LUẬN VĂN:
Định hướng và giải pháp quản lý nhà
nước nhằm phát triển kinh tế trên địa
bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quận Cẩm Lệ - thành phố Đà Nẵng được thành lập theo Nghị định số 102/2005/CP
ngày 05/08/2005 của Chính phủ trên cơ sở 3 xã của huyện Hòa Vang và phường Khuê
Trung - quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, để hình thành nên 6 phường trực thuộc quận.
Sự hình thành quận Cẩm Lệ là kết quả của quá trình xây dựng và phát triển của thành phố
Đà Nẵng trong nhiều năm qua nhằm phấn đấu trở thành trung tâm kinh tế - xã hội và là
động lực phát triển của khu vực kinh tế miền Trung và Tây Nguyên trong thời kỳ CNH -
HĐH theo tinh thần Nghị quyết 33- NQ/TW của Bộ Chính trị. Đồng thời, với sự hình
thành quận Cẩm Lệ, đây là bước phát triển mới nhằm mở rộng và phát triển không gian đô
thị của thành phố về phía tây nam theo đúng quy hoạch tổng thể phát triển KT - XH của
thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 903/1997/QĐ- TTg
ngày 23/10/1997. Chính vì vậy, việc đẩy nhanh quá trình xây dựng và phát triển quận Cẩm
Lệ trong thời kỳ CNH - HĐH giai đoạn 2006 - 2010 là một trong những giải pháp để thực
hiện mục tiêu trên.
Với đặc thù là một quận mới thành lập còn mang tính chất của một vùng "nửa thành
thị, nửa nông thôn", có vị trí địa lý ở cửa ngõ về phía tây nam của thành phố, đang trong
quá trình đô thị hóa nhanh, cơ sở vật chất còn nhiều yếu kém, kinh tế kém phát triển, đời
sống nhân dân còn thấp. Vấn đề đặt ra cho Đảng bộ và chính quyền của quận trong giai
đoạn từ nay đến năm 2010 và những năm về sau là nhanh chóng khắc phục những hạn chế,
nhược điểm, khai thác những tiềm năng và điều kiện hiện có để đẩy nhanh quá trình xây
dựng và phát triển quận trên địa bàn nhằm xây dựng quận trở thành một địa bàn phát triển,
một vùng đô thị mới hiện đại văn minh đang trở thành vấn đề cấp thiết không những là nỗi
trăn trở của Đảng bộ và nhân dân quận Cẩm Lệ mà còn là nhiệm vụ nặng nề của Đảng bộ
và nhân dân thành phố Đà Nẵng trong những năm tới.
Là người trực tiếp tham gia quản lý nhà nước của quận, trước vấn đề đặt ra như
trên, tôi chọn đề tài: "Định hướng và giải pháp quản lý nhà nước nhằm phát triển kinh
tế trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng " làm luận văn thạc sĩ kinh tế, chuyên
ngành: Quản lý kinh tế.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Lĩnh vực quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước trên phạm vi cấp quận
(huyện) về kinh tế luôn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định
chính sách và chỉ đạo thực tiễn. Đã có một số tạp chí chuyên ngành, một số luận văn, luận
án, có nghiên cứu xoay quanh nội dung quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước
trên các ngành, lĩnh vực cụ thể như thương mại, dịch vụ, nông nghiệp, công nghiệp… Kể
từ khi triển khai Chương trình Nghị sự số 21 về phát triển bền vững, công tác quản lý nhà
nước về kinh tế cấp quận được chú ý hơn và được gắn với phát triển bền vững. Tuy nhiên,
hầu hết các bài báo, tạp chí tập trung khai thác một số khía cạnh cụ thể của công tác quản
lý nhà nước về kinh tế trên các lĩnh vực nhất định. Luận văn, luận án nghiên cứu nội dung
quản lý nhà nước khá đồ sộ, tập trung giải quyết hầu hết các lĩnh vực của công tác quản lý
nhà nước như luận án tiễn sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Hữu Từ (2005) với tiêu đề: "Tiếp
tục đổi mới quản lý nhà nước về tài chính ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương"
hay luận án của tác giả Phạm Văn Vận với đề tài: "Một số vấn đề cơ bản về quản lý nhà
nước của chính quyền cấp tỉnh đối với công nghiệp trên lãnh thổ trong cơ chế thị trường
(lấy tỉnh Nam Hà làm ví dụ)"; luận án tiễn sĩ của Trịnh Quang Hảo: "Đổi mới vai trò quản
lý của Nhà nước về kinh tế ở tỉnh Ninh Bình cho phù hợp với nền kinh tế thị trường ở Việt
Nam"… Công trình khá gần với đề tài phải kể đến luận án PTS Khoa học Kinh tế của tác
giả Trần Đình Song (1993): "Nâng cao hiệu quả việc thực hiện chức năng quản lý nhà
nước về kinh tế của chính quyền cấp quận". Mặc dù đối tượng nghiên cứu đều tập trung
vào quản lý nhà nước về kinh tế trên địa bàn cấp quận nhưng thời gian nghiên cứu của
luận án từ trước 1993 do đó một số nội dung trong công tác quản lý nhà nước đã có nhiều
thay đổi, mặt khác đề tài này tác giả nghiên cứu cấp quận nói chung, do đó những kết luận
rút ra mang tính định hướng chung và cần được xem xét khi vận dụng vào một địa bàn cụ
thể với những điều kiện đặc thù.
