................. 44
1.2.2. Sự đa dạng trong hướng tiếp cận bối cảnh trong nghiên cứu
folklore .......................................................................................... 50
1.2.3. Một cách hiểu về tiếp cận bối cảnh trong nghiên cứu Văn học dân
gian ................................................................................................ 58
1.3. Nghiên cứu truyện dân gian trong bối cảnh – những vấn đề về
phương pháp tiếp cận .............................................................................. 68
1.3.1. Sự thay đổi trong thu thập và ghi chép tư liệu .............................. 68
1.3.2. Sự thay đổi trong nghiên cứu thể loại ........................................... 72
1.3.3. Sự thay đổi trong cách kiến giải ................................................... 76
Tiểu kết .................................................................................................... 81
Chương 2 KHÔNG GIAN VĂN HÓA TỘC NGƯỜI VÀ NHỮNG VẤN
ĐỀ VỀ TRUYỆN DÂN GIAN KHMER NAM BỘ ................. 83
2.1. Không gian văn hoá tộc người Khmer Nam Bộ ...................................... 83
2.1.1. Đặc trưng tộc người và đặc điểm cư trú. ...................................... 84
2.1.2. Nét riêng trong tín ngưỡng và phong tục ...................................... 87
2.2. Những vấn đề về phân loại truyện dân gian Khmer Nam Bộ trong
nghiên cứu truyền thống ......................................................................... 96
2.2.1. Phân loại theo đặc tính hình thức .................................................. 96
2.2.2. Phân loại theo chức năng lí giải lễ hội ........................................ 104
2.3. Một cách hiểu về thể loại truyện dân gian Khmer Nam Bộ dưới góc
nhìn bối cảnh ......................................................................................... 113
Tiểu kết .................................................................................................. 123
Chương 3 XÂY DỰNG CÁC CÔNG CỤ GHI NHẬN TRUYỆN DÂN
GIAN KHMER NAM BỘ TRONG BỐI CẢNH ................... 126
3.1. Kết cấu bối cảnh kể chuyện dân gian Khmer Nam Bộ .......................... 126
3.1.1. Các yếu tố tạo bối cảnh kể chuyện ............................................. 126
3.1.2. Một số bối cảnh kể chuyện dân gian Khmer Nam Bộ ................ 128