Tóm lại, mặc dù có nhiều công trình tập trung nghiên cứu nội dung quản lý nhà
nước nói chung và quản lý nhà nước trên địa bàn quận nhưng chưa có công trình nào giải
quyết một cách toàn diện, thấu đáo nội dung quản lý nhà nước về kinh tế ở Cẩm Lệ - thành
phố Đà Nẵng về tiềm năng, thế mạnh riêng và những hạn chế mang tính đặc thù. Để thực
hiện đề tài, tác giả có chú trọng kế thừa một số ý tưởng trong các công trình đã công bố
nhằm hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản, cũng như tìm kiếm các giải pháp cho địa
bàn nghiên cứu.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở làm rõ căn cứ lý luận, phân tích thực
trạng, đề xuất giải pháp quản lý nhà nước nhằm phát triển kinh tế trên địa bàn quận Cẩm
Lệ, thành phố Đà Nẵng.
3.2. Nhiệm vụ của đề tài nghiên cứu
- Xây dựng căn cứ lý luận làm khung lý thuyết về vai trò quản lý nhà nước nói
chung và quản lý nhà nước về kinh tế trên địa bàn quận nói riêng.
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận thuộc phạm vi nghiên cứu để làm cơ sở, tiêu
chuẩn đo lường về những vấn đề cần giải quyết của đề tài.
- Tổng hợp, phân tích và đánh giá về tình hình phát triển kinh tế và thực trạng quản
lý nhà nước tác động tới phát triển kinh tế trong một số năm qua trên địa bàn nghiên cứu.
Qua đó rút ra được những hạn chế cần giải quyết.
- Xác định quan điểm, định hướng, mục tiêu và giải pháp quản lý nhà nước nhằm
phát triển kinh tế của quận trong giai đoạn 2006 - 2010.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quản lý nhà nước đối với lĩnh vực kinh tế của
cấp quận. Trong đó trọng tâm là vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước cấp quận tác động
tới sự phát triển kinh tế.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: đề tài tập trung nghiên cứu những nhân tố kinh tế chủ yếu trực
tiếp chi phối sự phát triển kinh tế, nội dung chủ yếu về chức năng, quyền hạn của quản lý
nhà nước cấp quận đối với lĩnh vực kinh tế; các nội dung khác của quản lý nhà nước cấp
quận chỉ được đề cập ở mức độ nhất định để phục vụ cho mục tiêu của đề tài.
- Phạm vi thời gian: đề tài nghiên cứu thực trạng từ năm 2005 đến nay và đề xuất
định hướng giải pháp đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 của quận Cẩm Lệ, Thành
phố Đà Nẵng.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu đề tài
- Cơ sở lý luận: Luận văn dựa trên cơ sở của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các nghị quyết
về phát triển KT-XH của Thành phố Đà Nẵng, các lý thuyết kinh tế hiện đại có sự lựa chọn
thích hợp với điều kiện Việt Nam.
- Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết: Hệ thống hóa những vấn đề chung về
phát triển kinh tế, những căn cứ lý thuyết và thực tiễn phát triển kinh tế cấp quận trong
điều kiện hiện nay.
Phương pháp phân tích số liệu định lượng: Trên cơ sở những số liệu thu thập được
và những số liệu qua khảo sát thực tế, luận văn sử dụng phương pháp phân tích định lượng
theo nhóm vấn đề nghiên cứu nhằm phục vụ nội dung nghiên cứu và các kết luận tổng hợp.
Phương pháp thống kê, so sánh: Sử dụng các số liệu thống kê để phân tích, so sánh
nhằm đề xuất những kết luận về định hướng và giải pháp phát triển kinh tế trên địa bàn
quận Cẩm Lệ.
Phương pháp phỏng vấn sâu, ý kiến chuyên gia: Trong quá trình thực hiện luận văn,
tác giả sẽ tham khảo ý kiến chuyên gia trên lĩnh vực nghiên cứu, đồng thời tham khảo ý
kiến của những người trực tiếp hoạch định chính sách và chỉ đạo thực tiễn.
6. Đóng góp về lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Về lý luận
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước nhằm phát triển
kinh tế thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đối với cấp quận trong giai đoạn hiện nay.
- Vai trò, vị trí của chính quyền cấp quận đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế thời kỳ
CNH - HĐH trong điều kiện hội nhập quốc tế.
6.2. Về thực tiễn
- Trên cơ sở tổng hợp, phân tích, đánh giá về tình hình của quận trong các năm qua,
nhằm làm rõ bức tranh toàn cảnh về các lĩnh vực KT - XH của quận trong mối tương quan
với các địa phương bạn trong thành phố và cả thành phố nói chung. Điều này là rất cần
thiết cho cấp uỷ Đảng và chính quyền quận trong việc hoạch định kế hoạch phát triển KT -
XH của quận mình trong giai đoạn 5 năm tới và những năm tiếp theo.
- Góp phần xây dựng mục tiêu, định hướng phát triển của quận trong giai đoạn 2006
- 2010. Đồng thời đề xuất các giải pháp cần tổ chức thực hiện để đạt được mục tiêu phát
triển của quận Cẩm Lệ thời kỳ CNH - HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế.
- Là tài liệu tham khảo có giá trị cho cơ quan quản lý nhà nước của quận Cẩm Lệ,
